KİK Kararı: 2023/UH.II-8

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/001
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 04.01.2023
Karar No : 2023/UH.II-8
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK/ Assos İnşaat,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1126974 İhale Kayıt Numaralı “2023 Yılı Personel Servis Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi tarafından 05.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2023 Yılı Personel Servis Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık/Assos İnşaat’ın 23.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2022 tarih ve 66555 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1518 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname'nin 3.3'üncü maddesinde yer verilen araçların Ankara trafiğine kayıtlı olma şartının ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici nitelikte olması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname'nin 4.9'uncu maddesinde yer verilen "... yüklenici ve araç sorunları kendi inisiyatifleri ile güzergah ve araç değişikliği yapamaz. Her araç için gidiş-geliş toplam güzergah kilometresinin % 15 geçmeyecek şekilde ilave ücret ödemeksizin mesafe artışı veya eksiltmesi yapabilir. Yüklenici, idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır ve yapılacak değişikliklere uymakla mükelleftir. Yüklenici taşıt sayısının azaltıldığı ya da güzergah değişikliği gerekçesiyle yükümlülüğünden vazgeçemeyeceği gibi, taşıma fiyatlarının arttırılması veya herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz..." düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname düzenlemelerinden ihale konusu işin “Personel servis hizmet alımı” işi olduğu, işin birim fiyat teklif alınmak suretiyle açık ihale usulüyle ihale edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

Anılan Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname.

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,

f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,

g) Bu madde boş bırakılmıştır.

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Bu madde boş bırakılmıştır.

ı) Bu bent boş bırakılmıştır.

i) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge

7.1.1) Bu madde boş bırakılmıştır.

7.1.2) Bu ihalede, istenen belgeler yerine yeterlik sertifikası sunulamaz.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçlara ilişkin hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde, “…. 3.3. Personel servis araçları; Ankara Trafiğine kayıtlı ve (“C”) plakalı olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümler doğrultusunda idarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olmakla beraber yeterliğe ilişkin belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği, ayrıca Teknik Şartname’de belirlenecek teknik kriterlerin de verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinde, ihale konusu işin alımı gerçekleştiren idarenin personel servisi işinin yürütülmesi amacıyla “67 adet (18+1 Kapasiteli) ve 13 adet (27+1 Kapasiteli) olmak üzere toplam 80 adet servis aracı” sayıda aracın teknik özellikleri ile hizmetin ifası sırasında yüklenici ve yüklenici personeli tarafından uyulması gereken kuralların belirlendiği, personel servis işinin Ankara ili içinde olması nedeniyle araçların Ankara trafiğine kayıtlı ve C plaka olmasının gerektiği de uyulması gerekli kurallar arasında sayıldığı, ancak bu sayılan kriter/kuralların da sözleşmesinin ifası sırasında istenildiği, başka bir ifadeyle, isteklilerin ihale konusu işi oluşturan araçların istenilen özelliklerde olup olmadığını tevsik eden belgeleri ihaleye katılım aşamasında sunmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan hükümler ve ihale dokumanı düzenlemeleri çerçevesinde, bahse konu ihalede araçlara ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen özelliklerin ihaleye katılım aşamasında sağlanması gereken yeterlik kriterleri olarak belirlenmediği, araçların ihale konusu alımı gerçekleştiren idarenin bulunduğu ilin trafiğine kayıtlı olması ve servis araçlarının sınıfları belirten ve Ankara ili içinde servis taşımacılığı yapılabilmesi için araçların C plakalı olmasının zorunlu olduğu, bu nedenle araçların Ankara trafiğine kayıtlı ve C plaka olmasının bir yasal yükümlülüğün yerine getirilmesi olarak değerlendirilmesi ve söz konusu teknik gerekliliğin ihaleye katılım aşamasında istenilmemesi nedeniyle rekabetin oluşmasına ve teklif verilmesini engellemeyeceği anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 53’üncü maddesinde “Birim fiyat sözleşmelerde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle sözleşme konusu işte bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin;

a) Sözleşmeye esas iş tanımı içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılması konusunda idare yetkilidir. Bu durumda işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde, “2.1. İhale konusu işin/alımın; …e) Miktarı: 67 adet (18+1 Kapasiteli) ve 13 adet (27+1 Kapasiteli) olmak üzere toplam 80 adet servis aracı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşme ve taahhüdün tamamının yerine getirilmesine ilişkin, ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri ile ilgili mevzuat gereğince personel taşımasında kullanılacak servis araçlarının her türlü sigortası, trafik muayeneleri, vergileri ve egzoz emisyon ölçümleri, bakım ücretleri, akaryakıt ücretleri, ihale konusu iş için Yüklenicinin bünyesinde çalışan şoförlerin işçilik giderleri teklif fiyata dahildir. Ayrıca Teknik Şartnamede belirtilen diğer tüm giderler teklif fiyata dahildir….” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Çalışma esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin dokuzuncu fıkrasında, “İkametgâh değişimi, atama/tayin nedeniyle personel sayısının artması/azalması veya trafik yoğunluğu sebebiyle güzergâhlar değiştirilebilir, birleştirilebilir, iptal edilebilir veya yenisi ihdas edilebilir. Değişecek güzergâh yine Belediye/Trafık Komisyonunca belirlenen yollar boyunca olur. Yüklenici ve araç sorumluları kendi inisiyatifleri ile güzergâh ve araç değişikliği yapamaz. Her araç için gidiş-geliş toplam güzergâh kilometresinin %15 geçmeyecek şekilde ilave ücret ödenmeksizin mesafe artışı veya eksiltmesi yapılabilir. Yüklenici, idarenin bu yetkilerini kabullenmiş sayılır ve yapılacak değişikliklere uymakla mükelleftir. Yüklenici taşıt sayısının azaltıldığı ya da güzergâh değişikliği gerekçesiyle yükümlülüğünden vazgeçemeyeceği gibi, taşıma fiyatlarının artırılması veya herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hakediş hazırlanması ve ödeme şartları” başlıklı 6’ncı maddesinde, “Servis araçlarının hak edişleri günlük puantajlar üzerinden hesaplanır….” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin, “67 adet (18+1 Kapasiteli) ve 13 adet (27+1 Kapasiteli) olmak üzere toplam 80 adet servis aracı” miktardaki araçla şoförlü olarak kiralanması suretiyle personel taşınmasına yönelik hizmet alımı olduğu, personel ikamet değişikliğine bağlı olarak araçların katedeceği mesafenin değişiklik göstereceği öngörüsüyle, muhtemel kilometre artış veya azalışının % 15 oranını geçmeyecek şekilde idare tarafından değiştirilebileceği, ancak bu değişiklikten kaynaklanan ilave giderlerin ise idare tarafından karşılanmayacağı, yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, ilave artışlardan veya azalışlardan dolayı tazminat hak iddia edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanının idarenin ihtiyaçlarını eksiksiz yerine getirilmesini teminen ve tedbiren hazırlandığı, personelin ikamet değişiminin de muhtemel ve hatta hayatın olağan akışının içinde bulunduğu, bu nedenle servis hizmeti alımının doğası gereği kilometre artış veya azalışının yaşanmasının kaçınılmaz olduğu,

Bu durumda, idare tarafından servis güzergahlarının muhtemel değişikliği üzerine tedbiren getirilen bu düzenleme ile birlikte isteklilere tekliflerini hazırlayabilmeleri amacıyla mesafelerin de belirlendiği güzergah listesinin verildiği, mesafelerinin 13 km ila 76 km aralığında olduğu 80 farklı güzergahın belirlendiği, idare tarafından öngörülen % 15’e kadar mesafe artış ve azalışının teklifin belirlenmesine engel olacak mahiyette olmadığı ve makul seviyede kaldığı, mesafe artışında ilave ücret ödenemeyeceği gibi mesafe azalışında da hakkedişten kesinti yapılmayacağı hususu ile birlikte değerlendirildiğinde, mezkur düzenlemenin isteklilerin basiretli davranarak hayatın olağan akışı içinde yer alan ikamet değişimi nedeniyle mesafe artış ve azalışlarının göz önünde bulundurarak kendi risk analizleri ve kar beklentileri doğrultusunda tekliflerini hazırlamalarına engel teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.