KİK Kararı: 2023/UH.II-568

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/021
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 29.03.2023
Karar No : 2023/UH.II-568 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1461991 İhale Kayıt Numaralı “İzsu Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01/04/2023-30/09/2024) 18 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 09.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İZSU Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01/04/2023-30/09/2024) 18 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 03.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.02.2023 tarih ve 80140 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/306 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında teklif fiyata dâhil giderler arasında yer verilmesine rağmen, İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde “b3 (malzeme ve diğer hizmetlerin ağırlık oranı)” için katsayının sıfır olarak belirlenmesinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında fiyat farkının sağlıklı hesaplanmasına engel teşkil edeceğinden mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde (1) Bu Esaslarda geçen;

a) Birim fiyat: İdarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kalemi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen ve idarece uygun görülerek sözleşmeye bağlanan ödemeye esas fiyatı,

b)Fiyat farkı: Birim fiyatlı sözleşmelerde, uygulama ayı içinde gerçekleşen iş kalemleri için, götürü bedel sözleşmelerde ise uygulama ayı içinde ilerleme yüzdelerine göre gerçekleşen iş grupları için, bu Esaslara göre ödenecek veya kesilecek bedeli,

ç) Gün: Takvim gününü,

…

e) Güncel endeks: Uygulama ayına ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

f) İdare: 4734 sayılı Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşları,

…

ğ) İş kalemi: Birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, teknik ve özel şartları belirtilen, birim fiyat tarifi bulunan ve sözleşmesinde bedeli gösterilen veya sonradan yeni birim fiyatı yapılan ödemeye esas kalemleri,

h) Sözleşme: Birim fiyat veya götürü bedel teklif almak suretiyle Türk parası üzerinden idare ile yüklenici arasında imzalanan yazılı anlaşmayı,

…

i) Temel endeks: ihale tarihinin içinde bulunduğu aya, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihin içinde bulunduğu aya ait Endeks Tablosundaki sayıyı, akaryakıt ürünlerinden EPDK tarafından fiyatı yayımlananlar için EPDK’nın internet sayfasında yayımlanan ihale tarihindeki, çerçeve anlaşma ihalelerinde ise münferit sözleşme için teklif vermeye davetin yapıldığı tarihteki satış fiyatını,

j) Uygulama ayı: İş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirilmesi gereken ayı,

k) Yıl: Takvim yılını,

l) Endeks Tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunu,

…ifade eder.” hükmü,

Bahse konu Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g)) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır. …” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İZSU Genel Müdürlüğü Görev Alanında Çalışmak Üzere (01.04.2023-30.09.2024) 18 Ay Süreyle Muhtelif Cinslerde (Sürücülü Ve Sürücüsüz) Araç Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

18 ay süre ile toplam 640 adet araç, 380 adet şoför olmak üzere muhtelif cinslerde sürücülü ve sürücüsüz araç kiralanması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Taşıtlar, görev alanımız dahilinde kullanılacaktır. İzmir İl sınırları ile Manisa İllerinin bir kısmında bulunan hizmet yerlerinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

- Teknik Şartnamenin 5.4, 5.5, 5.6, 5.7, 5.8, 7,22, 7,24, 7.25, 8.6, 8.8, 8.14, 8.16, 8.17 maddeleri teklif fiyata dahildir.

- İşçilik ,yol,yemek vb. giderleri ile Araçların her turlü sigorta masrafları, genişletilmiş kasko sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Egsoz Muayenesi,Fenni muayene (Vize) periyodik bakım,yol yardımı vb. giderleri her türlü bakım, onarım lastik tamir bedelleri, yedek parça, işçilik, görevli kartı ile ilgili her türlü giderler ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik,yağ gibi sarf giderleri malzeme ile işin Teknik Şartnamesinde tanımlanan diğer tüm giderler yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.

- Şoförlerin; her türlü sosyal hakkı ve işçi alacakları, işten çıkarılması/ sözleşme süresinin sona ermesi durumunda kıdem ve ihbar tazminatı v.b. konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup İZSU Genel Müdürlüğü bu konularda sorumlu olmayacaktır.

-Her bir şoföre ayda 26 iş günü üzerinden günlük brüt 110,00-TL nakdi yemek ücreti ve brüt 56,00-TL nakdi yol ücreti ödenecektir.

- Toplam 380 adet şoför çalıştırılacaktır.

- Tüm şoförlere en az aylık brüt asgari ücret ödenecektir.

- Sözleşme süresi içerisinde değişik zamanlarda çalışan şoföre yaklaşık 95.000 saat fazla mesai, 3500 gün ulusal, bayram ve genel tatil günü çalıştırılması yaptırılması öngörülmektedir.

-Yüklenici karı teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,49

Fiyat Farkına İlişkin Esaslar?ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,51

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28.1 numaralı "Genel amaçlı makineler" sütunundaki sayı

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Taşıtların Cinsi ve Adedi” başlıklı 3’üncü maddesinde 640 adet araç ve 380 personel çalıştırılacağı belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanacağının anlaşıldığı, söz konusu formüllerde yer alan a1 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil ettiği ve 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı temsil ettiği, a2 katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, b1 katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, b3 katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, c katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil ettiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, ihale ilan tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin “18 ay süre ile toplam 640 adet araç, 380 adet şoför olmak üzere muhtelif cinslerde sürücülü ve sürücüsüz araç kiralanması işi” olduğu, sözleşmenin uygulanması sırasında yürürlükte bulunan fiyat farkı kararnamesinin uygulanacağının düzenlendiği ve anılan düzenleme kapsamında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinde belirtilen haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (a1) ve makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (c) yer verildiği, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya (b3) yer verilmediği görülmüştür.

Başvuru konusu iddiaya ilişkin olarak ihaleyi yapan idareden 15.03.2023 tarihli yazımız ile “Yaklaşık maliyetin oluşturulmasına ilişkin belgeler (hesaplamalar, alınmış ise fiyat teklifleri ve benzeri belgeler) ve fiyat farkı katsayılarının hesaplanma yöntemine ilişkin bilgiler” istenilmiş olup idarece gönderilen ve 20.03.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan ek belge ve bilgiler incelendiğinde,

İdarenin fiyat farkı hesabına ilişkin açıklamasının “İş kapsamında fiyat farkı verilecek girdiler oluşturulurken yaklaşık maliyet ağırlıklı girdilere uygun olarak, işin ağırlıklı gideri işçilik ve aracın amortisman giderlerine uygun olarak “a1” ve “c” katsayılarına yer verilmiştir. Dolayısıyla fiyat farkı hesaplamalarındaki katsayılarda işçilik “a1”, amortisman giderleri de “c” olarak alınmıştır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Başvuruya konu ihale kapsamındaki işin niteliği ve söz konusu işte kullanılacak girdiler göz önüne alındığında; fiyat farkı hesaplamasına ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde idarece sürücülü ve sürücüsüz araç kiralama hizmetinin niteliği gereği işin ana unsuru olduğu anlaşılan haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçilikler ile makine ve ekipmanın amortismanın ağırlık oranlarını temsil eden katsayılara zaten yer verildiği, ihale konusu işin niteliği itibariyle ana unsur niteliğinde olmayan malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden katsayıya yer verilmemesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Dolayısıyla, yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler gereği başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.