KİK Kararı: 2023/UH.II-866

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/033
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 14.06.2023
Karar No : 2023/UH.II-866
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/380334 İhale Kayıt Numaralı “DSİ 11 Bölge Müdürlüğü Şoförlü Taşıma Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 16.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “DSİ 11 Bölge Müdürlüğü Şoförlü Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.05.2023 tarih ve 93546 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/661 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, istekli sıfatıyla katılmayı düşündükleri ihaleye ait İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesindeki “İhale komisyonu kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, kendi adına kayıtlı olan A1 yetki belgesini sözleşme imzalanmadan önce İdaremize vermesi zorunludur.” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun belirtildiği ve bu çerçevede idarelerin sözleşmenin imzalanması öncesinde isteklilerden isteyebileceği belgelerin belirli olduğu, bahse konu yetki belgesi bu belgeler arasında yer almadığından ilgili düzenlemenin mevzuata ve temel ilkelere aykırı olduğu, rekabeti ve katılımı engellediğinden ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.” hükmü,

Anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde“…Taşımacı: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir…” hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

…verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi almanın veya yenilemenin özel şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) A türü yetki belgeleri için başvuranlardan:

a) A1 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 4 adet özmal otomobil ile 20.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

b) A2 yetki belgesi için başvuranların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş en az 5 adet özmal otomobil ile 40.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

c) A1 ve A2 yetki belgesi için başvuranların, kullanım hakkına sahip olunan ve taşımacılık faaliyetinin yürütüleceği merkezi adresi veya varsa şubesinin bulunduğu imarlı yapı/bina/tesisin, bu işe elverişli (…) bir taşınmaz olması şarttır.

ç) A1 yetki belgesine başvuranlardan, kamu kurum ve kuruluşlarına da hizmet vermek isteyenlerin ayrıca kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış asgari 4 taşıt için geçerli taşıma hizmet alımı sözleşmesine sahip olması ile Bakanlığa sunulan sözleşmede/sözleşmelerde belirtilen taşıt sayısının toplamda 4 taşıtın altına düşmemesi şarttır. Bu bent çerçevesinde yetki belgesi eki taşıt belgesine kayıtlı taşıtların hizmet verecekleri kamu kurum/kuruluşları haricinde taşımacılıkta kullanılması yasaktır. Bu bentte belirtilen taşıtlara ilişkin yasağa uymayan yetki belgesi sahiplerine 50 uyarma verilir.

…

e ) Kamu kurumu/kuruluşu haricindekilere hizmet vermek üzere A1 yetki belgesi almak için başvuran gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi ücreti A1 yetki belgesi için belirlenmiş güncel ücretin 12 katı olarak uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: DSİ 11. Bölge Müdürlüğü Şoförlü Taşıt Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

DSİ 11. Bölge Müdürlüğü için 45 adet taşıt ve 47 kişi Şoför Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 11. Bölge Müdürlüğü ve bağlı Şube Müdürlükleri sorumluluk sahası dâhilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İhaleye katılacak olan istekliler; İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükmü gereğince;

1. İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari amaçla eşya taşımacılığı yapabileceğini gösteren K türü ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.

2. İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapabileceğini gösteren D2 ve/veya B2 ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.

Yukarıda belirtilen belgelerle ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda istenilen bilgiler yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz olarak beyan edilecektir.

…

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.5. İhale komisyonu kararı sonrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, kendi adına kayıtlı olan A1 yetki belgesini sözleşme imzalanmadan önce İdaremize vermesi zorunludur. A1 Yetki Belgesine sahip değil ise, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 22/03/2016 tarih ve 21733 sayılı Oluru gereğince; kendi adına kayıtlı A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde İdaremize teslim edecek olup, A1 Yetki Belgesi ilgili kurumdan alınıp İdaremize teslim edilmeden işe başlatılmayacaktır. Yukarıda belirtilen süre içerisinde A1 Yetki Belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenici A1 Yetki Belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri İdaremize sunması halinde İdaremizce ek olarak 20 (yirmi) günlük bir süre tanınacaktır. Yüklenici A1 Yetki Belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde İdaremize teslim etmemesi durumunda sözleşme fesih işlemleri başlatılacak olup, kesin teminat gelir kaydedilecek ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20. ve 26. maddeleri uygulanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: DSİ 11. Bölge Müdürlüğü ve bağlı Şube Müdürlükleri sorumluluk sahası dâhilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On) gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

BİNEK TAŞIT (En az 2018 model) – Şoförlü (1 Adet x 12 Ay)

adet x ay

12

2

BİNEK TAŞIT (En az 2016 model) – Şoförlü (8 Adet x 12 Ay)

adet x ay

96

3

PANELVAN (KAMYONET) TAŞIT (4+1 Kişilik) – Şoförlü (2 Adet x 12 Ay)

adet x ay

24

4

PANELVAN (KAMYONET) TAŞIT (4+1 Kişilik) – Üç Şoförlü (1 Adet x 12 Ay)

adet x ay

12

5

PICK-UP TAŞIT (4x4) (4+1 Kişilik) – Şoförlü (29 Adet x 12 Ay)

adet x ay

348

6

MİNİBÜS (16+1 Kişilik) – Şoförlü (4 Adet x 12 Ay)

adet x ay

48

7

FAZLA ÇALIŞMA

saat

12.690

8

ULUSAL BAYRAM VE RESMİ TATİLLER

gün

100

9

KONAKLAMA BEDELİ

gün

200

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu, A1 türü yetki belgesinin otomobille tarifeli veya tarifesiz olarak yurt içi yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokumanı düzenlemelerinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamadan önce A1 yetki belgesini sunması gerektiği, ancak söz konusu istekli A1 yetki belgesine sahip değilse A1 yetki belgesini ilgili kurumdan alıp sözleşme imzaladıktan sonra 20 (yirmi) gün içerisinde idareye teslim etmesi gerektiği, ancak A1 yetki belgesinin ilgili Kurum tarafından verilmemesi halinde yüklenicinin A1 yetki belgesi için ilgili Kuruma başvuru yaptığına dair belgeleri idareye sunması halinde idarece 20 (yirmi) günlük bir ek sürenin daha verileceği, yüklenicinin A1 yetki belgesini sözleşme imzaladıktan sonra yukarıda belirtilen süreler içerisinde idareye teslim etmemesi durumunda sözleşmenin fesih işlemlerinin başlatılacağı, kesin teminatın gelir kaydedileceği ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20’nci ve 26’ncı maddeleri uyarınca işlem yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca A1 yetki belgesine sahip olunmadan otomobil cinsi taşıtların çalıştırılamayacağı, kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verebilmek amacıyla A1 yetki belgesine başvuranların ise kamu kurum/kuruluşuyla yapılmış taşıma hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunmalarının gerektiği dikkate alındığında, idarece A1 yetki belgesine sahip olmayan yüklenicilere söz konusu belgeyi temin etmeleri için süre verilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti arttırıcı nitelikte olduğu, bahse konu sürelerin ihale konusu işteki sadece otomobil cinsi taşıtları kapsadığı, idarenin yüklenicinin A1 yetki belgesi almasına olanak sağlamak için verdiği 20 günlük sürelerde otomobil cinsi taşıtların çalıştırılmaması durumunun dokümana aykırılık olarak değerlendiremeyeceği, bu kapsamda söz konusu 20 günlük süreler için Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesine göre ceza uygulanması durumundan da söz edilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.