KİK Kararı: 2023/UY.I-376

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/013
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 15.02.2023
Karar No : 2023/UY.I-376
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Grd Otomasyon Yapı Enerji Mühendislik Sağlık Eğitim Müşavirlik Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bağcılar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1424798 İhale Kayıt Numaralı “Engelliler Sarayı Asma Germe Membran İmalatının Yenilenmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bağcılar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 04.01.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Engelliler Sarayı Asma Germe Membran İmalatının Yenilenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Grd Otomasyon Yapı Enerji Mühendislik Sağlık Eğitim Müşavirlik Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketinin 30.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.02.2023 tarih ve 78420 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/257 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından ve satış tutarı tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim satış tutarının %80'inden düşük olduğu, fatura bilgileri tablosu içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen "geçici vergi beyanname dönemi" ile uyuşmadığı, fatura bilgileri tablosunda "miktarı" belirtilen faturalar üzerinden 4 numaralı kısımda yer alan aritmetik hesaplama bölümüne faturadan/fatura bilgileri tablosundan bağımsız olarak miktar ve tutar bilgisi girilmesi nedeniyle iki tablo arasında uyumsuzluk bulunduğu, fatura bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin 4 numaralı kısımdaki aritmetik ortalama tablosuna hatalı şekilde yansıtıldığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan "faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında yazılan yani faturanın konusunu oluşturan mal, fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ve idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin analizinde yer alan malın aynı olması gerektiği, ancak istekli tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı malzemeler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.…

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. …

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. …

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği ,analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Engelliler Sarayı Asma Germe Membran İmalatının Yenilenmesi İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı: 2400 M2 Asma Germe Çatı Membranının Yenilenmesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Feyzullah KIYIKLIK Engelliler Sarayı Barbaros Mahallesi Bağcılar İstanbul” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, mevcut ihale dokümanında 4 iş kalemine ait birim fiyat analizlerinin ve tariflerinin yer aldığı, 19.01.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde başvuruya konu ihaleye 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, Erna Montaj Mimari Membran Yapılar San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimine ilişkin kriterler sağlanmadığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin teklifi sınır değerin altında olan ve idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Fuat Er üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 10.01.2023 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazıda; “…04.01.2023 tarihinde ihalesi yapılan “Engeliler Sarayı Asma Germe Mebran İmalatının Yenilenmesi” işinin teklifleri ihale komisyonunca incelenmiş olup, işin yaklaşık maliyetine göre yapılan mukayese neticesinde teklifiniz aşırı düşük görülmüştür. Bu itibarla işin özel şartnamesi ve şartname ekinde verilen birim fiyat tariflerinde belirtilen hususular dikkate alınarak teklifinizle ilgili, ekte listede sunulan 1 (Dokuz) adet ” iş kalemleri ile ilgili olarak;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşullar

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü ve teklifte önemli olduğunu tespit ettiğiniz maliyet bileşenleri, bunlara ait piyasadan alınan teklifler ile fiyat analizlerini ve metrajları içeren iş planı ve işe yaklaşım raporlarını;

Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen şartlar dikkate alınarak Tip İdari Şartnamenin 5.e maddesinde belirtilen Örnek analiz formatına uygun olarak tebliğ tarihinden itibaren en fazla 5 (Beş) iş günü içerisinde mesai bitimine kadar idaremize vermeniz gerekmektedir. Cevabi yazıların süresi içerisinde verilmemesi, eksik veya yeterli olmaması halinde teklifiniz değerlendirme dışı kalacaktır.

Bilgi ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, ilgili yazının ekinde sadece “Özel Membr.” poz numaralı “Mevcut membran çatı kaplamasının (yeni membran kaplama, halat, çelik boya vb. malz. temin ve nakliyesi dahil) un yenilenmesi, düğüm noktalarındaki çelik bölümlerin tamir ve bakımının yapılması” iş kalemine ait açıklama yapılmasının istenildiği, ancak ilgili yazının ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerine ve açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerine yer verilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan ihaleye ait yaklaşık maliyet hesaplaması incelendiğinde, “Özel Membr.” poz numaralı “Mevcut membran çatı kaplamasının (yeni membran kaplama, halat, çelik boya vb. malz. temin ve nakliyesi dahil) un yenilenmesi, düğüm noktalarındaki çelik bölümlerin tamir ve bakımının yapılması” iş kalemine ilişkin olarak piyasadan fiyat teklifi alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin belirlendiği, söz konusu iş kalemine ilişkin birim fiyat analizi tarifi incelendiğinde ise iş kaleminin; işçilik, malzeme, makine ve ekipman katkısı gerektiren nitelikte paçal iş kalemi niteliğinde olduğu, dolayısıyla söz konusu iş kaleminin niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemi olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamalarından ayrıca, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde; idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği, bu kapsamda ihale komisyonunun sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit edeceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, idare tarafından 10.01.2023 tarihinde ihale üzerinde bırakılan Fuat Er’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak ilgili yazının ekinde açıklama istenilecek iş kalemlerine ve açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerine yer verilmediği görülmüştür.

Ayrıca mevcut ihale dokümanında birim fiyat analizlerine yer verildiği görülmekle birlikte, yukarıda aktarılan Tebliğ maddelerinde açıklandığı üzere idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına ihale dokümanında yer verilebileceği gibi söz konusu analiz formatlarının aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde de isteklilere verilebileceği, ancak gerek ihale dokümanında gerekse aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde iddia konusu “Özel Membr.” poz numaralı “Mevcut membran çatı kaplamasının (yeni membran kaplama, halat, çelik boya vb. malz. temin ve nakliyesi dahil) un yenilenmesi, düğüm noktalarındaki çelik bölümlerin tamir ve bakımının yapılması” iş kalemi için bu iş kaleminde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatına yer verilmediği görülmüştür.

Bu itibarla, idare tarafından ilgili Tebliğ maddeleri çerçevesinde, itirazen şikayet başvurusuna konu iş kalemine ilişkin analiz formatın hazırlanması, bu analizde açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin temel analiz girdileri (işçilik, malzeme, makine vb.) üzerinden belirlenmesi ve açıklama isteme yazısı ekinde söz konusu iş kalemi analizinde açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerine yer verilerek teklifi sınır değerin altında kalan Fuat Er’e gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.