KİK Kararı: 2023/UY.II-1275 (4 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/049
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 04.10.2023
Karar No : 2023/UY.II-1275
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

S.T.Y. İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/404580 İhale Kayıt Numaralı “Kepsut Barajı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 25.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kepsut Barajı” ihalesine ilişkin olarak S.T.Y. İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketinin 21.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.09.2023 tarih ve 107423 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1042 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin benzer iş kapsamında beyan edilen iş deneyim belgesi, hem tutar hem de nitelik olarak yeterlik kriterini karşılamadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, bazı iş kalemleri için yapılan fiyat açıklamasına bakıldığında idarece fiyatı açıklanması istenilen analiz girdi fiyatlarının mevzuatın öngördüğü usulde açıklamadığı, bir iş kaleminde fiyatı açıklanması gereken girdinin, başka bir iş kaleminin karsız analiz maliyetinin; %3’ünün veya kümülatif toplamının %15’ini geçip geçmediğine bakılmaksızın bu girdi fiyatının açıklanması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu iş kalemlerinde yer alan analiz girdilerinin bir kısmının fiyatının açıklandığı ancak fiyatı açıklanması gereken diğer girdiler için 0,01 TL fiyat öngörülerek iş kalemi fiyatının hesaplandığı, bu yöntem esas alınarak hesaplanan iş kalemi fiyatının isteklinin kendisine fiyat avantajı sağlamaya yönelik olduğu, idarece fiyatı açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analize dayalı yapılan fiyat açıklamasında, fiyatı açıklanması idarece istenilmeyen analiz girdileri için de takdiri isteklide olmak üzere parasal bir fiyatın gösterilmesinin zorunlu olduğu halde fiyatı açıklanması istenilmeyen bazı analiz girdi birim fiyatının 0,00 TL olarak gösterilerek yapılan fiyat açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklama yöntemlerine aykırı olduğu,

b) İstekli tarafından motorin fiyatına ilişkin yapılan açıklamaya EPDK tarafından İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan pompa fiyatının dayanak gösterildiği, ancak bu fiyat KDV’den arındırılmış olmasına rağmen, motorinin kilograma dönüştürülmesi için kullanılacak katsayının 0,8200 kg/lt - 0,8450 kg/lt aralığında bir katsayı seçilerek yapılması gerektiği halde, litreden kilograma dönüşüm formülünün, belirtilen aralıkta bir katsayı kullanılmadan yapıldığı ve maliyet avantajı sağlandığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında, KDV ayrıştırılırken de virgülden sonraki rakamların lehte sonuç doğuracak şekilde yuvarlandığı ve bu aşamada da haksız maliyet avantajı sağlandığı,

c) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, fiyatı açıklanması gereken iş kalemlerindeki işçilik fiyatlarının ihale tarihi itibarı ile yürürlükte olan asgari ücret esas alınmadan fiyatların düşük açıklandığı,

d) Fiyatı açıklanması gereken iş kalemlerinde yer alan analiz girdi miktarlarının düşük hesaplandığı ve birimlerinin hatalı gösterildiği,

e) Nakliyelerde kullanılan “K” nakliye katsayısı “K=910” olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından nakliye analizlerinde bir önceki döneme ilişkin nakliye katsayısının kullanıldığı, nakliye analizlerinde nakliye mesafelerinin idarece ön görülen mesafelerden daha kısa tutulduğu, A katsayısı için ise 1,0 değeri kullanılarak nakliye fiyatlarının düşük hesaplanarak isteklinin kendisine fiyat avantajı sağladığı,

Diğer taraftan, bazı nakliye analizlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından “10.110.1003” poz numarası ile tanımlanan “Her cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı: K” pozuna/katsayısına ilişkin açıklama yapılmış olması nedeniyle, ilgili girdinin bulunduğu diğer nakliyelerde de K Katsayısının açıklanmasının zorunlu olduğu, ancak aynı nitelikteki girdinin yer aldığı iş kalemlerindeki K katsayısının yani nakliye girdi fiyatının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun açıklanması gerekirken, anılan istekli tarafından “KB 12: Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması” pozu analizinde bulunan Beton taşınması ( S= 0,01453 * K ), “KB 15: Barajlarda Bordür Betonu Yapılması” pozu analizinde bulunan Beton taşınması ( S= 0,01453 * K ), “KB 20: Baraj imalatları bünyesine giren çimento” pozu analizinde bulunan Çimento taşınması ( F = K * ( 0,0007 * 50 + 0,01 ) ve “KB 28: Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması” pozu analizinde bulunan Yumuşak kaya malzemesinin yolda depoya taşınması, (S=0,0004 * K * 1392 ), Kaya harici malzemenin yol dolgusuna taşınması (S=0,0004 * 0,90 * K * ?496 ), Kaya harici malzemenin yolda depoya taşınması (S=0,0004 * K * 0,90 * ?1392 ) girdilerinde yer alan nakliye girdi fiyatlarının açıklanmadığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi hükümlerine aykırı aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı,

f) Ayrıca isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında “ Beton çelik çubuğu ( zaiyat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” analiz girdisi için Ek-O.6 “ Satış Tutarı Tespit Tutanağı” sunduğu, mezkur girdi için kullanılan fatura ve yasal defterlerin incelenmesinde fabrika teslim fiyatlarının belgelendiği ve/veya işbaşında teslim olarak sunulan fiyatların faturalar ile tutanak arasında girdilerin ayrıştırılması ve net bir şekilde belirtilmesi noktasında uyuşmazlıklar içerdiği, ayrıca analiz içeriğinde bulunan bağ telinin hiçbir girdiye konu edilmediği ve bahsi geçen durumların istekli lehine avantaj sağladığı,

g) İhale üzerinde bırakılan isteklinin, idarece açıklanması istenilen analizlerde yer alan bazı iş makineleri ve araçlar için, amortisman gideri üzerinden açıklama yaptığı, amortisman üzerinde açıklama yapılması halinde; isteklinin demirbaşında kayıtlı olan kendi malı makine ve araçların, amortisman sürelerini (yani satın alma tarihlerini) göstermek üzere ruhsat, demirbaş defteri ve bu araçların amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi gerekirken, bu belgelerin fiyat açıklaması ekinde eksiksiz olarak idareye sunulmadığı gibi sunulan kanıtlayıcı belgelerde ise Kamu İhale Genel Tebliği’nde aranan onayların eksik olduğu, öte yandan, amortismandan arındırılmış makine katsayısı esas alınan girdi fiyatlarının hesaplanmasında birim fiyatın ilgili iş makinasına ait 2023 yılı rayici olması gerekirken, anılan isteklinin rayiç yerine satın alınma bedellerinin kullanıldığı, analizlerde satın alınmasından sonra amortisman süresi tamamlanan kendi malı makina ekipman için amortisman miktarı düşürülerek makine rayici hesaplanması mümkün olmakla birlikte, anılan istekli amortisman süresi tamamlanmayan iş makineleri üzerinden amortisman miktarını düşerek araç ekipman rayiçlerinin analizlerde kullanılarak 4734 sayılı Kanunu’nun 38’inci ve Tebliğ’in 45’inci maddelerine aykırı olarak fiyat avantajı sağladıkları,

h) İdarece fiyatı açıklanması istenilen ve “KB 16” poz numarası ile tanımlanan “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Ön Yüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kaleminin maliyet girdileri arasında yer alan ve 2023 yılına ilişkin kayar kalıp rayicinin idarece; 13.726.533,11 TL belirlenmesine rağmen, isteklinin bu girdi için rayiç fiyat düşük tutularak, iş kalemi fiyatının istekliye fiyat avantajı sağlayacak nitelikte hesaplandığı,

i) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13. maddesinde yer alan düzenleme gereğince aşırı düşük fiyat açıklamasında, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin fiyat açıklamasına dayanak gösterilebileceği ancak;

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren mükelleflerden alınması gerekirken, anılan isteklilerin üçüncü kişilerden aldığı fiyat tekliflerine ilişkin mükellefin teklife konu alanda faaliyetinin bulunmadığı,

Üçüncü kişilerden alınan ve fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki fiyatlar ile uyumlu olmadığı,

Maliyet tespit tutanağına dayalı olarak fiyat teklifi verilebilmesinin koşulunun fiyat teklifini veren firma tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması olduğu ancak maliyet tespit tutanağına dayalı olarak düzenlenen fiyat tekliflerinde bu kurala uyulmadığı, ayrıca Satış Tutarı Tespit Tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için de fiyat teklifini veren firma tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ilgili mamul / mal / hizmetin en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği halde bu kurala da uyulmadığı,

Diğer taraftan, yine fiyat tekliflerindeki malzemelerin nitelikleri ile tutanaklardaki malzemelerin niteliklerinin aynı olmadığı gibi tutanakların dayandığı faturalardaki malzemelerin niteliklerinin de aynı olmadığı, fiyat teklifi alınan mala ilişkin ilgili dönemde ki 1/20 şartının sağlanması için, farklı nitelikteki ürünler ile miktarlarının esas alınarak oluşturulan birim fiyatın gerçek doküman bilgilerini yansıtmadığı,

Fiyat tekliflerinin dayanağı olan tespit tutanaklarındaki Fatura Bilgileri Tablosunun mevzuata uygun olarak düzenlenmediği, fatura alıcısı bilgilerinin belirtilmediği, Fatura Bilgileri Tablosu üzerindeki birim fiyatlar belirlenirken analizlerde yer almayan malzemelerin de birim fiyatlarının kullanıldığı, Fatura Bilgileri Tablosu üzerindeki birim, miktar ve fiyat bilgileri ile tutanakta tespiti yapılan birim, miktar ve fiyat bilgilerinin uyumsuz bir şekilde düzenlendiği, ayrıca “Fatura Bilgileri Tablosu” üzerinde, ilgili geçici vergi beyanname döneminde açıklamaya konu edilen mal/hizmet için sadece birer adet satış kaydına yer verildiği, yani sadece en uygun olan satışa ilişkin fatura kaydının tutanağa işlendiği, oysa yapılması gereken işlemin, ilgili geçici vergi beyanname döneminde ilgili mal- hizmet için yapılmış olan tüm satışların Fatura Bilgileri Tablosuna işlenmesi ve ortalama satış fiyatı bulunarak işlem yapılması olduğu, aynı kuralın maliyete dayalı açıklama yapılması bakımından da geçerli olduğu ancak maliyete dayalı açıklamalarda da bu kurala riayet edilmediği,

Açıklamaya konu edilen tüm analizlerin, idarece verilen formata uygun olarak gösterilmesi gerektiği halde ilgili poz kalemleri için tek bir fiyat teklifi alındığı ve idarece verilen analiz formatına uygun açıklama sunulmadığı,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin eki olan tespit tutanaklarında, her bir mal- mamul-hizmet için ayrı satır açılması gerektiği halde birden fazla mal-mamul-hizmetin aynı satırda gösterildiği,

Fiyat teklifine dayanak gösterilen tutanaklarda meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı,

Fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulması gereken belgelerden; noter onaylı olarak verilmesi gereken mükellefe ait imza sirkülerinin fotokopi olduğu, mükellefin faaliyet belgesi veya ticaret sicil tasdiknamesi ile meslek mensubu tarafından verilen faaliyet belgesinin ihalenin yapıldığı yıl içinde alınan belge olmadığı, fiyat teklifi ekinde verilmesi gereken mükellef ile meslek mensubu arasında yapılan sözleşme örneğinin bulunmadığı, bu kapsamda sunulan belgelerde ise mevzuatın ön gördüğü onayların usulüne uygun yapılmadığı,

j) İdarece fiyatı açıklanması istenilen analiz girdilerinden olan “Jel Dinamit” girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak fiyatının açıklandığı, bahse konu analiz girdisinin yalnızca Makina Kimya Endüstrisi tarafından satıldığı, üçüncü kişiden alınan fiyat teklifine bakıldığında, malzemenin farklı kimyasal bir patlayıcı olduğu, dolayısı ile analiz girdisinin istekli tarafından değiştirildiği bunun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

…İş bitirme, yönetim veya denetim suretiyle elde edilecek belgeler, belge sahibi kişi veya kuruluşların dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişilerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede bu Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, bu şartların her ihalede aranması ve teminat süresi sonuna kadar muhafaza edilmesi zorunludur…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; …

b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ç) İş: Yapım işlerini,

d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

…

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,” ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Belge düzenleme koşulları” başlıklı 44’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak taahhüt edilen;

…

b) Devam eden işlerde; işin, ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi halinde, “yüklenici iş durum belgesi”,

…

(5) Devam eden işlerde iş durum belgesi düzenlenebilmesi için; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, toplam sözleşme bedelinin en az % 80’lik kısmının gerçekleştirilmiş olması ve yapılan işlerin kusursuz olarak gerçekleştirilerek, bedelinin ödenmiş ya da tahakkuka bağlanmış olması, (…) iş durum belgesine esas teşkil edecek kontrollük tespitinde sözleşmeye, projeye, fen ve sanat kurallarına aykırılık teşkil eden açık kusur ve eksiklikler bulunmadığının belirlenmesi koşulları aranır.

(6) İş ortaklığında, ortakların biri veya birkaçı tarafından sözleşmenin devredilmesi halinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inde bulunan ortağa geçici kabul sonrası iş deneyim belgesi düzenlenir.

…

(9) İş durum belgeleri, düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle kullanılabilir. Son kullanım tarihinden sonra kullanılmak üzere “iş durum belgesi” veya işin geçici kabulünün yapılması üzerine “iş bitirme belgesi” düzenlenebilmesi için, mevcut iş durum belgesinin aslının idareye teslim edilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimin belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

(2) Yüklenicilere;

a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara tek sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, geçici kabulün yapılmış olması durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından,

b) Yurtiçinde özel sektöre, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşme ile taahhüt ettikleri işler için, işi bitirmeleri durumunda “iş bitirme belgesi”, işin ilk sözleşme bedelinin tamamlanması ve gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşarak kusursuz olarak gerçekleştirilmesi durumunda “iş durum belgesi”, belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından,

düzenlenir ve verilir.

…

(6) İş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri, belge sahibi gerçek veya tüzel kişiler dışındaki aday ve istekli tarafından kullanılamaz, devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde; en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, teminat süresi sonuna kadar bu şartların muhafaza edilmesi zorunludur.

…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır...” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Tebliğ’in ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nin “(A) ALT YAPI İŞLERİ” ne ilişkin kısmı “VIII. GRUP: BARAJLAR

1. Dolgu barajlar

2. Beton barajlar

3. Kemer barajlar

4. Göletler” şeklinde,

Anılan Tebliğ’de “(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ” ne ilişkin kısım “I. GRUP: BİNA İŞLERİ

1. Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri

2. Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri

3. Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri” şeklinde gruplanmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kepsut Barajı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2021A01-156482 ( - Kepsut)

d) Kodu: 2021A01-156482

e) Miktarı: Temelden 88,00 m yüksekliğinde ön yüzü beton kaplı kaya dolgu baraj

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 25. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ - BALIKESİR” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzerlik arz eden “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan “A/VIII. Grup: Barajlar” grubu işler

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İş deneyim belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye katılacak olanlardan inşaat mühendisliği bölümü mezunu olanlar, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’de ihale konusu işin “Kepsut Barajı Yapım İşi” olduğu, iş deneyim kriterlerine ilişkin olarak istekliler tarafından sunulması gereken ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi tutarının, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmaması gerektiği ve “A/VIII. Grup: Barajlar” işinin benzer iş olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli BRJ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklif ettiği tutarın 867.330.391,50 TL ve söz konusu isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.5.1 numaralı bendinde yer alan düzenleme doğrultusunda 867.330.391,50 x %80 = 693.864.313,2 TL olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından e-teklifi ekinde sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosunun mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler kısmının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” başlıklı satırının doldurularak beyan edilen belgeye ilişkin EKAP tarafından verilen sayının “2017/157670-2089707-1-2” olarak belirtildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden “2017/157670-2089707-1-2” sayılı iş deneyim belgesine ilişkin olarak yapılan sorgulamada, söz konusu belgenin EKAP üzerinden düzenlendiği ve yüklenici - iş durum belgesi olduğu, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Brj İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlendiği; bahse konu iş deneyim belgesinde belge adının “Gemlik Büyükkumla Barajı Tamamlaması ve Havza İletim Hattı” ve uygulanan yapım tekniğinin “Betonarme Bina Yapımı”, belgeye konu işin esaslı unsurunun “14,025 hm³ Depolama Hacimli Önyüz Beton Kaplı Kaya Dolgu Gövdeli Baraj, Dolusavak, Dipsavak, Daimi Teçhizat imalatları ve Kestaneli, Kayalı ve Küçükkumla Regülatörleri ve İletim Hatları ile Yolların İnşası.

Baraj Havzasında Kalan Büyük Hamam, Küçük Hamam ve Bakkal Piri Camii ve Haziresinin Restorasyon ve Konsolidasyonu ve Yerinde Korunarak Kapatılması, Belgeye konu işin esaslı unsuru: A VIII” olarak belirtildiği, sözleşme tarihinin “09.06.2017” olarak düzenlendiği, toplam sözleşme bedelinin “105.745.588,71”, gerçekleştirilen iş tutarının “100.061.229,38”, belge tutarının “100.061.229,38 TRY“ olduğu, belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımının “A VIII . 89.649.970,67, BI. 10.411.258,71, ” şeklinde belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli BRJ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere kendi adına düzenlenmiş iş durum belgesi sunulduğu, söz konusu belgenin benzer işe uygun ve güncel tutarı bakımından İdari Şartname’de öngörülen kriteri sağladığı bu bağlamda başvuru sahibinin anılan iş deneyim belgesine yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde“45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. (Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/11. md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./2. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sınır değerinin 904.497.448,08 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında kalan 15 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, bu isteklilerden 4’ünün aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, BRJ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğü ve ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen 11 iş kalemine ve söz konusu iş kalemlerine ait analiz formatına yer verildiği, ayrıca açıklama istenilmeyen 34 adet analiz girdisine sorgulama yazısında yer verildiği tespit edilmiştir.

İstekli tarafından sunulan açıklama istenmeyen analiz girdileri listesinde idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında yer verilen 34 adet açıklama istenmeyen analiz girdilerinin tamamına yer verildiği, her bir analiz girdisi için bir bedel öngörüldüğü, herhangi bir analiz girdi fiyatının 0,00 TL olarak belirlenmediği, istekli tarafından sunulan “Açıklama istenmeyen analiz girdileri listesi”nde her bir analiz girdisi için bedel belirlendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, istekli tarafından sunulan açıklamada idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer alan iş kalemleri ve analiz girdileri listesine yer verildiği, bu noktada herhangi bir mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Açıklama istenilen iş kalemlerinin 9’unda “Mazot” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatın 16,1834 TL/Kg olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bununla birlikte EPDK Kurul kararında yer verilen TL/Kg dönüşüm katsayısının 0,845 Kg/Lt olduğu dikkate alındığında istekli tarafından analizde yer verilen 16,1834 TL/Kg’nin 13,6750 TL/Lt’ye karşılık geldiği anlaşılmıştır. İstekli tarafından söz konusu tutarın açıklanması için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu anlaşılmıştır.

EPDK tarafından yayımlanan bayi satış fiyatı bülteninde fiyat teklifinin düzenlendiği tarihte Motorin litre fiyatının 17,92 TL olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte istekli tarafından açıklamada sunulan KDV hariç 13,6750 TL/Lt birim fiyatın (%18 oranında KDV dahil 16,1365 TL/Lt) EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında (KDV dâhil 16,128 TL) olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde yer alan 13,6750 TL/Litre birim fiyatının fiyat teklifine dayanak ağırlıklı ortalama birim satış tutarının (16,2151 TL) %80’inin (12,97208 TL) altında olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifinde bulunması gereken ibare ve imzaların yer aldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde işçilik birim fiyatı olarak 44,48 TL/Saat bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir. İhale tarihinde (25.05.2023) yürürlükte olan saatlik brüt asgari ücretin 44,48 TL olduğu (10.008/30/7,5) dikkate alındığında analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer verilen birim ve birim miktarların aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer verilen analiz formatlarıyla uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Açıklama istenen nakliye girdileri için idarece isteklilere gönderilen analiz formatlarında yer alan nakliye formülleri ile formüllerde yer alan K katsayısı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2023 yılı rayici (910 TL) kullanılarak teklif birim fiyata ulaşıldığı, söz konusu katsayıya “Kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi” başlıklı listede yer verildiği, nakliye girdilerinin analiz girdisi olarak yer aldığı, analiz girdi miktarları ve formüllerinin ise analiz formatıyla uyumlu olduğu, açıklamanın mevcut haliyle mevzuata aykırılık teşkil etmediği tespit edilmiştir

Açıklama istenilen 1 iş kaleminde “ Beton çelik çubuğu ( zayiat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatın 10,360 TL/Kg olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İstekli tarafından söz konusu tutarın açıklanması için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu anlaşılmıştır. Fiyat teklifi üzerinde “..şantiye teslimi satacağımızı beyan ve taahhüt ederiz.” ibaresine yer verildiği anlaşılmıştır. Fiyat teklifi ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturaların işyeri veya fabrika teslimi olmadığına yönelik herhangi bir tespit yapılamadığı, mevzuat çerçevesinde fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifinde yer verilen şartlarla uyumlu olduğu da dikkate alındığında iddia yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan analiz girdisi miktarı ve tanımının aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idarece hazırlanan analiz formatıyla uyumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde “…Beton Çelik Çubuğu (Nervürlü Ø 14-32 mm ) Zayiat ve bağlama teli dahil” ibaresine yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının aksine bağ telinin açıklamada belirtildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından hangi iş makineleri ve araçlar için amortisman gideri üzerinden açıklama yapıldığı bilgisine itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmediği anlaşılmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer verilen makine ve ekipmanları için isteklinin kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatlarını kullandığı, söz konusu değerlere liste halinde yer verildiği anlaşılmıştır. Bahse konu listeden isteklinin 6 adet araca ilişkin Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile DSİ rayiçlerini açıklamada kullandığı, kullanılan rayiçlerle açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer verilen makine rayiçlerinin uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan KB-16 poz numaralı “Önyüzü beton kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması” iş kaleminde yer alan 19.100.3593 poz numaralı “Makine Bedeli (Kayar Kalıp)” analiz girdisi için 13.726.533,11 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konu tutara “kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi” başlıklı listede yer verildiği, söz konusu tutarın DSİ 2023 yılı rayici olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının aksine bahse konu analiz girdisi için rayiç fiyatın düşük tutulmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen iş kalemlerinin 9’unda “Mazot” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatın 16,1834 TL/Kg olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. İstekli tarafından söz konusu tutarın açıklanması için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen 1 iş kaleminde “Beton çelik çubuğu ( zayiat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatın 10,360 TL/Kg olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. İstekli tarafından söz konusu tutarın açıklanması için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu anlaşılmıştır.

“Mazot” analiz girdisine ilişkin fiyat teklifinin Demsa Akaryakıt İnşaat San. ve Tic. A.Ş.’den alındığı, ticaret unvanı ve ticaret sicili gazetesinden firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Fiyat teklifinde yer alan tutarın 13,6750 TL/Lt olduğu, fiyat teklifinin satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının (16,2151 TL/Lt) %80’inin (12,97208 TL/Lt) altında olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağında yer alan tutarların uyumlu olduğu anlaşılmıştır. İstekli tarafından söz konusu analiz girdisi için maliyet üzerinden değil, 2023 yılı 1’inci dönemi geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağına dayalı olarak açıklama yapıldığı, söz konusu tutanakta toplam miktarın 26.965.812,00 Litre olarak tespit edildiği, bu tutarın ihale konusu işin tamamında kullanılacak 3.470.689,43 Kg miktarın 1/20’sinin (173.534,47 Kg/205.366,24 Lt) altında kalmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte fiyat teklifinin “Mazot” olduğu, dayanak satış tutarı tespit tutanağında ise “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında “Motorin” ibaresine yer verildiği, dolayısıyla malzeme niteliklerinin aynı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, satış tutarı tespit tutanakları üzerinde fatura alıcısının ticaret unvanına yer verildiği, sadece “Motorin”e ilişkin faturaların fatura bilgileri tablosunda yer aldığı dolayısıyla analizlerde yer almayan malzemelerin birim fiyatlarının kullanılmadığı, fiyat teklifinin ve satış tutarı tespit tutanağının TL/Litre üzerinden düzenlendiği, idarece açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak fatura ve yasal defterlerin de istekliden istendiği, yapılan incelemede ilgili mal için yapılmış olan tüm satışların fatura bilgileri tablosuna işlendiği tespit edilmiştir. Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca meslek mensubu beyanının fiyat teklif üzerinde yer alması gerektiği fiyat teklif üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 05.05.2023 tarih ve (2023/KİK/001) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak meslek mensubunca imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte satış tutarı tespit tutanağı üzerinde meslek mensubu imza ve kaşelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Benzer şekilde “Beton çelik çubuğu ( zayiat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” analiz girdisine ilişkin fiyat teklifinin Hazar Demir Çelik İnş. San. ve Tic. A.Ş.’den alındığı, ticaret unvanı ve ticaret sicil tasdiknamesinden firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Fiyat teklifinde yer alan tutarın 10,360 TL/Kg olduğu, fiyat teklifinin satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının (12,948 TL/Kg) %80’inin ( 10,3584 TL/Kg) altında olmadığı, dolayısıyla fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağında yer alan tutarların uyumlu olduğu anlaşılmıştır. 2022 yılı 4’üncü dönemi geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağına dayalı olarak açıklama yapıldığı, söz konusu tutanakta toplam miktarın 8.345.040 Kg (8.345,04 Ton) olarak tespit edildiği, bu tutarın ihale konusu işin tamamında kullanılacak 4.220 Ton miktarın %20’sinin (211 Ton) altında kalmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte fiyat teklifinin “Beton çelik çubuğu ( zayiat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” olduğu, dayanak satış tutarı tespit tutanağında ise “Faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında “İnşaat demiri” ibaresine yer verildiği, meslek mensubu beyanıyla fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı arasında bağ kurulduğu, dolayısıyla fiyat teklifinin tutanakta yer verilen evsafla uyumlu olduğu meslek mensubunca beyan edildiği, bu yönüyle iddia konusu hususta mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, satış tutarı tespit tutanakları üzerinde fatura alıcısının ticaret unvanına yer verildiği, sadece “İnşaat demiri”ne ilişkin faturaların fatura bilgileri tablosunda yer aldığı dolayısıyla analizlerde yer almayan malzemelerin birim fiyatlarının kullanılmadığı, fiyat teklifinin ve satış tutarı tespit tutanağının TL/Kg üzerinden düzenlendiği, idarece açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak fatura ve yasal defterlerin de istekliden istendiği, yapılan incelemede ilgili mal için yapılmış olan tüm satışların fatura bilgileri tablosuna işlendiği tespit edilmiştir. Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca meslek mensubu beyanının fiyat teklif üzerinde yer alması gerektiği fiyat teklif üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 15.06.2023 tarih ve (2023/2) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak meslek mensubunca imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte satış tutarı tespit tutanağı üzerinde meslek mensubu imza ve kaşelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan istekli tarafından “Mazot” ve “Beton çelik çubuğu ( zayiat ve bağlama teli dahil – nervürlü – Ø14-32 mm)” analiz girdileri için iki farklı fiyat teklifi sunulduğu, dolayısıyla tek bir fiyat teklifi alınmadığı, her iki fiyat teklifinin analiz formatında yer verilen analiz girdilerine ilişkin olduğu, anlaşılmıştır. Bununla birlikte satış tutarı tespit tutanaklarında faturaya konu malın nevinin “Mazot”, “İnşaat demiri” şeklinde farklı satırlarda gösterildiği anlaşılmıştır.

Satış tutarı tespit tutanağı standart formunun ek kısmında mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya suretinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulması gerektiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, söz konusu belgelerin suretinin sunulmasının yeterli olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından satış tutarı tespit tutanağı ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellefe ait imza sirkülerleri suretlerinin sunulduğu, bu şekilde yapılan açıklamada mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen 8 iş kaleminde “Jel dinamit” analiz girdisinin yer aldığı, söz konusu girdi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde birim fiyatın 32,00 TL/Kg olarak öngörüldüğü anlaşılmıştır. Söz konu tutara “kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi” başlıklı listede yer verildiği, söz konusu tutarın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı 2023 yılı rayici olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddiasının aksine “Jel dinamit” analiz girdisi için üçüncü kişilerden alınmış bir fiyat teklifinin açıklama kapsamında sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde BRJ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasında iddialar yönüyle mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, iddia konusu edilen hususlarda mevzuata aykırılık bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.