KİK Kararı: 2023/UM.II-1122 (16 Ağustos 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/042
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 16.08.2023
Karar No : 2023/UM.II-1122
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mercan Tıbbi Cihazlar Danışmanlık İnşaat Turizm İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Tahir Saraç,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şahinbey Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/45165 İhale Kayıt Numaralı “İhtiyaç Sahibi Ailelere Verilmek Üzere Tekerlekli Sandalye Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şahinbey Belediye Başkanlığı tarafından 01.03.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İhtiyaç Sahibi Ailelere Verilmek Üzere Tekerlekli Sandalye Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mercan Tıbbi Cihazlar Danışmanlık İnşaat Turizm İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.05.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.05.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.06.2022 tarih ve 26500 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.06.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/581-02 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu kararı ekindeki numune değerlendirme raporunda, numunelerinin Teknik Şartname’nin 8.12, 8.15, 9.8, 9.14, 10.8, 10.11, 10.14 maddelerindeki teknik kriterlere uygun olmadığının belirtildiği; idareye yapılan şikayet başvurusunda numune değerlendirme raporunda eksik olduğu belirtilen bütün kriterlerin teklif edilen üründe bulunduğunun resimlerle ayrıntılı ve açık şekilde gösterildiği, ihale komisyonu numune değerlendirme raporunda 7 farklı maddeye aykırılık tespit edildiği belirtildiği halde şikayet üzerine alınan kararda sadece “itiraz dilekçesinde sunulan özellik alt bacak boyuna uygun ancak yukarı kaldırılabilir baldırı destekleyen yukarı aşağı hareket edilebilir özelliğini karşılamamaktadır. Numune olarak teslim alınan fotoğraflarda görüldüğü üzere ürünler istenilen özellikleri karşılamamaktadır.” denildiği; bu gerekçenin de hatalı olduğu; ihale komisyonu kararının ve numune değerlendirmesinin gerçeğe aykırı olduğu; firmaları ile aynı markayı (Pirmax) teklif eden diğer isteklinin ürününde ilaveten Teknik Şartname’nin 9.15, 8.16 ve 10.11 maddelerine de aykırılık tespit edilmiş olmasının objektif bir değerlendirme yapılmadığını gösterdiği, aynı ürüne yönelik numune değerlendirmesinde aynı tespitlerin yapılmadığını karşılaştırmalı olarak belirledikleri, idarenin değerlendirmelerinin aksine istenilen kriterleri teklif edilen ürünün karşıladığı; şikâyet başvurusunda idareye sunulan resimden görüleceği üzere üründe yukarı aşağı hareket edilebilir özellik bulunduğu; sunulan ilk resimden görüleceği üzere ayak boyunun ayakların konulacağı plastik parçanın arkasındaki mandal yoluyla ayarlanabilir olduğu, yine resimde görülen ayar delikleri ile aşağı yukarı ayarlamanın yapılabileceğinin açıkça görüldüğü; ikinci ve üçüncü resimde baldırı destekleyen mekanizmanın açıkça görülebildiği; bu mekanizmanın arka tarafından cırt bant ile yapıştırmalı olup, istenildiği şekilde aşağı yukarı ayarlanabilir ve sıkıştırılabilir nitelikte olduğu; Teknik Şartname’nin 8.8’inci maddesindeki kurala uygun şekilde bacak desteği uzunluğunun kullanıcının bacak boyuna ayarlanabilir, yukarı kaldırılabilir, sabitlenebilir ve baldırı destekler nitelikte olduğu; teklif edilen ürünün Teknik Şartname’de istenilen tüm kriterleri sağladığı; idarenin incelemesinin haksız ve eksik olduğu bu nedenle Kamu İhale Kurumu tarafından uzman kişilerden teknik görüş alınmak suretiyle inceleme yapılması gerektiği, özel uzmanlık gerektiren teknik hususların uzman kişilerden teknik görüş alınmak suretiyle incelenmesi gerektiği yönünde mahkeme kararları bulunduğu; ayrıca idarenin teknik nitelikleri karşılayan en uygun fiyatlı ürünü teklif eden istekliyi değerlendirme dışı bırakarak fazla ödeme yapmak durumunda kaldığı; bu hususlar dikkate alınarak ihale komisyonu kararının düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde, “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

...

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

9. İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar içeren doküman istenilmesi durumunda katalog istenilmesi zorunludur. İsteklilerin cevap vermesi ve açıklamada bulunması istenen hususlara ilişkin sorulara teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda yer verilir.

(2) İdare tarafından numune sunulmasının istenilmesi durumunda, hangi kalem/kalemler için numune istenildiği, numunenin sayısı ve gerekli görülen diğer hususlar ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtilir.

(3) Numune sunulması istenilen kalem/kalemler için yeter sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.

(4) İhale dokümanında istenilen sayıda ve nitelikte numune, başvuru veya teklif dosyası ile birlikte idareye teslim edilir. Tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde numunenin teslim tarihi ve teslim adresi, idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında belirlenir ve ilgililere tebliğ edilir. İhale dokümanında düzenleme yapılması halinde numune, ihale veya son başvuru tarih ve saatine, tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde ise idare tarafından belirlenen teslim tarih ve saatine kadar posta veya kargo yoluyla da teslim edilebilir. Teslim edilen numunenin üzerinde, ihale, aday veya istekli bilgileri ile numune sunulan kalem bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınarak, talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.

(5) İhale komisyonu tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda diğer katılım ve yeterlik belgeleri uygun bulunan aday ve isteklilerin numunelerinin değerlendirilmesine geçilir. İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirilmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirilmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda, hazırlanacak tutanakta numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinin 9 numaralı alt bendinde;

“16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 57’nci maddesinde ise

“57.1. İdareler tarafından malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren dokümana yönelik düzenlemelerde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43’üncü maddesi esas alınmalıdır.

57.2. Aday veya istekli tarafından numunenin idareye teslim şekli ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ayrıntılı bir şekilde yapılacaktır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınacak; bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TEKERLEKLİ SANDALYE MAL ALIM İŞİ

b)Türü: Mal alımı

c)İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 6 Kalem; 60 Adet Akülü Tekerlekli San. (Koltuklu), 160 Adet Manuel Tekerlekli San., 90 Adet Manuel Tekerlekli San. Çocuk Boy, 30 Adet Obez Manuel Tekerlekli San. (Geniş), 30 Adet Spastik Manuel Tekerlekli San. 30 Adet Spastik Çocuk Tekerlekli San.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Yüklenici firma ürünleri mesai saatleri içerisinde Şahinbey Belediyesi'ne bağlı Güneş mahallesinde bulunan Güneş semt pazarı altındaki ana depoya yetkili personele teslim edecektir” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.6. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren ilk iki istekliden ihaleden sonra 3 gün içerisinde numune istenecek olup firma tebliğ tarihinden itibaren 5 gün içerisinde numuneler teslim edilecektir.

Her ürüne ait birer adet numune sunulacaktır.

Numuneler tam kurulu çalışır durumda teslim edilecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin iddia konusu edilen düzenlemeleri “…8. Manuel Tekerlekli Sandalye

…

8.12. Arka tekerleklerde fren tertibatı olmalı el freni kilitlenebilir refakatçi olmalıdır. Fren mekanizması ana şasi üzerinde ileri geri en az 2 cm kaydırılabiImeli ve bu şekilde fren sıkılık ayarı yapılabilir olmalıdır.

…

8.15. Fren sisteminin tekerleğe değdiği noktadaki aksam, tekerleği hızlı aşındıracak şekilde keskin metal olmamalıdır.

8.16. Tekerlekli sandalyelerin arkasında gece görülmeyi sağlayan yansıtıcı ürünler olmalıdır.

…

9. Manuel Tekerlekli Sandalye Çocuk Boy

…

9.8. Bacak destekleri, yana açılabilir ve çıkarılabilir olmalıdır. Bacak desteği uzunluğu, kullanıcının alt bacak boyuna göre ayarlanabilir, baldırı destekleyen yukarı aşağı hareket edebilir olmalıdır.

…

9.14. Fren sisteminin tekerleğe değdiği noktadaki aksam, tekerleği hızlı aşındıracak şekilde keskin metal olmamalıdır.

…

10. Obez (Geniş) Manuel Tekerlekli Sandalye

…

10.8. Bacak destekleri, yana açılabilir ve çıkarılabilir olmalıdır. Bacak desteği uzunluğu, kullanıcının alt bacak boyuna göre ayarlanabilir ve baldırı destekleyen yukarı aşağı hareket edilebilir olmalıdır.

…

10.11. Arka tekerleklerde fren tertibatı olmalı el freni kilitlenebilir olmalıdır. Fren mekanizması ana şasi üzerinde ileri geri en az 2 cm kaydırılabilmeli ve bu şekilde fren sıkılık ayarı yapılabilir olmalıdır.

…

10.14. Fren sisteminin tekerleğe değdiği noktadaki aksam, tekerleği hızlı aşındıracak şekilde keskin metal olmamalıdır…” şeklindedir.

Şahinbey Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile ihale edilen “İhtiyaç Sahibi Ailelere Verilmek Üzere Tekerlekli Sandalye Alımı İşi” için 5 adet ihale dokümanı indirildiği, 01.03.2022 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 09.05.2022 onay tarihli ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Medıcalıum Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği, başvuru sahibi Mercan Tıbbi Cihazlar Danışmanlık İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin ise sunulan numunenin Teknik Şartname’nin 8.8, 8.15, 9.8, 9.14, 10.8 ve 10.14’üncü maddelerini karşılamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusunun idare tarafından reddedildiği, bunun üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu,

07.07.2022 tarihli ve 2022/UM.II-824 sayılı Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 08.09.2022 tarihli ve E: 2022/1736, K: 2022/1698 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan mahkeme kararı üzerine 05.10.2022 tarihli ve 2022/MK-286 sayılı Kurul kararı ile “…4734 sayılı Kanun’un yukarıda açık hükmüne yer verilen 56. maddesinde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak görüş alınabileceğinin hüküm altına alındığı, ancak idarece yapılan incelemede; ihaleye konu numunelerin özel uzmanlık gerektiren teknik bir inceleme ile çözümlenmesi gerekirken bu yola başvurulmadığı görüldüğünden eksik incelemeye ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde karar verildiği ve yeniden esasa geçildiği görülmüştür.

Bahsi geçen karar üzerine 03.11.2022 tarihli ve 2022/UM.II-1362 sayılı Kurul kararının alındığı, söz konusu Kurul kararında “Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak teklif kapsamında sunulan numunelerin teknik görüşe gönderilmesi gerekmekle birlikte idarenin cevap yazısında açıkça numunelerin iade edildiği ve idarede bulunmadığının belirtildiği, başvuru sahibi istekli tarafından ihale kapsamında teklif edilen ürünün Teknik Şartname’nin ilgili maddelerini karşılayıp karşılamadığı hakkında karar verilebilmesini teminen ilgili kişi veya kurumdan görüş alınmasına olanak sağlayacak numunenin tedarik edilemediği, anılan Mahkeme kararında doğrultusunda teknik görüş alınmasının fiilen mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla anılan Mahkeme kararı gereği, ihaleye teklif edilen ürünün Teknik Şartname’nin ilgili maddelerini karşılayıp karşılamadığına ilişkin teknik görüş alınmasının fiili imkânsızlık nedeniyle mümkün olmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek, idarece numunelerin isteklilere iade edildiği, dolayısıyla teknik görüş alınmasının fiilen mümkün olmadığı sonucuna varılarak ihalenin iptal edildiği,

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından açılan davada Ankara 23. İdare Mahkemesinin 26.01.2023 tarihli ve E:2022/2539, K:2023/135 sayılı kararında “…07.07.2022 tarihli ve 2022/UM.II-824 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararıyla reddine karar verildiği, bahse konu Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 15. İdare Mahkemesinin 08.09.2022 tarih ve E:2022/1736, K:2022/1698 sayılı kararı ile işlemin iptal edildiği, kararda “Olayda, aynı marka(Pirmax) tekerlekli sandalyeye ilişkin Teknik Şartnameye farklı aykırılıkların idarece tespit edildiği, davacı şirketin idarece numunelerine ilişkin tespit edilen aykırılıkların gerçeği yansıtmadığı şeklindeki iddiaları göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda açık hükmüne yer verilen 56. maddesinde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak görüş alınabileceğinin hüküm altına alındığı, ancak idarece yapılan incelemede; ihaleye konu numunelerin özel uzmanlık gerektiren teknik bir inceleme ile çözümlenmesi gerekirken bu yola başvurulmadığı görüldüğünden eksik incelemeye ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesine yer verildiği, söz konusu yargı kararı gereğince numunelerin ihaleyi yapan davacıdan istendiği, davacı tarafından teklif değerlendirmesine esas numunenin bulunmadığının davalı idareye bildirildiği, bu nedenle yargı kararı gereğince teknik görüş alınmasının fiilen mümkün olmadığı, ihaleye teklif edilen ürünün Teknik Şartnameye uygun olup olmadığına ilişkin teknik görüş alınmasının fiilen imkansız olması nedeniyle davalı idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu olayda, Ankara 15. İdare Mahkemesinin 08.09.2022 tarih ve E:2022/1736, K:2022/1698 sayılı kararı gereğince teknik görüş alınabilmesini teminen ihaleye konu numunelerin ihaleyi yapan davacıdan istendiği, davacının teklif değerlendirmesine esas numunenin bulunmadığını bildirmesi üzerine teknik görüş alınmasının fiilen mümkün olmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmişse de, söz konusu numunelerin Mercan Tıbbi Cihazlar Danışmanlık İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden ve diğer isteklilerden istenebileceği, numunelerin temin edilmesi halinde teknik şartnamedeki teknik özelliklere uygun olup olmadığı hakkında değerlendirme yapılabileceği anlaşıldığından, söz konusu yola başvurulmadan teklif değerlendirmesine esas numunenin bulunmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilerek ilgili Kurul kararının iptaline ve numunelerin isteklilerden istenerek teknik görüşe gönderilmesine karar verildiği,

Bu karar üzerine 01.03.2023 tarihli ve 2023/MK-37 sayılı Kurul kararında “1) Kamu İhale Kurulunun 03.11.2022 tarihli ve 2022/UM.II-1362 sayılı kararının iptaline,

2. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, esasın yeniden incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

İnceleme kapsamında, mahkeme kararı üzerine numunelerin teknik görüşe gönderilmesi gerektiğinden, 18.05.2023 tarihinde Erciyes Üniversitesi Rektörlüğüne gönderilen yazıda “…Şahinbey Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile ihale edilen “…mahkeme kararları doğrultusunda söz konusu ürünlere ilişkin teknik görüş alınması gerekliliği hasıl olmuştur. İdarece tarafınıza gönderilecek olan ürünlerin anılan Şartnameyi karşılayıp karşılamadığı hususunun yukarıda bahsi geçen istekli ve diğer her bir istekli açısından ayrı ayrı değerlendirilerek, değerlendirme sonucunun Kuruma … gönderilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.

26.07.2023 tarihinde gönderilen Teknik Görüş yazısında “…8. Manüel Tekerlekli Sandalye

…

Numune üzerinde detaylı incelendiğinde, refakatçi el fren mekanizmasının mevcut olduğu ve çelik halat teller vasıtasıyla iyi güç aktarılarak aktif çalışır olduğu test edilmesine rağmen, kolları sabitleme 3 kademe tırnaklı plastik malzemeden yapılan kilit mekanizmalarının çok etkin olarak kullanım kolaylığı sağlamadığı, verimli çalışmadığı kilitleme yapmadığı test edilmiştir (Resim
1 ). Ayrıca çok kaliteli bir plastik malzemeden yapılmadığından dolayı uzun ömürlü kullanılma olasılığı çok zayıftır. Bunun yanında, engelli fren kilitleme kolunun aktif çalışmadığı aşırı bir kol kuvveti gerektirdiği (Resim
2 ), şasi üzerinde ileri geri kaydırma mesafesinin de sağ tafta 2 cm'den küçük olarak ölçülmüştür (Resim
3 ). ( Hatta o hazne kısmı 2 cm’ye getirilmek için metal hazne kısım aşındırılmaya çalışılmıştır. Ayrıca, farklı başlıklara (ailen ve yıldız tornavida) sahip ayar cıvataların fren mekanizmasını ana şasiye sabitlemede kullanıldığı görülmektedir (Resim
4 ). Bu durumda ayar için 2 tür alet gereklidir ailen anahtar ve yıldız tornavida, bu durum kullanım zorluğu oluşturmaktadır. Bu temel eksiklerden dolayı, 8.12. nolu şartnameye uygun değildir.

…

Resim 2. Aktif çalışmayan engelli kollu fren mekanizması ve yerinden zorlanınca çıkan somun cıvata (Özellikle kullanılan metal profillerin et kalınlığının çok ince olduğu, sandalye üzerine yük bindiğinde engebeli yol koşullarında ömür açısından belirgin oranda sıkıntı vereceği durumu söz konusudur)

…

Numune üzerinde incelendiğinde, engelli tarafından kullanılan kol mekanizmalı fren tertibatında, tekerlek ile sağ ve soldan temas eden uç metal eleman üzerine yumuşak plastik malzeme geçirilmesine karşın sıkı geçme şeklinde olmadığından kısa kullanımda düşmesi söz konusu olabilecektir.

8.15. nolu teknik şartname kriterine uygundur (Resim
3 ). Bunun yanında, uzun ömürlü kullanılması kısıtlanacaktır. Teknik şartname kriterini sağlamasına karşın, kullanım açısından sıkıntı oluşturabilecektir.

…

Resim 3. Yıldız tornavida başlıklı sabitleme cıvatası ve sıkı geçme olarak yapılmamış yumuşak plastik fren pabucu

…

9.Manuel Tekerlekli Sandalye Çocuk Boy

…

9.8. …Numune detaylı incelendiğinde test edildiğinde resimlerden de detaylı görüldüğüne göre, bacak desteklerinin yana açıldığını ve çıkarılabilir olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, bacak desteğinin kullanıcının alt bacak boyuna göre 3 kademeli olarak vida mekanizması ile ayarlanabilir baldırı destekler yapıda olduğu test edilmiştir. Sistemdeki mekanik aksamlar teknik şartnamede belirtilen 9.8. nolu kriterlere uygundur (Resim 5-6-7).

…

9.14. …Frenleme için kol yay mekanizması ile tekerleğe temas eden uç metal kısım sert plastik malzemeden bir pabuçla kaplanmış olup, 9.14 nolu teknik şartnameye uygundur (Resim 8-9).

10. Obez (Geniş) Manuel Tekerlekli Sandalye

10.8. …Gönderilen Obez engelli tekerlekli sandalyesi test edilip üzerinde incelendiğinde, Bacak desteklerinin yana açılabilir ve çıkarılabilir olduğu görülmüştür (Resim 10-11). Ayrıca, kullanıcının alta bacak boyuna göre 3 kademeli olarak, vida mekanizması ile ayarlanabilir olduğu, numune üzerine test edilmiştir (Resim 11-12). Netice itibarıyla, 10.8. nolu teknik şartname maddesi kriterine uygundur.

…

10.11. …Numunenin fren mekanizması incelendiğinde kollu yaylı, test edilerek, arka tekerlek yüzeyine uygulanan yay kuvveti ile sıkı kilitlenebilir bir fren tertibatının olduğu görülmüştür (Resim 14). Ayrıca ana şasi üzerinde ileri- geri 2 cm üzerinde kaydırılma kanalı özelliği olmasına karşın kaydırma tertibatında sabitleme vida deliği ve vida elemanı görülmemiştir (Resim 15). Bu durum mekanizmanın aktif olarak kullanılmamasına neden oluşturmaktadır. Bu haliyle fren mekanizmasının konum olarak ana gövde üzerinde kaydırılması mümkün değildir.

Netice itibarıyla, belirgin ve kullanım kolaylığı sağlamadığından eksiklikten dolayı, 10.11. nolu teknik şartname kriterine uygun değildir.

…

10.14. … Numune üzerinde fren mekanizması incelendiğinde, yay kuvveti ile tekerlek üzerine basınç uygulayan metal malzemeden olan, temas ucu üzerinde herhangi bir plastik malzeme kaplama olmadığı ve tekerlek yüzeyini belli zamanda kullanılması sonucu aşınmalara hatta, hasarlara sebebiyet verebileceği belirgindir (Resim 16-17). Netice itibarıyla, temas elemanının tekerleği aşındıracak metal malzeme olmasından dolayı, 10.14. nolu teknik şartname kriterine uygun değildir.

…

Netice itibarıyla bazı numunelerin, teknik şartname kriterlerini sağlamasına rağmen bazılarının sağlamadığı görülmektedir. Bunun yanında ürünlerin daha çok teknik şartname kriterlerini sağlamak için özensiz ve kalitesiz ürün yapısında düzenlemeler yapıldığı ürünler detaylı incelendiğinde anlaşılmaktadır. Bu tür ürünleri daha çok hareket kabiliyeti sınırlı olan engelliler kullanacağı için kullanım kolaylığı açısından belirgin oranda, fren mekanizmasının çok rahat çalışmaması, özellikle refakatçi 3 kademeli el fren kilit mekanizmasının tırnaklarının kullanım açısından zor olması ve uzun ömürlü kaliteli malzemeden yapılmamış olması, belli zamanlarda sıkıntılar oluşturabilecektir. OBEZ tekerlekli sandalyede fren mekanizmasında tekerleği belli basınçla durdurması gereken tertibatta pabuç kullanılmaması, yaklaşık 130-140 kg yük taşınması durumunda tekerleklere aşırı düzeyde aşınmalara sebebiyet hatta, tekerlek kesmelerine neden olabilecektir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmünün yer aldığı, bu hüküm uyarınca idarelerin kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olduğu, teknik görüş raporunda ürünlerin Teknik Şartname’nin 8 ve 10’uncu maddelerine uygun olmadığı, 9’uncu maddesine ise uygun olduğu, ancak ürünlerin özensiz ve kalitesiz ürün yapısında olduğu, uzun ömürlü kaliteli malzemeden yapılmamış olmasının belli zamanlarda sıkıntılar oluşturabileceğinin ifade edildiği, söz konusu ürünlerden Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinin ilgili kısımlarına ilişkin düzenlemeyi lafzi olarak sağlaması karşısında ürün niteliği bağlamında karşılamadığının anlaşılması ve idarece ihtiyacın uygun şartlarda temini gerekmesi sebebiyle idarece başvuru sahibine yönelik gerçekleştirilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.