KİK Kararı: 2023/UH.II-247

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/010
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 01.02.2023
Karar No : 2023/UH.II-247
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arzu Taş. Tur. Tem. Bak. Hizm. Eml. Otom. İşçi Sağ. ve Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kapadokya Alan Başkanlığı Personel ve Destek Hizmetleri Grup Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1224046 İhale Kayıt Numaralı “5 Adet Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kapadokya Alan Başkanlığı Personel ve Destek Hizmetleri Grup Başkanlığı tarafından 09.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “5 Adet Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Arzu Taş. Tur. Tem. Bak. Hizm. Eml. Otom. İşçi Sağ. ve Güv. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 27.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.01.2023 tarih ve 71618 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/33 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan açıklamaların aşağıda yer verilen gerekçelerle uygun olmadığı, şöyle ki;

İşçilik maliyeti hesaplanırken baz alınan asgari ücret tutarlarının, 2022 yılı için yayınlanmış olan sözleşme ve genel giderler hariç asgari işçilik maliyeti tutarı üzerinden hesaplandığı, avantaj sağlamak adına daha düşük tutar üzerinden hesaplama yapıldığı, hesaplamanın 2023 yılı tahmini asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği,

Sunulan fiyat tekliflerinde meslek mensubu beyanının bulunmadığı, serbest muhasebeciler tarafından imzalandığı ve tekliflerde TÜRMOB kaşesi bulunmadığı,

Fiyat teklifleri ekinde Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulmadığı ve idarece talep edilmediği, fiyat teklifi tarihi ile Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı tarihinin aynı olmadığı,

Kiralama fiyat tekliflerinden bazılarında yedek parça, bakım onarım, akaryakıt gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edildiği, bu kalemlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemine karşılık geldiği, ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan bu fiyat tekliflerinin alınmasının zorunlu olduğu,

Fiyat teklifine konu edilen araç özelliklerinin (marka-model-motor gücü) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, bu çerçevede işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği,

Firma açıklamalarında periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin iş makinelerinin ve kontrollük araçlarının yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği,

Araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının dosyaya eklenmediği, hiçbir veriye dayanmadan bakım onarım hesabı yapıldığı,

Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerini alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım bulunmadığı,

Bakım onarım fiyat teklifinde yağ, akü, benzin, yedek parça, tamir-bakım giderlerine ilişkin maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılması gerektiği,

Firma tarafından bakım onarım adetleri düşürülmek suretiyle maliyetlerin aşağı çekildiği ve bu şekilde esasında açıklanması mümkün bulunmayan bir teklifin açıklanabilir hale getirilmesinin amaçlandığı,

Firmalar tarafından sunulan sigorta fiyat tekliflerinde bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, fiyat tekliflerinde işin başlangıç ve bitiş sürelerinin bulunmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.3.4’üncü maddesi hükmü gereğince sigorta maliyetinin sözleşme süresini kapsar şekilde açıklanması gerekmekle birlikte alınan sigorta hizmetinin oranlama yapılmak suretiyle maliyetlere yansıtılması mümkün bulunmadığından 365 günlük hizmet karşılığı bedel alınmak yerine oranlama yapılmak suretiyle hesaplamaya yansıtılan sigorta maliyetinin mevzuata aykırı olduğu,

İhale konusu işin firmanın kiralama fiyat teklifinde kiralanacağını belirlediği araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği, ancak aşırı düşük sorgulamasına cevap veren firmalar tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bu araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı bazı araçlarda farklılıklar olduğu,

Motorlu taşıtlar vergisi maliyet kalemleri için hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak araçlar yönünden eksik hesaplama yapıldığı,

Lastik maliyetini belgelendirmek adına sunulan lastik fiyat teklifine konu araçlar ile çalıştırılacak araçların marka, model ve kapasitelerin uyuşmadığı, söz konusu lastik fiyat teklifi içeriğinde ilgili birim fiyatların hangi boy jant ebatına ait olduğunun belirtilmediği, yazlık ve kışlık olarak ayrı maliyet öngörülmediği ve sözleşme süresinde 2 defa olmak üzere sökme takma maliyetlerinin öngörülmediği,

% 0,948 sözleşme damga vergisi, % 0,569 ihale kararına ait damga vergisi ve % 0,05 KİK payı ile aylık olarak KDV hariç fatura tutarlarından kesilen 0,948% damga vergisi gözetilmeden eksik hesaplamalar yapıldığı,

Aşırı düşük teklif sorgulama tablosunda bulunan diğer tüm maliyet kalemleri için sunulan açıklamaların usulüne uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde; “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kapadokya Alan Başkanlığı Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 5 Adet Sürücülü Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Sürücülü 3 Adet binek hizmet aracı ve sürücülü 2 adet 4x4 pick-up arazi aracı tipi hizmet aracı kiralaması

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Miktar

1

Sürücü (Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

Ay

5

12

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Binek Tipi Hizmet Aracı (12 Ay )

Adet

3

2

4x4 Pick-Up Tipi Hizmet Aracı (12 Ay)

Adet

2

Okas Kodu

Okas Açıklaması

60170000

Yolcu Taşıma Araçlarının Sürücü İle Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kapadokya Alan Başkanlığı-NEVŞEHİR” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale konusu işte toplam 5 sürücü çalıştırılacaktır. Genel Giderler dahil Brüt Asgari ücretin %25 artırımlı olarak ödenecek olup bordro kayıtlarında gösterilecektir.

İlgili mevzuat gereğince yapılacak vergi (KDV hariç),her türlü ulaşım, sigorta, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dâhildir. İdari ve Teknik Şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dâhildir. (Her türlü bakım, onarım, periyodik bakım, tamir, yedek parça, lastik ve değişimleri, taşıt sigortaları, fenni muayene, egzoz muayenesi, motorlu taşıtlar vergisi, araç temizlik malzemeleri,araç takip cihazları ve kullanımının sağlanması,şoför kıyafetleri ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler.)

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

2” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.

” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif almak suretiyle 09.12.2022 tarihinde gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede 10 adet doküman indirildiği, ihaleye 6 isteklinin katıldığı, söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 2.791.249,18 TL, sınır değerin 1.670.500,51 TL olarak hesaplandığı,

Sınır değerin altında teklif sunan 3 istekliden (Nurçağ Taşımacılık Temizlik Turizm Gıda San. ve Ticaret Limited Şirketi, Aksu Grup Turizm Seyahat Taşımacılık Organizasyon Eğitim Temizlik Hizmetleri Otomotiv Ticaret Limited Şirketi, Çınar Transfer Taşımacılık Filo Kiralama Turizm Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) 09.12.2022 tarihli “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu ve 09.12.2022 tarihli “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu düzeltme tebligatı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazılarda “5 Adet Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 09.12.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.12.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Başkanlığımızca 09.12.2022 tarihi saat 10:00 da 2022/1224046 İKN numaralı "5 Adet Sürücülü Araç Kiralama İşi" ihalesi komisyonu toplanmıştır. İhale komisyonunca teklifler açılmış tekliflerin geçerli olduğu, geçici teminatların uygun olduğu, yasaklılık sorgularının uygun olduğu görülmüş sınır değer sorgusuna geçilmiştir. Sınır değer sorgusunda teklifinizin aşırı düşük olduğu ihale komisyonunca tespit edilmiş bu amaçla idari şartnamenin 33.maddesi "aşırı düşük teklifler başlığı" uyarınca;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar

c)Teklif edilen hizmetin özgünlüğü konularında ihale komisyonumuza 3 iş günü içerisinde yazılı açıklamada bulunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,

19.12.2022 onay tarihli ihale komisyonu kararından, aşırı düşük teklif açıklaması sunan her üç isteklinin de açıklamalarının uygun olduğu, bu durumda ihalenin en düşük teklif olan Nurçağ Taşımacılık Temizlik Turizm Gıda San. ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak da Aksu Grup Turizm Seyahat Taşımacılık Organizasyon Eğitim Temizlik Hizmetleri Otomotiv Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde ihale komisyonu tarafından sınır değer hesaplaması yapılacağı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesine yönelik ayrıca bir düzenlemeye yer verilmediği, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif veren üç istekliye gönderilen 09.12.2022 ve 09.12.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazıları incelendiğinde, hangi gider ve/veya giderlerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiğine yer verilmediği görülmüş olup, söz konusu durumun ihale konusu işin niteliği ve ihale dokümanı kapsamında yapılan düzenlemeler dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı anlaşılmaktadır.

Netice itibariyle, idarece sınır değerin altında teklif veren üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşeni ve/veya bileşenlerinin belirlenmediği, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Nurçağ Taşımacılık Temizlik Turizm Gıda San. ve Ticaret Limited Şirketi, Aksu Grup Turizm Seyahat Taşımacılık Organizasyon Eğitim Temizlik Hizmetleri Otomotiv Ticaret Limited Şirketi ile Çınar Transfer Taşımacılık Filo Kiralama Turizm Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine yönelik yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.