KİK Kararı: 2023/UY.I-1563 (20 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/061
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 20.12.2023
Karar No : 2023/UY.I-1563
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Varyapı Enerji İnş. Emlak Gıda Mob. Matb. Teks. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Burdur Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1023700 İhale Kayıt Numaralı “Burdur Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesinde Bulunan Mevcut 2 Adet Ygc Binasının Y Tipi Cik Binasına Göre Tadilatının Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Burdur Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 30.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Burdur Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesinde Bulunan Mevcut 2 Adet Ygc Binasının Y Tipi Cik Binasına Göre Tadilatının Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Varyapı Enerji İnş. Emlak Gıda Mob. Matb. Teks. San. ve Tic. A.Ş.nin 16.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2023 tarih ve 119743 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1351 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebi yazısı ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesine (İnşaat ve Mekanik) yer verildiği ancak bu kalemlerin analizlerine yer verilmediği, açıklama istenen iş kalemleri listesinde (inşaat) yer alan 77.110.1018-A poz no’lu “Her iki yüzü cam elyaf şilte kaplı, lifler ile güçlendirilmiş alçı levhalar kaplama yapılması”, İNŞ.ÖZ.-01 poz no’lu “Genleştirilmiş sac levha ile asma tavan yapılması”, İNŞ.ÖZ.-06 poz no’lu “Yatak-Ranzaların Montajının Yapılması”, İNŞ.ÖZ.-11 poz no’lu “Elbise Dolapların Montajının Yapılması”, “İNŞ.ÖZ.12” “Fırın Boyalı Sacdan Elbise Dolabı Yapılması”, İNŞ.ÖZ.14 poz no’lu “Ranza Yapılması”, İNŞ.ÖZ.15 poz no’lu “Emniyet Kartlı Kilit” özel/paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında ve aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında verilmediği,

Açıklama istenen iş kalemleri listesinde (inşaat) yer alan 77.110.1018-A poz no’lu “Her iki yüzü cam elyaf şilte kaplı, lifler ile güçlendirilmiş alçı levhalar kaplama yapılması” iş kalemi için istenen miktarın 1,103 olduğu, analizde 1,2133 olmak üzere daha yüksek miktarda teklif verildiği, düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının altında olduğu, aynı kalemin alt analizinde yer alan “Dübel, Borazan Vida, Karşılığı, 12 Mm. Çimentolu Yonga Levha Malzemesinin % 10'u” girdisi belirsiz olduğundan bu şekilde açıklama yapıldığı,

Açıklama istenen iş kalemleri listesinde (inşaat) yer alan İNŞ.ÖZ.-06 poz no’lu “Yatak-Ranzaların Montajının Yapılması” imalatı olan İNŞ.ÖZ.-06-KTS poz no’lu “İNŞ.ÖZ.-06 Pozunun Karşılığı Olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı, Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı Hesaplanmıştır” girdisi ile İNŞ.ÖZ.-11 poz no’lu “Elbise Dolaplarının İmalatının Yapılması” imalatı olan “İnş.Öz.-11 Pozunun Karşılığı Olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı, Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı Hesaplanmıştır” girdilerinin tutarlarının analizdeki hangi malzeme işçilik girdilerinin toplamı kullanılarak hesaplanacağının belirtilmediği, dolayısıyla İNŞ.ÖZ.-06-KTS ve İNŞ.ÖZ.-11-KTS pozları için yardımcı analiz olarak 77.160.1002 poz no’lu girdinin analizinde bulunan 10.300.2156 girdisinin ÇSB birim fiyatları ile 10.100.1060 ve 10.100.1063 no’lu girdilerin ise asgari ücret ile açıklandığı,

Hesaplamalarda aritmetik hata yapmadıkları, analizlerdeki hesaplamalar kontrol edildiğinde toplam tutarların hesaplamalara eşit veya daha yüksek olduğunun görülebileceği,

Açıklama istenen iş kalemleri listesinde (inşaat) yer alan 15.550.1201 poz no’lu “Çeşitli profil demiri ve sac levhalardan münferit imalat yapılması ve yerine konulması (su depoları ve benzeri)” iş kalemi ile 15.550.1202 poz no’lu “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kaleminin miktarlarının idarece yüksek hesaplandığı, söz konusu girdilerin 77.110.1018-A poz no’lu “Her iki yüzü cam elyaf şilte kaplı, lifler ile güçlendirilmiş alçı levhalar kaplama yapılması”, İNŞ.ÖZ.-01 poz no’lu “Genleştirilmiş sac levha ile asma tavan yapılması” ve İNŞ.ÖZ.14 poz no’lu “Ranza Yapılması” imalatlarının analizlerinde de yer aldığından idarece anılan kalemlerde mükerrer hesaplama yapıldığı,

KTB.20.1002 poz no’lu “Büzüşme yapmayan kendinden yerleşen beton hazırlanması ve dökülmesi” imalatında mimari ve statik uygulama projeleri ile mahal listelerinde yapılacak yeni imalatların hangilerinin kendinden yerleşen beton hangilerinin de hazır beton ile yapılacağının belirtilmediği, bu nedenle metraj farklılıklarının ortaya çıktığı,

25.300.1404/A poz no’lu “Dikişli galvanizli çelik boru 1 1/4" ø32 ortalama dış çap 42,4/3,25 mm (bina içinde vidalı döşenmiş boru montaj malzemesi bedeli dahil)” imalat ile 25.300.1405/A poz no’lu “Dikişli galvanizli çelik boru 1 1/2" ø40 ortalama dış çap 48,3/3,25 mm (bina içinde vidalı döşenmiş boru montaj malzemesi bedeli dahil)” imalat miktarlarının düşük hesaplandığı,

Uygulama projelerinde boru çapı belirlemelerinde kullanılan belirteçlerin proje üzerinde herhangi bir lejant olmadığından PPRC boru çapı olarak yorumlandığı ve ø 50 =1 1/2", ø 40 =1 1/4, Ø32 =1 galvaniz boru çapı olarak alındığı, ayrıca projede 4 adet kolona ait detay şeması verildiği, diğer kolonlarla ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığı, kolon şemalarında gösterildiği gibi sıcak su borularının yükleme birimlerinde hata yapıldığı, bu hatanın tüm sıcak su hatlarında tekrar ettiği, soğuk su hattında da benzeri hataların olduğu, detayı olmayan kolon hatları ilgili “yükleme birimi” dikkate alınarak yapılan hesaplamada mekanik tesisat metrajlarında herhangi bir hata bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genele Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Burdur Kampüs Yerleşkesinde Bulunan Mevcut 2 Adet Ygc Binasının Y Tipi Cik Binasına Göre Tadilatının Yapılması İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Yapım İşi

d) Kodu:

e) Miktarı: Burdur Kampüs Yerleşkesinde Bulunan Mevcut 2 Adet Ygc Binasının Y Tipi Cik Binasına Göre Tadilatının, Onarımının Ve Dönüşümünün Yapım İşi

Anahtar teslim 2 adet Ceza İnfaz Kurumunda bulunan oda, koğuş ve eklentilerinde onarım, tadilat ve dönüşüm işini kapsamaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Burdur Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesi-Büğdüz Köyü Oğuzhan Mevki Cevat Sayılı 4. Sokak Merkez/Burdur” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Burdur Kampüs Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesinde Bulunan Mevcut 2 Adet YGC Binasının Y Tipi CİK Binasına Göre Tadilatının Yapılması” işini ihtiva ettiği, 8 adet ihale dokümanı indirildiği anlaşılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, yalnızca başvuru sahibi Varyapı Enerji İnş. Emlak Gıda Mob. Matb. Teks. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, anılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Maba Grup İnş. Mak. Elektrik Elektronik Metal Tur. Enerji San. ve Tic. A.Ş uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından, inşaat, makine tesisatı ve elektrik tesisatı iş kalemleri analizinin ihale dokümanı kapsamında isteklilere verildiği, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen başvuru sahibi Varyapı Enerji İnş. Emlak Gıda Mob. Matb. Teks. San. ve Tic. A.Ş. ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri ile açıklama istenilen iş kalemleri listelerine yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından; aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği,

Ayrıca, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için (işçilik girdileri hariç) isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği,

İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen başvuru sahibi Varyapı Enerji İnş. Emlak Gıda Mob. Matb. Teks. San. ve Tic. A.Ş. ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri ile açıklama istenilen iş kalemleri listelerine yer verildiği görülmekle birlikte doküman kapsamında özel/paçal pozların analizlerine yer verilmediği, açıklama istenilen özel/paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin alt analizlerinin de bulunduğu ancak ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı kapsamında açıklama istenilecek analizlerin alt analizlerinin isteklilere verilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca açıklama istenen iş kalemleri listesinde (inşaat) yer alan 77.160.1002 poz no’lu Enjeksiyon Reçinesi İle Çubuk Ankrajı (60cm kadar betonda yatay ve düşeyde delik açılması, çubuk ankrajı yapılması, deliklerin enjeksiyon reçinesiyle doldurulması) kalemine ait analizde “77.160.1002 Pozunun Karşılığı Olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı, Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı Hesaplanmıştır” girdisinin,

- Özel poz niteliğindeki İNŞ.ÖZ.-06 poz no’lu “Yatak-Ranzaların Montajının Yapılması” kalemine ait analizde “İNŞ.ÖZ.-06 Pozunun Karşılığı Olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı, Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı Hesaplanmıştır” girdisinin,

-İNŞ.ÖZ.-11 poz no’lu “Elbise Dolaplarının İmalatının Yapılması” kalemine ait analizde “İnş.Öz.-11 Pozunun Karşılığı Olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı, Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı Hesaplanmıştır” girdisinin yer aldığı,

Örneğin, İNŞ.ÖZ.-06 poz no’lu “Yatak-Ranzaların Montajının Yapılması” kalemine ait analizde,

Girdi no

Girdi Tanımı

Ölçü birimi

Miktar

Açıklama

Durumu

…

Su

M3

0,00471

İstenmeyecek

Yağcı

SA

0,001884

İstenecek

Mazot (motorin)

KG

0,010833

İstenmeyecek

Elektrik enerjisi

kWh

0,11304

İstenmeyecek

Demir doğrama imalat atelyesi

AD

0,00000109272

İstenecek

Sıcak demirci usta yardımcısı

SA

0,06123

İstenecek

Sıcak haddelenmiş profil demirler

KG

0,3454

İstenecek

Lamalar

KG

0,3745

İstenecek

Düz siyah saç

KG

0,3454

İstenecek

Düz işçi

SA

0,09263

İstenecek

Sıcak demirci ustası

SA

0,06437

İstenecek

Erbab işçi

SA

0,800

İstenecek

Formen

SA

1,00942

İstenecek

Ankraj işlemlerinde kullanılan maddeler (epoksi…)

AD

1,160

İstenecek

İNŞ.ÖZ.-06 Pozunun karşılığı olarak Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar Karşılığı Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı

İstenecek

şeklinde açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlendiği,

Ancak “Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı” şeklindeki girdinin “Makine Amortismanı Enerji ve Ekipmanlar” karşılığı olduğu, birimi bulunmadığı ve tutarının diğer girdiler toplamı üzerinden hesaplanan gider mahiyetinde olduğu, söz konusu girdinin satır bazında açıklama istenilecek/istenilmeyecek girdi olarak belirlenmesinin uygun olmadığı, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri belirlenirken oransal gider olarak analizde yer alan girdilerin etkilediği analiz girdilerinin miktarlarına belirtilen oran/kat nispetinde dağıtılarak açıklaması istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin tespit edilmesi gerektiği,

Bu nedenle, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri belirlenirken ilgili analizlerde yer alan “Malzeme + İşçilik Toplamının 1,5 Katı” şeklindeki birimi bulunmayan analiz girdisinin iş kalemi analizinde yer alan ve 1,5 katı hesaplamasında kullanılan analiz girdilerine dağıtıldıktan sonra belirleme yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde,

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

b) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, mazot, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması, (Bir başka ifadeyle açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin iş kalemi üzerinden belirlenmeyip, temel girdilere kadar ayrıştırıldıktan sonra belirlenmesi)

c) Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması,

d) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi),

f) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

İdarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sınır değer altında teklif veren istekliye gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilmek suretiyle ilgili istekliden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.