KİK Kararı: 2023/UM.II-516

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/020
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 22.03.2023
Karar No : 2023/UM.II-516
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İzsu),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1498258 İhale Kayıt Numaralı “Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası ve İletim Hattı İçin Malzeme” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 02.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası ve İletim Hattı İçin Malzeme” ihalesine ilişkin olarak Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 03.03.2023 tarih ve 82394 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2023 tarihli dilekçe ile doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/358 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihale komisyonu kararına yönelik Yutek Gemi İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.02.2023 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu, idare tarafından Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakta sorumludur.” hükmü doğrultusunda söz konusu alımda gerekli rekabetin oluşması, ihtiyacın uygun şartlarla sağlanmayarak kaynakların verimli kullanılmayacağı değerlendirildiğinden, teknik şartnamede bu hususun daha açıklayıcı bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği kanaati oluştuğundan…” ifadelerine yer verilerek bir varsayıma dayanılarak oluşturulan kanaatle ihalenin iptal edildiği,

İhale iptal kararı okunduğunda Yutek Gemi İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikayetinde ihaleyi iptal ettirme saikinin bulunduğu, mevzuata uygun olmayan bir şekilde yapılan bir şikayetin değerlendirmeye alınarak işin iptal edilmeye çalışıldığı, öncelikle idarenin de belirttiği gibi teknik şartnameye yapılan şikayetin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesi uyarınca süre açısından başvuru hakkının bulunmaması sebebiyle bu başvurunun değerlendirmemesi gerektiği,

İhaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğinin tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamayacakları, teknik şartnamenin yorumlanarak ihalenin iptaline gerekçe uydurulmasının önüne geçildiği,

Yutek Gemi İnşa San ve Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye teklif sunduğu, dolayısıyla ihale dokümanını tamamen okuyup kabul ettiği, ihale dokümanının satın alındığı veya indirildiği tarihten on gün ve ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar herhangi bir şikayette bulunmadığı, ihale dokümanın içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunma ehliyeti bulunmadığı, bu sebeple şikayetinin de değerlendirilmeye alınmaması gerektiği,

İdare tarafından gönderilen ihale iptal kararında “…yapılan incelemede söz konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Buster Pompa Özellikleri” başlıklı 2.2.4’üncü maddesinin (e) bendinde “Pompa çıkış debisi 2500-4000 m3/saat değerleri arasında olacaktır.” ifadesinin yer aldığı,

İdareye ait “Meltem İzmir Dredger Tarama Vasıtasının” maksimum tarama kapasitesinin 4000 m3/saat olduğu, talep edilen pompa istasyonunun da maksimum 4000 m3/saat’e kadar malzeme basabilmesine ihtiyaç duyulduğu, 3000 m3/saatte çalışması durumunda pompaların bu değerde eşzamanlı çalışabilmesi gerektiği, dolayısıyla en düşük çalışma kapasitesinin de 2500 m3/saat’in altında olmamasının istendiği, ancak şikayette yer alan “….bu durum ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme konusu işin yapılmasını imkansız hale getirmektedir. Çünkü: *2500-4000 m3/saat değerleri arasında pompa çıkış debisi istendiğinden sözleşmeyi imzalayacak yüklenici hangi kapasitede pompa getireceğini bilmemektedir. Yani belirsizlik söz konusudur.

*Yüklenicinin bu aralıkta getireceği herhangi bir pompayı idarenin işine yaramasa dahi teknik şartnameyi karşıladığı için kabul etmek zorunda kalacaktır. Bu durum ise ihale mevzuatı yönünden idaremizin hukuki açıdan sorunlarla karşılaşmasına neden olabilecektir.

*2500-4000 m3/saat değerleri arasında farklı kapasite de pompa çıkış debisi nedeniyle, boru çaplarının da farklı olacağı aşikardır. Ancak teknik şartname de emme ve tahliye borusunun ise 500 mm sabit değerde olacağı açık olduğundan idaremiz tarafından farklı boru alınması halinde hem işin görülmesi mümkün olmayacak hem de bunu kabul eden personel teknik şartnameye aykırı mal alacağı için yasal açıdan sorumlu olacaktır.

…

Teknik Şartname’nin anılan maddesi uyarınca 2500 m3/saat - 4000 m3/saat arasında bir değeri sağlayabilecek herhangi bir “Buster Pompa” verilebileceği şeklinde anlaşıldığı, ancak tek debi değerini sağlayabilecek bir pompa getirilmesi durumunda idarenin yapacağı tarama çalışmalarının amaca uygun şekilde yürütülemeyeceği, alınan pompanın efektif kullanılamayacağı yine istekliler tarafından teklif edilen pompa fiyatının teklif bedenin önemli bir unsuru olduğu göz önüne alındığında, farklı çıkış debisine sahip pompalar için fiyat aralığı oluşacağı öngörüldüğünden…” ifadelerine yer verildiği, aktarılan ifadeler çerçevesinde varsayım yapılarak gerçekleşmemiş ve teklif veren firmaların hangi pompaları kullanacağı bilinmeden öngörüyle karar verildiği,

Teknik Şartnamenin 1’inci maddesi uyarınca Meltem Dreger tarama aracı ile (çıkardığı tarama malzemesinin) 800 metre ileriye iletimi sağlanırken 8000 metre ileriye malzeme atımı için 3 adet Buster Pompa alımı kurulumunun yapılacağı, anılan Şartname’nin Montaj-Kurulum-Kabul İşlemleri başlıklı 3’üncü maddesinin (ç) bendinde yüklenicinin sözleşme öncesi Meltem Dreger gemi ve çalışmasını yerinde görmüş olarak kabul edileceği, kurulacak olan Buster Pompaların Meltem Dreger Tarama aracı ile senkron şekilde çalışacağı, Meltem Dreger Tarama gemisinin çıkışından Buster Pompa istasyonu girişine ve bir Buster Pompa istasyonundan diğer pompa girişine gelen basınçlar debimetre ile ölçüm yapılacağı, basınçların anılan Şartname’nin 2.2.4’üncü maddesinin (e) bendinde belirtildiği, senkron çalışma sorumluluğunun yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, işin Meltem Dreger tarama aracının çıkardığı/taradığı malzemenin 7000 metreye 500 mm boru ile istenen noktaya atılması işi olduğu, burada Teknik Şartnameye atıfta bulunulurken Teknik Şartnamedeki bütün maddelerin göz önüne alınarak bir değerlendirme yapılmadığı ve kelime seçilerek iptal gerekçesi üretilmeye çalışıldığı, “…2500 m3/saat - 4000 m3/saat arasında bir değeri sağlayabilecek herhangi bir Buster Pompa verilebileceği şeklinde anlaşıldığı” ifadesinin tarama işi yapan veya makinasını üretenlerin bu şekilde anlamayacağı, tarama gemilerinin genel olarak deniz tabanındaki çökeltiyi temizlemek için kullanıldığı ve bu işlem yapılırken de genel olarak % 20 katı malzemenin % 80 su ile beraber dışarı atılarak yapıldığı, 2.2.4’üncü maddenin (ç) bendinde belirtildiği gibi katı malzemenin 220mm-280mm aralığında olduğu ve farklı devirlerde farklı derinliklerden çekilmesi durumda tek bir debi değerinden tarama malzemesinin basılmasının beklenemeyeceği, bu sebeple idarenin 2500-4000 m3/saat aralığında ifadesinin uygun olduğu, çünkü pompalara girecek katı malzeme oranı ve büyüklüğü değiştikçe debinin de değişkenlik göstereceği, idarenin gerekçesinde anılan (ç) bendi yazılmadan manipüle edildiği, bu sebeple “… Tek debi değerini sağlayabilecek bir pompa getirilmesi durumunda” ifadesinin de uygun olmadığı, söylenmek istenilenin tarama yapılırken/yapıldığı esnada çıkış debisinin 2500 - 4000 m3/saat arasında ölçülen değerlerde olacağı, tek tip homojen katı malzemenin çekilmediği, derinliğinin ve katı madde karışımındaki su miktarının farklı olduğu ve farklı devirlerde çıkış debisinin farklılık göstereceğinden idarenin iptal gerekçesi olan “tek debi değerini sağlayabilecek bir pompa getirilmesi durumunda” ki görüşünün uygun olmadığı, ayrıca “…idarenin yapacağı tarama çalışmalarının amaca uygun şekilde yürütülemeyeceği alınan pompanın efektif kullanılamayacağı” ifadesinin uygun olmadığı, şöyle ki; anılan Şartname’nin 3’üncü maddesindeki düzenlemeler uyarınca kurulacak pompaların Meltem Dreger Tarama aracı ile senkron çalışacağının belirtildiği ve bütün sorumluluğun yükleniciye yüklediği, pompaların efektif kullanılamayacağından bahsetmenin mantıklı olmadığı, pompaların 7 ay süre içinde testlerinin yapılıp kullanılmaya başlandıktan sonra 2 yıl çalışma garantisinin yükleniciye ait olduğu, Meltem Dreger Tarama aracının giriş ve çıkış ağızlarının 500 mm olduğu, idarenin seçtiği boru çapının(500 mm) uygun olduğu,

İptal kararında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine yönelik gerekçelere ilişkin olarak; ihaleye 3 firmanın katıldığı, en düşük teklif veren firmaların %31,93 ve %22,12 daha düşük fiyat teklif ettikleri, ayrıca doküman düzenlemeleri uyarınca yapılacak çalışmalarda ve imalatlarda garanti süresi, ödeme vb. hususların idarenin lehine olduğu, kısaca kamu yararına bir davranış sergilendiğinin göz ardı edilmemesi gerektiği,

Anılan Kanun’un 5’inci maddesi ve bütün yapım, montaj, işletme şartlarının mevcut çalışan Meltem Dredger tarama aracı ile senkron çalışacak şekilde hazırlandığı ve bütün sorumluluğun yüklenicide olduğu bu ihale de teklifler sunulduktan sonra şikayet edilmesi halinde değerlendirmeye bile alınmaması gereken sözde Teknik Şartname’nin birkaç cümlesinin yazılarak bütün maddelerini değerlendirilmeden ihalenin iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “... İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: SEYYAR DENİZDİBİ TARAMA MALZEMESİ İLETİM POMPASI VE İLETİM HATTI İÇİN MALZEME ALIMI

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 KALEM SEYYAR DENİZDİBİ TARAMA MALZEMESİ İLETİM POMPASI VE İLETİM HATTI İÇİN MALZEME ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “Madde 37 - İhale kararının onaylanması veya iptali

37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir.

38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

38.3. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren on gün geçmedikçe sözleşme imzalanmayacaktır.” düzenlemesi,

Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası ve İletim Hattı İçin Malzeme Temini ve Montajına Ait Teknik Şartnamesi’nde “Bu teknik şartname ile idarenin tarama çalışmalarında kullanılmak üzere buster (tarama iletimi destek pompası) pompa ve hdpe boru hattı temini amaçlanmaktadır. Meltem Dredger Tarama aracı ile 800 metre malzeme iletimi sağlanırken 8000 metre ileriye malzeme atımı için 3 adet Buster Pompa alımı-kurulumu, 7000 metre HDPE Boru ve 250 adet Şamandıra bağlantılarının yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teknik Özellikler” başlıklı 2’nci maddesinde “Tarama Destek Pompası aşağıda özellikleri belirtilen makine ve modele uygun olarak dizayn edilecektir ve temin edilecek pompalar Meltem Dredger tarama aracında mevcut bulunan bu makineye Akuple edilecektir.

2.1. MELTEM İZMİR TARAMA ANA MAKİNASININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Marka: Cummins

Model No: KTA38-M2 Marine

Gücü: 1300 HP

Devir: 1800 RPM

Boşta Devir: 575-650 RPM

2.2. BUSTER (TARAMA İLETİM DESTEK POMPASI) POMPA ÜNİTESİ

2.2.1. (Bir) adet denizde ve 2 (iki) adet karada çalışacak toplam üç adet Buster Pompa alımı ve kurulumu yapılacaktır.

…

2.2.4.BUSTER POMPA ÖZELLİKLERİ :

a) Santrifüj tip tek emişli ve sarmal tipte olacaktır.

b) Şanzıman sistemi ile dizel motordan güç alacaktır.

c) Pompa gövdesi ve çark yüksek krom - karbür alaşımdan veya Brinel değeri minimum 500 olan dökme demirden yapılacaktır.

ç) Partikül açıklığı minimum 220 mm maximum 280 mm olacaktır.

d) Tahliye mesafesi minimum 2000 metre olacaktır.

e)Pompa çıkış debisi 2500-4000 m3/saat değerleri arasında olacaktır..

f) Debimetre olacaktır.

g) Emme ve Tahliye borusu 500 mm sabit değerde olacaktır.

ğ) Pervane mili çelik olacaktır.

h) Salmastra kutusu olacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Montaj-Kurulum-Kabul İşlemleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “a)Çalışma alanı EK 1 ‘de uydu görüntüsü olarak verilmiş olup, boru geçiş yerleri İdare tarafından belirlenecektir. Ancak Pompa mesafe aralıkları Meltem dredger gemisi senkron çalışması değerlerine bağlı olduğu için Yüklenici tarafından belirlenecektir.

…

ç) Yüklenici sözleşme öncesi Meltem Dredger gemi ve çalışmasını yerinde görmüş olarak kabul edilecektir. Kurulacak olan Buster Pompalar Meltem Dredger Tarama aracı ile senkron çalıştırılacaktır. Meltem Dredger Tarama gemisinin çıkışından Buster Pompa istasyonu girişine ve bir Buster Pompa istasyonundan diğer Pompa girişine gelen basınçlar debimetre ile ölçüm yapılacaktır. Basınçlar 2.2.4. e bendinde belirtilmiştir. Senkron çalıştırma sorumluluğu yükleniciye aittir.

d) 3.C.1 maddesinde tanımlanan 2 adet Kara Buster Pompası ve 3.C.2 maddesinde tanımlanan Deniz Buster Pompası testleri, 4.d maddesinde tanımlanan imalatçının tesisinde İdare temsilcileri huzurunda yapacağı testler ile 3.C.1 maddesinde belirtilen ekipmanların sahada kurulumu ve yine 2.2.4 maddesinde belirtilen malzemenin basılma mesafesi, debi değerlerinin sağlanması sonrası kısmi kabul işlemleri, 3.C.2 maddesinde belirtilen ekipmanların sahada kurulumu ve yine 2.2.4 maddesinde belirtilen malzemenin basılma mesafesi, debi değerlerinin sağlanması sonrası tüm sistemin birlikte çalışmasının görülmesiyle kesin kabul işlemleri yapılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir

Başvuruya konu ihalenin İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası ve İletim Hattı İçin Malzeme” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 8 adet ihale dokümanı edinildiği, 02.02.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 adet teklifin verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda başvuru sahibi Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, Yütek Gemi İnşa Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle reddedildiği, Okyanus Mühendislik ve İnşaat Anonim Şirketi - Gaye-Bir Asansör Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin yetkili satıcılığı gösteren belgelerinin, İdari Şartname’nin 7.9.5’uncu maddesi kapsamında tasdik işlemi olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemelerden, idarelerin yapmış oldukları ihaleleri iptal etme yetkisinin bulunduğu, ancak ihalenin iptali noktasında idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. İhalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiği anılan Kanun’da hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, Yütek Gemi İnşa Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin şikayet ehliyetine haiz olmadığı ve söz konusu istekli tarafından yapılan şikayet üzerine ihalenin iptal edilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu belirtilmiş olmakla birlikte, bahse konu itirazen şikayet başvurusunun ihalenin iptaline yönelik doğrudan Kuruma yapılan bir başvuru olduğu, bu bağlamda başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı, bu kapsamda Kuruma yapılan başvuru iptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede, Yütek Gemi İnşa Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihale komisyonu kararı sonrasında idareye yapılan şikayet başvurusuna ilişkin idarece verilen cevap yazısında “C. İdarenin, İhale Mevzuatına Aykırı İşlemleri Nedeniyle İhalenin İptal Edilmesi İstenilmektedir.

…

3. İhale dokümanının eksik ve kusurlu hazırlandığı için İhale üzerinde bırakılan isteklinin teknik şartname hükümlerine uygun malı vermesinin imkânsızlaştığı belirtilerek;

Teknik Şartnamenin 2.2.4. BUSTER POMPA ÖZELLİKLERİ maddesinde

a. Pompa çıkış debisi 2500-4000 m3/saat değerde olacaktır.

b. Emme ve tahliye borusu 500 mm sabit değerde olacaktır.

maddelerinde belirtilen özelliklere istinaden;

• 2500-4000 m3/saat değerleri arasında pompa çıkış debisi istendiğinden, sözleşmeyi imzalayacak yüklenicinin hangi kapasitede pompa getireceğinin bilinmediği ve belirsizlik olduğu.

• Yüklenicinin bu aralıkta getireceği herhangi bir pompanın, İdarenin işine yaramasa dahi teknik şartnameyi karşıladığı için kabul etmek zorunda olacağı ve bu durumun ihale mevzuatı yönünden İdareyi hukuki açıdan sorunlara yol açacağı,

• 2500-4000 m3/saat değerleri arasında farklı kapasite de pompa çıkış debisi nedeniyle, boru çaplarının da farklı olacağı, ancak teknik şartnamede emme ve basma tahliye borusunun ise 500 mm sabit değerde olacağı açıklandığından dolayı, İdare tarafından farklı boru alınması halinde, işin görülmesinin mümkün olmadığı, ayrıca bunu kabul eden personelin teknik şartnameye aykırı mal teslim almış olacağı için yasal açıdan sorumlu olacağından bahsedilerek, şartnamedeki bu maddelere neticesinde işin yapılmasının engellediği gibi, bunların göz ardı edilmesi halinde, hem İdarenin işine yaramayacak malzeme almış olacağı hem bunu kabul ederek alan personelin suç işleyeceği belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle, söz konusu ihalenin mevcut haliyle devam etmesinin mümkün olmayacağı ve şartnamenin uygulanabilir hale getirilerek yeniden ihaleye çıkılması gerektiği,

….İdarenin, İhale Mevzuatına Aykırı İşlemleri Nedeniyle İhalenin İptal Edilmesi İstenildiği İddialarında bulunulmuştur.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi:

…yapılan incelemede söz konusu işe ait Teknik şartnamenin 2.2.4 BUSTER POMPA ÖZELLİKLERİ maddesinin e bendinde “Pompa çıkış debisi 2500- 4000 m3/saat değerleri arasında olacaktır” ifadesinin yer aldığı,

İdareye ait “MELTEM-İZMİR Dredger Tarama Vasıtasının” maksimum tarama kapasitesinin 4000 m3/saat olup talep edilen pompa istasyonunun da maksimum 4000 m3/saat‘e kadar malzeme basabilmesine ihtiyaç duyulduğu,

Yine MELTEM-İZMİR Dredger Tarama Vasıtasının 3000 m3/saatte çalışması durumunda pompaların bu değerde eş zamanlı çalışabilmesi gerekliliğinden dolayı en düşük çalışma kapasitesinin de 2500m3/saat ‘in altında olmamasının istendiği,

Ancak şikayette yer alan “bu durum ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme konusu işin yapılmasını imkansız hale getirmektedir. Çünkü:

*2500-4000 m3/saat değerleri arasında pompa çıkış debisi istendiğinden sözleşmeyi imzalayacak yüklenici hangi kapasitede pompa getireceğini bilmemektedir. Yani belirsizlik söz konusudur.

*Yüklenicinin bu aralıkta getireceği herhangi bir pompayı İdareniz işine yaramasa dahi teknik şartnameyi karşıladığı için kabul etmek zorunda kalacaktır. Bu durum ise ihale mevzuatı yönünden İdarenizin hukuki açıdan sorunlarla karşılaşmasına neden olabilecektir.

*2500-4000 m3/saat değerleri arasında farklı kapasite de pompa çıkış debisi nedeniyle, boru çaplarının da farklı olacağı aşikardır. Ancak, teknik şartnamede emme ve tahliye borusunun ise 500 mm sabit değerde olacağı açık olduğundan İdareniz tarafından farklı boru alınması halinde, hem işin görülmesi mümkün olmayacak hem de bunu kabul eden personel teknik şartnameye aykırı mal olacağı için yasal açıdan sorumlu olacaktır.....” ifadesinden teknik şartnamedeki 2.2.4 BUSTER POMPA ÖZELLİKLERİ maddesinin (e) bendinde “Pompa çıkış debisi 2500-4000 m3/saat değerleri arasında olacaktır” düzenlemesinin 2500m3/saat - 4000m3/saat arasında bir değeri sağlayabilecek herhangi bir Buster Pompa verebileceği şeklinde anlaşıldığı ancak tek debi değerini sağlayabilecek bir pompa getirilmesi durumunda İdarenin yapacağı tarama çalışmalarının amacına uygun şekilde yürütülemeyeceği, alınan pompanın efektif kullanılamayacağı yine istekliler tarafından teklif edilen pompa fiyatının teklif bedelinin önemli bir unsuru olduğu göz önüne alındığında, farklı çıkış debisine sahip pompalar için fiyat aralığı oluşacağı öngörüldüğünden 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5.maddesi “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü doğrultusunda söz konusu alımda gerekli rekabetin oluşması, ihtiyacın uygun şartlarla sağlanamayarak kaynakların verimli kullanılamayacağı değerlendirildiğinden, teknik şartnamede bu hususun daha açıklayıcı bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği kanaati oluştuğundan, her ne kadar şikayetçinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin Başvuru Süreleri Başlıklı 6.maddesi kapsamında ihale dokümanına itiraz hakkı bulunmasa da İdarenin menfaatleri açısından ihalenin bu aşamada iptal edilmesinin uygun olacağı,

…Şikayet başvurusunun C-3 maddesinde yer alan şikayete binaen yapılan değerlendirmede 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5.maddesi “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü doğrultusunda söz konusu alımda gerekli rekabetin oluşması, ihtiyacın uygun şartlarla sağlanamayarak kaynakların verimli kullanılamayacağı değerlendirildiğinden, teknik şartnamede bu hususun daha açıklayıcı bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği kanaati oluştuğundan. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin Başvuru Süreleri Başlıklı 6.maddesi kapsamında ihale dokümanına itiraz hakkı bulunmamakla birlikte İdarenin menfaatleri açısından,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54.maddesinin (a) fıkrası "Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devanı etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

..karar verilir.” hükmüne istinaden. Yönetim Kurulunun 24/02/2023 tarih ve 04/295 sayılı kararı ile ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdarece 27.02.2023 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere gönderilen yazıda “İdaremiz Yönetim Kurulu’nun 24.02.2023 tarih ve 04/295 sayılı kararı üzerine Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası ve İletim Hattı İçin Malzeme Alımı işine ait bütün teklifler reddedilerek ihale iptal edilmiştir.

İdaremiz Yönetim Kurulunun 24.02.2023 tarih ve 04/295 sayılı kararında “Kurulumuz Seyyar Denizdibi Tarama Malzemesi İletim Pompası Ve İletim Hattı İçin Malzeme Alımı” işi ihalesinin raportör raporunun uygun görülmesine ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 5.maddesi hükmü gereğince söz konusu alımda gerekli rekabetin oluşması, ihtiyacın uygun şartlarla sağlanamayarak kaynakların verimli kullanamayacağı değerlendirildiğinden, teknik şartnamede bu hususun daha açıklayıcı bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğinden İdarenin menfaatleri açısından ihalenin iptal edilmesi karar verilmiştir.” denildiğinden ihale iptal edilmiştir….” ifadelerine yer verilmiştir.

Doküman düzenlemelerinde, işin Meltem Dredger tarama aracı ile 800 metre malzeme iletimi sağlanırken 8000 metre ileriye malzeme atımı için 3 adet Buster Pompa alımı-kurulumunu teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca pompaların çıkış debisinin 2500-4000 m3/saat değerleri arasında olacağının düzenlendiği, idarece iptal gerekçesinde “…2500m3/saat - 4000m3/saat arasında bir değeri sağlayabilecek herhangi bir Buster Pompa verebileceği şeklinde anlaşıldığı ancak tek debi değerini sağlayabilecek bir pompa getirilmesi durumunda İdarenin yapacağı tarama çalışmalarının amacına uygun şekilde yürütülemeyeceği, alınan pompanın efektif kullanılamayacağı yine istekliler tarafından teklif edilen pompa fiyatının teklif bedelinin önemli bir unsuru olduğu göz önüne alındığında, farklı çıkış debisine sahip pompalar için fiyat aralığı oluşacağı öngörüldüğü…” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır. İstekliler tarafından 2500 m3/saat debiyi sağlayan bir buster pompa getirilmesi halinde bu pompanın Şartneme’deki 2500-4000 m3/saat aralığına uygun olacağı, fakat tarama gemisinin 4000 m3/saat pompa çıkış debisinde çalıştığında, isteklinin sunduğu pompanın 2500 m3/saat pompa çıkış debisi değerinde kalacağı anlaşılmıştır. İdarece Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerini teşkil eden 5’inci maddesi uyarınca ihtiyacın uygun şartlarla sağlanamayarak kaynakların verimli kullanamayacağının değerlendirildiği, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak idarenin takdir yetkisinin bu yönde kullanılarak gerekli verimin alınamayacağının öngörüldüğü, ayrıca Kuruma yapılan başvuruda işe uygun teknik özelliklerin sağlanacağına yönelik somut bir veriye ulaşılamadığı dikkate alındığında, idarece ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.