KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/040
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 02.08.2023
Karar No : 2023/UY.I-1066
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/164054 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü 103 Şube (Rize) Şefliği ile Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı ile Alt Temel, Temel ve Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 10 Bölge Müdürlüğü 103 Şube (Rize) Şefliği ile Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş Asfalt Mıcırı ile Alt Temel, Temel ve Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 03.07.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.07.2023 tarih ve 100263 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.07.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/870 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İdarenin şikayet başvurusu üzerinde verdiği cevapta geçerli bir geçici teminat bulunamadığı, ihale kararı ile ilgili değişiklik olmadığı ve düzeltici işlem yapılmadığı belirtilmek suretiyle şikayetin reddedilmesinin doğru olmadığı, zira oluşan yeni hukuki durum sebebiyle geçici teminat mektubunun tamamlanması için süre tanınması gerektiği, bu gerekçeden dolayı şikayet ehliyetinin bulunmaması sebep gösterilerek başvurunun uygun görülmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. Kamu İhale Kurumu'nun 31.05.2023 tarih ve 2023/UY.I-819 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenilmesine karar verildiği, ilgili Kurul kararı sonrası yeniden istenilen aşırı düşük teklif açıklaması neticesinde ihaleye teklif veren Türütler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, ancak anılan isteklinin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı, şöyle ki,

-Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye analiz girdileri için nakliye formülüne yer verilmesine karşın, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından nakliye formülleri ve nakliye mesafeleri değiştirilmek suretiyle açıklamada bulunulmuş olduğu,

-İhaleyi yapan idare tarafından şikayet konusu ihale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurulunun 31/05/2023 tarih ve 2023/UY.I-819 sayılı düzeltici işlem kararı öncesi istenilen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analiz girdi cins ve miktarlarının, söz konusu Kurul kararı sonrası ihale üzerinde bırakılan isteklice teklif edilen birim fiyatlara uygun olacak şekilde değiştirildiği,

-Sunulan analizlerde işçilik ücretlerinin ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücretin altında olduğu,

-Analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analiz girdi cins ve miktarlarının kendi lehine avantaj oluşturacak şekilde değiştirildiği,

-İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan rayiç fiyatların kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan güncel fiyatlar olmadığı, bir önceki yıla ait fiyatların kullanıldığı,

-Sunulan analizlerde girdi miktar ve birim fiyatlarının çarpımı sonucunda elde edilen tutarın virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlaması gerekmekte olmasına rağmen isteklinin analizlerde her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazabileceği, ancak toplam teklif tutarının, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlayarak yazılması gerektiği, bununla birlikte mevzuat dahilinde izin verilen bu yuvarlama işleminin nihai olarak istekli lehine avantaj oluşturmaması gerektiği, anılan istekli tarafından analizlerin birim fiyat ve miktarı çarpımının iki ondalık basamaktan fazla yazılmış olduğu,

-4734 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliğinde isteklilerin karsız birim fiyat üzerine kendi belirleyecekleri kar oranı eklemek suretiyle analiz düzenleyerek açıklamada bulunması gerektiği açık olarak belirtilmiş olmasına rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen firma tarafından sunulan analizlerin bazılarının zarar olarak gösterildiği ancak toplam teklif bazında karlı olacak şekilde yapılan açıklamanın uygun görülmesinin kabulü mümkün olmayıp, her bir analizin kâr dahil birim fiyatının teklif edilen birim fiyatın altında olmaması gerektiği, açıklamaların bu düzenlemeye aykırı olarak sunulduğu,

-Açıklaması istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 10.160.1003 poz numaralı Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı, 10.130.1506 poz numaralı C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) ve 10.130.4502 poz numaralı çam kerestesi 2.sınıf malzemeleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği, zira

-Söz konusu analiz girdileri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ekinde sunulan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının 5 no’lu tablosunda beyan edilen faturaların tarihlerinin ihale tarihinden önceki ya da bir önceki geçici vergi dönemi kapsamındaki aylara ait olmadığı, beyan edilen faturaların tarihleri ile beyan edilen geçici vergi döneminin birbiri ile uyumlu olmadığı, özellikle piyasada amonyum nitrat, fuel-oil karışımı malzemenin farklı türevleri bulunmakla birlikte, kerestenin de cinsinin 1. sınıf veya 2. sınıf olarak ayrıştırılmamış olduğu, sadece kalitesine göre fiyat belirlemesi yapıldığı, söz konusu fiyat teklifine dayanak olan faturanın istenilmesi halinde bu durumun açık bir şekilde ortaya çıkacağı,

- Fiyat teklifleri tutanağı ekinde yer alan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarında teklifi veren mükellefin defter tasdik bilgilerin yazılmamış ve yanlış yazılmış olduğu,

Fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1.’inci maddesinde yer alan SMMM tarafından yazılması gereken beyanda fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış/stok tespit tutanağının tarih ve sayısının yazılmamış olduğu, fiyat tekliflerinin ve dayanağı olan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının SMMM yerine Serbest Muhasebeci tarafından onaylanmış olduğu,

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sahte olduğu maliyet/satış/stok tespit tutanaklarında beyan edilen faturaların gerçekte hiç düzenlenmemiş ya da farklı malzemeler için düzenlemiş faturalar olduğu, sahte ve farklı malzemeye ait faturaların açıklaması istenilen analiz girdilerine uyarlanmak suretiyle açıklamada bulunulmasının alenen sahtecilik suçu kapsamında olduğu, açıklaması istenilen 10.160.1003 poz numaralı Amonyum nitrat, fuel-oil karışım ve çam kerestesi 2.sınıf malzemesi için alınan fiyat teklifi ve eki maliyet / satış / Stok tespit tutanağında beyan edilen faturaların içerikleri ile açıklamaya konusu olan malzemelerin birbiri ile alakası olmadığı, alenen sahte belgeler ile açıklamada bulunulduğu, belgeyi düzenleyen SMMM ile tutanağı ve fiyat teklifini veren vergi mükellefinin içerik olarak farklı bir malzemeye ait faturayı ihale konusu malzeme olarak değerlendirerek fiyat teklifi vermiş olmasından dolayı aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından ihalenin edimine fesat karıştırma fiilinin işlenmiş olması nedeniyle haklarında yasal işlemlerin başlatılması gerektiği, yukarıda sahte olduğunu beyan ettiğimiz malzeme faturalarının tutanakları düzenleyen SMMM veya vergi dairesinden fatura suretleri istenilerek işlem yapılması gerektiği,

Fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda beyan edilen birim fiyat ve miktarın aynı tutanağın 4 no’lu ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosunda yer alan veriler ile birebir aynı olması gerekmesine rağmen her iki tablodaki rakamların birbirinden farklı olduğu,

Gerek fiyat teklifleri gerekse dayanağı olan EK-O.5 ve EK-O.6 tutanakları ekinde fiyat teklifini veren vergi mükellefinin Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin Aslı ya da Onaylı Sureti ile Tutanağı İmzalayanın Noter Tasdikli İmza Beyannamesi ile tutanağı düzenleyen SMMM’ ye ait faaliyet belgesinin de tutanak ile birlikte sunulması gerektiği ancak söz konusu tutanaklarda dipnot olarak belirtilmesine rağmen sunulmamış olduğu, fiyat teklifinin ve eki olan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı ve söz konusu tutanakların ekinde sunulması zorunlu olan imza beyannamelerindeki imzalar ile fiyat teklifi ve tutanaklardaki imzaların birbirinden farklı olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan tutanaklardaki malzeme miktarlarının ihalenin yaklaşık maliyetindeki miktarın 1/20 sinin altında olduğu,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14.’üncü maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin motorin girdisinin fiyatının tevsik amacıyla rayiç pozun birim fiyatını kullanarak ya da EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların kullanılması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorin girdisinin fiyatını tevsik amacıyla bu iki seçenek dışında olan üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle açıklamada bulunulduğu,

Diğer tarafından söz konusu girdi için istekli tarafından motorin girdisi için öngörmüş olduğu birim fiyat ihale ilanı ile ihale tarihi arasındaki EPDK tarafından yayımlanan (ihale tarihi hariç) birim fiyatların altında olması nedeniyle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Motorin girdisinin birim fiyatının EPDK tarafından litre olarak yayımlanmış olmasına rağmen analizlerde söz konusu girdinin ölçü biriminin kg olarak belirlendiği, buna göre litre birim fiyatının kg’a dönüştürülmesi aşamasında motorinin yoğunluk katsayısının 0,820 - 0,845 kg/LT aralığında olduğu dikkate alındığında istekli tarafından motorin birim fiyatının litreden kg’a dönüştürürken 0,820 - 0,845 aralığında bir katsayının esas alınarak hesaplama yapması gerekirken 0,850 katsayısı esas alınarak birim fiyat belirlemiş olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin gerektiği,

Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan iş makineleri için aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli tarafından iş makinesinin edinim değeri üzerinden açıklamada bulunulduğu, oysa ki Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinin (b) bendinde amortisman süresi dolmamış olan makine ve teçhizat için öngörülecek birim fiyatın söz konusu makinenin, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) ile açıklamada bulunabileceği, ancak bu tutarında aynı genel tebliğ maddesinin (a) bendinde yer alan hesaplama ile elde edilecek tutarın altında olmayacağı hüküm altına alınmış olmasına rağmen, söz konusu istekli tarafından bahsedilen iş makinesi için öngörülen birim fiyatın, makinenin 2023 yılı rayiç fiyatının amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan katsayı ile çarpılması sonucu elde edilecek tutarın altında olduğu iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hükmü,

“Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir.” hükmü,

“Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:

a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,

b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi

c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,

ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,

d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,

e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,

f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,

g) Şikâyetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,

ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.

h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,

ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır…” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından idareye 30.06.2023 tarihinde yapılan şikayet başvurusuna karşılık idarece 07.07.2023 tarihinde cevap yazısı gönderildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hükümlerden, idareye yapılan şikayet başvurularına ilişkin olarak ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli bir karar alınması ve kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri, karar sonucu, karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin de belirtilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, anılan Yönetmelik’te şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesine dair düzenlemelere yer verilmiş ve “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda bulunması zorunlu hususların neler olduğu hükme bağlanmıştır.

İdarece şikâyet başvurusu üzerine verilen kararda söz konusu Yönetmelik ile belirlenen hususlara yer verildiği görülmüş olup, şikayetin reddedilmesine gerekçe olarak incelemenin ve değerlendirmenin Kamu İhale Kanunu, Yönetmelikleri ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde yerine getirilmiş olduğunun gösterildiği başvuru sahibinin idarece şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında belirtilen şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu da dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına da uğramadığı ve idarenin cevabında mevzuata bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.…” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

..

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17 Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar, kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 103 Şube (Rize) Şefliği İle Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış Ve Elenmiş Asfalt Mıcırı İle Alt Temel, Temel Ve Sathi Kaplama Yapılması Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2023E04-212298 ( - Astarlı Sathi Kap. Yap. ve Agrega İhzaratı-1)

d) Kodu: -

e) Miktarı: 2.300 ton Emülsiyon Temini, 850 da iki Tabaka Sathi Kaplama Yapılması, 11.000 m³ alttemel, 42.000 m³ temel yapılması, 150.000 m³ Agrega temini

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 103 Şube (Rize) Şefliği İle Bölge Dahili Yollarda ..” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihalenin 22.03.2023 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği, 19.04.2023 tarihli ilk ihale komisyonu kararında Türütler İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, başvuru sahibi olan Ahenk Yol Bakım Otomotiv ve Tic. Limited Şirketi, Alze İnşaat Malzemeleri İnşaat Taahhüt Taşımacılık Petrol Ürünleri Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Sınır değerin üzerindeki teklif sahibi olan başvuru sahibinin idareye ve kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması üzerine Kurulun 31.05.2023 tarih ve 2023/UY.I-819 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 31.05.2023 tarih ve 2023/UY.I-819 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak belirlenmesi, açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdileri listelerinin oluşturulması ve sorgulama yazısı ekinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmek suretiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararının uygulanmasını teminen idarece 12.06.2023 tarih ve 1202669 sayılı yazı ile sorgulama talebinde bulunulduğu ve yazı ekinde de açıklama istenilecek ve istenilmeyecek sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği,

Bunun üzerinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının (kendi malı edinim bedeli, rayiçler, işçilik ücreti, EPDK bayi satış bülteni ve bir adet fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağı ve eki belgeler olmak üzere süresi içinde sunulduğu,

Yine idarece alınan 20.06.2023 tarihli ikinci ihale komisyonu kararında da teklif fiyatı sınır değerin altında olan beş istekliden sadece ikisinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, Temsan Yol Yapım İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, açıklama sunan diğer istekli olan Türütler İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun görülmesi üzerine de ihalenin söz konusu isteklide bırakılmasına ve açıklama sunmayan diğer isteklilerin tekliflerinin reddedilmesine, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da Ahenk Yol yapım Otom.İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un da bir gereği olarak teklif fiyatları sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sahibi olarak nitelendirilen isteklilerin, işin aşırı düşük bir fiyatla gerçekleştirilebilmesi için seçtiği teknik çözümler ve/veya avantajlı koşulları ve bu kapsamda dayanak aldığı verileri belgeleriyle birlikte ortaya koyması ve bu kapsamda isteklilerin gerçekçi ve kabul edilebilir açıklamalarını sunması gerekmektedir.

Yapılan incelemede;

-Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye analiz girdileri için idarece verilen nakliye formülüne ve mesafelerine uygun şekilde açıklamada bulunulduğu, bu şartlarda idarenin mesafe ve formüllerinin kullanılmış olmasından hareketle başkaca tevsik edici herhangi bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı,

-İhaleyi yapan idare tarafından şikayet konusu ihale ile ilgili olarak Kamu İhale Kurulu’nun 31/05/2023 tarih 2023/UY.I-819 sayılı düzeltici işlem kararı öncesi istenilen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analiz girdi cins ve miktarlarının, söz konusu Kurul kararı sonrasında da aynen muhafaza edildiği, dolayısıyla iddiada yer aldığı üzere idarece söz konusu tutarlarda ihale üzerinde bırakılan isteklinin lehinde herhangi bir değişikliğe gidilmediğinin görüldüğü, öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından son olarak gönderilen 12.06.2023 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısı kapsamında belirlenen analizler kullanılarak yapıldığı, anılan isteklinin açıklamasında belirtilen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla uyumlu olduğu, bu kapsamda idarece açıklama istenilen iş kalemleri için sunulan analizlerde idarenin analiz formatına, birim fiyat tariflerine uyulduğu ve girdilerin adları ve birimlerinin idarenin belirlediği şekilde gösterildiği, .

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması bulunmakta olup, bu açıklama doğrultusunda başvuruya konu ihale tarihinin 22.03.2023 ve söz konusu tarihte yürürlükte olan asgari ücretin saatlik tutarının 44,48 TL (10.008,00 TL/Ay/30 gün//7,5 saat) olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bütün analizlerde işçilik girdileri için 45,00 TL fiyat öngörüldüğü, bu itibarla, anılan istekli tarafından sunulan analizlerde ihale tarihinde geçerli asgari ücretin saatlik tutarının altında teklif verilmediği,

-Analizlerde herhangi bir aritmetik hataya rastlanılmadığı, hesaplamalarda açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin cinsi, birimi ve miktarlarında avantaj oluşturacak şekilde bir değişiklik yapılmadığı, idarenin cins ve miktarlarına uygun olarak açıklamada bulunulduğu,

-Analiz girdilerinin birim fiyatlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü ilan tarihinde geçerli cari yıl (2023/1) rayiçlerinin kullanıldığı,

-Anılan istekli tarafından analizlerin birim fiyat ve miktarı çarpımının iki ondalık basamaktan fazla yazılmamış olduğu,

-4734 sayılı Kanun ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerindeki açıklamalar uyarınca isteklilerin karsız birim fiyat üzerine kendi belirleyecekleri kar oranını eklemek suretiyle analiz düzenleyerek açıklamada bulunması gerektiğinden hareketle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerinde kar ve genel giderler hariç toplam fiyat üzerinden kar ve genel gider miktarı hesaplanmak ve iki tutarın toplanması suretiyle karlı birim fiyat oluşturulduğu,

-İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından başvuru dilekçesinde yer verdiği, amonyum nitrat, fuel oil karışımı ve çam kerestesi II. sınıf girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yapılmamış olduğundan söz konusu girdilere ilişkin olarak kullanılan fiyat teklifleri ve eklerinin uygun olmadığına yönelik incelenecek bir husus bulunmadığı,

Anılan isteklinin 10.130.1506 C 30/37 beton harcı girdisi için fiyat teklifi ile açıklama yaptığı ve fiyat tekliflerine ilişkin iddiaların söz konusu girdi yönüyle incelendiği,

- Buradan hareketle söz konusu analiz girdisi için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağının 5 no’lu tablosunda beyan edilen faturaların tarihlerinin ihale tarihinden önceki ya da bir önceki geçici vergi dönemi kapsamındaki aylara ait olmasının yanı sıra beyan edilen faturaların tarihleri ile beyan edilen geçici vergi döneminin birbiri ile uyumlu olduğu,

- Fiyat teklifi ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağında teklifi veren mükellefin envanter defteri tasdik bilgilerinin yazılmış olduğu ve belirtilen bilgilerin yanlış olduğunu işaret eden herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanılmadığı,

- Fiyat teklifi üzerinde meslek mensubu tarafından yazılan beyanda fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının tarih ve sayısının yazılmış olduğu ve belgelerin SMMM tarafından imzalandığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından C 30/37 hazır beton harcı girdisi için sunulan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağından teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenip/mühürlendiği, tutanaktaki fatura bilgileri tablosunda belirtilen dokuz adet fatura tutarına esas faturaların tutanak ekinde yer aldığı ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği, fiyat teklifindeki bilgilerle satış tutarı tespit tutanağındaki ve fatura bilgileri tablosundaki (tabloya esas faturalarda dahil olmak üzere) bilgilerin birbiriyle uyumlu olduğu, tutanak ekinde meslek mensubuna ilişkin TÜRMOB faaliyet belgesi ile Ardeşen Ticaret ve Sanayi Odasından alınan faaliyet belgesinin, ayrıca fiyat teklifini veren firmanın imza sirküleri, şirketin ticaret sicil bilgilerini gösteren Ticaret Sicili Gazetesi’nin var olduğu ve yapılan açıklamalarda başvuru sahibinin iddiasını doğrular nitelikte herhangi bir aykırılık bulunmadığı,

- Fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunda beyan edilen birim fiyat ve miktar ile aynı tutanağın 4 no’lu ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosunda yer alan verilerin birbiriyle uyumlu olduğu,

- C 30/37 hazır beton harcı girdisi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı ekinde fiyat teklifini veren Parsan Yapı A.Ş adlı vergi mükellefinin Ticaret Sicili Gazetesi’nin noter onaylı sureti ile tutanağı imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin ve ayrıca tutanağı düzenleyen SMMM’ye ait faaliyet belgesinin de satış tutarı tespit tutanağı ekinde sunulmuş olduğu, ayrıca gerek fiyat teklifi ve gerekse satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifini veren şirketi münferiden temsile yetkili yönetim kurulu üyesi tarafından imzalandığı ve belgelerdeki imzalar ile imza beyannamesindeki imzaların birbiri ile uyumlu olduğu,

- Fiyat teklifi ile açıklama yapılan C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) girdisi için ihale konu iş kapsamında kullanılması öngörülen miktarın 1,00 m3, söz konusu girdinin yaklaşık maliyet içindeki kullanıldığı iş kaleminin toplam miktarının 6.000,00 m3 olduğu ve iki tutarın birbiri ile çarpılması sonucu bulunan miktarın (1x6000=6000) 1/20’sinin ise 300,00 m3 olduğu dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu girdiye ilişkin sunulan satış tutarı tespit tutanağında girdinin toplam miktarının 1.429,00 m3 olarak belirtildiği ve dolayısıyla bu miktarın 1/20’lik oranı karşıladığı,

-İhale üzerinde bırakılan tarafından motorin girdi fiyatını tevsik etmek üzere, 18.03.2023 tarihinde İstanbul İli Avrupa yakasına ait En Yüksek İşlem Hacimli 8 firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin ortalama fiyatı gösteren ve ihale ilanı ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasındaki EPDK bayi satış fiyatı bülteninde yer alan birim fiyatın esas alındığı, 18.03.2023 tarihinde yapılan söz konusu sorgulamada belirtilen 19,5775 L/lt (%18 KDV dahil) motorin fiyatının, %18 KDV hariç tutarının 16,5911 TL/lt olduğu, motorinin litre/kg yoğunluğunun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen 0,833 alınarak kg fiyatının (16,5911 /0.833= 19,9173 TL/kg olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan "... İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. ” açıklaması uyarınca 19,9173 x 0,90= 17,92557 TL/kg tutarına ulaşıldığı ve istekli tarafından analizlerde 17,93 TL/kg motorin fiyatının kullanıldığının görüldüğü, dolayısıyla anılan istekli tarafından motorin fiyatını tevsik etmek üzere fiyat teklifi ile açıklama yapılmayıp EPDK fiyatı ile açıklama yapıldığı ve ayrıca söz konusu girdinin kg fiyatının değil litre fiyatının esas alındığı,

-Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan iş makineleri için yapılan açıklamanın Karayolları Genel Müdürlüğü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı cari yıl (2023) rayiç fiyatları ile yapıldığı ve söz konusu analiz girdileri için kendi malı araç olarak edinim bedeli ile açıklama yapılmadığı,

Görülmüş olup, yapılan açıklamalarda başvuru sahibinin iddiaları kapsamında mevzuata herhangi bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.