KİK Kararı: 2023/UH.II-688

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/026
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 27.04.2023
Karar No : 2023/UH.II-688
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yusufoğlu Global Yemek Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ağrı Şeker Fabrikası Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/83546 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ağrı Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından 14.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yusufoğlu Global Yemek Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.nin 15.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2023 tarih ve 86182 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/462 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece bazı iddialara yönelik gerekli açıklamanın yapılmadığı, bu hususta idareden izahat istendiği ancak verilen cevapta herhangi bir açıklama yapılmadığı, ihalenin Kösedağ Taşımacılık’ın üzerine bırakıldığı,

İdarenin kararının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

Yaklaşık maliyetin mevzuata aykırı olarak tespit edildiği, bu hatanın ihalenin sonucu etkilediği, ihale tarihinde yaklaşık maliyetin 1.174.430,29 TL ve sınır değer hesaplamaksızın ihalenin 885.360,00 TL teklif bedeli ile anılan isteklinin üzerine bırakıldığı, ihale konusu işin 3 yıldır kendileri tarafından yapıldığı ve bu ihalede tekliflerinin 1.405.664,00 TL olduğu,

İdareye şikâyet dilekçelerinde akaryakıt ve işçilik maliyeti ile dahi 1.174.430,00 TL’lik yaklaşık maliyet bandının aşıldığı ve hazırlanan yaklaşık maliyetin hukuka aykırı olduğunun ifade edildiği, idarece bu şikâyetlerine karşı verilen her iki cevapta da yaklaşık maliyetin ne şekilde hesaplandığına ilişkin hiçbir bilgiye yer verilmediği, İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde sınır değerin altında kalan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı yönünde düzenleme getirildiği, yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının ihalenin sonucunu da etkilediği,

a) İdarece yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesi hükmü uyarınca belirtilen yöntemler uygulanmak suretiyle idarenin yaklaşık maliyeti hesaplama noktasında takdir hakkının bulunduğu, ancak söz konusu maddede bahsi geçen yöntemler uygulanırken idarece aynı maddenin 4’üncü bendinde yer alan hüküm uyarınca yaklaşık maliyet tespitinde piyasadan temin edilen çok düşük ya da çok yüksek fiyatların değerlendirmeye alınmaması gerektiği, ihale dokümanında yer alan araçlar, güzergahlar ve işçilikler bir arada değerlendirildiğinde hizmet alımının önemli teklif bileşenleri olarak araçların kira, amortisman, akaryakıt, sürücü, motorlu taşıtlar, sigorta, bakım onarım, lastik ve diğer işletme giderleri bir arada değerlendirildiğinde yaklaşık maliyet olarak tespit edilen 1.174.430,29 TL tutar ile bu işin gerçekleştirilmesinin mümkün bulunmadığı, bu çerçevede idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin yukarıda yer verilen hükümlere aykırı olduğu, “piyasa rayiçlerini yansıtmayan” fiyatların hesaplamaya katılmaması gerektiği yönündeki hükmün gözardı edildiği, ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

b) Yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının sınır değer hesabını değiştirdiği ve yapılan hatanın ihale sonucunu değiştirdiği, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi kapsamında, idareye şikâyet dilekçesinde Şoförler Odası tarafından her yıl o yıl için geçerli servis ücretlerinin ilgili birimler ilgili trafik komisyonları toplanarak kararlaştırılıp resmi tarifeye göre belirlenen tarifeye yer verildiği, 2022 yılı servis ücretleri tarifesine göre 5 km üstü taşımaların 375 TL olarak ücretlendirildiği, bu tarifeye göre 4960 sefer yapılacak bir işte maliyetin en az 1.860.000,00 TL olması gerektiğinin anlaşıldığı, idarenin bu hukuka aykırı işlemi nedeniyle sınır değerin 715.835,00 TL olarak hesaplandığı, esasen olması gereken 1.860.000,00 TL yaklaşık maliyet üzerinden hesaplanacak 1.159.310,00 TL sınır değer gereğince işlem yapılması gerektiği, şikâyet dilekçesinde yapılan hesaplama ile de kar hariç piyasa fiyatının 1.750.000,00 TL dolaylarında hesaplandığı, bu çerçevede 885.360,00 TL teklif bedeli bulunan anılan istekli ve 982.080,00 TL teklif bedeli bulunan Ağrı Sevgi Taşımacılık’ın tekliflerinin sınır değerin altında kalacağı, anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, bu çerçevede hatalı işlemlerin ihalenin sonucunu birebir değiştirdiği,

c) İdarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında geçmiş yıl sözleşme bedelleri üzerinden güncelleme işlemi yapmış olması halinde her bir yıl için kendi sözleşme tarihinden itibaren endeks uygulaması gerçekleştirmesi gerektiği, güncelleme işleminin hatalı bir şekilde uygulanmasının da yaklaşık maliyetin düşük hesaplanmasına neden olduğu,

d) Zeyilnamelerin hukuka aykırı şekilde yapıldığı ve taraflarına bildirim yapılmadığı, kendileri tarafından ihale dokümanının ihale ilan tarihi olan 27.01.2023 tarihinde EKAP üzerinden indirildiği, teklif tutarının belirlenmesi için gerekli çalışmaların bu doküman üzerinden gerçekleştirildiği ve tespit edilen bu teklif tutarının ihalede idareye 1.405.664,00 TL olarak sunulduğu, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

İhale gerçekleştikten sonra taraflarına haricen idarenin; 07.02.2023, 07.02.2023, 15.02.2023, 16.02.2023 ve 27.02.2023 tarihlerinde yapılan zeyilnameler ile ihale dokümanında değişiklikler yapıldığının öğrenildiği, idarenin sonradan yapılan zeyilnameleri dokümanı önceden indirmiş olan isteklilere göndermesi gerektiği yönündeki mevzuat düzenlemesinin göz ardı edildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesi uyarınca idarenin yapılan zeyilnameleri doküman indiren isteklilere EKAP üzerinden göndermemesinin mevzuata aykırı olduğu, idarece şikayet üzerine verilen cevap yazısında zeyilnamelerin EKAP’tan görülebileceği ya da kurumun internet sitesi üzerinden öğrenilebileceği yönündeki beyanının idarenin mevzuata aykırı işleminin ikrarı anlamını taşıdığı,

e)İdarenin zeyilnamenin içerisinde belirtmeden teknik şartnamede yaptığı değişikliklerin mevzuata aykırı olduğu, taraflarınca zeyilnameler incelendiğinde yalnızca İdari Şartname’nin 48’nci maddesi ve Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde değişiklikler yapıldığının anlaşıldığı, ancak teknik şartname incelendiğinde;

- 3’üncü zeyilnamede servis güzergahlarından 4 kısmın çıkarıldığı,

- 4 ve 5’inci zeyilnamede teknik şartnameye güvenlik güzergahının eklendiği,

- 4 ve 5’inci zeyilnamede 3’üncü maddeye “Yeni Belediye Van Yolu” güzergahının eklendiği,

- 3’üncü zeyilnameye kadar iş kapsamında 27+1 araçların çalıştırılması ve bunlara ilişkin belgelerin ihale günü idareye sunulması istenmekte iken 3’üncü zeyilnamede sisteme yüklenen teknik şartnamede 27’lik araçlardan birinin eksiltilip yerine 14+1 araç eklendiğinin görüldüğü, bu değişikliklerin hiçbirinin zeyilnamede yer almadığı, ancak taşıma mesafelerini değiştirecek şekilde güzergah ekleme ve güzergaha durak ekleme şeklinde değişikliklerin gerçekleştirildiği,

Bu türde bir zeyilname düzenleme şeklinin mevzuatta yer almadığı, yapılan teknik şartname değişikliklerinin zeyilnameye işlenmeden teknik şartnameye yansıtılması idarenin zeyilname işlemini bir bütün olarak mevzuata aykırı hale getirdiği,

f) İhaleye katılan istekliler tarafından farklı işler üzerinden teklif sunulmuş olmasının temel ilkelerden eşitlik ve sağlıklı teklif verilebilmesi ilkelerinin ihlali anlamına geldiği, yukarıda yer verildiği üzere idarenin zeyilnameleri bildirmediği, taraflarınca eksik güzergahlar ve duraklar üzerinden teklif verilmesine neden olunduğu, diğer bir deyişle ihaleden bir gün önce dokümanı indiren bir istekli ile kendilerinin teklifinin farklı işler üzerinden maliyet oluşturmak suretiyle teklif sunulduğu ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği,

Aynı durumun çalıştırılacak araçlar yönünden de söz konusu olduğu, 3’üncü zeyilname ve sisteme yüklenen teknik şartnamenin 2 ve 11’inci maddelerinde yapılan değişiklikler ile taşımayı yapacak araçların koltuk kapasitelerinin değiştirilerek 27’lik araçlardan birinin 14’lük araca çevrildiği,

Bu çerçevede, idarenin zeyilname ile İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde yaptığı düzenlemenin ihaleye katılan istekliler tarafından farklı işler üzerinden teklif sunulmuş olmasının temel ilkelerden eşitlik ve sağlıklı teklif verilebilmesi ilkelerinin ihlali anlamına geldiği, hem araç hem de güzergah ekleme ve değişiklikleri tekliflerin özellikle akaryakıt ve kiralama bedelleri yönünde farklılaşmasına yol açtığı, kendilerinin haberdar edilmediği şartlar üzerinden diğer isteklilerle tekliflerinin yarıştırılmasında adalet bulunmadığı,

g) Zeyilnamelerin maliyetleri etkileyecek değişiklikler içermesi nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerekirken bu işlem yapılmadan ihale işlemlerine devam edilmesinin hukuka aykırı olduğu,

Yukarıda yer verilen araç kapasitesi, güzergah eklenmesi ve güzergaha durak eklenmesi işlemleri nedeniyle işin yüklenicisinin karşı karşıya kalacağı maliyetlerde meydana gelen farklılaşmalar nedeniyle yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiğinin izahtan vareste olduğu, ancak idare gerek idari şartname gerekse teknik şartnamede maliyetleri birebir etkileyen pek çok değişiklik yapmasına rağmen yaklaşık maliyette bu değişikliklerin yansıması olan maliyet farklılaşmalarını görmezden gelindiği ve işin başındaki yaklaşık maliyet ile ihalenin sonuçlandırıldığı, idarenin yaklaşık maliyet ve zeyilname yönünden tesis ettiği işlemlerin mevzuata aykırılığının yanı sıra kamu güvenilirliğini zedeleyeceği, bu çerçevede ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65’inci maddesinde “Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:

1. İmza karşılığı elden.

2. İadeli taahhütlü mektupla.

3. Elektronik ortamda.

4. Faksla.

…

b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır.

Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz.

…

Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.

(2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkanı tanınır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: .

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Personel Taşıma Hizmeti İhalesi

Ekli güzergah planında belirtilen yerlerden Ağrı Şeker Fabrikasına toplam 4.960 sefer ile gidiş dönüş.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ağrı şeker fabrikası” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2023/83546

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 14.03.2023

Saat: 10:30

ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Fabrika toplantı salonu.

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz.

3.3. Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz…” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “İhale dokümanında değişiklik yapılması” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. İlan yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Ancak, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin İdarece tespit edilmesi veya İdareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle ihale dokümanında değişiklik yapılabilir. Bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olarak EKAP'a kaydedilir.

14.2. Zeyilname, ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde e-imza kullanarak dokümanı indirmiş tamamnına EKAP üzerinden gönderilir.

14.3. Zeyilname düzenlenmesi nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde İdare, ihale tarihini bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün süreyle zeyilname ile erteleyebilir. Erteleme süresince, ihale dokümanının EKAP üzerinden indirilmesine ve teklif alınmasına devam edilecektir.

14.4. Zeyilname düzenlenmesi halinde, e-tekliflerini bu düzenlemeden önce vermiş olan istekliler EKAP üzerinden e-imza kullanarak e-tekliflerini silmek suretiyle geri çekerek, yeniden e-teklif verebilirler.

14.5. 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve İdarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale tarihinden önce gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. Düzeltme ilanı için Kanunda öngörülen sürenin sona erdiğinin anlaşılması halinde ihale iptal edilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin ilk halinin “İhale Konusu Hizmetin” başlıklı kısmında “a) Adı: 1 Yıllık Personel Taşıması için 4 Adet Midibüs Kiralanması Hizmetleri İhalesi

b) Miktarı ve türü: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ağrı Şeker Fabrikası personelinin ekli listedeki güzergâhtan + - %20 Toleranslı 3880 sefer üzerinden 27 ve üzeri taşıma kapasiteli 4 adet midibüs ile taşıma hizmeti işbu şartname ve sözleşme esaslarına göre yaptırılması işin konusunu teşkil eder.

c) Yapılacağı yer: Ekli güzergâh planında belirtilen yerlerden Ağrı Şeker Fabrikasına gidiş ve dönüş.

ç) Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler: Aşağıda belirtilmiştir.” düzenlemesine,

“Özel Güvenlik İçin Gerekli Şartlar” başlıklı kısmında “14+1 Kişilik midibüs güvenlikçiler için günde 3 servis yapacak, ayda 90 servis yılda 1080 servis yapacaktır. İşçi servisinde olduğu gibi S plakası mevcut olup, ihale gününde dosyasında beyan edecektir. Personelimize kiraladığımız 4 adet midübüs gibi tüm şartlar uygulanacaktır. İhale günü S plakası yapmış olacaktır. Aksi taktirde ihale günü S plakası getirmeyen firma elenecektir.

Arızalanan servis için aynı özellikte bir başka servis getirilecektir.” düzenlemesine,

“Servis Güzergah Listesi” başlıklı kısmında “1-Öğretmen Evi- Tofaş servisi-Yetiştirme Yurdu- Eski hastane -belediye Sineması - Tarım İl Müdürlüğü- Valilik Önü-Eski SSK Hastanesi-Batıkent-Şeker Fabrikası (Kampanya Dönemi)

2-Öğretmen Evi-Tofaş Servisi-Cumhuriyet İlk Öğretim-Belediye Sineması-Tanm İl Müdürlüğü

Pancar Kooperatifi- Valilik Önü-Eski SSK Hastanesi- Batıkent-Şeker Fabrikası (Revizyon Dönemi)

3-Öğretmen Evi- Tarım İl Müdürlüğü-Kütüphane- Karaca Un Fabrikası-Eyyüpoğlu Petrol-Milli Eğitim Müdürlüğü-Valilik Önü-Batıkent- Şeker Fabrikası(Kampanya ve Revizyon Dönemi)

4-Öğretmen Evi- Sebze Hali -Eski Oto Gar- Dört Yol Taksi-Pancar Kooperatifi- Şirinkent Şeker fabrikası (Kampanya ve Revizyon Dönemi)” düzenlemesine,

“Özel Güvenlik Servis Saatleri” başlıklı kısımda “Not: Koloni Nizamiyeleri Değişimi Yapılacak

Servis Güzergahları: 15 Nisan -Yetiştirme Yurdu- Özgül Market-İl Tarım - Öğretmen Evi –Adalet” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin son halinde “İhale Konusu Hizmetin” başlıklı kısmında “a) Adı: 1 Yıllık Personel Taşıması için 4 Adet Midibüs 1 adet minibüs toplam 5 adet Kiralanması Hizmetleri İhalesi

b) Miktarı ve türü: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Ağrı Şeker Fabrikası personelinin ekli listedeki güzergâhtan + - %20 Toleranslı 3880 sefer üzerinden 27 ve üzeri taşıma kapasiteli 4 adet midibüs ile taşıma hizmeti işbu şartname ve sözleşme esâslarına göre yaptırılması işin konusunu teşkil eder. 1 Adet 14+1 minibüs 4 midibüs toplam 5 adet olacaktır. Güvenlik servisi ayda 90 yılda 1080 servis yapacaktır.

c) Yapılacağı yer: Ekli güzergâh planında belirtilen yerlerden Ağn Şeker Fabrikasına gidiş ve dönüş.

ç) Hizmete ait (varsa) diğer bilgiler: Aşağıda belirtilmiştir.” düzenlemesine,

“Servis Güzergah Listesi” başlıklı kısmında “1-Öğretmen Evi- Tofaş servisi-Yetiştirme Yurdu- Eski hastane -belediye Sineması - Tarım İl Müdürlüğü- Valilik Önü-Eski SSK Hastanesi-Batıkent-Şeker Fabrikası (Kampanya Dönemi)

2-Öğretmen Evi-Tofaş Servisi-Cumhuriyet İlk Öğretim-Belediye Sineması-Tarım İl Müdürlüğü

3-Ağn Devlet Hastanesi Yeni Belediye Van yolu Eski Garaj Cezaevi Köprüsü Valilik Önü Eski SSK Hastanesi Batıkent Şekerfabrikası(Revizyon Dönemi)

4-Öğretmen Evi- Tanm İl Müdürlüğü-Kütüphane- Karaca Un Fabrikası-Eyyüpoğlu Petrol-Milli Eğitim Müdürlüğü-Valilik Önü-Batıkent- Şeker Fabrikası(Kampanya ve Revizyon Dönemi)

GÜVENLİK GÜZERGAHI

5-Ağrı Şeker Fabrikası Valilik Işıklar 15nisan Yetiştirme yurdu il tarım öğretmen evi” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2023; işi bitirme tarihi 31.03.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki gibidir:

İhale kayıt numarası : 2023/83546

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Personel taşıma hizmet alımı

sefer

4.960

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuruya konu ihalenin Ağrı Şeker Fabrikası Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 8 adet ihale dokümanı edinildiği, 14.03.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 adet teklifin verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda Kösedağ Taşımacılık İnşaat Petrol Medikal Temizlik İthalat ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ağrı Sevgi Taşımacılık Turizm Tekstil Temizlik Hizmetleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet üzerinde olduğunun ifade edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; yaklaşık maliyet hesaplanırken ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların veya piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınması suretiyle hesaplama yapılabileceği, piyasa fiyat araştırması sonucunda elde edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerinin yansıtmadığının düşünülmesi halinde fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı, bu bağlamda piyasa fiyat araştırması yapan idarelerce gerçek piyasa rayicine uygun olmadığı sonucuna vardıkları fiyatların değerlendirmeye alınmayacağı,

Tekliflerin hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabileceği, yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilnamenin, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yükleneceği ve ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderileceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenilmeksizin reddedileceği, EKAP üzerinden yapılan incelemede; idarece 07.02.2023 tarihinde 2 adet, 15.02.2023, 16.02.2023, 27.02.2023 tarihinde birer adet olmak üzere 5 adet zeyilname düzenlendiği, söz konusu zeyilname düzenlemeleri incelendiğinde; Teknik Şartnamede, İdari Şartname ve Sözleşe Tasarısında değişikliklerin yapıldığının belirtildiği, zeyilnamelerde teknik şartname değişikliklerine ilişkin olarak ayrıntılı açıklayıcı herhangi bir bilgiye yer verilmediği, Teknik Şartname’nin ilk hali ve son hali incelendiğinde ise değişikliklerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin ilk halinin incelenmesi neticesinde, “ihale konusu hizmeti” başlıklı kısımda 3880 sefer üzerinden 27 ve üzeri taşıma kapasiteli 4 adet midibüs ile taşıma hizmeti olduğu, ekli listede güzergah planına yer verildiğinin belirtildiği, ayrıca “özel güvenlik için gerekli şartlar” başlıklı kısımda 14+1 Kişilik midibüsün güvenlikçiler için günde 3 servis yapacağı, ayda 90 servis yılda 1080 servis yapacağı, özel güvenlik servis saatleri başlıklı kısımda güzergaha yer verildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin zeyilnameler sonrası düzenlenmiş halinde ise, “ihale konusu hizmet” başlıklı kısımda 3880 sefer üzerinden 27 ve üzeri taşıma kapasiteli 4 adet midibüs ile 1 Adet 14+1 minibüs 4 midibüs toplam 5 adet olacağı, güvenlik servisinin ayda 90 yılda 1080 servis yapacağının ifade edildiği, servis güzergah listesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; idarece birim fiyat teklif cetvelinin zeyilname öncesi ve sonrası 4960 sefer üzerinden düzenlendiği, Teknik Şartname’nin ilk hali ve son hali ile bir bütün olarak incelendiğinde, ilk halinde ihale konusu işin 4 adet midibüs ile 3880 sefer olarak belirtildiği, ayrı bir kısımda “özel güvenlik için gerekli şartlar” başlıklı kısımda 14+1 kişilik midibüsün güvenlikçiler için 1080 servis yapacağının anlaşıldığı, anılan Şartname’nin son halinde ise iki kısmın birleştirildiği ihale konusu işin tanımlandığı, bununla birlikte güzergahların bazılarında değişiklik yapıldığı, güvenlik güzergahı ile 14+1 kişilik aracın anılan Şartname’nin ilk halinde özel güvenlik için gerekli şartlar kısmında bulunduğu anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden yapılan incelemede; söz konusu değişikliklerin herhangi bir istekliye bildirilmediği, idarece şikayet üzerine verilen cevap yazısında “dilekçenizde şikayetinize konu olan maddeler incelenmiş olup; ihaleye çıkıldığında 11 Şubat 2023 Ağrı Hakimiyet Gazetesi Yıl: 12 Sâyı:4255 Sayfa 5’te ilana verilmiş ve kamu ihale bülteninde yayınlanmıştır. Zeyilname ile yapılan değişiklikler kamu ihale bülteninde ve Türk şeker’in web sitesinde değişiklikler bildirilmiştir.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 27.01.2023, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Kösedağ Taşımacılık İnşaat Petrol Medikal Temizlik İthalat ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 15.02.2023, Ağrı Sevgi Taşımacılık Turizm Tekstil Temizlik Hizmetleri Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 01.02.2023, Aryen Tur Gümrükleme İnşaat Turizm Petrol Temizlik Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 27.01.2023, Zemzem Turizm Otomo. Pet. İnş. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.03.2023 tarihinde ihale dokümanını indirdiği görülmüştür.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde; önceki yıla ilişkin olarak (2022 yılı) temin edilen fiyatların aritmetik ortalaması esas alınarak hesaplama yapıldığı, ulaşılan tutarın güncellemesi sonucu yaklaşık maliyetin oluşturulduğu, söz konusu fiyat teklifleri arasında başvuru sahibinin fiyat teklifinin de bulunduğu anlaşılmıştır.

Aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde; yaklaşık maliyet hesaplanırken ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların veya piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınması suretiyle hesaplama yapılabileceği, piyasa fiyat araştırması sonucunda elde edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerinin yansıtmadığının düşünülmesi halinde fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı, bu bağlamda piyasa fiyat araştırması yapan idarelerce gerçek piyasa rayicine uygun olmadığı sonucuna vardıkları fiyatları değerlendirmeye alınmayacağı,

İdarelerce, tekliflerin hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabileceği, yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilnamenin, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yükleneceği ve ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderileceği, ancak idarece yapılan değişikliklerin istekli olabileceklere bildirilmediği,

Birim fiyat teklif cetvelinin 4960 sefer üzerinden düzenlendiği anlaşılsa da Teknik Şartname’nin ilk halinde ihale konusu hizmetin 3880 sefer üzerinden 4 adet midibüs ile gerçekleştirileceğinin ifade edildiği, ancak daha sonra yapılan değişiklikler ile 4 adet midibüs ile 3880 sefer, özel güvenlikler kısmında yer alan 14+1 kişilik midibüs ile 1080 servis yapacağı düzenlemesinin birleştirildiği, yukarıda da yer verildiği üzere ihaleye teklif sunan isteklilerin farklı tarihlerde dokümanı edindiği ve birbirinden farklı dokümanları esas alarak tekliflerini oluşturduklarının anlaşıldığı, bu bağlamda dokümanı farklı tarihlerde edinen isteklilerin çelişkiye düşebileceği, idarece tekliflerin hazırlanmasına etki edebilecek bu değişikliklerin yukarıda aktarılan Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde istekli olabileceklere gönderilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla bu hususun istekliler tarafından sağlıklı teklif oluşturmasına engel nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, ihale dokümanının ilk halinde de güvenlik güzergahı ve 14+1 kişilik aracın yer aldığı, bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca idarece önceki yılın edinilen fiyatları esas alınarak güncelleme sonucu yaklaşık maliyetin hesaplandığı, söz konusu güzergah değişiklilerinin yaklaşık maliyete etkisinin idarece değerlendirilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmış olup, bu aşamada yaklaşık maliyete yönelik değerlendirme yapılamamıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.