KİK Kararı: 2023/UY.I-922

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/035
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 22.06.2023
Karar No : 2023/UY.I-922
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Danış. Müş. Taah. Tic. A.Ş. - Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San. A.Ş. - Mürsel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/905600 İhale Kayıt Numaralı “Kınık-Karadere Barajı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 10.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kınık-Karadere Barajı” ihalesine ilişkin olarak Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Danış. Müş. Taah. Tic. A.Ş. - Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San. A.Ş. - Mürsel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 15.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.05.2023 tarih ve 94572 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/694 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

04.01.2023 tarihli ve 2023/UY.I-41 sayılı Kurul kararında yer alan 1’inci iddianın iptaline karar verilmesi üzerine kendilerinden 12.05.2023 tarihinde tekrar aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu talebe ilişkin yazı ekinde açıklanması istenilen iş kalemlerinden KKB-01 poz numaralı “Açıkta kazı yapılması” iş kalemine ilişkin olarak; aşırı düşük teklif açıklamasında söz konusu iş kalemindeki tüm girdi miktarlarının %5 oranında artırılmasının hiçbir yerde belirtilmediği, oysaki idare tarafından artırma oranlarının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu oranın çok yüksek olduğu ve oran miktarının gerekçesinin teknik olarak açıklanmadığı,

Bahse konu %5 oranının nakliye girdilerine dahi uygulandığı, ancak bu uygulamanın yanlış olduğu,

Söz konusu iş kaleminde su çekme, ağaç kesme, nakliye vb. girdi miktarlarında artış oranının kullanılmaması gerektiği, kullanılacaksa etkilediği girdilerin çok iyi tahlil edilip o girdilere uygulanması gerektiği, ancak idare tarafından bu tahlilin yapılmadığı,

İdarenin cevap yazısında paçal analizde zemin klasına ve kazı pozları ile belirlenen tutara %5 oranında ağaç kesme, su çekme vb. karşılığı iş kalemi tutarında eklendiğinin belirtildiği, ancak söz konusu durumun projedeki zemin klas oranlarının değişmesine sebep olduğu, söz konusu iş kaleminde üç sınıf zeminde girdi miktarlarının da virgülden sonra 10 basamaklı olarak gösterildiği, ancak söz konusu virgülden sonraki rakamların iki basamaklı olarak gösterilmesi gerektiği, dolayısıyla miktarlarda bu yönden de hataların bulunduğu,

Ayrıca girdi miktarlarının 1 metreküp olması gerekirken, 1,05 metreküp olarak analizde yer aldığı, idarenin cevap yazısında girdilere %5’i oranında ağaç kesme, su çekme vb. karşılığı derç edilmesi gerekçesiyle bu miktarların 1,05 metreküp olmasının kaçınılmaz olacağının belirtildiği, ancak nakliye girdilerine ilişkin olarak 1,05 metreküplük bir kazı yapılmayacağı, 1 metreküp kazı yapılıp sadece bu 1 metreküplük kazıya % 5’lik, su çekme ve ağaç kesmeye karşılık bir oran bedel olarak eklenecek olacağından, nakliye girdiler toplamının 1 metreküpten fazla olmasının hatalı bir analiz girdi miktarı olacağı, iddia ettikleri girdi grubunda su çekme ve ağaç kesmeye karşılık % 5’lik oranı analizlerdeki malzeme, makine ve işçilik grubuna eklenebilse dahi nakliye girdi kalemine ekleme yaparak bu şekilde analiz istenmesinin hataya sebebiyet vereceği,

KKB-25 poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kalemine ilişkin idare tarafından gönderilen cevap yazısında analizde aşınma ve binder tabakası girdilerine ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü’nce yayınlanan pozların kullanıldığının belirtildiği, söz konusu iş kaleminde KGM/6308 ve KGM/6405 poz numaralı analizlerin kullanıldığı, kendileri tarafından gönderilen talep yazısında ise idare tarafından gönderilen analizlerdeki girdi miktarları ile birim fiyat tarifine göre olması gereken girdi miktarlarının karşılaştırmalı olarak sunulduğu, ancak sunulan tablodaki karşılaştırılan girdi miktarlarının birbirine uyumlu olmadığı,

İdarenin cevap yazısında, KKB-25 poz numaralı “Asfalt Yapılması” iş kalemi analizi paçal iş kaleminde aşınma ve binder tabakası girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından yayınlanmış modifiye bitüm olmayan birim fiyatlar kullanıldığı ve bu birim fiyatların tariflerinin de paçal iş kalemi tarifine derç edildiğinin belirtildiği, ancak kendilerine gönderilen analizde, 0,0006608626 girdi miktarlı makine ekipmanları başlığı altında “polimer modifiye bitüm plenti (Takriben 240-260 Hp Gücünde Ort. 10-12 Ton/Saat kapasiteli, asgari 150 hp gücünde değirmenli (High-shear) Full otomatik sabit veya mobil Tipi” makine bedelinin girdi adında belirtildiği, dolayısıyla bu girdinin ana girdi analizinde kullanılan pozun KGM/6405-M “5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve modifiye bitüm ile) (tip-1)” olduğunun tespit edildiği, sonuç olarak KGM/6405 poz numarası kullanılmak yerine KGM/6405-M poz numarası kullanılarak birim fiyat tarifine uyumsuz bir analiz oluşturulduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.) veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kınık-Karadere Barajı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2016A01-2520 (2016A010040 - Bakırçay Mansap Ovaları)

d) Kodu: 2016A01-2520

e) Miktarı: Temelden 78,50 m yüksekliğinde Eğik Kil Çekirdekli Kaya Dolgu Baraj

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 2. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ – İZMİR” düzenlemesi,

İhale dokümanında “Kınık-Karadere Barajı İnşaatı Birim Fiyat Tarifleri” başlıklı listede yer alan “KKB-01” poz numaralı “Açıktan kazı yapılması” iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak açıkta her türlü zeminde kazı yapılması ve taşınması. (TL/m³)

Birim fiyata dahil olan masraflar: Açıktaki tüm yapıların altında kalan alan içinde yamaçlardaki sıyırma kazıları, yüksek eğimli yamaçlardaki yarmalar, akarsu yatağı içinde kalan bölümde her derinlikteki temel kazıları da dahil olmak üzere patlatma veya kırıcı ile parçalama gerektiren veya gerektirmeyen her türlü zeminde (batak, balçık, kaya vd.) kazının her derinlik, her yükseklik ve her genişlikte yapılabilmesi için, her koşulda imalat yapılacak zemin üzerindeki ağaçların ve fundalıkların kesilmesi, bitkisel toprağın, köklerin yeniden sürmeyecek şekilde ayıklanması, artıklarının temizlenmesi ve çürüyebilen organik maddelerin ve daha alttaki gevşek kısımların sıyrılarak temizlenmesi, sökülen ağaçların Orman İdaresi’ne veya mal sahibine teslimine kadar muhafazası için idarenin gösterdiği istif yerinde yapılan her türlü işçilik, kazının kuruda yapılabilmesi için drenaj sağlanması, çıkan suyun boşaltılması, kazı sınırları dışında kalan zemini örselemeyecek şekilde İdare’ce kabul edilen yöntemle uygun lağım delikleri açılmak suretiyle, kayanın sertlik derecesine göre gereken miktarda dinamit ya da eşdeğeri olabilecek İdare’nin onaylayacağı her türlü patlayıcı madde kullanılarak veya kullanılmayarak, güvenlik önlemleri alınarak bu zeminlerin kabartılması, gerektiğinde kırıcılarla parçalanması, en uygun her çeşit ve kapasitedeki alet, ekipman ve iş makineleri temin edilerek kullanılması ve her türlü kayanın sökülmesi, çıkan kazı malzemelerinin kullanılır/kullanılamaz şeklinde sınıflandırılması, inşaat alanından uzaklaştırılması amacıyla taşıtlara yüklenmesi, kazının depoya kadar taşınması, İdare’ce onaylanan depo alanına boşaltılması, boşaltım alanında ayrı ayrı sınıflandırılarak istiflenmesi, üstünün tesviye edilerek düzeltilmesi, depo alanlarının tesviye edilmesi, bu amaçla kazı makineleri ile taşıma araçlarının uyumlu şekilde işletilmesi, proje veya İdarece onaylanan kazı derinlik ve sınırlarına ulaşıldıktan sonra basınçlı hava ve su kullanılarak kazı yüzeyinin temizlenmesi, düzeltilmesi, tesviye edilmesi, beton döküm hattı, dolgu hattı gibi proje temeline yaklaşıldığında yapılacak bütün itinalı kazıların ve düzeltmelerin yapılması, yapının temelle olan temasında zayıflık yaratabilecek oluşumların kaldırılması, projede belirtilen eğim ve palye genişliklerine sahip her türlü kazı şevlerinde gereken düzeltme işlemlerinin yapılması, kazı ve dolgu sahalarındaki servis yollarının yapılması, aşağıda “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su vs. gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler.

Birim fiyata dahil olmayan masraflar: Yok

Ölçü: Projesine göre kazı yerinde elde edilen metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme: Birim fiyat teklif cetvelindeki teklif birim fiyat ile ödeme yapılır.

Not: 1- Yüklenicinin ihmal ve gecikmelerinden dolayı meydana gelen heyelanlar için herhangi bir ödeme yapılmaz. Ancak, açıkta jeolojik şartlardan dolayı olabilecek heyelanların, yüklenicinin kusurundan meydana gelmediği hususunda yapı denetim teşkilatınca gerekçe raporunun hazırlanması, söz konusu gerekçe raporunun, ilgili Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüşleri ile İdare’nin onayına sunulması, İdare’ce onay verilmesi durumunda yapı denetim görevlileri ile yüklenici arasında tutanakla tespit edilmesi şartlarıyla kazılarak kaldırılması, kazı teklif birim fiyatının % 50 noksanı ile ödenir.

2- Projelerine göre yapılan veya yapılmakta olan kazıların herhangi bir nedenle idare tarafından projesinin değiştirilmesi, şevlerin değiştirilmesi, ilave ve eksik 2/41 palye veya ek veya eksik kazı yaptırılması, kazı derinlik veya genişliklerinde değişiklik yapılması durumunda teklif birim fiyatta bir değişiklik yapılmaz.

3- Projelerde gösterilen kazı sınırları dışında yapılan (not 2’deki durumlar hariç) fazla kazılar için herhangi bir ödeme yapılmaz. Bu fazla kazılar her türlü masrafları yükleniciye ait olmak üzere idarece onaylanacak malzeme ve usullerle yüklenici tarafından doldurulacaktır.

4- Teklif birim fiyata tüm zamlar dahildir.( su zammı, müşkülat zammı vs.)

5- Kati projesinde gösterilen temsili kazı sınırları dışında fazla kazı yapılmasına gerek görüldüğü durumda söz konusu fazla kazıların ödemesi, yapı denetim teşkilatınca gerekçe raporunun hazırlanması, söz konusu gerekçe raporunun, ilgili Bölge Müdürlüğü’nün uygun görüşleri ile İdare’nin onayına sunulması, İdare’ce onay verilmesi durumunda yapı denetim görevlileri ile yüklenici arasında tutanakla tespit edilmesi akabinde teklif birim fiyat ile yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

…

KKB-01

Açıktan kazı yapılması

metreküp

1.740.700

…

Başvuruya konu ihalenin 10.10.2022 tarihinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından e-ihale olarak gerçekleştirilen “Kınık-Karadere Barajı” yapım işi olduğu, ihalede 123 adet ihale dokümanı indirildiği ve 55 istekli tarafından teklif sunulduğu, 15.11.2022 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin ICC Grup İnş. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Arsi Yapı Mühendislik İnşaat Turizm Makina Taahhüt Tic. A.Ş.-Şimşekler İnşaat ve Turizm Taahhüt Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Danış. Müş. Taah. Tic. A.Ş. - Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San. A.Ş. - Mürsel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından önce idareye şikâyet başvurusunda, daha sonra da Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 04.01.2023 tarih ve 2023/UY.I-41 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Danış. Müş. Taah. Tic. A.Ş. - Topaktaş İnş. Mad. Tic. ve San. A.Ş. - Mürsel Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada Ankara 10. İdare Mahkemesi’nin 12.05.2023 tarihli ve E: 2023/228, K: 2023/1005 sayılı kararı üzerine alınan 27.04.2023 tarihli ve 2023/MK-86 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UY.I-41 sayılı kararının 1’inci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği görülmüştür.

Akabinde idare tarafından söz konusu Kurul kararı çerçevesinde idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak değerlendirilen anılan iş ortaklığına, 24.10.2022 tarihinde sınır değerin altında kalan diğer isteklilere gönderilen yazı ile aynı içeriklere sahip, 12.05.2023 tarih ve 423 sayılı “Aşırı düşük teklif açıklaması ile tevsik edici belgelerin sunulması” konulu gönderilen yazıda “Ankara 10. İdare Mahkemesi’nin 24/03/2023 tarihli ve 2023/228 sayılı kararı gereği KİK’in almış olduğu 27.04.2023 tarih ve 2023/MK-86 sayılı karara istinaden "Kınık-Karadere Barajı" ihale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UY.I-41 sayılı kararının 1’inci iddia ile ilgili kısmının iptaline
Oybirliği ile karar verilmiştir.

Mezkur karar gereği, Kınık-Karadere Barajı işine ait ihalede beyan etiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 22.05.2023 tarihi saat 15.00’a kadar Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü A-727 nolu odaya sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 22.05.2023 tarihi saat 15.00’a kadar Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü A-727 nolu odaya sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

Bunun üzerine anılan istekli tarafından söz konusu yazıda tespit edilen eksikliklere ilişkin olarak 15.05.2023 tarihinde idareden açıklama talep edildiği, 17.05.2023 tarihinde idarece bahse konu tespitlere ilişkin açıklama yazısı gönderildiği, akabinde 22.05.2023 tarihinde aynı tespitlerin detaylandırılarak açıklanmasının talep edildiği, ancak idare tarafından herhangi bir şikâyete cevap yazısı gönderilmediği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında “Kınık-Karadere Barajı İnşaatı Birim Fiyat Tarifleri” başlıklı listede yer alan “KKB-01” poz numaralı “Açıktan kazı yapılması” iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Birim fiyata dahil olan masraflar” başlığı altında “…her koşulda imalat yapılacak zemin üzerindeki ağaçların ve fundalıkların kesilmesi,…, , kazının kuruda yapılabilmesi için drenaj sağlanması, çıkan suyun boşaltılması,…, proje veya İdarece onaylanan kazı derinlik ve sınırlarına ulaşıldıktan sonra basınçlı hava ve su kullanılarak kazı yüzeyinin temizlenmesi, düzeltilmesi, tesviye edilmesi, beton döküm hattı, dolgu hattı gibi proje temeline yaklaşıldığında yapılacak bütün itinalı kazıların ve düzeltmelerin yapılması,…” ve “…“Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su vs. gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu ifadelerden “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar ve sayılanlar dışında kalan ve “Birim fiyata dahil olan masraflar” başlığı altında belirtilen bütün giderler için gereken her türlü masrafın birim fiyata dahil edileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin yazı ekinde yer alan iddia konusu iş kaleminin “Taşımalar” bölümünde yer alan nakliye girdi miktarlarının toplamının 1,05 metreküp olduğu görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen yaklaşık maliyet belgeleri incelendiğinde, iddia konusu iş kalemine ilişkin birim fiyat tutarının 68,31 TL olduğu, söz konusu tutara “su çekme, ağaç kesme vs. karşılığı %5” başlığı altında 3,42 TL tutarında fiyat eklenerek toplam 71,73 TL birim fiyat belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, iddia konusu iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde birim fiyata dahil olan masrafların sayıldığı ve son olarak da “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan ve “Birim fiyata dahil olan masraflar” başlığı altında belirtilen bütün giderler için gereken her türlü masrafın birim fiyata dahil edileceğinin belirtildiği, su çekme, ağaç kesme vb. masrafları için yüzdelik bir oran belirtilmemekle birlikte su çekme, ağaç kesme vb. masraflarının birim fiyata dahil edilmesi gerektiğinin ilgili birim fiyat tarifinde sarih bir şekilde düzenlendiği ve bu düzenlemeler çerçevesinde birim fiyata dahil olan tüm masrafların birim fiyata dahil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu iş kalemindeki girdi miktarlarına eklenen su çekme, ağaç kesme vb. masrafların yüzdesine ilişkin olarak ilgili iş kalemi analizlerinde, birim fiyat tarifleri kapsamında yer alan girdiler için birim fiyat veya iş kaleminin fiyatının belli bir oranı olarak belirlenmesi hususunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu, ayrıca kamu ihale mevzuatında söz konusu oranın ihale dokümanında belirlenmesinin zorunlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığı, idare tarafından girdi miktarlarına %5 oranında “su çekme, ağaç kesme vs. karşılığı” başlığı altında masraf eklendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da anılan giderin diğer analiz girdilerinin miktarlarını artırmak suretiyle ilgili iş kalemine yansıtıldığı, ihale mevzuatının aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin kuralları gereği temel analiz girdileri üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, bu gerekliliğe uygun hareket edilmesini sağlamak amacıyla “su çekme, ağaç kesme vs. karşılığı” oransal giderin diğer analiz girdilerine yansıtılmasında ve idarenin cevap yazısında da belirttiği üzere oransal giderin yansıtılması ile nakliye girdi miktarları toplamının 1,05 metreküp olmasında mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

…

İhale dokümanında “Kınık-Karadere Barajı İnşaatı Birim Fiyat Tarifleri” başlıklı listede yer alan “KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun sıkışmış kalınlıkta binder tabakası (8 cm), sıkışmış kalınlıkta aşınma tabakası (5 cm) yapılması (TL/da)

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar: Gerekli makine ve teçhizatın işbaşında temini, montajı ve demontajı, filler ve doğal kumun plentte temini, depolanması, taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek ebatta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak-konkasör arasında taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, şartnamesinde belirtilen veya İdarece istenilen granülometriyi elde edecek şekilde konkasörle kırılması ve elenmesi, munzam elemeler ve granülometrik ayarlama işlerinin yapılması, konkasör altının boşaltılması, agreganın vasıtalara yüklenmesi, plent sahasındaki depo yerine taşınması ve boşaltılması, depo yerinde taşıma vasıtalarına yüklenmesi, plent silosuna kadar taşınması, siloya boşaltılması, ısıtılması, kurutulması, elenerek gruplara ayrılması, karıştırıcıya nakli, buhar jenaratörü için gerekli suyun işbaşında temini, bitüm malzemesinin temini depo tankına kadar taşınması, taşıma dolayısıyla soğuyan bitümlü malzemenin emiş derecesine kadar ısıtılması, bitümlü malzemenin depo tankına aktarılması, depo tankında emiş derecesine kadar ısıtılması ve servis tankına aktarılması, depo ve servis tankında depolanması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, miksere istenilen miktarda püskürtülmesi, agrega ve bitümlü malzemenin şartnamesine göre karıştırılması, kaplama yapılacak yol sathının ve kaplama anında ek yerlerinin süpürülmesi ve çıkan süprüntü malzemesinin vasıtalara yüklenmesi, taşınması ve depo yerinde boşaltılması, bitümlü yapıştırıcının zati bedeli, işyerine taşınması, depolanması, distiribütöre aktarılması, tatbik derecesine kadar ısıtılması, distiribütörle yola nakli ve bitümlü sıcak karışım tabakası serilecek platforma püskürtme borusu ile veya borunun yanaşmadığı yerlerde el ile püskürtülmesi, bitümlü sıcak karışımın taşıma vasıtalarına yüklenmesi, serileceği yere taşınması, malzeme transfer ( besleme) aracına boşaltılması, burada karıştırılan malzeme ile finişerin beslenmesi, termal segragasyonun önlenmesi için gerekli tedbirler alınarak elektronik duyargalı finişerle serilmesi, demir merdaneli ve lastik tekerlekli silindirlerle sıkıştırılması, gerektiğinde 24/41 ek yerlerinin ısıtılması, kesilmesi, kenarların ve ek yerlerinin tanzimi, geometrik standardın temini için aletli ölçmelerin yapılması, elektronik duyargalı finişer için yan baz hattının yerleştirilmesi, kot almaya yarayacak ayarlı ofset hattının teşkili, aplikasyon, nivelman vs. yapılması, taşıma kamyonlarının plentte bekletilmeleri, malzeme transfer aracı ve finişerle beraber çalışmaları ve sırası gelinceye kadar beklemelerinin karşılığı, araştırma ve teknik nezaret işlerinin yapılması suretiyle asfalt yapılmasının teşkili, ile aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç masrafları ile yüklenici karı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar: Yok.

Ölçü: Asfalt yapılmış sahanın 1000 metrekare (dekar) cinsinden alanıdır Ödeme: Birim fiyat teklif cetvelindeki ilgili teklif birim fiyat ile ödeme yapılır.

Notlar: 1. Asfalt yapılması imalatı Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili şartname, standart ve genelgelerine uygun şekilde yapılacaktır.

2. Asfalt karışım içindeki agrega karışım oranlarının değişmesi veya ilave filler ve/ veya kum gerekmesi halinde, teklif birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.

3. Yüklenici, İdarece onaylanan karışım formülüne göre imalat yapmak zorunda olduğundan, dizayn değişmesinden dolayı teklif birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır.

4. Asfalt tabakası, projede belirtilen kalınlıklarda serilecektir. Serilen tabaka kalınlığının projede belirtilen kalınlıklardan fazla olması halinde teklif birim fiyatta herhangi bir değişiklik yapılmayacaktır. Serilen fazla kalınlıktan dolayı diğer tabaka kalınlıklarında herhangi bir eksiltme yapılmayacaktır. Eksik serilmesi halinde ise, projede belirtilen kalınlıklara tamamlatılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

…

KKB-25

Asfalt yapılması

Dekar

116

…

“KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kaleminin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilecek iş kalemleri arasında yer aldığı, idare tarafından gönderilen yaklaşık maliyet belgelerinde iddia konusu “KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kalemine dair birim fiyatın belirlenmesinde idarece aşağıdaki analizlerin kullanıldığı görülmüştür:

Poz no

İşin adı

Ölçü birimi

Miktar

KGM/6405

Aşınma tabakası 5cm

m²

116.000

KGM/6308

Binder tabakası 8 cm

m²

122.000

4300/PMB

Bitüm hazırlanması bedeli karşılığı olarak

ton

1.675

10.330.5424

Asfalt çimentosu (İzmir)

ton

1.675

07.006/K

Bitüm taşınması (Rafineri-Plent) 82 km

ton

1.675

55.107.1003

Kaya malzeme taşınması Ocak-Tesis 3852 km

m³

35.669

07.005/K

Bitümlü sıcak karışım taşınması (Plent-İş başı) 5300 km

ton

35.700

10.330.5441

Katyonik asfalt emisyonu (CRS-1)

ton

07.006/K

Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması (Rafineri-Plent) 82 km

ton

07.005/K

Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması(Plent-İş başı) 5300 km

ton

Söz konusu iş kaleminin analizinde “KGM/6405” poz numaralı “5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (tip-1)” iş kalemi ile “KGM/6308” poz numaralı “8 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 asfalt betonu binder tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)” iş kaleminin yer aldığı, ihale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetvelinde, iddia konusu olan “KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kalemine ilişkin girdi miktarının 116 dekar olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece gönderilen yaklaşık maliyet belgelerindeki analizlere ait girdi miktarları üzerinde yapılan hesaplamalar sonucunda, örneğin; “Asfalt çimentosu (İzmir)”, “Bitüm taşınması (Rafineri-Plent)” analizlerine ait girdi miktarlarının 1.675 ton (1.675 ton*1000=1.675.000 kg) olduğu, söz konusu miktarların 116 dekar alana bölünmesi sonucunda 14.439,6552 kg girdi miktarının elde edildiği,

“Kaya malzeme taşınması” analizine ait girdi miktarının 35.669 m³ olduğu, söz konusu miktarın 116 dekar alana bölünmesi sonucunda 307,491379 m³ girdi miktarının, “bitümlü sıcak karışım taşınması” analizine ait girdi miktarının 35.700 m³ olduğu, söz konusu miktarın 116 dekar alana bölünmesi sonucunda 307,758621 m³ girdi miktarının elde edildiği,

“Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması (Rafineri-Plent)” ve “Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması(Plent-İş başı)” analizlerine ait girdi miktarlarının 47 ton olduğu, söz konusu miktarların 116 dekar alana bölünmesi sonucunda 0,40517241 ton girdi miktarının elde edildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hesaplamalar sonucunda, idarece gönderilen yaklaşık maliyet belgelerindeki analizlere ait girdi miktarları ile başvuru sahibi istekliye gönderilen iddia konusu açıklanması istenilen iş kalemine ilişkin analizlerdeki girdi miktarlarının birbirine uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekleri incelendiğinde “KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kaleminin analizinde KGM/6405 poz numaralı ve “Aşınma tabakası (5 cm)” adlı, KGM/6308 poz numaralı ve “Binder Tabakası (8 cm)” adlı, 4300/PMB poz numaralı ve “Bitüm hazırlanması bedeli karşılığı olarak” adlı, 10.330.5424 poz numaralı ve “Asfalt Çimentosu (İzmir)” adlı, 07.006/K poz numaralı ve “Bitüm taşınması (Rafineri-Plent) 82 km” adlı, 55.107.1003 poz numaralı ve “Kaya malzeme taşınması Ocak-Tesis” adlı, 07.005/K poz numaralı ve “Bitümlü Sıcak Karışım taşınması (Plent-İşbaşı)” adlı, 10.330.5441 poz numaralı ve “Katyonik asfalt emülsiyonu (CRS-1)” adlı, 07.006/K poz numaralı ve “Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması (Rafineri-Plent)” adlı ile 07.005/K poz numaralı ve “Yapıştırıcı katman (CRS-1) taşınması (Plent-İşbaşı)” adlı iş kalemlerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde bahsettiği KGM/6405-M poz numaralı ve “5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 M2 asfalt betonu aşınma tabakası yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ve modifiye bitüm ile) (TİP-1)” adlı iş kaleminin analizinde KGM/6400-1 poz numaralı ve “Asfalt betonu aşınma tabakası malzemelerinin temini (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (TİP-1)” adlı, KGM/4378 poz numaralı ve “Beton ve her nevi asfalt yolların makina ile süpürülmesi” adlı, 10.330.5441 poz numaralı ve “Katyonik asfalt emülsiyonu (crs-1 tipi)” adlı, KGM/4398 poz numaralı ve “Distribütör makinası ile yapıştırıcı bitümlü malzemesinin püskürtülmesi (boru ile)” adlı, KGM/4440/M poz numaralı ve “Büyük plent üni. ile kar. hazır. elektronik duy. fin. serme-sıkıştırma” adlı, KGM/4436/2 poz numaralı ve “Büyük plent üni. polimer modifiye bitüm kullan. "asfalt bet. kapl." ve "bitüm.sıcak temel" hazırl. için gerekli ilave işler” adlı, KGM/4300/PMB poz numaralı ve “Özel plentte polimer modifiye bitüm (pmb) hazırlanması” adlı alt iş kalemleri ve analiz girdilerinin yer aldığı görülmektedir.

“KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kaleminin analizinde bulunan KGM/6405 poz numaralı ve “Aşınma tabakası (5 cm)” adlı iş kaleminin analizinde ise KGM/6400-1 poz numaralı ve “Asfalt betonu aşınma tabakası malzemelerinin temini (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (TİP-1)” adlı, KGM/4378 poz numaralı ve “Beton ve her nevi asfalt yolların makina ile süpürülmesi” adlı, 10.330.5441 poz numaralı ve “Katyonik asfalt emülsiyonu (crs-1 tipi)” adlı, KGM/4398 poz numaralı ve “Distribütör makinası ile yapıştırıcı bitümlü malzemesinin püskürtülmesi (boru ile)” adlı ile KGM/4440/M poz numaralı ve “Büyük plent üni. ile kar. hazır. elektronik duy. fin. serme-sıkıştırma” adlı alt iş kalemleri ve analiz girdilerinin yer aldığı görülmüştür.

Yapılan inceleme ve tespitler sonucunda, idarece başvuru sahibi istekliye gönderilen açıklanması istenilen iş kalemleri arasında yer alan iddia konusu “KKB-25” poz numaralı “Asfalt yapılması” iş kalemindeki analiz girdi miktarları ile idarece hazırlanan ve ihale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan analizlerdeki girdi miktarlarının birbirine uyumlu olduğu, kaldı ki başvuru sahibi tarafından kendisine gönderilen analizlerdeki girdi miktarları ile birim fiyat tarifine göre analizlerde olması gereken girdi miktarlarının karşılaştırıldığı ve aykırılık bulunduğu iddia edilmiş olsa da, ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerinde iddia konusu analizlerdeki girdi miktarlarına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı ve idarenin “KKB-25 poz numaralı “Asfalt yapılması” paçal iş kaleminde aşınma ve binder tabakası girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) tarafından yayımlanmış modifiye bitüm olmayan birim fiyatlar kullanılmış ve bu birim fiyatların tarifleri de paçal iş kalemi tarifine derç edilmiştir.” beyanına karşılık başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinin ekinde sunulan birim fiyat tarifine uygun olduğu iddia edilen analizlere ilişkin girdilerin nasıl ve ne şekilde elde edildiğine dayanak herhangi bir belge sunulmadığı,

Ayrıca başvuru sahibi tarafından KGM/6405 poz numarası kullanılmak yerine KGM/6405-M poz numarası kullanılarak birim fiyat tarifine uygun olmayan bir analiz oluşturulduğunun iddia edilmekle birlikte, yapılan incelemede, yukarıda yer verildiği üzere 6405 poz numaralı birim fiyat ile 6405-M poz numaralı birim fiyat analizlerinde yer alan girdilerin aynı olmadığı, farklı cins analiz girdilerini ihtiva ettikleri, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyeti oluşturan analizde kullanılan girdilerin ise 6405-M poz numaralı birim fiyat girdilerinin tamamını içermediği görüldüğünden yaklaşık maliyette 6405-M birim fiyatının kullanılmadığı değerlendirilmiş olup isteklilere aşırı düşük teklif açıklaması istenilmek üzere gönderilen analiz formatında yer alan girdilerin de yaklaşık maliyette kullanılan analiz girdileri ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2023/UY.I-922

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin