KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/044
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 29.08.2023
Karar No : 2023/UM.I-1154
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Coolaer İkl. Sist. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/592280 İhale Kayıt Numaralı “Milli Elektrikli Tren Seti İçin Sürücü ve Yolcu Kabini Hvac Sistemi (2 Kalem)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi tarafından 18.07.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Milli Elektrikli Tren Seti İçin Sürücü ve Yolcu Kabini Hvac Sistemi (2 Kalem)” ihalesine ilişkin olarak Coolaer İkl. Sist. A.Ş.nin 14.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2023 tarih ve 104898 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/957 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Ar-ge çalışmalarını belirli bir sürede başarılı bir şekilde tamamlamış olarak ihaleye katıldıkları ve ihale aşamasından sonra teslim etmeleri gereken evrakları idareye zamanında elden teslim ettikleri, ancak ihale sonrasında, teknik, idari dokümanlar ile beyanların incelemesi devam ederken özellikle teslim süresi ve proje planı ile ilgili olarak 26.07.2023 tarihli EKAP üzerinden aldıkları mektup ile taraflarından proje planı ve temin tarihlerinin teyidinin istenildiği, söz konusu teslim süresi ve proje planı ile ilgili teyit istenmesindeki amaç taraflarınca tam olarak anlaşılmamakla birlikte gerekli açıklamaların belli şartlar dahilinde taraflarınca yapıldığı, açıklamalarına müteakip 07.08.2023 tarihinde taraflarına yapılan tebligat ile sunmuş oldukları belgeler hakkında yapılan açıklamaların yeterli ve uygun görülmesine rağmen, teklif fiyatının yaklaşık maliyetin %4,47 oranında üzerinde olması sebebiyle tekliflerinin ekonomik açıdan uygun görülmediği, ancak teslimat programı ve proje planı idari şartname ve sözleşme tasarısında açık bir şekilde yer almasına rağmen taraflarından tekrar teyit istenilmesinin ihalede dokümanının yeterli ve gerektiği kadar düzenli bir şekilde incelenmediği sorusunu akıllara getirdiği, sonradan istenen teslimat programı ve proje planı teyidi için herhangi bir açık noktaya mahal bırakmamak adına tüm isteklilerin ihale aşamasında beyanda bulunduğu, ihale sonrası elden teslim ettiği ve daha sonra da temin programı ve proje planı ile ilgili vermiş olduğu teyit dokümanı dahil tüm evrakların karşılaştırılıp bir kez daha incelenerek gerekli tahkikatın yapılması için ihale kararına 14.08.2023 tarihinde itirazda bulundukları, ancak 15.08.2023 tarihinde EKAP üzerinden idarece yapılan tebligatta teknik şartnameye cevap kapsamında sunulan “Projenin önemli noktalarını gösteren tasarım takvimi” ile sözleşmede belirtilen teslimat sürelerinde çelişki bulunduğu gerekçesi ile İdari Şartname’nin 32.1’inci maddesi gereği ve yine İdari Şartname’nin 32.2’nci maddesi gereğince istendiğinin belirtildiği ve yapılmasını talep ettikleri tahkikatın bu kadar kısa sürede tamamlanmasının akıllara soru işareti getirdiği, İdari Şartname’de söz konusu ihalede alternatif teklif verilmeyeceğinin açık bir şekilde yazıldığı, bu bağlamda isteklilerden alınan teyitlerin ihalede sunulan dokümanlara etkisinin olup olmadığı ve/veya alternatif teklife olan etkisinin değerlendirilmesi eğer varsa ihaleye olan etkisinin ortaya çıkarılması ve kamusal alımlarda haksız rekabetin ortadan kaldırılması için ihalede ihale aşamasında verilen tüm dokümanların, ihale sonrası beyan edilen dokümanlar ve teyit amaçlı alınan tüm bilgi, belge ve dokümanların özenli bir şekilde tahkikatın yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 55’inci maddesinde “…(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Milli Elektrikli Tren Seti için Sürücü ve Yolcu Kabini HVAC Sistemi(2 Kalem)…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…7.5.6. *İstekliler Teknik Şartnamelerin her bir maddesine şartnamedeki sıra numarasına göre açık ve net bir şekilde cevap verdiklerini beyan edeceklerdir. Teknik Şartnamede teklifle birlikte verilmesi istenen belgeler bu cevaplar ile birlikte verilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “ Alternatif teklifler” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. Bu ihalede alternatif teklif verilmeyecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “32.1. İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir.

32.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısının “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.3. Teslim programı ve teslim tarihleri

10.3.1. Sözleşmeye müteakip 1. parti 165 gün içerisinde 1 setlik (2 adet Sürücü HVAC, 10 adet Yolcu HVAC), daha sonra 45 günlük periyotlar halinde her bir partide 2 setlik (4 adet Sürücü HVAC, 20 adet Yolcu HVAC) olacak şekilde toplamda 570 gün içerisinde TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğüne teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye üç isteklinin teklif sunduğu, ihale süreci incelendiğinde, idarece başvuru sahibi ve diğer isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 18.07.2023 tarihli yazılarla yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan ilgili belgeleri sunmalarının istenildiği, söz konusu belgelerin isteklilerce idareye sunulduğu, sonrasında EKAP üzerinden tüm isteklilere gönderilen 26.07.2023 tarihli yazılarla, kesinleşen doküman düzenlemeleri çerçevesinde teslim sürelerine yönelik çelişkili olarak tespit edilen teslim sürelerine yönelik teyitlerin en geç 28.07.2023 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, isteklilerce yapılan beyanların idarece değerlendirilmesi sonrasında ise tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 07.08.2023 tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi Coolaer İklimlendirme Sist. A.Ş. ile bir diğer istekli tarafından sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle uygun teklif olarak görülmediği, ihalenin Safkar Ege Soğ. Klima Soğuk Hava Tes. İhr. İth. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, ihale komisyonunun talebi üzerine idarenin, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebileceği, bu açıklamanın, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemeyeceği ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamayacağı anlaşılmıştır.

İdarece ihale sürecinde tereddüt duyulan hususlarla ilgili olarak gerekli görülen bilgi ve belgelerin istenildiği, isteklilere gönderilen yazıda “Sözleşme Tasarısının 10.3.1. maddesinde "Sözleşmeye müteakip 1. parti 165 gün içerisinde 1 setlik (2 adet Sürücü HVAC, 10 adet Yolcu HVAC), daha sonra 45 günlük periyotlar halinde her bir partide 2 setlik (4 adet Sürücü HVAC, 20 adet Yolcu HVAC) olacak şekilde toplamda 570 gün içerisinde TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğüne teslim edilecektir." düzenlemesi yer almaktadır.

Teklif mektubunuzun 1.maddesinde "ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir" denilmesine rağmen sonradan verdiğiniz tevsik edici belgede teslim süresi "Sözleşmeye müteakip; ilk 35 hafta tasarım süresi, 35-47.hafta arası teslimat süresi" olarak belirtilmiştir.

Buna göre, bu çelişkili durumun giderilmesi açısından; uyulması zorunlu olan ihale dokümanında belirtilen teslim süresini aynen kabul ettiğinize dair yazılı teyidinizin en geç 28.07.2023 tarihine kadar tarafımıza gönderilmesi hususunda…” bilgilerine yer verildiği,

Bu talep üzerine başvuru sahibi istekli ve diğer istekliler tarafından idareye verilen yazılarda, Sözleşme Tasarısının 10.3.1. maddesine ilişkin istenen teyitlere ilişkin beyanlara yer verildiği ve bu beyanların idarece kabul edildiği,

Başvuru sahibinin idareye şikâyetine verilen cevapta “Söz konusu ihalede isteklilerin sunmuş olduğu tevsik edici belgelerin incelenmesi sırasında, teknik şartnameye madde madde cevap kapsamında sunulan "Projenin önemli noktalarını gösteren tasarım takvimi" ile sözleşmede belirlenen teslimat süresi arasında çelişki olduğu görülmüştür. Bunun üzerine bu çelişkiyi gidermek amacıyla İdari Şartnamenin 32.1.maddesi "İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir." gereği isteklilerden teslimat süresine uyulacağına dair teyit istenmiştir. İsteklilerin tamamı tarafından teslimat süresine uyulacağına dair teyit verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği,

İdarece teyidi istenilen hususa ilişkin talebin tüm istekliler tarafından uygun bulunduğu, incelenen belgelerin isteklilerin Teknik Şartname’ye cevapta istekliler tarafından beyan edilen hususta Sözleşme Tasarısında belirtilen sürelerin esas alınacağının teyidini içerdiği, isteklilerce sunulan bilgi ve belgelerin idarece incelenme süreleri açısından bir süre sınırlamasının bulunmadığı, diğer taraftan söz konusu değerlendirmelerin tekliflerin esasına yönelik yapılan bir değişikliğe ilişkin olmadığı ve idarece isteklilerden alternatif bir teklif sunulmasının istenilmediği, kaldı ki söz konusu bilgi ve belgeler çerçevesinde teklifinde değişiklik yapılan bir isteklinin bulunmadığı anlaşılmış olup, idarece tesis edilen işlemlerin kamu ihale mevzuatı kapsamında idareye tanınan yetki ve sorumluluklar kapsamında olduğu,

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3.1.’inci maddesinde yer alan açıklamalar gereği, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin mevzuat çerçevesinde kabul edilip edilmeme noktasında takdir yetkisinin idareye ait olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında mevzuata aykırılığı gösteren bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.