KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/021
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 29.03.2023
Karar No : 2023/UM.I-557
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayal Temizlik Gıda Tekstil Ambalaj İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/63706 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 13.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Hayal Temizlik Gıda Tekstil Ambalaj İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.03.2023 tarih ve 82906 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/368 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 35.3.1’inci maddesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağına yönelik düzenleme bulunduğu, ancak söz konusu düzenlemenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesine aykırı olduğu, zira ihalenin kısmi teklife açık olmadığı ve her bir kısmın tek mal kaleminden oluşmadığı, teklifler ihalenin tamamı için sunulduğundan istekliler tarafından yerli malı belgesine ilişkin olarak ihale listesinde yer alan 58 kalem ürün için tek tek belge sunulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır. …” hükmü,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

…

c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

…

e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir. ...” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.” hükümleri,

İhale İlanı’nın 6’ncı maddesinde “İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecek olup yerli malı teklif eden yerli istekliye ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan İlan’ın 10’uncu maddesinde “Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

…

e) Miktarı: 58 Kalem Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35.3’üncü maddesinde “Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almıştır.

Esenyurt Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı” işinin 20.01.2023 tarihinde ilan edildiği ve 13.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile e-ihale olarak gerçekleştirildiği, ihalede EKAP üzerinden 11 adet ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, 23.02.2023 tarihli ihale komisyonu kararında “…BDB Reklam İnşaat Metal San. ve Tic. Ltd. Şti. birim fiyat teklif cetvelindeki 1-2-3-4 ve 5’inci kalemler için yerli malı belgeleri sunmuş olup 5. kalem için vermiş olduğu yerli malı belgesi Özel Teknik Şartnamedeki özellikleri karşılamadığından dolayı değerlendirmeye alınmamıştır.

Akballar Medikal İnşaat Sosyal Hizmetler Gıda Madencilik Ticaret ve San. Ltd. Şti. birim fiyat teklif cetvelindeki 1-2-3-4-5-11-12 ve 15’inci kalemler için yerli malı belgesi sunmuştur.

Elisa Profesyonel Temizlik Maddeleri San. ve Tic. AŞ. birim fiyat teklif cetvelindeki kalemlerin tamamı için yerli malı belgesi sunmuş olup 3-4-6-14-17-18-19-20-21-22-26-27-28-30-31-32-33-34-39-47-48-49-50-51-54 ve 55. kalemleri için vermiş olduğu yerli malı belgeleri Özel Teknik Şartnamedeki özellikleri karşılamadığından dolayı değerlendirmeye alınmamıştır.” tespitlerine yer verildiği ve aynı tarihli kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi Hayal Temizlik Gıda Tekstil Ambalaj İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından ihaleye 3.884.025,00 TL fiyat teklifi verildiği, yeterlilik bilgileri tablosunda “Yerli Malı Belgesi” satırının boş bırakıldığı, ihalede yerli malı teklif edilen kalemler bakımından ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların %15 oranında arttırılması suretiyle, fiyat avantajı uygulanmış teklif bedelinin 4.357.770,00 TL olarak belirlendiği,

Hayal Temizlik Gıda Tekstil Ambalaj İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihaleye 3.874.725,00 TL fiyat teklifi verildiği, yeterlilik bilgileri tablosunda “Yerli Malı Belgesi” satırının boş bırakıldığı, ihalede yerli malı teklif edilen kalemler bakımından ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların %15 oranında arttırılması suretiyle, fiyat avantajı uygulanmış teklif bedelinin 4.358.456,25 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından İdari Şartname’nin 35.3.1’inci maddesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağına yönelik düzenlemenin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesine aykırı olduğu, zira ihalenin kısmi teklife açık olmadığı ve her bir kısmın tek mal kaleminden oluşmadığı iddia edilmiş olmakla birlikte, söz konusu iddianın ilana yönelik olduğu, ihalenin kısmi teklife kapalı olduğunun ve yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceğinin İhale İlanı’nın 6 ve 10’uncu maddelerinde yer aldığı, ilanda yer alan hususlara yönelik olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi gereğince ilk ilan tarihinden itibaren en geç 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ihale ilanının 20.01.2023 tarihinde yayımlandığı göz önüne alındığında, ilana yönelik şikâyet son başvuru tarihinin 30.01.2023 olduğu, ancak bu süre geçtikten sonra 24.02.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğu anlaşıldığından, söz konusu iddiaya yönelik başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İhale ilanı ve ihale dokümanına yönelik süresi içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, ihale dokümanının kesinleştiği anlaşılmış ve inceleme mevcut ihale dokümanı üzerinden yapılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı’nın 6’ncı maddesi ile İdari Şartname’nin 35.3’üncü maddesinde yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağının öngörüldüğü, yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunmasının zorunlu olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi aşamasında yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajının, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplanacağı, netice itibarıyla ihalenin yerli malı teklif eden isteklilere %15 oranında fiyat avantajı sağlanarak sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ancak birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü gereği birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmasına imkân tanındığı ve bu uygulamanın mal kalemi bazında yapılması gerektiği, bir başka ifadeyle birden fazla mal kaleminden oluşan bir ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının, teklif edilen mal kalemi bazında uygulanarak, istekli tarafından hangi kalem için yerli malı belgesi sunulmuş ise sadece o kalemde söz konusu fiyat avantajından yararlanabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, 58 mal kaleminden oluşan söz konusu ihalede de yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulamasının mal kalemi bazında yapılması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, istekliler tarafından hangi kalem/kalemler için yerli malı belgesi sunulmuş ise sadece o kalemde/kalemlerde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulaması yapılarak ihale sonuçlandırılacaktır.

Netice itibarıyla, yapılan inceleme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulamak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.