KİK Kararı: 2023/UM.II-869

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/033
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 14.06.2023
Karar No : 2023/UM.II-869
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ford Otomotiv San. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1226426 İhale Kayıt Numaralı “1 Kalem İtfaiye Aracı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından 27.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1 Kalem İtfaiye Aracı” ihalesine ilişkin olarak Ford Otomotiv San. A.Ş.nin 20.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.01.2023 tarih ve 71995 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/44 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak ihale dokümanının yerli malı ürünlerin teklif edilmesini engelleyici düzenlemeler içerdiği, şöyle ki yerli malı belgesi olan ve ihalede tarif edilen itfaiye aracı için hiçbir üründe Adblue eksikliği yaşanması durumunda güç düşmesi yaşanmaması özelliği, çift kabin araç uygulamalarında arka havalı süspansiyon özelliği, elektrik destekli direksiyon özelliği, kauçuk kabin döşemesi, elektrikli kabin devirme özelliği, renkli ön cam özelliği, çift kabin arka kapı elektrikli cam açılma-kapanma özelliği, 285/70 R22,5 lastik ve jant donanımı, 175 Ah akü donanımının, toplam yükseklik ve dönme yarıçapı değerlerinin bulunmadığı, bu sistemlerin aynı anda bir arada olduğu araçların sadece yerli malı olmayan yabancı menşeli araçlar olduğu dolayısıyla Teknik Şartname’de bulunan “Aracın motoru Adblue eksikliği durumunda dahi güç düşmesi yaşamayacaktır.” şeklindeki maddenin çıkartılması gerektiği,

“Aracın ön akslarında parabolik makas, arka akslarında havalı süspansiyon sistemi bulunacaktır.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da arka havalı süspansiyon yerine mekanik arka süspansiyon bulunduğu, araç süspansiyonlarının aracın teknik kapasitesine uygun olarak tasarlandığı, süspansiyonun havalı olmasının aracın viraja girdiğinde ek bir dengeleme yapmadığı, virajda güvenliği sağlayanın ana parça viraj demiri olduğu, makaslı süspansiyon araçlarında da viraj demirinin bulunduğu, arka mekanik süspansiyonlarının ve buna bağlı olarak araç sürüş yüksekliğinin, sürüş dinamiği testlerine göre belirlendiği ve aracın sürüş güvenliğinin azami sağlayacak ideal yüksekliğe konumlandırıldığı dolayısıyla arka süspansiyonun niteliği, sürüş dinamiği açısından uygun olduğu sürece havalı veya mekanik olmasının itfaiye aracının esas faaliyetini yerine getirmesine engel teşkil etmediği,

“Araçta direksiyon solda ve elektrik destekli hidrolik (Servo) tipi olacaktır.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da servo elektrik destekli direksiyon yerine hidrolik destekli direksiyon bulunduğu, manevra kabiliyetini etkileyen en önemli unsurun tekerlek dönüş açısı olduğu, elektro hidrolik direksiyon ile hidrolik direksiyon arasında tekerlek dönüş açısından ve dolayısıyla direksiyon tur sayısı açısından herhangi bir farklılığın bulunmadığı dolayısıyla direksiyonun servo destekli yerine hidrolik destekli olmasının itfaiye aracının esas faaliyetini yerine getirmesine engel teşkil etmediği,

“Şoför kabini komple çelik saçtan monoblok gövdeli, orijinal fabrika çıkışlı ve sürücü dâhil 6 kişilik, tam kapalı olarak imal edilmiş olacak ve zemini, kauçuk yer paspası ile kaplanmış olacaktır. Araç kabini içerisinde en az 3 adet el fenerini şarj edecek el feneri şarj istasyonu bulunacaktır. Bu şarj istasyonları araç kabininde uygun noktalara monte edilmiş olacaktır. Şoför mahalli, bakım onarım kolaylığı için elektrik tahrikli hidrolik olarak öne devrilebilir bir tip olacaktır. Arka koltuk sırtlık kısmında 3 Adet kullanıma hazır solunum cihazı seti monte edilmiş olacaktır. Personel kabini içindeki koltuk temiz hava solunum cihazı bağlantısı için tasarlanmış olacak ve sırt dayama kısmına, temiz hava solunum cihazı seti yerleştirmek için özel sırtlık konulacaktır. Temiz hava solunum cihazları, koltuğa gömülü olacak ve çıkıntı oluşturmayacaktır. Personel, temiz hava solunum tüpü ve maskeleri, kimsenin yardımı olmadan koltukta otururken kuşanacak ve yangın mahalline gelindiğinde ise, mekanik bir kol yardımıyla serbest bırakılacaktır.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlarda kauçuk döşeme yerine otomotiv uygulamalarına uygun olan termoplastik elastomer döşeme malzemesinin kullanıldığı, kabinin öne devrilme mekanizmasının ise elektrikli yerine hidrolik olduğu, ihale konusu itfaiye araçlarında elektrikli kabin devirmenin olmamasının aracın esas görevini yerine getirmesine engel bir durum olmadığı, bu donanımın konfora yönelik bir özellik olduğu,

“Şoför kabini, kilitlenebilir 4 kapılı olacak ve kapılar merkezi kilit (uzaktan kumanda) sistemine sahip olacak, yanlardaki dikiz aynaları ısıtmalı olacaktır. (dört kapı camı da elektrikli olacak ve şoför mahallinden açma-kapama, cam kilitleme yapılabilecektir) En az 2 kapı için içten elektrikli açılabilir yan camlar ve tam görüşü sağlayan tek parçalı emniyetli tip iki renkli ön cam bulunacaktır. Ayrıca ön camda en az 3 kademeli çalışır en az 2 adet silecek ve cam yıkama tertibatı olacaktır. Aracın dış kısmında üstyapı üzerinde uygun bir yere monteli dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde akü şarj fişi24V monte edilecektir.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlarda dört kapı camı yerine ön iki kapı camının elektrikli olduğu, ön camın iki renk yerine tek renk olduğu, kabin ve cam özelliklerinin, uluslararası standartlara uygun olarak otomotiv regülasyonlarına göre belirlendiği, ihale konusu itfaiye araçlarında arka elektrikli açılır cam olmamasının aracın esas görevini yerine getirmesine engel olmadığı, bu donanımın konfora yönelik bir özellik olduğu,

“Araç genişliği aynalar dâhil en fazla 2.500 mm, uzunluğu ise en fazla 8100 mm olacaktır. Araç üzerinde monteli monitörün en üst noktası ile zemin arasındaki mesafe (araç seyir yüksekliği) en fazla 3250 mm olacaktır. Aracın dönme çapı, azami 16.000 mm olacaktır.” maddesi için Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128’inci maddesi kapsamında teklif ettikleri yerli malı olan aracın tüm boyutlar itibariyle şartnameyi karşıladığı, ithal araçlarla muadil olduğu, talep edilen üstyapının yasal sınırlar çerçevesinde araca uygulanabileceği,

“Aracın jant boyutları Türkiye’de imal edilen lastik boyutlarına uygun olacaktır. Lastikler en fazla 285/70 R 22,5” ölçüsünde 6 adet jantlı lastik ve 1 adet jantlı stepne olacaktır. Aracın, lastikleri taşlı zeminlerde dahi rahat çalışmasını sağlayacak özellikte tubeless tipte olacaktır. Araç arka dingilinde viraj denge kolu olacaktır. Araçta otomatik zincir serme sistemi olacaktır. Arka dingil tekerleği ile üst yapı arasındaki boşluk estetik bir şekilde çamurlukla kapatılarak boşluk görüntüsü olmayacaktır.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlarda 285/70 R22,5 lastik yerine 315/80 R22,5 lastik bulunduğu, dünyanın farklı iklim ve yol koşullarında, farklı yük ve manevralarda test edilmiş sadece 5 cm fark bulunan lastiklerinde tüm ARGE ve sürüş güvenliği gerekliliklerinin sağlandığı,

“Aracın elektrik enerjisini sağlayacak olan 2 adet akünün güçleri akü başına en az 175Ah olacaktır.” maddesi için teklif ettikleri yerli malı olan araçlarda 175 Ah akü yerine 150 Ah akü bulunduğu, 150 Ah akünün itfaiye amaçlı kullanıma uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir …” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

…

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

…

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 1 Kalem İtfaiye Aracı Alım İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 8 Adet İtfaiye Aracı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: İtfaiye Dairesi Başkanlığı Merkez İtfaiye İstasyonu” düzenlemesi,

13.12.2022 tarihli zeyilname sonrası “1 Kalem İtfaiye Aracı Alım İşine Ait Teknik Şartname “Araç Özellikleri” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İtfaiye Aracı:

9.1.1. Aracın Şasi ve Motor Özellikleri:

9.1.1.1. Teslim edilecek araçların şasi, motor ve kabin kısımları ve araçlar, üreticinin en son standart seri üretimi olacaktır. Şase üzerinde, şartnameye uygunluğunu sağlamak üzere değişiklik yapılmayacaktır.

9.1.1.2. Alınacak araçlar 4x2 diferansiyel ve burunsuz tipte olacaktır. Aracın azami yüklü ağırlığı, 18.000 kg’ı aşmayacaktır. Bu değer aracın uygunluk belgesinde yer alacaktır.

9.1.1.3. Araçların motoru turbo-dizel yakıtlı, en az 6 silindirli, 4 zamanlı su soğutmalı olacak, su pompası, termostat, uygun ve yeterli radyatör ile komple soğutma sistemine sahip olacaktır.

9.1.1.4. Motor gücü en az 290PS olacak ve soğuk havalarda araçta kolay ateşlemeyi sağlayacak bir sistem bulunacaktır. Motor, çevreyi kirletmeyen ve en az EURO 6 tipi olacaktır. Tamir ve bakım kolaylığı açısından motor ve şase aynı fabrika üretimi ve aynı marka olacaktır.

9.1.1.5. Şasi komple, korozyona karşı uygun yöntem ve koruyucu ile kaplanmış olacaktır.

9.1.1.6. Aracın motoru Adblue eksikliği durumunda dahi güç düşmesi yaşamayacaktır.

9.1.1.7. Araçların vites kutusu otomatikleştirilmiş mekanik şanzıman tipi olacaktır.

9.1.1.8. Araç şanzımanında fabrika çıkışı orijinal üst yapı pompasını tahrik edecek PTO bulunacaktır.

9.1.1.9. Aracın buzlu, karlı ve çamurlu satıhlarda emniyetli seyredebilmesi için diferansiyel emniyet kilidi bulunacaktır.

9.1.1.10. Aracın ön akslarında parabolik makas, arka akslarında havalı süspansiyon sistemi bulunacaktır.

9.1.1.11. Araçta direksiyon solda ve elektrik destekli hidrolik (Servo) tipi olacaktır.

9.1.1.12. Araçta, çift devreli hava takviyeli servis freni ve her türlü yük ve zeminde tam kapasiteyle fonksiyonunu yerine getirebilecek park freni (el freni) ve motor freni bulunacaktır. ABS, ASR ve ESP sistemi de bulunacaktır. Aracın fren sistemi ön ve arka disk fren olacaktır.

9.1.1.13. Araçta öndeki aracın ani fren yapması durumunda şoförden bağımsız olarak fren yapabilen acil durum fren asistanı bulunacaktır.

9.1.1.14. Araçta fren balata seviye göstergesi bulunacaktır.

9.1.1.15. Araçta yokuş kalkış desteği bulunacaktır.

9.1.1.16. Aracın ön ve arkasında aracın toplam yüklü ağırlığına yetecek güçte çeki kancaları bulunacaktır.

9.1.1.17. Araç kabini (RAL 3000) itfaiye kırmızısı, Basamaklar ve çamurluklar (RAL 9010) beyaz renkte olacak ve karoseri itfaiye kırmızısı (RAL 3000) ile boyanmış olacaktır.

9.1.1.18. Aracın şoför kabini ve kabinlerin panjurları dâhil her iki yanı, boylu boyunca sarı renklerde fosforlu şeritler olacaktır.

9.1.1.19. Kabin çatısı üzerine, bir anons-ikaz ışığı sistemi monte edilecektir. Bu sistem, çatının iki yan yüzeyini kaplayan beyaz bir sert plastik üzerinde kabinin ön iki köşesinde yerleştirilmiş kırmızı fanuslu trafik yönetmeliğine uygun tepe lambası ve çatının hemen ortasına yerleştirilmiş bağımsız en az 100 W gücünde anons hoparlöründen oluşacaktır. Sistemin kontrolü kabin içinden olacaktır.

9.1.1.20. Pompa kabininin çatıya denk gelen kısmında, sağına ve soluna gelecek şekilde 2 adet kırmızı renkli gömmeli çakar lambadan oluşan bir ikaz lamba grubu yerleştirilecektir. Bu lambalar, kabin çatısı üzerinde bulunan tepe lambası ile beraber senkronize çalışacaktır ve istenilen durumda şoför kabininden bir düğme ile açma-kapama işlemi yapılabilecektir.

9.1.1.21. Şoför kabini komple çelik saçtan monoblok gövdeli, orijinal fabrika çıkışlı ve sürücü dâhil 6 kişilik, tam kapalı olarak imal edilmiş olacak ve zemini, kauçuk yer paspası ile kaplanmış olacaktır. Araç kabini içerisinde en az 3 adet el fenerini şarj edecek el feneri şarj istasyonu bulunacaktır. Bu şarj istasyonları araç kabininde uygun noktalara monte edilmiş olacaktır. Şoför mahalli, bakım onarım kolaylığı için elektrik tahrikli hidrolik olarak öne devrilebilir bir tip olacaktır. Arka koltuk sırtlık kısmında 3 adet kullanıma hazır solunum cihazı seti monte edilmiş olacaktır. Personel kabini içindeki koltuk temiz hava solunum cihazı bağlantısı için tasarlanmış olacak ve sırt dayama kısmına, temiz hava solunum cihazı seti yerleştirmek için özel sırtlık konulacaktır. Temiz hava solunum cihazları, koltuğa gömülü olacak ve çıkıntı oluşturmayacaktır. Personel, temiz hava solunum tüpü ve maskeleri, kimsenin yardımı olmadan koltukta otururken kuşanacak ve yangın mahalline gelindiğinde ise, mekanik bir kol yardımıyla serbest bırakılacaktır.

9.1.1.22. Şoför kabini ile üst yapı karasörü arasındaki boşluk, karasör yüksekliği boyunca uzanan menteşeli bir kapakla kapatılacak ve boşluk dışarıdan görünmeyecektir. Kapağın rengi, karoseri ile aynı renkte olacaktır. Kabin ile karasör arasındaki sac üzerinde, kapağı tutturmak için dikmeler bulunacak ve kapağın arkasındaki lastik uçlu pimlerin bu dikmeler üzerinde bulunan yuvalara sıkıca geçmesi ile kapak sallantıdan açılmayacak şekilde kapanmış olacaktır. Kapağın üzerinde, en az 2 adet kilit bulunacak ve gerektiğinde kapağın açılması sağlanacaktır.

9.1.1.23. Şoför kabini, kilitlenebilir 4 kapılı olacak ve kapılar merkezi kilit (uzaktan kumanda) sistemine sahip olacak, yanlardaki dikiz aynaları ısıtmalı olacaktır. (dört kapı camı da elektrikli olacak ve şoför mahallinden açma-kapama, cam kilitleme yapılabilecektir) En az 2 kapı için içten elektrikli açılabilir yan camlar ve tam görüşü sağlayan tek parçalı emniyetli tip iki renkli ön cam bulunacaktır. Ayrıca ön camda en az 3 kademeli çalışır en az 2 adet silecek ve cam yıkama tertibatı olacaktır. Aracın dış kısmında üstyapı üzerinde uygun bir yere monteli dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde akü şarj fişi24V monte edilecektir.

9.1.1.24. Şoför kabininde, iç aydınlatma lambaları bulunacak ve bu lambalar kapıların açılıp-kapanmasıyla otomatik olarak yanıp sönecektir. Seyir için gerekli göstergeler veya ikaz ışıkları ve kumanda düğmeleri şoförün görüş alanı içinde olacaktır.

9.1.1.25. Kabin içini soğuk havalarda ısıtabilecek kapasitede buğu giderici kanallı (defrosterli) kalorifer tertibatı ve iklimleme için orijinal klima ve araçtan bağımsız mazotlu ısıtıcı bulunacaktır.

9.1.1.26. Araç telsizi, radyo vb. sistemlere parazit girmesine karşı izole edilmiş olacaktır. Araçta telsiz yeri, telsiz anteni yeri ve GPS montajına uygun bağlantı yeri ve elektrik bağlantı kablosu fişi ile birlikte hazır olacaktır.

9.1.1.27. Araçta geri görüş kamera sistemi olacaktır.

9.1.1.28. Kabin içerisinde FM radyo, MP3 çalarlı en az 7” renkli dokunmatik ekranlı bluetooth destekli multimedya sistemi bulunacaktır. Multimedya sistem geri görüş kamera sistemine uyumlu olacaktır.

9.1.1.29. Araçta, Trafik Kanun ve Yönetmeliklerine uygun diğer aydınlatma, ışık, ikaz ve göstergeler bulunacaktır. İlave olarak, radyatörün önündeki panjurun üzerinde 2 adet kırmızı renkte ışık veren LED’li çakar lamba bulunacaktır.

9.1.1.30. Aracın yakıt deposu korozyona karşı korumalı ve en az 130 lt kapasitede olacaktır. Yakıt tankı araç şasesinin uygun yerine monte edilmiş olacaktır.

9.1.1.31. Araç genişliği aynalar dâhil en fazla 2.500 mm, uzunluğu ise en fazla 8100 mm olacaktır. Araç üzerinde monteli monitörün en üst noktası ile zemin arasındaki mesafe (araç seyir yüksekliği) en fazla 3250 mm olacaktır. Aracın dönme çapı, azami 16.000 mm olacaktır.

9.1.1.32. Aracın jant boyutları Türkiye’de imal edilen lastik boyutlarına uygun olacaktır. Lastikler en fazla 285/70 R 22,5” ölçüsünde 6 adet jantlı lastik ve 1 adet jantlı stepne olacaktır. Aracın, lastikleri taşlı zeminlerde dahi rahat çalışmasını sağlayacak özellikte tubeless tipte olacaktır. Araç arka dingilinde viraj denge kolu olacaktır. Araçta otomatik zincir serme sistemi olacaktır. Arka dingil tekerleği ile üst yapı arasındaki boşluk estetik bir şekilde çamurlukla kapatılarak boşluk görüntüsü olmayacaktır.

9.1.1.33. Seyir konumunda malzeme dolabı panjurları açık ise, sesli bir ikaz alarmı çalacaktır.

9.1.1.34. Aracın elektrik enerjisini sağlayacak olan 2 adet akünün güçleri akü başına en az 175 Ah olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından 2022/1226426 ihale kayıt numaralı “1 Kalem İtfaiye Aracı İşi”nin açık ihale usulü ile 27.12.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, söz konusu ihalenin ilanının 28.11.2022 tarihinde yayımlandığı, anılan ihalede 10 adet ihale dokümanı indirildiği, 04.01.2023 tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru konusu ihalede tek teklif sahibi Bais İş Mak. Müh. Taş. Demir Çelik Müş. San. Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin iddialarının değerlendirilmesine yönelik olarak akademik bir kuruluştan 20.01.2023 tarihli ve E-84252536-101.01.02-30283 sayılı Kurum yazısı ile “Kurumumuz, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesi gereğince ihalelere ilişkin itirazen şikâyet başvurularını incelemekte ve sonuçlandırmaktadır. Bu çerçevede “1 Kalem İtfaiye Aracı işi” ihalesine ilişkin olarak yapılan bir şikâyet incelemesine esas olmak üzere aşağıdaki hususlarda görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur.

1. Başvuru sahibi Ford Otomotiv San. A.Ş. tarafından “…

2. “Aracın motoru Adblue eksikliği durumunda dahi güç düşmesi yaşamayacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.6’ncı maddesinin Adblue eksikliği sırasında aracın tork kesmesinin çevresel etkiyi minimize etmek için Avrupa Birliği'nin ilgili kurullarınca zorunluluk olduğu dikkate alındığında anılan maddenin Şartname’den çıkarılmasını gerektiği,

3. “Aracın ön akslarında parabolik makas, arka akslarında havalı süspansiyon sistemi bulunacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.10’uncu maddesinin yerli malı olan araçlarında da arka havalı süspansiyon yerine mekanik arka süspansiyon bulunduğu, araç süspansiyonlarının aracın teknik kapasitesine uygun olarak tasarlandığı, süspansiyonun havalı olmasının aracın viraja girdiğinde ek bir dengeleme yapmadığı, virajda güvenliği sağlayanın ana parça viraj demiri olduğu, makaslı süspansiyon araçlarında da viraj demirinin bulunduğu, arka mekanik süspansiyonlarının ve buna bağlı olarak araç sürüş yüksekliğinin, sürüş dinamiği testlerine göre belirlendiği ve aracın sürüş güvenliğinin azami sağlayacak ideal yüksekliğe konumlandırıldığı dolayısıyla arka süspansiyonun niteliği, sürüş dinamiği açısından uygun olduğu sürece havalı veya mekanik olmasının itfaiye aracının esas faaliyetini yerine getirmesine engel teşkil etmediği gerekçesiyle “Aracın ön akslarında makas, arka akslarında havalı veya makas süspansiyon sistemi bulunacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

4. “Araçta direksiyon solda ve elektrik destekli hidrolik (Servo) tipi olacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.11’inci maddesinin teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da servo elektrik destekli direksiyon yerine hidrolik destekli direksiyon bulunduğu, manevra kabiliyetini etkileyen en önemli unsurun tekerlek dönüş açısı olduğu, elektro hidrolik direksiyon ile hidrolik direksiyon arasında tekerlek dönüş açısından ve dolayısıyla direksiyon tur sayısı açısından herhangi bir farklılığın bulunmadığı dolayısıyla direksiyonun servo destekli yerine hidrolik destekli olmasının itfaiye aracının esas faaliyetini yerine getirmesine engel teşkil etmediği gerekçesiyle “Araçta direksiyon solda ve elektrik destekli (Servo) tip veya hidrolik tip olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

5. “Şoför kabini komple çelik saçtan monoblok gövdeli, orijinal fabrika çıkışlı ve sürücü dahil 6 kişilik, tam kapalı olarak imal edilmiş olacak ve zemini, kauçuk yer paspası ile kaplanmış olacaktır. Araç kabini içerisinde en az 3 adet el fenerini şarj edecek el feneri şarj istasyonu bulunacaktır. Bu şarj istasyonları araç kabininde uygun noktalara monte edilmiş olacaktır. Şoför mahalli, bakım onarım kolaylığı için elektrik tahrikli hidrolik olarak öne devrilebilir bir tip olacaktır. Arka koltuk sırtlık kısmında 3 Adet kullanıma hazır solunum cihazı seti monte edilmiş olacaktır. Personel kabini içindeki koltuk temiz hava solunum cihazı bağlantısı için tasarlanmış olacak ve sırt dayama kısmına, temiz hava solunum cihazı seti yerleştirmek için özel sırtlık konulacaktır. Temiz hava solunum cihazları, koltuğa gömülü olacak ve çıkıntı oluşturmayacaktır. Personel, temiz hava solunum tüpü ve maskeleri, kimsenin yardımı olmadan koltukta otururken kuşanacak ve yangın mahalline gelindiğinde ise, mekanik bir kol yardımıyla serbest bırakılacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.21’inci maddesinin teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da kauçuk döşeme yerine otomativ uygulamalarına uygun olan termoplastik elastomer döşeme malzemesinin kullanıldığı, kabinin öne devrilme mekanizmasının ise elektrikli yerine hidrolik olduğu, ihale konusu itfaiye araçlarında elektrikli kabin devirmenin olmamasının aracın esas görevini yerine getirmesine engel bir durum olmadığı, bu donanımın konfora yönelik bir özellik olduğu gerekçesiyle “Şoför kabini komple çelik saçtan monoblok gövdeli, orijinal fabrika çıkışlı ve sürücü dâhil 6 kişilik, tam kapalı olarak imal edilmiş olacak ve zemini, kauçuk veya otomotiv kullanımına uygun malzemeden imal edilmiş yer paspası ile kaplanmış olacaktır. Araç kabini içerisinde en az 3 adet el fenerini şarj edecek el feneri şarj istasyonu bulunacaktır. Bu şarj istasyonları araç kabininde uygun noktalara monte edilmiş olacaktır. Şoför mahalli, bakım onarım kolaylığı için elektrik tahrikli veya hidrolik olarak öne devrilebilir bir tip olacaktır. Arka koltuk sırtlık kısmında 3 Adet kullanıma hazır solunum cihazı seti monte edilmiş olacaktır. Personel kabini içindeki koltuk temiz hava solunum cihazı bağlantısı için tasarlanmış olacak ve sırt dayama kısmına, temiz hava solunum cihazı seti yerleştirmek için özel sırtlık konulacaktır. Temiz hava solunum cihazları, koltuğa gömülü olacak ve çıkıntı oluşturmayacaktır. Personel, temiz hava solunum tüpü ve maskeleri, kimsenin yardımı olmadan koltukta otururken kuşanacak ve yangın mahalline gelindiğinde ise, mekanik bir kol yardımıyla serbest bırakılacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

6. “Şoför kabini, kilitlenebilir 4 kapılı olacak ve kapılar merkezi kilit (uzaktan kumanda) sistemine sahip olacak, yanlardaki dikiz aynaları ısıtmalı olacaktır. (dört kapı camı da elektrikli olacak ve şoför mahallinden açma-kapama, cam kilitleme yapılabilecektir) En az 2 kapı için içten elektrikli açılabilir yan camlar ve tam görüşü sağlayan tek parçalı emniyetli tip iki renkli ön cam bulunacaktır. Ayrıca ön camda en az 3 kademeli çalışır en az 2 adet silecek ve cam yıkama tertibatı olacaktır. Aracın dış kısmında üstyapı üzerinde uygun bir yere monteli dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde akü şarj fişi24V monte edilecektir” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.23’üncü maddesinin teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da dört kapı camı yerine ön iki kapı camının elektrikli olduğu, ön camın iki renk yerine tek renk olduğu, kabin ve cam özelliklerinin, uluslararası standartlara uygun olarak otomotiv regülasyonlarına göre belirlendiği, ihale konusu itfaiye araçlarında arka elektrikli açılır cam olmamasının aracın esas görevini yerine getirmesine engel olmadığı, bu donanımın konfora yönelik bir özellik olduğu gerekçesiyle “Şoför kabini, kilitlenebilir 4 kapılı olacak ve kapılar merkezi kilit (uzaktan kumanda) sistemine sahip olacak, yanlardaki dikiz aynaları ısıtmalı olacaktır. En az 2 kapı için içten elektrikli açılabilir yan camlar ve tam görüşü sağlayan tek parçalı emniyetli tip otomotiv regülasyonlarına uygun ön cam bulunacaktır. Ayrıca ön camda en az 3 kademeli çalışır en az 2 adet silecek ve cam yıkama tertibatı olacaktır. Aracın dış kısmında üstyapı üzerinde uygun bir yere monteli dış etkenlerden zarar görmeyecek şekilde akü şarj fişi 24V monte edilecektir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

…

8. “Araç genişliği aynalar dâhil en fazla 2.500 mm, uzunluğu ise en fazla 8100 mm olacaktır. Araç üzerinde monteli monitörün en üst noktası ile zemin arasındaki mesafe (araç seyir yüksekliği) en fazla 3250 mm olacaktır. Aracın dönme çapı, azami 16.000 mm olacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.31’inci maddesinin Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128’inci maddesi kapsamında teklif ettikleri yerli malı olan aracın tüm boyutlar itibariyle şartnameyi karşıladığı, ithal araçlarla muadil olduğu, talep edilen üstyapı yasal sınırlar çerçevesinde araca uygulanabileceği gerekçesiyle “Araç genişliği aynalar dâhil en fazla 2.550 mm, uzunluğu ise en fazla 8.100 mm olacaktır. Araç üzerinde monteli monitörün en üst noktası ile zemin arasındaki mesafe (araç seyir yüksekliği) en fazla 4.000 mm olacaktır. Aracın dönme çapı, azami 19.500 mm olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

9. “Aracın jant boyutları Türkiye’de imal edilen lastik boyutlarına uygun olacaktır. Lastikler en fazla 285/70 R 22,5” ölçüsünde 6 adet jantlı lastik ve 1 adet jantlı stepne olacaktır. Aracın, lastikleri taşlı zeminlerde dahi rahat çalışmasını sağlayacak özellikte tubeless tipte olacaktır. Araç arka dingilinde viraj denge kolu olacaktır. Araçta otomatik zincir serme sistemi olacaktır. Arka dingil tekerleği ile üst yapı arasındaki boşluk estetik bir şekilde çamurlukla kapatılarak boşluk görüntüsü olmayacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.32’nci maddesinin teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da 285/70 R22,5 lastik yerine 315/80 R22.5 lastik bulunduğu, Dünyanın farklı iklim ve yol koşullarında, farklı yük ve manevralarda test edilmiş sadece 5 cm fark bulunan lastiklerinde tüm ARGE ve sürüş güvenliği gerekliliklerinin sağlandığı gerekçesiyle “Aracın jant boyutları Türkiye’de imal edilen lastik boyutlarına uygun olacaktır. Lastikler en az 285/70 R 22,5” veya 315/80 R 22,5” ölçüsünde 6 adet jantlı lastik ve 1 adet jantlı stepne olacaktır. Aracın, lastikleri taşlı zeminlerde dahi rahat çalışmasını sağlayacak özellikte tubeless tipte olacaktır. Araç arka dingilinde viraj denge kolu olacaktır. Araçta otomatik zincir serme sistemi olacaktır. Arka dingil tekerleği ile üst yapı arasındaki boşluk estetik bir şekilde çamurlukla kapatılarak boşluk görüntüsü olmayacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

10. “Aracın elektrik enerjisini sağlayacak olan 2 adet akünün güçleri akü başına en az 175Ah olacaktır.” şeklinde olan Teknik Şartname’nin 9.1.1.34’üncü maddesinin teklif ettikleri yerli malı olan araçlar da 175Ah akü yerine 150 Ah akü bulunduğu, 150 Ah akünün itfaiye amaçlı kullanıma uygun olduğu gerekçesiyle “Aracın elektrik enerjisini sağlayacak olan 2 adet akünün güçleri akü başına en az 150Ah olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Bu itibarla, mevcut Teknik Şartname maddelerinin tek bir firmaya ait aracı tarif edip etmediği, alıma konu araçların etkinliği ve fonksiyonelliği açısından gerekli olup olmadığı, yerli malı ürünlerin teklif edilmesini engelleyici nitelikte olup olmadığı, rekabeti daraltıp daralmadığı ve/veya söz konusu maddelerde rekabetin sağlanmasına yönelik olarak aynı amaca hizmet eden birden fazla markanın teklif edilip edilemeyeceği ayrıca mevcut şartname düzenlemeleriyle ihale konusu alım ile amaçladığı ihtiyaçlarına başvuru sahiplerinin talep ettiği değişikliklerin kabul edilmesi halinde halel gelip gelmeyeceği,…” hususlarında teknik görüş istenmiştir.

Söz konusu yazıya istinaden gönderilen 01.02.2023 tarihli ve E.33824933-045.01-577959 sayılı yazıda otomotiv mühendisliği bölümünde görev yapmakta olan akademisyenlerin itfaiye araçları konusunda uzmanlaşmadığı belirtilerek kapsamlı bir araştırma yapılamadığı ifade edilmiştir.

Akabinde başka bir akademik bir kuruluştan aynı içerikli 06.02.2023 tarihli ve E.84252536-101.01.02-31508 sayılı Kurum yazısı ile teknik görüş istenilmiş, söz konusu yazıya istinaden gönderilen 16.02.2023 tarihli ve E.10184858-045.01-1141595 sayılı yazı incelendiğinde, şartname düzenlemeleriyle ilgili genel değerlendirmelerde bulunulduğu, şikâyete konu Teknik Şartname maddelerinin yerli malı ürünlerle ilgili kısıtlayıcı unsur taşıyıp taşımadığı, belli marka modeli işaret edip etmediği, hizmet açısından fonksiyonellik için gerekli olup olmadığı gibi uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan konularda yeterli bilgiyi içermediği anlaşıldığından bahse konu görüşün değerlendirmeye esas alınamayacağı anlaşılmıştır.

Bunun üzerine başka bir akademik bir kuruluştan aynı içerikli 20.02.2023 tarihli ve E-84252536-101.01.02-31952 sayılı Kurum yazısı ile teknik görüş istenilmiş, söz konusu yazıya istinaden gönderilen 03.04.2023 tarihli ve E-26334995-101.99-1210681 sayılı yazıda şikâyete konu hususlarda fakültelerinde uzmanlaşmış öğretim üyesi olmadığı ifade edilmiştir.

Akabinde yine başka bir akademik bir kuruluştan aynı içerikli 28.04.2023 tarihli ve E-84252536-101.01.02-35589 sayılı Kurum yazısı ile teknik görüş istenilmiş, söz konusu yazıya istinaden gönderilen 06.06.2023 tarihli ve 22585095-000-E.79490 sayılı teknik görüş yazısında makine mühendisliği bölümünde görev yapmakta olan akademisyenler tarafından ilgili konuda detaylı inceleme yapılmasına rağmen ayrıntılı değerlendirme yapılamayacağı ifade edilmiştir.

Diğer taraftan idarece ihale üzerinde bırakılan Bais İş Mak. Müh. Taş. Demir Çelik Müş. San. Tic. A.Ş.ne gönderilen 18.04.2023 tarihli ve E-54732764-934.01.99-844056 sayılı yazı ile istekliden teklif geçerlilik süresini 60 gün uzatıp uzatmayacağına ilişkin bilgi talep edilmiş olup gelinen aşamada rapor tarihi itibarıyla EKAP üzerinden yapılan incelemede, idarece bahse konu ihaleye ilişkin yeni bir karar alınmadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen Kanun, Yönetmelik ve Tebliğ hükümleri uyarınca, idarelerin ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale dokümanının idarenin ihtiyaçları doğrultusunda yine idarenin takdiri ile hazırlanmasının mevzuatın gereği olduğu ve yapılacak düzenlemelerin rekabeti ve istekliler arasındaki fırsat eşitliğini sağlayacak şekilde olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu hususlar ile ilgili 4 farklı akademik kuruluştan teknik görüş istenilmiş olmasına rağmen idarenin şartname düzenlemedeki takdir yetkisini 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen beşinci maddesindeki ilkelere aykırı şekilde kullandığına ilişkin değerlendirmeye esas görüş alınamadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarelerin ihtiyacı olan malın tespiti ve niteliklerini dikkate alarak Teknik Şartname’de hangi kriterleri belirleyip belirlemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyaçlarını yerinde ve zamanında karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları dikkate alındığında ihale konusu işi gerçekleştiren idarenin de ihtiyacını karşılama amacıyla alacağı mallara(itfaiye aracı) ilişkin olarak teknolojik özellikleri belirlemek konusunda takdir yetkisinin bulunduğu değerlendirilmiş olup 4 farklı akademik kuruluştan istenen teknik görüş yazıları doğrultusunda şikâyete konu hususları doğrulayacak somut ve yeterli bilgiye ulaşılamadığı, ayrıca başvuruda talep edilen değişikliklerin başvuru sahibinin Teknik Şartname’yi kendi aracına uygun hale getirilmesi talebini de içerdiği ve idarenin şikâyete cevabında bahse konu Teknik Şartname düzenlemelerinin hizmetin yerine getirilmesi için gerekli olduğunun ifade edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin yukarıda belirtilen ve idarece değişikliği uygun görülmeyen maddelerine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.