KİK Kararı: 2023/UM.II-795

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/030
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 24.05.2023
Karar No : 2023/UM.II-795
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Herpa Maden Beton Üretim ve Paz. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Asfalt Üretim ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/208217 İhale Kayıt Numaralı “Kbb 2023 Yılı Asfalt Üretiminde Kullanılmak Üzere Agrega Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Asfalt Üretim ve Laboratuvar Şube Müdürlüğü tarafından 07.04.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kbb 2023 Yılı Asfalt Üretiminde Kullanılmak Üzere Agrega Alımı” ihalesine ilişkin olarak Herpa Maden Beton Üretim ve Paz. Ltd. Şti.nin 24.04.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.04.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.05.2023 tarih ve 91112 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/590 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye katılanların ihale komisyonuna sundukları dizayn raporlarının idare denetimi dışında yaptırıldığı, teklif sahiplerinin sunduğu malzemelerin raporlarla örtüştüğü noktasının net olmadığı, teklif sunan her iki firmanın da daha evvelki yıllarda idareye mal verdiği ve idare kayıtlarında teklif edilen malzemelerin asfalt tüketim değerlerinin bulunduğu, söz konusu değerler üzerinden değerlendirme yapılmasının daha doğru olacağı, ayrıca A firmasının raporunda bitüm tüketim değerinin +/- 0,2 sapmalı %4,8, B firmasının raporunda bitüm tüketim değerinin +/- 0,2 sapmalı %4,6 olduğu, uygulamada A firması sapması -0,2 olduğunda bitüm tüketim değerinin %4,6, B firması sapması 0 olduğunda bitüm tüketim değerinin %4,6 olduğu, yani iki firmanın bitüm tüketim değerinin eşitlendiği, bir diğer halde; A firması sapması 0,0 olduğunda bitüm tüketim değerinin %4,8, B firması sapması +0,2 olduğunda bitüm tüketim değerinin %4,8 olduğu, bu durumda da iki firma bitüm tüketim değerinin eşitlendiği, sonuç olarak sapmanın +/- 0,2 olduğu ve bitüm tüketim değerinin %4,6 - %4,8 aralığında olduğu durumlarda hangi teklifin daha uygun olduğuna ilişkin tespitte bitüm tüketim değerinin kullanılmasının idareyi doğru sonuca götürmeyeceği, en ucuz teklif verenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: K.B.B. 2023 Yılı Asfalt Üretiminde Kullanılmak Üzere Agrega Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

250000 ton Agrega alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İzmit Solaklar Asfalt Şantiyesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İsteklilerce Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınan Taş Ocağı açma ve işletme ruhsatı teklifleri ile birlikte sunulacaktır. İsteklilerin malzemeyi temin edecekleri üretim tesisine kiralama veya mülkiyet yoluyla sahip olması gerekmektedir. Kiralama suretiyle üretim tesisi işleten isteklilerin noter onaylı kira sözleşmelerini, üretim tesisi kendi mülkiyetinde olan isteklilerinde üretim tesisinin kendi mülkiyetinde olduğuna dair belgeleri sunmaları gereklidir.

İhale konusu olan Aşınma, Binder ve Bitümlü Temel Asfalt üretiminde kullanılacak Agregalar ile Balast (Asfalt Agregası Hammaddesi) malzemelerinin katalog kapsamında değerlendirilmesi için, İsteklilerin; Karayolları vb. akredite bir kuruluşça taşocağının ismi ve mevkii açıkça belirtilmiş şekilde 2021 veya daha yeni tarihli onaylı Aşınma, Binder, Bitümlü Temel Asfalt Dizayn Raporlarını aşağıda belirtilen şekilde sunacaklardır.

İstekliler yukarıda sayılan belge veya belgelere ait bilgileri yeterlik bilgileri tablosunda belirtmek zorundadır. İstekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgeler bu şartnamenin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9. maddesinde düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak ihale sürecinde idare tarafından istenmesi halinde idareye sunulacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

Asfalt üretiminde Bitüm en büyük maliyet yükünü oluşturmaktadır. Bu nedenle; Karayolu Teknik Şartnamesinde belirtilen Fiziksel ve Mekanik Özellikleri itibariyle, şartnamelerin limitleri içerisinde kalan ve en az bitüme ihtiyaç duyulan Agrega ve Balast (Asfalt Agregası Hammaddesi) gurubunun seçilmesi suretiyle idareye olan maliyetleri düşürmek için:

Asfalt Agregaları ve Balastın (Asfalt Agregası Hammaddesi) asfalt üretimine maliyeti; asfalt agregası ile Balastın (Asfalt Agregası Hammaddesi) teklif tutarına, üretilecek asfalt cinslerinin dizayn raporlarında belirtilen bitüm miktarları karşılığı tutarlarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacaktır.

Şayet, Dizayn Raporlarında soyulma mukavemetini arttırmak üzere katkı malzemesi önerilmiş ise; hesaplanacak katkı malzemesi miktarları karşılığı tutarlar da idarece piyasa araştırması yapılması suretiyle agregaların asfalt üretimine maliyeti hesabında dikkate alınacaktır.

İhale konusu 240.000 ton asfalt agregası ve 10.000 ton Balast (Asfalt Agregası Hammaddesi) ile 200.000 Ton Aşınma, 35.000 Ton Binder, 15.000 Ton Bitümlü Temel asfalt üretilecektir.

İHALE TEKLİF TUTARI A (TL)

BİTÜM TUTARI HESABI

Sıra No Üretilicek Asfalt Cinsi Üretimi Planlanan Miktar (Ton) (a) İhale Tarihindeki Tüpraş Bitüm Fiyatı .... / .... / 2023 (Tl/Kg) (b) Bitüm Tutarı (TL)

Dizayn Bitüm Miktarı (Kg/Ton) (c) Bitüm Tutarı (TL) (B=abc)

1 AŞINMA 200.000,00

2 BİNDER 35.000,00

3 BİTÜMLÜ TEMEL 15.000,00

TOPLAM BİTÜM TUTARI B (TL)

KATKI MALZEMESİ TUTARI HESABI

Sıra No Üretilicek Asfalt Cinsi Üretimi Planlanan Miktar (Ton) (d) İhale Tarihindeki Katkı Malzemesi Fiyatı (TL/Kg) (e) İhale Tarihindeki Katkı Malzemesi Tutarı (TL)

Dizayn Katkı Malzemesi Miktarı (Kg/Ton) (g) Dizayn Katkı Malzemesi Tutarı (TL) (C=deg)

1 AŞINMA 200.000,000

2 BİNDER 35.000,00

3 BİTÜMLÜ TEMEL 15.000,00

TOPLAM KATKI MALZEMESİ TUTARI C (TL)

EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF TUTARI HESABI:

EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF=İHALE TEKLİF TUTARI+BİTÜM TUTARI+KATKI MALZEMESİ TUTARI F=A+B+C (TL)

Belirtilen fiyat dışı unsur bilgilerine ait tablo hali teknik şartname ekinde yer almaktadır.

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş tekliflerin birbirine eşit olması durumunda, fiyat teklifi düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.1.1. maddesindeki fiyat dışı unsurların sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Bu unsurların da eşit olması halinde, teklif ettiği mal yerli malı olan isteklinin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenir. Bu değerlendirme sonucunda da ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi yine belirlenemez ise iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarı esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi belirlenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yar alan ekonomik açıdan en avantajlı teklif hesabına ilişkin tabloya aşağıda yer verilmiştir.

İHALE TEKLİF TUTARI

A (TL)

BİTÜM TUTARI HESABI

Sıra

No

Üretilecek Asfalt Cinsi

Üretimi Planlanan Miktar (Ton) (a)

İhale Tarihindeki Tüpraş Bitüm Fiyatı .... / .... / 2023 (TL/Kg) (b)

Bitüm Tutarı (TL)

Dizayn Bitüm Miktarı (Kg/Ton) ( c)

Bitüm Tutarı (TL) (B=abc)

1

AŞINMA

200.000,00

2

BİNDER

35.000,00

3

BİTÜMLÜ TEMEL

15.000,00

TOPLAM BİTÜM TUTARI

B (TL)

KATKI MALZEMESİ TUTARI HESABI

Sıra

No

Üretilecek

Asfalt Cinsi

Üretimi Planlanan Miktar (Ton) (d)

İhale Tarihindeki Katkı Malzemesi Fiyatı (TL/Kg) ( e)

İhale Tarihindeki Katkı Malzemesi Tutarı (TL)

Dizayn Katkı Malzemesi Miktarı (Kg/Ton) (g)

Dizayn Katkı Malzemesi Tutarı (TL) (C=deg)

1

AŞINMA

100.000,00

2

BİNDER

15.000,00

3

BİTÜMLÜ TEMEL

15.000,00

TOPLAM KATKI MALZEMESİ TUTARI

C (TL)

EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF TUTARI HESABI:

EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF = İHALE TEKLİF TUTARI + BİTÜM TUTARI +KATKI MALZEMESİ TUTARI (TL)

F=A+B+C (TL)

19.04.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 3 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, fiyat dışı unsur dikkate alınarak yapılan değerlendirme sonucu Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemelerinden istekliler tarafından temin edilecek agregalar ile balast malzemelerinin katalog kapsamında değerlendirilmesi için akredite bir kuruluşça onaylanan “Aşınma, Binder, Bitümlü Temel Asfalt Dizayn Raporları” sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca bahse konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, maliyeti düşürmek için en az bitüme ihtiyaç duyulan agrega ve balast gurubunun seçilmesinin amaçlandığı, asfalt agregaları ve balastın maliyetinin söz konusu malzemelerin teklif tutarına üretilecek asfalt cinslerinin dizayn raporlarında belirtilen bitüm miktarları karşılığı tutarlarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacağı, dizayn raporlarında soyulma mukavemetini arttırmak üzere katkı malzemesi önerilmiş ise hesaplanacak katkı malzemesi miktarları karşılığı tutarların da agregaların maliyet hesabında dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti.ye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Diğer Belgeler” sütununda “AŞINMA TİP1 DİZAYN RAPORU, ABT LABORATUVAR VE MÜŞAVİRLİK HİZ. A.Ş”, “BİNDER DİZAYN RAPORU, ABT LABORATUVAR VE MÜŞAVİRLİK HİZ. A.Ş”, “BİTÜMLÜ TEMEL DİZAYN RAPORU, ABT LABORATUVAR VE MÜŞAVİRLİK HİZ. A.Ş”, “EKONOMİK AÇIDAN EN AVANTAJLI TEKLİF HESABI, FİYAT DIŞI UNSUR DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ TABLOSU -TEKLİF TARİHLİ” beyanlarının yer aldığı görülmüştür.

Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi’ne ait yeterlik bilgileri tablosunun “Diğer Belgeler” sütununda “ASFALT DİZAYN RAPORLARI” beyanının yer aldığı görülmüştür.

07.04.2023 tarihinde idarece Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti. ve Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi’ne “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, ilgili yazı ile asfalt dizayn raporlarının da içerisinde bulunduğu ilgili belgelerin gönderilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 12.04.2023 tarihinde idareye sunulan belgeler incelendiğinde, Abt Laboratuvar ve Müşavirlik Hizmetleri A.Ş. tarafından hazırlanan Aşınma Tip1 Dizayn Raporu, Binder Dizayn Raporu ve B.Temel Dizayn Raporunun bulunduğu, Aşınma Tip1 Dizayn Raporunda bitüm yüzdesinin 4,6 +/- 0,2 olarak, Binder Dizayn Raporunda bitüm yüzdesinin 4,1 +/- 0,2 olarak, B.Temel Dizayn Raporunda bitüm yüzdesinin 3,70 +/- 0,3 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Abt Laboratuvar ve Müşavirlik Hizmetleri A.Ş.nin TÜRKAK tarafından akredite edilmiş bir kuruluş olduğu tespit edilmiştir.

Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi tarafından idareye sunulan belgeler incelendiğinde, Karayolları Genel Müdürlüğü 1’inci BöIge Müdürlüğü Araştırma ve Geliştirme Başmühendisliği tarafından hazırlanan deney raporunun bulunduğu, ilgili raporda aşınma dizaynında optimum bitümün yüzde 4,8 +/- 0,2 olarak, binder dizaynında optimum bitümün yüzde 4,2 +/- 0,2 olarak, b.temel dizaynında optimum bitümün yüzde 4,0 +/- 0,3 olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan ekonomik açıdan en avantajlı teklif hesabı incelendiğinde, ihale tarihindeki TÜPRAŞ bitüm fiyatının 9.463,00 TL/kg olarak dikkate alındığı ve anılan isteklilerce sunulan söz konusu raporlarda belirtilen bitüm miktarları (TL/ton) esas alınarak toplam bitüm tutarının bulunduğu, katkı maddesi tutarı hesabına gerek bulunmadığından bitüm tutarı ile teklif tutarı toplanarak fiyat dışı unsur dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelinin hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bahse konu hesaplamaya göre Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin 161.138.840,00 TL, Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi’nin teklifinin ise 165.118.120,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde Karayolları gibi akredite bir kuruluşça hazırlanan aşınma, binder ve bitümlü temel asfalt dizayn raporlarının istekliler tarafından sunulmasının istendiği, ihaleye teklif sunan iki istekli tarafından da söz konusu raporların idareye sunulduğu, Dünyalar Asfalt Yol Yapı Nak. Taah. Maden. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan raporların Abt Laboratuvar ve Müşavirlik Hizmetleri A.Ş. tarafından hazırlandığı ve ilgili şirketin TÜRKAK tarafından akredite edildiği, Herpa Maden Beton Üretim ve Pazarlama Limited Şirketi tarafından sunulan raporların ise Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından hazırlandığı, mevcut durumda sunulan raporların İdari Şartname’de yer alan ilgili düzenlemeye uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğine ve fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelinin nasıl hesaplanacağına yönelik düzenlemeye yer verildiği, söz konusu hesaplamanın dizayn raporları çerçevesinde yapılacağının ve en az bitüme ihtiyaç duyulan agrega ve balast gurubunun seçilmesi suretiyle maliyetlerin düşürülmesinin amaçlandığının anlaşıldığı, idare tarafından da ilgili düzenlemeye uygun şekilde hesaplama yapıldığı, ayrıca İhale İlanı ve İdari Şartname’de istekliler tarafından Karayolları vb. akredite bir kuruluşça onaylanan dizayn raporlarının sunulacağının ve söz konusu raporlara göre ekonomik açıdan en avantajlı teklif hesabının yapılacağının açıkça düzenlendiği hususu da dikkate alındığında, başvuru sahibinin “dizayn raporlarının idare denetimi dışında yaptırıldığı, idare kayıtlarında teklif edilen malzemelerin asfalt tüketim değerlerinin bulunduğu, söz konusu değerler üzerinden değerlendirme yapılmasının daha doğru olacağı” ve “sapmanın +/- 0,2 olduğu ve bitüm tüketim değerinin %4,6 - %4,8 aralığında olduğu durumlarda hangi teklifin daha uygun olduğuna ilişkin tespitte bitüm tüketim değerinin kullanılmasının idareyi doğru sonuca götürmeyeceği, en ucuz teklif verenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olması gerektiği” yönündeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.