KİK Kararı: 2023/UM.I-45

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/001
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 04.01.2023
Karar No : 2023/UM.I-45 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İntenet İltşm. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. - MRL İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/843315 İhale Kayıt Numaralı “Trafo Merkezlerinin MYT Sistemine Dâhil Edilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 13.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Trafo Merkezlerinin MYT Sistemine Dâhil Edilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak İntenet İltşm. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. - MRL İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 25.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2022 tarih ve 66678 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1522 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin yaklaşık maliyeti ile diğer isteklilerin teklif tutarları ortalamasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarından sırasıyla % 68,89 ve % 47,50 daha fazla olduğu, dolayısıyla Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesi, İdari Şartname’nin 33.1’inci maddesi ve 15.09.2022 tarihli İhale İlanı’nın 15’inci maddesi gereğince idare tarafından bahse konu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerekirken ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın Kontrolmatik Tek. Enrj. ve Müh. A.Ş. üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Trafo Merkezlerinin MYT Sistemine Dâhil Edilmesi İşi

…

e) Miktarı: Trafo Merkezlerini MYT Sistemine Dâhil Edilmesi

…

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: TCDD İşletmesi 1. Bölge (İstanbul), 2. Bölge (Ankara), 3. Bölge (İzmir), 4. Bölge (Sivas), 5. Bölge (Malatya), 6. Bölge (Adana), 7. Bölge (Afyon), 8. Bölge (Ankara) müdürlüklerine ait trafo merkezlerinde gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi,

Bahse konu Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi,

15.09.2022 tarihli İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde “Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle 13.10.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalenin yaklaşık maliyetinin idare tarafından 92.516.317,00 TL olarak hesaplandığı, bahse konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı; isteklilerden Kontrolmatik Tek. Enrj. ve Müh. A.Ş.nin teklif bedelinin 54.780.000,00 TL; Yeo Tek. Enrj. ve Endstr. A.Ş.nin teklif bedelinin 74.100.000,00 TL; Türk Telekomünikasyon A.Ş.nin teklif bedelinin 83.381.273,76 TL ve başvuru sahibi İntenet İltşm. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. - MRL İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif bedelinin 84.923.230,00 TL olduğu, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeksizin 15.11.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Kontrolmatik Tek. Enrj. ve Müh. A.Ş. üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; ihale komisyonları tarafından, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre hangi isteklilerin teklifinin aşırı düşük olduğunun tespit edilmesi gerektiği belirtilmiş; öte yandan aynı maddede, bu tespitin ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre yapılması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye Kurumun yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Bu kapsamda; ihale konusu işin türü ve niteliği, aşırı düşük tekliflerin nasıl tespit edileceği hususu açısından önem arz etmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde de; ihale komisyonları tarafından, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre hangi isteklilerin teklifinin aşırı düşük olduğunun tespit edilmesi ve bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği belirtilmiş; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62/A maddesinde ise; mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından sunulacak açıklamalarda, aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinin kullanılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Öte yandan söz konusu Tebliğ’de; diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre hangi isteklilerin teklifinin aşırı düşük olduğunun tespit edilmesi amacıyla idarelerin kullanması gereken yöntemler/formüller hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak 79.1’inci maddede, yapım işleri ihalelerine ilişkin olarak ise 45.1.1’inci maddede açıklanmışsa da, mal alımı ihalelerinde diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre hangi isteklilerin teklifinin aşırı düşük olduğunu tespit ederken idarelerin nasıl bir yol izleyeceklerine ilişkin sınırlayıcı bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dolayısıyla mal alımı ihalelerinde ihale komisyonunun, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit etmesi gerektiği; ancak bu tespiti yaparken kullanılacak yöntem/formülü belirleme hususunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede, ihale komisyonu tarafından diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan istekli bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiği, bahse konu tespitin yapılması aşamasında idarenin hangi yöntem/formülü kullanacağını belirleme hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, idarece belirlenecek yöntem/formüle göre yapılan hesaplamalar neticesinde teklifi diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden idarece aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük teklif açıklamasını yazılı olarak sunmayan veya açıklamaları yeterli bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmakta olup, mezkûr ihalede ihale komisyonu tarafından seçilen yöntem kapsamında yaklaşık maliyete veya diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği, bu itibarla başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen hususlar itibarıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği, isteklilerin aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenmesi hususunun idare tarafından seçilecek yöntemler çerçevesinde idarenin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.