KİK Kararı: 2023/UY.I-655

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/025
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 13.04.2023
Karar No : 2023/UY.I-655 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Askar Altyapı İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/129365 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Bölgesi 2, Kısım Tünel İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 28.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Bölgesi 2, Kısım Tünel İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Askar Altyapı İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 07.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.03.2023 tarih ve 85701 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/445 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak A/II grubu işlerin belirlendiği, ayrıca anılan Şartname’nin 35’inci maddesinin (a) bendinde fiyat dışı unsur olarak ikinci bir AII grup işler kapsamında iş deneyim belgesinin istenildiği ve (b) bendinde de toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yapmış olma şartının istenildiği, bu şekilde ihalede teknik değer nitelik puanlamasından tam puan alabilmek için 3 adet AII grup işleri kapsamında iş deneyim belgesi sunulmasının ve bunlardan birinin minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. ile yapılmış olmasının gerektiği, bu durumda ihaleye katılmak ve tam puan almak için 2 adet A-II grubu iş deneyim belgesi istenirken, üçüncü olarak T.D.M (tünel delme makinası) ile iş yapmış olmanın karşılığı olarak da 5 puan gibi ihalenin sonucunu direk etkileyecek kadar önemli bir puan belirlenmesinin yersiz olduğu, idareye yapmış oldukları şikayete istinaden idarece düzeltici işlem belirlenerek eklenen projelerin onaysız tip projeler olduğu, bir kısmında antet bulunmadığı, bu bakımdan uygulama yönteminin kesin olmadığı, proje onay aşamasında değişebileceği, ayrıca aynı gruptan 3 (üç) ayrı iş deneyim belgesi istenilmesinin katılımı çok kısıtlı hale getireceği ve yeterli rekabetin temin edilemeyeceği, bu itibarla düzeltici işlem tesis edilmesi ya da ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

…İş bitirme, yönetim veya denetim suretiyle elde edilecek belgeler, belge sahibi kişi veya kuruluşların dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişilerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olması ve bu sürede bu Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olması, bu şartların her ihalede aranması ve teminat süresi sonuna kadar muhafaza edilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında; …

b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ç) İş: Yapım işlerini,

d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

…

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,” ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale işlem dosyası” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

a) İhale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli.

b) Teklif Türünün Belirlenmesine İlişkin Form.

c) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1. İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

(14) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…53.3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar.

53.3.1. Kanunun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği ekindeki “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” başlıklı tablonun (A) Alt Yapı İşleri başlıklı kısmında, II. grupta sınıflanan tünel işlerine ilişkin düzenleme aşağıdaki gibidir:

“II. GRUP: TÜNEL İŞLERİ

1. Karayolu ve demiryolu tünelleri

2. Su iletim, derivasyon ve kuvvet tünelleri

3. Atıksu tünelleri

4. Deniz ve nehir altı tünelleri

5. Metro tünelleri

6. Galeri ve şaftlar”.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: AVRUPA BÖLGESİ 2.KISIM TÜNEL İNŞAATI

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K-8771

d) Kodu:

e) Miktarı:

Ø2200 mm çap ve 4.600m uzunluğunda T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı, Ø1800/Ø1200 mm çap ve 1150m uzunluğunda Atıksu Branşman Tüneli, Ø2000 mm çap ve 1870m Yeni Avusturya tünel açma metodu ile tünel imalatı ve toplamda 17 adet iç çapı 7.5m olan şaft inşaatı yapımı işlerini kapsamaktadır

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Avrupa Yakası Sarıyer, Beşiktaş ve Bağcılar İlçeleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan A/II grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

A. Avrupa Bölgesi 2.Kısım Tünel İnşaatı işinde değerlendirme, isteklinin teklif tutarı, kalite ve maliyet yapılarının uyumu ve teknik değer nitelik puanı üzerinden alacağı puanlar toplanmak suretiyle yapılacaktır.

A.1. Teklif tutarı puanlaması
Teklif tutar puanlaması 60 puan üzerinden yapılacaktır.
Teklif puanları; TP = (TTmin x 60) / TT formülü ile hesaplanacaktır.
Bu formülde;
TP: Teklif puanı,
TTmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif tutarı,
TT: İsteklinin teklif tutarı,
ifade eder.

A.2. Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlaması
Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların isteklilerin toplam teklif tutarına oranı aşağıda belirtilen oranlar içinde kaldığında (bu oranlar dahil) her bir iş kalemi için aşağıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir, aksi halde puan verilmeyecektir.
S.No İş Kalemi No İş Kaleminin Adı Puan Alabilmek İçin İstenen Oranlar Puan
1 IS.185.1002 Ø 2200 mm iç çapında kanalizasyon tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı)
(T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile, her türlü imalat ve nakliye dahil) %64-%72 10
2 IS.185.1202 Ø 2000 mm iç çapında kanalizasyon tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı)
(Yeni Avusturya tünel açma metodu ile, her türlü imalat ve nakliye dahil) %13,5-%19 8
3 IS.185.1551 1800/1200 mm iç kesitinde branşman tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı)
(Yeni Avusturya tünel açma metodu ile, her türlü imalat ve nakliye dahil) %6-%8 5
4 IS.185.1501 7,50 metre iç çapında tünel şaftı yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı)
(Her derinlikte, her türlü imalat ve nakliye dahil) %4-%8 5
5 IS.185.9901 Tünel delme makinası'nın (T.D.M/T.B.M.) tüm ekipmanları ile birlikte mobilizasyonu
(Sökülmesi, taşınması ve yeniden montajının yapılması) %3-%4 2

Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanı (MP), her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Teknik değer nitelik puanlaması
Teknik değer nitelik puanlaması 10 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait aşağıda ayrıntıları belirtilen iş deneyim belgelerinin niteliklerine göre belirtilen puanlar verilecektir, bu nitelikleri sağlayan iş deneyim belgesi sunulmadığı takdirde puan verilmeyecektir.

a)Fiyat Dışı Unsur Tanımı: Yeterlilik için istenen İş Deneyim Belgesi haricinde;
İsteklinin Kamu veya Özel Sektöre karşı yapmış olduğu işlerden almış olduğu ve ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan veya halen yapımı devam eden (İş durum belgesi düzenlenmiş işler), yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmeliği esaslarına göre, teklif bedelinin %40 ından az olmamak üzere tek sözleşmeyle yerine getirilmiş A/II grubu yapım işlerini içeren İş deneyim belgesi noter onaylı veya aslı idarece görülmüş; iş deneyim belgesi (EKAP?a kayıtlı olanlar için onay şartı yoktur) sunması (5 puan) şartıyla, aşağıda belirtilen puanlar verilecektir.()
A/II grubu yapım işlerinden
? Tünel İşleri İş deneyim belge sayısı 0 ise 0 Puan
? Tünel İşleri İş deneyim belge sayısı 1 veya daha fazla ise 5 tam puan alacaktır.
() Ancak Teknik değer nitelik puanlaması için sunulan iş deneyim belgeleri, A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri İş deneyim belgesi işleri yanında diğer iş gruplarındaki işleri de içeriyorsa, hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik etmesi şartıyla A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri İş deneyim belgesi işlerine ait kısmının teklif bedelinin %40?ından az olmamak şartını sağlaması gerekmekte olup bu şartı sağlamadığı takdirde puan verilemeyecektir.
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren bir veya daha fazla adet iş deneyim belgesi sunulduğu takdirde her belgenin A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşlerine ait kısmının teklif bedelinin %40?ınden az olmamak şartını sağlaması gerekmektedir. Teknik Değer Nitelik Puanı (TDNP) 5 (beş) puan olarak dikkate alınacaktır.
İhaleye katılan isteklinin ortak girişim olmaması durumunda puanlama aşağıdaki tablodaki esaslar çerçevesinde yapılır;
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı Alacağı TDNP
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belgesi hiç olmaması halinde; 0
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 1 adet veya daha fazla olması halinde; 5
Ortak girişimlerde ise 5 (beş) puan aşağıdaki hususlar çerçevesinde verilecektir;
Ortaklık Yapısı Durumu Alacağı TDNP Puanı
Pilot + Özel Ortağın, teklif bedelinin %40?ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri İş deneyim belgesi işlerini içeren en az 1 adet iş deneyim belgesi sunması halinde (5 puan), Pilot ortağın, teklif bedelinin %40?ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işlerini içeren 1 adet veya Özel Ortağın, teklif bedelinin %40?ınden az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri İş deneyim belgesi içeren 1 adet, toplamda en az 1 adet iş deneyim belgesi sunulması halinde (5 puan),
Özel ortağın, teklif bedelinin %40?ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu işlerini içeren en az 1 adet iş deneyim belgesi sunması halinde (5 puan),
Pilot + Özel Ortak(1) + Özel Ortak(2) ve daha fazla ortaklıklar;
Pilot ortağın, teklif bedelinin %40 ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işlerini içeren en az 1 adet iş deneyim belgesi sunması halinde (5 puan),
Özel ortaklardan herhangi birinin, teklif bedelinin %40 ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işlerini içeren en az 1 adet iş deneyim belgesi sunması halinde (5 puan),
Pilot ortağın, teklif bedelinin %40 ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işleri içeren 1 adet veya Özel ortaklardan herhangi birinin, teklif bedelinin %40 ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işleri içeren 1 adet, toplamda en az 1 adet iş deneyim belgesi sunulması halinde (5 puan),
Özel ortakların, teklif bedelinin %40 ından az olmamak şartını sağlayan A/II grubu yapım işlerinden Tünel işlerini içeren toplamda en az 1 adet iş deneyim belgesi sunması halinde (5 puan),
Teknik Değer Nitelik Puanı (TDNP) için sunulan veya dikkate alınan İş Deneyim Belgelerinden İş Denetleme ve/veya İş Yönetme Belgesi sunan İsteklilere TDNP olarak 0(sıfır) puan verilecektir.
İsteklinin teknik değer nitelik puanı için vereceği iş deneyim belgesi Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği esaslarına göre güncellenerek değerlendirmeye alınacaktır.

Ortak girişimlerde ise 5 (beş) puan aşağıdaki hususlar çerçevesinde verilecektir;
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı Alınacak TDNP Puanı
Pilot Ortak Özel Ortak
0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0
1 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 5
0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 1 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 5
İhaleye katılan isteklinin 1 tane pilot ortak ve 2 veya daha fazla özel ortaktan oluşması durumunda puanlama aşağıdaki tablodaki esaslar çerçevesinde yapılır;
A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı Alınacak TDNP
Pilot Ortak Özel Ortakların TOPLAMI
0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0
1 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 5
0 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 1 adet A/II grubu yapım işlerinden Tünel İşleri içeren İş Deneyimi Belge Sayısı 5

b)Fiyat Dışı Unsur Tanımı: İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge(noter onaylı veya aslı idarece görülmüş İş deneyim belgesi ve/veya devam eden işlerde noter onaylı veya aslı idarece görülmüş Hakediş, metraj cetvelleri vb.) sunması şartıyla (5 puan) aşağıda belirtilen puanlar verilecektir.
1-İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge ile sağlayanlar (5 puan ) alacaktır.
2-İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yapmış olma şartını sağlamayanlar bu maddeden 0(sıfır) puan alacaktır.
Ayrıca Ortak girişimlerde (Pilot ortak ve tüm Özel ortaklar ayrı ayrı olmak üzere) tüm ortakların sundukları belgelerle İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yapmış olma şartını ayrı ayrı sağlaması gerekir. Aksi halde (ortaklardan biri dahi bu şartı sağlayamazsa) bu maddeden puan alınamayacaktır.

A.4. Değerlendirme puanlaması
Değerlendirme puanı (DP), teklif fiyat puanı, kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanı ve teknik değer nitelik puanı toplamıdır.
DP (100) = TP(60)+MP(30)+TDNP (10) toplamıdır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif değerlendirilme puanı en yüksek olan istekliye ait tekliftir.

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.1.1. maddesinde yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenecektir.

35.3. Fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı’nın ilgili maddelerinde de fiyat dışı unsurlara yönelik düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen 10’uncu maddesi hükmünden, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak, istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin kullanılabileceği,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde ise, iş deneyim belgesinin adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesi olarak tanımlandığı, benzer işin ise ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler olarak tanımlandığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 40’ıncı maddesi hükmü uyarınca ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde bu hususun yanı sıra; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurların bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemeyeceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan bölümünde açıklanmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede iş deneyim kriterine ilişkin olarak istekliler tarafından sunulması gereken ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi tutarının, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmaması gerektiği ve AII Grubu tünel işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinden; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği,

İdarece teklif fiyatı puanlamasının 60 puan, kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasının 30 puan, teknik değer nitelik puanlamasının 10 puan olarak öngörüldüğü,

Bu kapsamda;

-Teklif puanlamasının, geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatının 60 sayısıyla çarpılıp bulunan sonucun isteklinin teklif fiyatına bölünmesi suretiyle hesaplanacağı,

-Kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasının, 30 tam puan üzerinden yapılacağı, iş kalemleri bazında söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dâhil) kalması durumunda her bir iş kalemi için belirlenen puanların toplamından oluştuğu,

-Teknik değer nitelik puanlamasının ise, aşağıda detaylandırıldığı şekilde 10 puan üzerinden yapılacağı, bu puanlamada 5 puanın yeterlilik için istenen iş deneyim belgesi haricinde benzer işe uygun ikinci bir iş deneyim tutarı puanlamasından, 5 puanın da bir iş bitirme belgesi kapsamında tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılması puanlanmasından oluştuğu görülmüştür.

Teknik değer nitelik hesaplamasında;

İkinci bir benzer iş deneyim tutarı puanlamasında, istekliler tarafından yeterlilikleri için istenen iş deneyim belgesi haricinde benzer işe uygun ve teklif bedelinin %40’ından az olmamak üzere ikinci bir iş deneyim belgesi sunulması halinde 5 puan verileceği, ancak sunulan iş deneyim belgelerinin, A/II grubu yapım işlerinden “Tünel işleri” yanında diğer iş gruplarındaki işleri içermesi halinde, hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik etmesi şartıyla A/II grubu yapım işlerinden “Tünel İşleri”ne ait kısmının teklif bedelinin %40’ından az olmaması durumunda 5 puan verileceği,

Ayrıca söz konusu maddede, isteklilerin iş ortaklığı teşekkül ederek ihaleye girmesi halinde pilot ortak veya özel ortak ya da ortaklardan biri tarafından yeterlilikleri için istenen iş deneyim belgesi haricinde benzer işe uygun ve teklif bedelinin %40’ından az olmamak üzere ikinci bir (toplamda en az bir adet) iş deneyim belgesi sunulması halinde 5 puan verileceği, ancak sunulan iş deneyim belgelerinin, A/II grubu yapım işlerinden “Tünel işleri” yanında diğer iş gruplarındaki işleri içermesi halinde, hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik etmesi şartıyla A/II grubu yapım işlerinden “Tünel İşleri”ne ait kısmının teklif bedelinin %40’ından az olmaması durumunda 5 puan verileceği, aksi halde puan verilmeyeceği düzenlenmiştir.

Bir iş bitirme belgesi kapsamında tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılması puanlamasında ise, ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirme belgesi kapsamında toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge (noter onaylı veya aslı idarece görülmüş İş deneyim belgesi ve/veya devam eden işlerde noter onaylı veya aslı idarece görülmüş Hakediş, metraj cetvelleri vb.) sunulması şartıyla 5 puan verileceği,

Ayrıca söz konusu maddede, isteklilerin iş ortaklığı teşekkül ederek ihaleye girmesi halinde istenilen şartı pilot ortak ve özel ortağın ayrı ayrı sağlaması durumunda 5 puan verileceği, aksi halde puan verilmeyeceği düzenlenmiştir.

-Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verdiği iddialarının incelenmesi neticesinde;

Başvuruya konu “Avrupa Bölgesi 2. Kısım Tünel İnşaatı” ihalesinde iş deneyim kriterine ilişkin olarak istekliler tarafından sunulması gereken ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi tutarının, teklif edilen bedelin % 80'inden az olmaması gerektiği ve AII Grubu tünel işlerinin benzer iş olarak kabul edileceği;

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinin alt maddelerinden teklif fiyatı puanlamasının 60 tam puan üzerinden yapılacağı, bu kapsamda en düşük teklifi veren isteklinin 60 tam puan alacağı ve diğer isteklilerin bu kriter kapsamında alacakları puanların nasıl hesaplanacağının belirtildiği, fiyat dışı unsurların puanlamasının 40 tam puan üzerinden yapılacağı, bu kapsamda iş kalemleri bazında kalite ve maliyet yapılarının uyumu puanlamasının 30 tam puan üzerinden, teknik değer nitelik puanlamasının 10 puan üzerinden yapılacağı,

Teknik değer nitelik hesaplamasında ise 5 puanın yeterlilik için istenen AII grubu tünel işlerine ilişkin iş deneyim belgesi haricinde benzer işe (AII grubu tünel işlerine) uygun ve teklif bedelinin %40’ından az olmamak üzere ikinci bir iş deneyim tutarı puanlamasından ve 5 puanın da bir iş bitirme belgesi kapsamında tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılması puanlanmasından oluştuğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu hüküm altına alınmış olup, ihale mevzuatında idarece anılan düzenlemelerin yapılmasını engelleyen bir hükmün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihaleye sunulan teklif fiyatları ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesine yönelik İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde anılan Kanun’un 5’nci maddesinde yer bulan “Temel İlkeler” gözetilmek suretiyle düzenlemelerin yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde aşağıdaki bilgilerin yer aldığı görülmüştür.

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

IS.185.1002

Ø 2200 mm iç çapında kanalizasyon tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı) (T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile, her türlü imalat ve nakliye dahil)

metre

4.600

2

IS.185.1202

Ø 2000 mm iç çapında kanalizasyon tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı) (Yeni Avusturya tünel açma metodu ile, hertürlü imalat ve nakliye dahil)

metre

1.870

3

IS.185.1501

7,50 metre iç çapında tünel şaftı yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı) (Her derinlikte, her türlü imalat ve nakliye dahil)

metre

190

4

IS.185.1551

1800/1200 mm iç kesitinde branşman tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı) (Yeni Avusturya tünel açma metodu ile, hertürlü imalat ve nakliye dahil)

metre

1.150

5

IS.185.9901

Tünel delme makinası'nın (T.D.M/T.B.M.) tüm ekipmanları ile birlikte mobilizasyonu (Sökülmesi, taşınması ve yeniden montajının yapılması)

adet

2

Başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin ilk satırında yer alan “IS.185.1002” iş kalemine ilişkin açıklama kısmında belirtilen “Ø 2200 mm iç çapında kanalizasyon tüneli yapılması (PVC esaslı malzeme ile kaplı) (T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile, her türlü imalat ve nakliye dâhil)” şeklindeki ifadeden ihale konusu işin T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile yapılacağı anlaşılmaktadır.

İhaleyi yapan idare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevabi yazıda incelemeye konu düzenlemenin gerekçeleri bakımından “…Kilyos (Sarıyer) Atıksu Toplama Havzasına inşa edilecek Kilyos İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi "Marmara Denizi Eylem Planı" doğrultusunda verilen termin tarihlerinde tamamlanması ve işletmeye alınması beklenmektedir. Ancak Kilyos Arıtma Tesisinin görev yapabilmeleri için öncelikle bölgenin eksik olan atıksu toplama anasistemi oluşturulmalı ve arıtma tesisine yönlendirilmesi için inşaatları tamamlanmalı bu sebeple arıtma tesisi ile atıksu ana sisteminin eş zamanlı yapılması gerekmektedir.

Avrupa Bölgesi 2. Kısım Tünel İnşaatı işinin firma kaynaklı yetersizliklerden dolayı fesh edilmesi, işin yavaş ilerlemesi, bu bölge için devam eden iki ayrı işi daha doğrudan etkileyip, Marmara Denizi Eylem Planı kapsamında verilen terminlerin yerine getirilememesi, yapılan kanalların ana sisteme alınamaması, özetle bölgenin köklü ve ertelenemeyecek altyapı sorununun çözüm süresini uzatması ve İdaremize farklı Kurumlar ve bölge halkı ile sorunların yaşandığı, izahati zor bir sürece sokacaktır.

Avrupa Bölgesi 2. Kısım Tünel İnşaatı işinin zamanında tamamlanabilmesi için; benzer işleri daha önceden farklı kurumlarda sonuçlandırmış firmaların ihaleye katılması elzemdir…

Bu amaçla isteklilerinin söz konusu iş kalemlerinde verdikleri tutarların toplam teklif tutarı içindeki yerlerinin belirtilen aralık içinde bulunup bulunmadığına bakılacak, bu aralıkta olanlara o iş kalemine ilişkin puan verilecektir. Bu aralık dışında kalan puan alamayacaktır. Her bir iş kalemi için alınan puanların toplamı kalite ve maliyet uyumuna ilişkin puanı verecektir. İstekliler ayrıca teklif tutarlarının avantaj durumuna göre de puan alacaklardır. Bu iki puanlamanın toplamı en yüksek olan isteklinin teklifi en avantajlı teklif olarak değerlendirilecektir.

Sonuç olarak; Avrupa Bölgesi 2. Kısım Tünel İnşaatı işinin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde, Kilyos Havzasında altyapı sorununun ulaştığı boyut ve verilen termin süreleri, farklı ihalelerin mansap şartlarının sağlanması zorunluluğu gibi acil uygulanmaya geçilmesi ve zamanında tamamlanmasını sağlamak için ihale konusu imalatlar ile ilgili yeterlilik açısından en uygun firmanın seçilmesi amacıyla İdari Şartnamede fiyat dışı unsurlar hazırlanmış olup, ihale İdari Şartnamesi 4734 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine uygundur.…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından şikâyete verilen mezkûr cevap yazısında Kilyos Arıtma Tesisi’nin görev yapabilmesi için bölgenin eksik olan atıksu toplama anasisteminin oluşturulmasının ve arıtma tesisine yönlendirilmesi için inşaatlarının tamamlanmasının, bu sebeple arıtma tesisi ile atıksu ana sisteminin eş zamanlı yapılması gerektiğinin, ihale konusu işin firma kaynaklı yetersizliklerden dolayı fesh edilmesinin, işin yavaş ilerlemesinin, ilgili bölge için devam eden iki ayrı işi daha doğrudan etkileyip, Marmara Denizi Eylem Planı kapsamında verilen terminlerin yerine getirilememesinin, yapılan kanalların ana sisteme alınamamasının, bölgenin altyapı sorununun çözüm süresini uzatacağına ve idareye farklı kurumlar ve bölge halkı ile sorunlar yaşatacağının, ihale konusu işin zamanında tamamlanabilmesi için; benzer işleri daha önceden farklı kurumlarda sonuçlandırmış firmaların ihaleye katılmasının gerekli olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenebileceği, ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer ile süre gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenmesinin mümkün olduğu, fiyat dışı unsurların belirlenme yöntemi konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki kullanılırken niceliksel belirlemelerin yanı sıra niteliksel belirlemelerin de yapılabileceği, bu çerçevede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 62’nci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3’üncü maddesinde sayılan unsurlar dışında bunlara benzer nitelikte fiyat dışı unsurların ve puanlama kriterlerinin belirlenmesi noktasında da idarenin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla birlikte, fiyat dışı unsurların ve puanlama kriterlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere uygunluğunun değerlendirilmesinde idari işlemlerde ölçülülük ilkesinin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

İhaleye katılım ve yeterlik noktasında fiyat dışı unsurların etkisi bulunmadığından, fiyat dışı unsurlara yönelik yapılacak düzenlemenin, yeterli bulunan istekliler arasında ihale konusu iş için daha nitelikli, kaliteli ve tecrübeli isteklilerin puan alması sonucunu ortaya çıkaracak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, şikâyete konu ihalede “Teknik Değer Nitelik Puanlaması” başlığı altında idarece yapılan düzenlemede fiyat dışı unsura ilişkin olarak benzer işe uygun ikinci bir iş deneyim belgesi sunulmasının, ayrıca bir iş bitirme belgesi kapsamında tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılması puanlamasında, ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirme belgesi kapsamında “İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge (noter onaylı veya aslı idarece görülmüş İş deneyim belgesi ve/veya devam eden işlerde noter onaylı veya aslı idarece görülmüş Hakediş, metraj cetvelleri vb.)” sunulması şartının arandığı hususları birlikte dikkate alındığında, söz konusu kriterlerden tam puan alabilmek için, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği şekildeki gibi AII grubu tünel işlerine ilişkin 3 farklı iş deneyim belgesi sunulmasının istenilmediği, TDM ile tünel yapılmasına ilişkin unsura yönelik şartta ilave bir iş deneyimden bahsedilmediği dikkate alındığında bu unsurlardan puan alabilmek için asgari 2 farklı iş deneyim belgesinin beyan edilmesi ile istenilen şartların karşılanabileceği anlaşılmış olup iddianın bu kısmı yerinde bulunmamıştır.

Teknik değer nitelik puanlamasında fiyat dışı unsur olarak belirlenen “İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge” unsuruna ilişkin yapılan incelemede; söz konusu fiyat dışı unsurdan puan alabilmek için doğrudan ilave bir iş deneyim belgesinin istenilmediği, söz konusu şartın yeterlikte sunulan iş deneyim belgeleri ile sağlanabileceği gibi belirlenen niceliksel şartları karşılayan ilave iş deneyim belgesi de sunulabileceği, bahse konu fiyat dışı unsur kriterinde işin niceliksel özellikleri üzerinden puanlama yapılacağının düzenlendiği, fiyat dışı unsurların belirlenme yöntemi konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki kullanılırken niceliksel belirlemelerin yanı sıra niteliksel belirlemelerin de yapılabileceği, ihale konusu işin kapsamında T.D.M. (tünel delme makinası) ile tünel imalatının yaptırılacağı, tünel imalatları iş makineleri kullanılarak klasik kazı yöntemi (delme-patlatma) ile yapılabileceği gibi bunun alternatifi niteliğindeki, teknoloji olarak daha gelişmiş olan ve işe özgü üretilen tünel açma makineleri ile de yapılabilmekte olduğundan T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılmış olmasının fiyat dışı unsur olarak belirlenmesinin mümkün olabileceği, puan alınması için belirlenen çap ve uzunluğun “minimum” ifadesine yer verilerek düzenlendiği ve ihale konusu işte yaptırılacak tünel çapının bu çap ile aynı olduğu, yaptırılacak tünel uzunluğunun ise belirlenen uzunluktan fazla olduğu hususları birlikte dikkate alındığında bu fiyat dışı unsur kriteri bakımından başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Fiyat dışı unsur puanlamasının ilave iş deneyim istenilmesine ilişkin kısmı incelendiğinde ise; mevcut doküman düzenlemesinde, fiyat dışı unsur puanlamasına ilave olarak istenilen iş deneyim belgesi için yeterlik değerlendirmesinde esas alınan kriterlerin (benzer işe uygunluk ve tutar) tekraren konu edildiği, benzer iş grubu olarak belirlenen işlere yönelik niteliksel veya niceliksel bir belirleme veya ayrımın söz konusu olmadığı, kamu ihale mevzuatında yapım işleri ihalelerinde belirlenen yeterlik kriterlerinin ayrıca fiyat dışı unsuru olarak belirlenmesini emreden veya yasaklayan mevzuat hükmü bulunmamakla birlikte, isteklilerin ihale konusu işi yerine getirip getiremeyeceğinin yeterlik kriterleri ile ölçüldüğü, istenilen bu yeterlik kriterlerini sağlayan bir isteklinin ihale konusu işi yerine getirebileceği kabul edildiğinden, yeterlik kriterlerini sağlayan isteklilerin fiyat dışı unsur puanlamasında aynı yeterlik kriterlerinin yeniden kullanılmasının hem 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesine hem de 10’uncu maddesine aykırılık oluşturabileceği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak 4734 sayılı Kanun’da belirtilen kriterlerden teklif ile birlikte sunulan iş deneyim belgesinin tutarından bağımsız olarak her durumda ilave iş deneyim belgesi istenilmesinin ve bu belgenin sadece yeterlikte ölçülen kriterleri (benzer işe uygun olmak kaydıyla ve tutar olarak) yönünden ayrıca fiyat dışı unsur puanlamasında kullanılmasının istekliler arasında rekabeti etkileyeceği anlaşılmış olup, bu kapsamda başvuru sahibinin iş deneyimine yönelik yeterlik kriteri olarak belirlenen belgelerin fiyat dışı unsur olarak belirlenemeyeceği iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul’ca “ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Anılan kararda özetle, isteklilerin ihale konusu işi yerine getirip getiremeyeceğinin yeterlik kriterleri ile ölçüldüğü, istenilen bu yeterlik kriterlerini sağlayan bir isteklinin ihale konusu işi yerine getirebileceği kabul edildiğinden, yeterlik kriterlerini sağlayan isteklilerin fiyat dışı unsur puanlamasında aynı yeterlik kriterlerinin yeniden kullanılmasının hem Kanun’un 40’ıncı maddesine hem de 10’uncu maddesine aykırılık oluşturabileceği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak 4734 sayılı Kanun’da belirtilen kriterlerden teklif ile birlikte sunulan iş deneyim belgesinin tutarından bağımsız olarak her durumda ilave iş deneyim belgesi istenilmesinin ve bu belgenin sadece yeterlikte ölçülen kriterleri (benzer işe uygun olmak kaydıyla ve tutar olarak) yönünden ayrıca fiyat dışı unsur puanlamasında kullanılmasının istekliler arasında rekabeti etkileyeceği değerlendirilmiş olup, bu kapsamda başvuru sahibinin iş deneyimine yönelik yeterlik kriteri olarak belirlenen belgelerin fiyat dışı unsur olarak belirlenemeyeceği iddiasının yerinde olduğu ifade edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ihalenin “Avrupa Bölgesi 2, Kısım Tünel İnşaatı” işi olduğu, idarece benzer işin “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan A/II grubu işler” olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlarında dikkate alınacağının belirtildiği ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği, bu kapsamda, şikâyete konu ihalede “Teknik Değer Nitelik Puanlaması” başlığı altında idarece yapılan düzenlemede fiyat dışı unsura ilişkin olarak benzer işe uygun ikinci bir iş deneyim belgesi sunulmasının, ayrıca bir iş bitirme belgesi kapsamında tünel delme makinası ile tünel imalatı yapılması puanlamasında, ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirme belgesi kapsamında “İhale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde bir iş bitirmede toplam minimum 2.300 metre Ø2200 mm ve üzeri çapında T.D.M. (T.B.M.) tünel delme makinası ile tünel imalatı yaptıklarını tevsik edici belge (noter onaylı veya aslı idarece görülmüş İş deneyim belgesi ve/veya devam eden işlerde noter onaylı veya aslı idarece görülmüş Hakediş, metraj cetvelleri vb.)” sunulması şartıyla 5 puan verileceğine yer verildiği anlaşılmıştır.

Kurulca alınan kararda yer alan, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen kriterlerden teklif ile birlikte sunulan iş deneyim belgesinin tutarından bağımsız olarak her durumda ilave iş deneyim belgesi istenilmesinin ve bu belgenin sadece yeterlikte ölçülen kriterleri (benzer işe uygun olmak kaydıyla ve tutar olarak) yönünden ayrıca fiyat dışı unsur puanlamasında kullanılmasının istekliler arasında rekabeti etkileyeceği ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği hususuna katılmakla birlikte, benzer işe uygun olarak sunulacak ikinci bir iş deneyimine ilişkin olarak istenen minimum 2.300 metre ve Ø 2200 mm ve üzeri çapında tünel delme makinası ile tünel imalatı istenilmesi nedeniyle 2.200 metre imalat yapmış bir isteklinin ya da Ø 2200 mm çapından daha düşük çapta tünel delme makinası ile tünel imalatı yapmış bir isteklinin 5 puan alamayacağı sonucunu doğuracağından, söz konusu düzenlemenin de rekabeti engelleyici bir düzenleme olduğu ve iptal gerekçeleri arasında yer alması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin karar gerekçeleri arasında, “benzer işe uygun olarak sunulacak ikinci bir iş deneyimine ilişkin olarak istenen minimum 2.300 metre ve Ø 2200 mm ve üzeri çapında tünel delme makinası ile tünel imalatı istenilmesi” hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılıyorum.