KİK Kararı: 2023/UH.II-518

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/020
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 22.03.2023
Karar No : 2023/UH.II-518
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1175761 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir Huzurevi Mutfağında 728000 Öğün, Karesi Huzurevi Mutfağında 209720 Öğün, Kadın Konuk Evi'ne Taşımalı Olarak 124000 Öğün ve Çocuk Destek Merkezine Taşımalı Olarak 50700 Öğün Mamul Yemek ve Servisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 06.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir Huzurevi Mutfağında 728000 Öğün, Karesi Huzurevi Mutfağında 209720 Öğün, Kadın Konuk Evi'ne Taşımalı Olarak 124000 Öğün ve Çocuk Destek Merkezine Taşımalı Olarak 50700 Öğün Mamul Yemek ve Servisi” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 10.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 23.02.2023 tarih ve 80852 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/316 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendikleri, idare tarafından gönderilen 26.01.2023 tarihli ve 31 sayılı “Konu başlığı olmayan diğer” başlıklı yazı ile 10 gün içeresinde İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesinde istenilen şartları tam olarak yerine getirdiklerini gösterir belgelerle birlikte sözleşme imzalamak için imzaya yetkili kişinin idareye gelmesi gerektiğinin talep edildiği, ancak söz konusu yazının başlığında “Sözleşmeye davet” ifadesinin yer almadığı, sözleşmeye davet olup olmadığının anlaşılmadığı, çünkü sözleşmeye davet yazısının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtildiği şekilde olması gerektiği ve içeriğinde anılan Kanun’un 10’uncu maddesinde istenilen evraklar ile birlikte işin parasal tutarları, yatırılacak damga, sözleşme vergileri ile kesin teminat miktarlarının yazılması gerektiği,

Ayrıca bu hususta idareye kendileri tarafından bir yazı gönderildiği, söz konusu yazılarına cevap verilmemesi üzerine 03.02.2023 tarihinde idare ile şifahen görüşüldüğü, görüşmede söz konusu sözleşme evraklarının incelenmek üzere 06.02.2023 tarihinde yani sözleşme imzalamak için son günde idareye getirilmesinin istenildiği,

06.02.2023 günü sabah saat 04.17’de meydana gelen depremin merkez adreslerinin bulunduğu Diyarbakır ilini de etkilediği, ayrıca idarenin bulunduğu bölgede yoğun kar yağışı olduğu, deprem afeti ve olumsuz hava koşullarına rağmen yetkili kişinin 06.02.2023 tarihinde öğleden sonra idareye zorluklarla ulaştığı, anılan Kanun’un 10’uncu maddesinde belirtilen belgeler ile kesin teminatın, mutfak taahhütnamesinin ve mutfak sözleşmesinin idareye sunulduğu, noterde yapılan mutfak taahhütnamesinin ve sözleşmesinin eki olan ve sözleşme yapılmasına engel teşkil etmeyen TSE 8985 ve TSE 13075 belgelerinin, henüz başvuru süresinde olduğundan ve deprem afetinin getirdiği olumsuz koşullardan dolayı sözleşme günü yani deprem günü sunulamadığı,

Tüm bu olumsuz koşullardan dolayı, depremin olduğu gün yani 06.02.2023 tarihinde, Diyarbakır ilinde bankaların ve vergi dairelerinin kapalı olması, harç miktarlarının ve diğer işlemler nedeniyle sözleşme imzalanamaması olasılığı göz önüne alınarak, sözleşme süresinin mücbir sebep kapsamında uzatılması talebini içeren dilekçeyi hem EKAP üzerinden hem de ıslak imzalı olarak idareye sundukları,

İdare tarafından 09.02.2023 tarihinde gönderilen ihale komisyonu kararı olmayan, sadece inceleme ve tespit tutanağı olan yazıda özetle “1. Kesin teminat mektuplarının sorgulandığı ve geçerli olmadığı,

2. İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesinde istenen TSE 13075 ve TSE 8985 belgelerinin ve TSE’ye başvuru belgesinin sunulmadığı,

3. İsteklinin mücbir sebeple (depremle alakalı) ilgili süre uzatım talebinin ise Kamu İhale Kurumunun internet sayfasında yayımlanan kamuya açık tebliğde açıkça görüleceği üzere 07.02.2023 tarihi ve sonrasını kapsadığı” ifadelerinin yer aldığı,

10.02.2023 tarihinde idareye verilen şikayet dilekçesinde özetle “1. Firmamız ekte bulunan ve Diyarbakır Halk Bankası talimatıyla Balıkesir Şubesinden almış olduğumuz kesin teminat mektuplarımızın bankadan teyit edilerek geçerli olduğunu ve hala sistemlerinde bulunduğunu, başka bir bankadan teyit edilmediğinin tarafımıza söylendiğini, kesin teminatımızın halen banka şubesinin sisteminde geçerli mektup olarak bulunduğunu, kesin teminat mektuplarının gerek muhasebe sisteminden gerekse ilgili banka (Diyarbakır-Balıkesir şubelerinden) teyit edilmesi gerektiği,

2. Noterden yapılan mutfak taahhütnamesinin ve sözleşmesinin 06.02.2023 tarihinde idareye verildiği, eki olan ve sözleşme yapılmasına engel teşkil etmeyen TSE 8985 ve TSE 13075 belgelerinin, henüz başvuru süresinde olduğundan ve deprem afetinin getirdiği olumsuz koşullardan dolayı sözleşme günü (deprem günü) sunulamadığı, ancak 10.02.2023 tarihli bu dilekçe ekinde söz konusu TSE başvuru belgesinin de eklendiği,

3. Kamu İhale Kurumunun 08.02.2023 tarihinde deprem günü olan sözleşmelere yönelik duyurusunda ise “1) 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10 uncu maddesinde doğal afetler mücbir sebep halleri arasında sayılmış olduğundan, 6/2/2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremlerden etkilenen illerde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) yürütülen kamu ihale sözleşmelerine veya bu illerde faaliyet gösteren kişilerin diğer illerde yürüttüğü ve depremlerden etkilenen sözleşmelere ilişkin mücbir sebep talepleri için Kurumumuza ayrıca başvuru yapılmasına gerek bulunmadığı; yükleniciler tarafından idarelere mücbir sebep başvurusunda bulunulması halinde, doğrudan idareler tarafından somut olayın niteliğine göre bu hususta süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi veya başvurunun reddedilmesi seçeneklerinden birine karar verilebileceği,

2. Depremlerden etkilenen illerde ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması amacıyla, devam eden kamu ihale sözleşmelerinde kullanılan iş gücü, iş makinesi, teçhizat ve ekipmanların ilgili kurum ve kuruluşların koordinasyonunda bölgeye sevk edilmesine ilişkin talepler karşısında, idarelerce yüklenicilere herhangi bir cezai işlem uygulanmaksızın gereken kolaylığın sağlanması,

Hususları önemle duyurulur.” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu duyuru ile 06.02.2023 tarihi baz alınarak somut olayların niteliğine göre mücbir sebeplerden dolayı süre uzatımı verilmesi ya da verilmemesinin idarenin takdirine bırakıldığı,

Ancak, idarelerin takdir yetkisinin sınırsız ve mutlak olmadığı ve hukuka uygun olması gerektiği, 09.02.2023 tarihinde tebliğ edilen inceleme tespit tutanaklarına istinaden kesin teminatın bankadan teyit edilmesi durumunda geçerli olduğunun görüleceği, idarece istenen TSE başvuru belgesinin ise EKAP üzerinden 08.02.2023 tarihinde sözleşmelere yönelik süre uzatım duyurusunun olduğu, yukardaki konularla alakalı idareye 10.02.2023 tarihinde verilen dilekçe ekinde idareye verildiği,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun amacının kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek olduğu, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu, idarelerin anılan Kanun’a göre gerçekleştirecekleri satın alma işlemlerinde, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla mükellef oldukları, bu çerçevede Kurum tarafından nihai karar verilmeden ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalandığı ve kamunun zarara uğratıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. …” hükmü yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Mücbir sebepler” başlıklı 10’uncu maddesinde “Mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller aşağıda belirtilmiştir:

a) Doğal afetler.

b) Kanuni grev.

c) Genel salgın hastalık.

d) Kısmî veya genel seferberlik ilânı.

e) Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

Süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi gibi durumlar da dahil olmak üzere, idare tarafından yukarıda belirtilen hallerin mücbir sebep olarak kabul edilebilmesi için; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş olması, taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş bulunması, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen yirmi gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2'nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Balıkesir Huzurevi Mutfağında 728.000 Öğün, Karesi Huzurevi Mutfağında 209.720 Öğün, Kadın Konuk Evi'ne Taşımalı Olarak 124.000 Öğün ve Çocuk Destek Merkezine Taşımalı Olarak 50.700 Öğün Mamul Yemek ve Servisi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 1.Kısım Balıkesir Huzurevi Y.B.R.M.: Toplam 728.000 Öğün - 2. Kısım Karesi Huzurevi Y.B.R.M.: Toplam 209.720 Öğün,- 3.Kısım Kadın Konuk Evi :Toplam:124.000 Öğün -4. Kısım Çocuk Destek Merkezi: Toplam 50.700 Öğün TOPLAM: 1.112.420 Öğün olmak üzere; Mamul Yemek ve Servisi.

1.Kısım Balıkesir Huzurevi Y.B.R.M.: Toplam 728.000 Öğün ve 2. Kısım Karesi Huzurevi Y.B.R.M.: Toplam 209.720 Öğün, Kuruluş Mutfaklarında Pişirilmek Üzere, -3. Kısım Kadın Konuk Evi: Toplam:124.000 Öğün Ve 4. Kısım Çocuk Destek Merkezi.:Toplam 50.700 Öğün Taşımalı Sistem Olmak Üzere Toplam: 1.112.420 Öğün; Mamul Yemek ve Servisi Hizmet Alımı İşidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: 1.Kısım Balıkesir Huzurevi Y.B.R.M. ve 2. Kısım Karesi Huzurevi Y.B.R.M, Kuruluş Mutfaklarında Pişirilmek Üzere hizmet binalarında servis edilecek,

3.Kısım Kadın Konuk Evi ve 4. Kısım Çocuk Destek Merkezi Yüklenici Mutfağında Pişirilerek Taşımalı Sistem Olmak Üzere kuruluşların hizmet binalarında servis edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.5. İhaleye üzerine kalan ve sözleşme imzalamaya davet edilen istekli;

Bakanlığımız ve Hıfzı Sıhha Kurulunun tebliğleri doğrultusunda, Kuruluşlarımızda koruma ve bakım altında bulunan yaşlılarımız için; Birinci (1) Kısım Balıkesir Huzurevi Y.B.R.M. Müdürlüğünde ve (2) Kısım Karesi Huzurevi Y.B.R.M. Müdürlüğünde bulunan merkezi yemekhane mutfağında ortaya çıkabilecek herhangi bir aksaklıktan dolayı veya başka olağan dışı gelişmeler sonucu yemek çıkarılamaması halinde;

Günlük yemeklerin(kahvaltı, öğlen, akşam ve ara öğünler) temini için, Balıkesir merkezde veya en fazla 25 km uzakta, en az günlük 750 yemek kapasiteli;

a)-Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesine,

b)-TSE 8985 Üretim Standardına uygunluk belgesine,

c)-TSE 13075 Gıda maddeleri taşıma uygunluk belgesi ne sahip olan herhangi bir yemek fabrikası ile; ihale konusu işin temini hususunda yüklenici ve istenen yeterliliğe sahip yemek fabrikası arasında yapılacak olan bağlayıcı taahhütte ilişkin (Kesintisiz ve ihale şartnamesi ne uygunluğu gözetilerek), bu şartların açık ve şüpheye yer bırakmaksızın kabul edildiğini gösteren sözleşme ve taahhütname (Noter Onaylı Olacaktır) imzalanması zorunludur.

Yüklenici ile sözleşme imzalanmadan önce imzalı ve onaylı taahhüt sözleşmesi İdareye İBRAZ edilecek ve İdarece ihale dosyasına eklenecektir.(Taahhütname ekinde ilgili belgelerde bulunacaktır)".

Aksaklıklar giderilene kadar şartname hükümlerine uygun olarak günlük yemek karşılanacaktır. Yüklenici yemeği taşımalı olarak karşılayacak ve bu hizmet için ek bir ödeme talep etmeyecek olup, yapılacak iş teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumunun resmi internet sitesinden 06.02.2023 tarihinde yapılan “6/2/2023 Tarihinde Ülkemizde Meydana Gelen Depremlerden Etkilenen İllerde Yapılacak İhalelere İlişkin Duyuru”da “6/2/2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremlerden (mücbir sebep) etkilenen illerde (Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Malatya, Osmaniye, Hatay ve Kilis) yapılacak ihaleler ile bu illerdeki aday veya isteklilerin katılacağı ihalelere ilişkin olarak:

1. İhale tarihi 7/2/2023 – 17/2/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) olan ihaleler ihale tarihinden itibaren iki hafta sonra aynı saatte yapılmak üzere ertelenmiştir.

2. İhale tarihi 20/2/2023 tarihinden sonra (bu tarih dahil) olan ihalelerde, deprem felaketi nedeniyle önceden ilan edilen ihale tarih ve saatine kadar ihaleye yeterli sayıda teklifin ulaştırılamayacağının ve/veya ihalede rekabet ortamının sağlanamayacağının idarece öngörülmesi halinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 29 uncu maddesi uyarınca, ihale dokümanı alanların son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde zeyilname düzenlenerek son teklif verme süresinin uzatılabileceği,

3. Belgelerdeki bilgi eksikliğinin tamamlanması, aşırı düşük teklif açıklaması yapılması veya yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgelerin sunulması için isteklilere verilecek sürenin belirlenmesinde, bu belgelerin temininde deprem felaketinden kaynaklanabilecek muhtemel sorunların göz önünde bulundurulması,

4. Sözleşme imzalama tarihi 7/2/2023 – 17/2/2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) olan işlerde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin mücbir sebep haline bağlı olarak sözleşmeye davet süresinin uzatılmasını talep etmesi halinde idarece sözleşmeye davet süresinin uzatılması,

Hususlarının idare tarafından dikkate alınarak aday ve isteklilere gerekli kolaylıkların sağlanması önemle duyurulur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

08.02.2023 tarihinde yapılan “Ülkemizde Meydana Gelen Depremler Nedeniyle Kamu İhale Sözleşmelerinin Uygulanmasında Dikkat Edilecek Hususlar Hakkında” başlıklı duyuruda ise “6/2/2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremler nedeniyle kamu ihale sözleşmelerinin uygulanmasında;

1. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10 uncu maddesinde doğal afetler mücbir sebep halleri arasında sayılmış olduğundan, 6/2/2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremlerden etkilenen illerde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) yürütülen kamu ihale sözleşmelerine veya bu illerde faaliyet gösteren kişilerin diğer illerde yürüttüğü ve depremlerden etkilenen sözleşmelere ilişkin mücbir sebep talepleri için Kurumumuza ayrıca başvuru yapılmasına gerek bulunmadığı; yükleniciler tarafından idarelere mücbir sebep başvurusunda bulunulması halinde, doğrudan idareler tarafından somut olayın niteliğine göre bu hususta süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi veya başvurunun reddedilmesi seçeneklerinden birine karar verilebileceği,

2. Depremlerden etkilenen illerde ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması amacıyla, devam eden kamu ihale sözleşmelerinde kullanılan iş gücü, iş makinesi, teçhizat ve ekipmanların ilgili kurum ve kuruluşların koordinasyonunda bölgeye sevk edilmesine ilişkin talepler karşısında, idarelerce yüklenicilere herhangi bir cezai işlem uygulanmaksızın gereken kolaylığın sağlanması,

Hususları önemle duyurulur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Şikâyete konu ihalenin dört kısımdan oluştuğu, 26 adet ihale dokümanı indirildiği, 06.12.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 isteklinin teklif verdiği görülmüş olup, 07.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararından şikayete konu 1 ve 2’nci kısımlarda ihalenin başvuru sahibi Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, adı geçen kısımlarda Eflatun Grup Reklam ve Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibine idare tarafından EKAP üzerinden 26.01.2023 tarihinde gönderilen 31 nolu ve konu başlığı olmayan yazıda “06.12.2022 tarihinde müdürlüğümüzce gerçekleştirilen "Balıkesir huzurevi mutfağında 728000 öğün, Karesi huzurevi mutfağında 209720 öğün, kadın konuk evine taşımalı olarak 124000 öğün ve çocuk destek merkezine taşımalı olarak 50700 öğün mamul yemek ve servisi (İKN:2022/1175761)" ihalesi için vermiş olduğunuz teklif neticesinde, 1. Kısım Balıkesir Huzurevi Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ve 2. Kısım Karesi Huzurevi Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü uhdenizde kalarak üzerinize bırakılmış olup, bu tebligatın tarafınıza yapıldığı 25.01.2022 tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde, İdari Şartnamenin 48.5. maddesinde istenen şartları tam olarak yerine getirdiğinizi gösterir belgelerle birlikte "Sözleşme İmzalamak İçin" imzaya yetkili kişiyle Müdürlüğümüze gelmeniz hususunda:

Gereğini Rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı ve ekinde İdari Şartname’ye yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 31.01.2023 tarihinde EKAP üzerinden idareye gönderilen yazıda özetle “İhalenin 1 ve 2’nci kısımlarının uhdesinde kaldığı, Kamu İhale Kurumuna sözleşme sürecini durduran bir itirazen şikayet başvurusu bulunduğu ve Kurul kararının 25.01.2023 tarihinde “şikayet başvurusunun reddine” şeklinde açıklandığı ama gerekçeli kararın henüz yayınlanmadığı, idare tarafından 26.01.2023 tarihinde gönderilen konu başlığı olmayan diğer yazışmalarda görülen yazıda 10 gün içeresinde İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesinde istenen şartları tam olarak yerine getirdiklerini gösterir belgelerle birlikte sözleşme imzalamak için imzaya yetkili kişiyle idareye gelmeleri gerektiğinin belirtildiği, söz konusu yazının “Sözleşmeye Davet” yazısı olup olmadığının belirsiz olduğu, şayet sözleşmeye davet yazısı ise yazının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtildiği şekilde 10’uncu maddede istenilen belgelerle birlikte işin parasal tutarları, yatırılacak damga ve sözleşme vergileri ile kesin teminat miktarlarının yazılması gerektiği,

Sonuç olarak söz konusu yazının sözleşmeye davet mi yoksa İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesinde ibraz edilecek belgelere yönelik mi olduğu hususunda belirsizliğin giderilmesi adına kendilerinin bilgilendirilerek cevap yazılması ve bu süreçten sonra 10 gün ek süre verilmesinin talep edildiği” görülmüştür. Söz konusu yazı üzerine idare tarafından EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye gönderilen herhangi bir bildirimin olmadığı tespit edilmiştir.

Bunun üzerine, başvuru sahibinin temsile yetkili kişisi tarafından 06.02.2023 tarihinde; 03.02.2023 tarihli iki adet kesin teminat mektubunun, hizmet yeterlik belgesinin, işletme kayıt belgesinin, ihale durum belgesinin, faaliyet belgesinin, adli sicil belgesinin, SGK borcunun ve vadesi geçmiş vergi borcunun olmadığını gösterir belgelerin, konkordato belgesinin ve İdari Şartname’nin 45.5’inci maddesi gereği bir başka firma ile yaptığı sözleşmeye ilişkin taahhütnamenin ve söz konusu firmaya ait işletme kayıt belgesi ile kapasite raporunun sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından 06.02.2023 tarihinde idareye EKAP üzerinden gönderilen dilekçede özetle; “… Sözleşme imzalama günü olan 06.02.2023 Pazartesi gününde firma merkezimiz Diyarbakır ve diğer illerde meydana gelen deprem nedeniyle çalışmış olduğumuz Halk Bankası Diyarbakır şubesinin kapalı olması nedeniyle teminat mektuplarının çıkarılmadığı ve idarenize ulaştırılamadığı, ihaleye ait sözleşme ve karar pulu ödemelerinin Diyarbakır Vergi Dairesinin kapalı olması sebebiyle gerçekleştirilemediği, Balıkesir ilinde yapmış olduğumuz mutfak sözleşmesinin TSE başvurusu yapılmış olup, 2 hafta içinde alınacağı, sözleşme süresinin deprem koşulları göz önüne alınarak mücbir sebep dahilinde uzatılmasını talep ediyoruz.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinin ekinde TS 8985 ve TS 13075 üretim standardına uygunluk belgelerine ilişkin 07.02.2023 tarihli başvuru belgesinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından 09.02.2023 tarihinde başvuru sahibine gönderilen “İKN:2022/1175741 İhalesi İçin Sözleşmeye Davet Sürecinde İsteklinin İdareye İbraz Ettiği Evraklar ve Sözleşme İmzalama Süresinin Bitmesi Hakkında Bildirim” konulu yazıda “26.01.2023 Tarih ve 31 sayı ile İdaremizce tarafınıza EKAP üzerinden E-Tebligatı yapılan "Sözleşmeye Davet" üzerine, 06.02.2023 tarihinde saat 15:00’de İdaremize ibraz ettiğiniz belgeler incelenmiş ve eksik olan-geçerli olmayan belgeler nedeniyle, Sözleşmeye Davet süresinin son günü olan 06.02.2023 tarihi mesai bitimine kadar tarafınızla sözleşme imzalanamamıştır. İdaremizce düzenlenen TUTANAK ekte gönderilmiştir. Bu durumda; “Madde 39 - Sözleşmeye davet: 39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.”

“41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.” Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir.

“41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.”

“Madde 42. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim: 42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, belirlenmiş ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

42.2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli, 4734 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde belirtilen sürenin bitimini izleyen üç gün içinde sözleşme imzalamaya davet edilir."

İdaremizce, Kamu İhale Kanunu ve ihale İdari Şartnamesinde de yer alan ve yukarıda yazılmış olan kanun maddeleri doğrultusunda işlem yapılacağı hususunda;

Bilgilerinize Rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı ve yazı ekinde bahsedilen tutanağa yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu tutanakta ise “…06.02.2023 tarih ve 5431919 sayı ile kayda alınan dilekçe ekinde bulunan evraklar incelendiğinde; isteklinin dilekçesinde de bahsettiği üzere kesin teminat mektupları sorgulanmış ve geçerli olmadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca İdari Şartname’nin 48.5. maddesinde istenen TSE 13075 ve TSE 8985 sayılı belgeleri de olmadığı tespit edilmiştir...” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Ayrıca, idare tarafından yine 09.02.2023 tarihinde başvuru sahibi istekliye gönderilen “Sözleşmeye Davet Süresinin Uzatılması Talebi Doğrultusunda İdarece Düzenlenen İnceleme ve Tespit Tutanağı” konulu bir diğer yazıda “06.02.2023 tarihinde saat 17:00’de İdaremize gelerek 06.02.2023 tarih ve 5431919 sayıyla kayda alınan “Sözleşmeye Davet Süre Uzatımı” dilekçeniz yine 06.02.2023 Tarihinde saat 14:41 de EKAP üzerinden göndermiş olduğunuz “Sözleşmeye Davet Süre Uzatımı” talebiniz, İdaremizce incelenmiş ve “Sözleşmeye Davet Süre Uzatımı” talebiniz uygun bulunmayarak talebiniz reddedilmiştir.

Neticede; “İKN:2022/1175761 Mamul Yemek Ve Servisi-İstekli Tarafından İdareye İbraz Edilen Belge ve Başvuruları İnceme-Tespit Tutanağı” idaremizce bu yazı ekinde tarafınıza gönderilmiştir.

Bilgilerinize rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı ve yazı ekinde bahsedilen tutanağa yer verildiği görülmüştür.

Öte yandan, idare tarafından şikayete konu 1 ve 2’nci kısımda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eflatun Grup Reklam ve Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 09.02.2023 tarihinde “Sözleşmeye davet” konulu yazının gönderildiği ve anılan istekli ile 10.02.2023 tarihinde sözleşmenin imzalandığı görülmüştür.

Ayrıca, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde KİK020.0/H numaralı “İhale Üzerinde Kalan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesine İlişkin Form”un yer aldığı ve söz konusu standart formun aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür;

“İhale kayıt numarası :

SAYI :

KONU : Sözleşmeye davet

İhale kararının onaylandığı tarih : _ / / _ _ _

Bu mektup _ / / _ _ _ tarihinde tarafınıza [elden verilmiştir/ iadeli taahhütlü posta yoluyla/EKAP üzerinden**/faksla gönderilmiştir].

Sayın [isteklinin adı ve soyadı/ ticaret unvanı],

[isteklinin adresi]

İLGİ : _ / / _ _ _ tarihinde, ......... sıra numarası ile kayda alınan teklifiniz.

[işin adı] işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç on gün içinde, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler veya bu belgeler yerine ekte yer alan Sözleşme İmzalanmadan Önce Sunulacak Belgelerin Teyidine İlişkin Tabloyu doldurarak sunmak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen oranlarda kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir. Bu mektubun [elden tebliğ edilmesi halinde aynı gün/iadeli taahhütlü mektupla gönderilmesi halinde mektubun teslim edildiği tarih /EKAP üzerinden** bildirilmesi halinde bildirim tarihi/ faksla bildirilmesi halinde bildirim tarihi ] tarafınıza tebliğ tarihi sayılacaktır.

Bilgileri ve gereğini rica ederim.”

Şikayete konu ihale ile ilgili olarak Eflatun Grup Reklam ve Organizasyon San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 25.01.2023 tarihli ve 2023/UH.II-235 sayılı Kurul kararında “İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 48.5’inci maddesinden; ihalenin 1 ve 2’inci kısımları kapsamında idare mutfağında herhangi bir aksaklıktan veya başka bir olağan dışı gelişmeden dolayı yemek çıkarılamaması halinde günlük yemeklerin temini için yüklenicinin en az günlük 750 yemek kapasiteli gıda üretim izin belgesine veya işletme kayıt belgesine, TSE 8985 üretim standardına uygunluk belgesine ve TSE 13075 gıda maddeleri taşıma uygunluk belgesine sahip olan bir yemek fabrikası ile yüklenici arasında yapılacak olan bağlayıcı taahhütte ilişkin sözleşmenin ve taahhütnamenin idare ile sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulması gerektiği anlaşılmıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulamada, şirket adresinin Bağlar/ Diyarbakır’da olduğu tespit edilmiştir.

06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerde yapılacak olan ihale ve sözleşme süreçlerine ilişkin Kamu İhale Kurumunun resmi internet sitesi üzerinden yapılan 06.02.2023 tarihli duyuru ile Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana, Adıyaman, Malatya, Osmaniye, Hatay ve Kilis’te yapılacak ihaleler ile bu illerdeki aday veya isteklilerin katılacağı ihalelere ilişkin olarak sözleşme imzalama tarihi 07.02.2023 – 17.02.2023 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) olan işlerde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin mücbir sebep haline bağlı olarak sözleşmeye davet süresinin uzatılmasını talep etmesi halinde idarece sözleşmeye davet süresinin uzatılması hususunda idare tarafından aday ve isteklilere gerekli kolaylıkların sağlanması gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, 08.02.2023 tarihli duyuru ile 06.02.2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremler nedeniyle kamu ihale sözleşmelerinin uygulanmasında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 10’uncu maddesinde doğal afetler mücbir sebep halleri arasında sayılmış olduğundan, 06.02.2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen depremlerden etkilenen illerde (Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa) yürütülen kamu ihale sözleşmelerine veya bu illerde faaliyet gösteren kişilerin diğer illerde yürüttüğü ve depremlerden etkilenen sözleşmelere ilişkin mücbir sebep talepleri için Kurumumuza ayrıca başvuru yapılmasına gerek bulunmadığı; yükleniciler tarafından idarelere mücbir sebep başvurusunda bulunulması halinde, doğrudan idareler tarafından somut olayın niteliğine göre bu hususta süre uzatımı verilmesi, sözleşmenin feshi veya başvurunun reddedilmesi seçeneklerinden birine karar verilebileceği ifade edilmiştir.

Öte yandan yapılan incelemede, sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler ve ilgili belgelerin sunulmaması halinde uygulanacak yaptırımların mevzuatta yer aldığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan KİK020.0/H numaralı “Sözleşmeye davet” başlıklı standart formda söz konusu bilgi ve belgelere yer verildiği ve adı geçen standart form ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ancak, idare tarafından başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderilen 26.01.2023 tarihli ve 31 numaralı konu başlığı olmayan yazı ile tebligatın yapıldığı tarihten itibaren 10 (on) gün içerisinde, sadece İdari Şartname’nin 48.5’inci maddesinde istenen şartların tam olarak yerine getirildiğini gösterir belgelerle birlikte başvuru sahibinin sözleşme imzalamak için idareye davet edildiği görülmüş olup, söz konusu bildirimin mevzuata uygun bir şekilde “sözleşmeye davet” standart formu ile yapılmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına dair belgeler ile kesin teminat ve diğer yasal yükümlülüklere ilişkin bilgi ve belgelere açık ve net bir şekilde söz konusu bildirimde yer verilmediği anlaşıldığından, öncelikli olarak başvuru sahibinin idare tarafından mevzuata uygun bir şekilde sözleşmeye davet edilmediği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, mevzuata uygun bir şekilde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan KİK020.0/H numaralı “Sözleşmeye davet” başlıklı standart form ile, ayrıca kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri gereğince İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde yer alan ve sözleşme öncesi idareye sunulması gereken belgelerin de açıkça belirtilmesi suretiyle başvuru sahibinin sözleşme imzalamaya yeniden davet edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sözleşme imzalamaya yeniden davet edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.