KİK Kararı: 2023/UH.II-220

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/009
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 25.01.2023
Karar No : 2023/UH.II-220
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gizem İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/927867 İhale Kayıt Numaralı “İzmir İli Buca, Karabağlar ve Gaziemir İlçelerinin Muhtelif Cadde, Sokak Ve Bulvarlarında Bulunan Mevcut Yağmursuyu Sistemlerinin Temizliği İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İZSU) tarafından 01.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmir İli Buca, Karabağlar ve Gaziemir İlçelerinin Muhtelif Cadde, Sokak ve Bulvarlarında Bulunan Mevcut Yağmursuyu Sistemlerinin Temizliği İşi” ihalesine ilişkin olarak Gizem İnşaat Taahhüt Tic. Ltd. Şti. nin 20.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.01.2023 tarih ve 75142 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/29 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu iş kapsamında çalışacak araçlar için Sağır Ticaret-Mehmet Sağır'dan fiyat teklifi alındığı, 34 DC 7486 plakalı kombine kanal temizleme aracı ve 34 UR 5436 plakalı pick-up kamyonet kiralama hizmetleri için ayrı ayrı teklif, proforma fatura, EK- 0.5 maliyet tespit tutanağı, araç ruhsatları, sabit kıymet tespit raporu ve teklif alınan şirketin amortisman tablosunun sunulduğu, alınan teklifler ile kiralama giderinin tevsikinin mümkün olduğu, Mehmet Sağır'ın kendilerine verdiği araç kiralama teklifleri için kiralama faturası koyması şart olmayıp ağırlıklı ortalama maliyetini tevsik ederek de teklif verebildiği, teklife dayanak teşkil eden birim maliyet hesabında Mehmet Sağır tarafından söz konusu hesabın yapılabilmesi için araçların alış faturalarının konulduğu, araçların son geçici vergi döneminde Sağır Ticaret-Mehmet Sağır'ın bünyesinde olduğuna ait sabit kıymet tespit raporu ve amortisman listesi verildiği, birim maliyet üzerinden teklif alınan aracın son geçici vergi döneminde alınmış olma zorunluluğunun hem rekabeti önleyici hem de mevzuata aykırı olduğu, İdari Şartname’de de araçların yaşı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, Mehmet Sağır’ın satışları üzerinden değil maliyeti üzerinden teklif vermiş olduğu halde idarece Ek-0.6 Satış tutarı tespit tutanağı alınmış gibi hatalı bir değerlendirme yapıldığı,

2. Kamu ihale Genel Tebliği'nin 79.2.2’nci maddesinde yer verilen düzenlemeye göre; istekli tarafından yapılan açıklamaya dayanak belgelerin, yetkili satıcıdan alınması şartının aranmadığı, anılan hüküm gereğince istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak belgelerin 3. kişilerden alınan fiyat teklifleri olması halinde bu kişilerin yalnızca teklife konu alanda faaliyet göstermesi gerektiğinin ifade edildiği, kendileri tarafından aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak yapılan belgelerin de bu alanda faaliyet gösteren 3. kişilerden alındığı, Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.ye ait faaliyet belgesi incelendiğinde söz konusu araçların imalatını yaptıkları ve belgeye konu alanda faaliyet gösterdiklerinin anlaşılabileceği,

İhale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak araçların günlük kaç saat çalışacakları yada günde kaç kilometre mesafe kat edeceklerine ilişkin herhangi bir düzenleme yer alınmadığı için 34 DC 7486 plakalı Kombine Kanal Temizleme aracı akaryakıt sarfiyatının kamyon için Çevre Şehircilik İklim Bakanlığı 10.160.1026 analizi üzerinden aracın beygir gücüne göre yapıldığı, üst ekipman akaryakıt sarfiyatı için Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen belgenin sunulduğu, şirkete ait faaliyet belgesi, imza sirkülerinin eklendiği, idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmalarına gerekçe olarak gösterilen 2018./UH.ll-463 sayılı Kamu İhale Kurul Kararı incelendiğinde kararın personel servisi hizmeti işi kapsamında midibüslerin yakıt sarfiyatı için alındığının görüldüğü, itirazen şikayete konu ihalede kullanılacak olan Kombine Kanal Temizleme aracının özel üretim kapsamında olduğu, bu tip araçların yakıt giderine ilişkin açıklamanın aracın katalog bilgileri üzerinden yapılabildiği gibi aracın imalatında faaliyet gösteren şirketler tarafından da yapılabileceği, açıklama yapmaları gerekmediği halde ek olarak yaptıkları üst ekipman yakıt giderine ilişkin açıklama nedeniyle idarece mevzuata aykırı şekilde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 10.160.1026 Çevre, Şehircilik, İklim Bakanlığı analiz hesabı ile yapılan yakıt sarfiyatı açıklamasının yeterli olduğu,

3. Aşırı düşük sorgulama yazısında talep edilen maliyet bileşenlerine ilişkin verilen açıklama ve belgelerde söz konusu giderlerin hepsinin ayrı ayrı fiyatlandırılarak verildiği, açıklamalarda Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen fiyat teklifi ve proforma faturada sadece idare tarafından istenilen şekilde tamir bakım, yedek parça fiyat teklifi olarak alındığı, kiraIama giderleri, mazot giderleri, lastik giderleri, vb. giderlerin hepsinin ayrı ayrı açıklandığı, yapılan aşırı düşük açıklamasında kombine kanal temizleme aracı için analizden beygir gücüne göre tamir açıklaması yapıldığı, idarece üst ekipman yedek parça, tamir bakım onarımı aşırı düşük sorgulama konuları içinde olmadığı halde ek olarak açıkladıkları üst ekipman tamir gideri nedeni ile tekliflerinin idare tarafından mevzuata aykırı şekilde değerlendirme dışı bırakıldığı,

4. Aşırı düşük teklif açıklamasında araçların sigorta maliyetlerine ilişkin olarak genel müdürlük onaylı poliçe süreleri 2023 yılında dolan araçlar için Kamu İhale Genel Tebliği 79.3.4’üncü maddesi uyarınca Yi-üfe Ekim 2022 oniki aylık ortalamaya göre değişim oranının göz önüne alınması suretiyle değerleme yapılarak giderlere ekleme yapıldığı, mevcut poliçeye sahip araçlar için yeni bir poliçe alınmasının poliçe bitim süresine 15 günden az bir süre kalması durumunda olabileceği, bu durumda da araçların poliçesi varken yeni bir poliçe teklifi istenmesinin mümkün olmayıp mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İzmir İli Buca, Karabağlar ve Gaziemir İlçelerinin Muhtelif Cadde, Sokak ve Bulvarlarında Bulunan Mevcut Yağmursuyu Sistemlerinin Temizliği İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 43500 metre Yağmursuyu Kaynaklı Sıra Izgara Temizliği (Kesit: 0-3 m2), 1000 metre U Kesitli Kapalı Yağmursuyu Hattı Temizliği (Her Kesitte), 55000 adet Yağmursuyu Izgara Temizliği (Bağlantı Kolu Hariç), 4000 adet Yağmursuyu Izgara Bağlantı Kolu Temizliği. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir İli Buca Karabağlar ve Gaziemir İlçelerinin Sınırları” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikayete konu ihalenin İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “İzmir İli Buca, Karabağlar ve Gaziemir İlçelerinin Muhtelif Cadde, Sokak ve Bulvarlarında Bulunan Mevcut Yağmursuyu Sistemlerinin Temizliği İşi” olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin 12.223.750,00 TL, idare tarafından hesaplanan sınır değer tutarının 7.435.120,00 TL olduğu, sınır değer tutarının altında teklif veren beş istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, idarece verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan dört isteklinin teklifinin reddedildiği, süresi içerisinde açıklamada bulanan başvuru sahibi istekli Gizem İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların ise mevzuata uygun bulunmaması nedeniyle reddedildiği ve ihalenin Korkmaz Kanal Su İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 08.11.2022 tarihli yazıda “AŞIRI DÜŞÜK SORGULAMA KONULARI:

1-Kombine Kanal Temizleme Aracı ve Pıck-Up Kamyonet' e ait;

Amortisman veya kiralama giderleri, Mazot giderleri

Yedek parça, tamir- bakım giderleri

Lastik giderleri

Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) giderleri

Zorunlu trafik sigortası giderleri

2-Personel giderleri (Maaş, yemek, yol)

3-İşveren mali sorumluluk ve 3.şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası giderleri

4- Sözleşme Damga vergisi, Karar pulu ve KİK payı giderleri…” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale işlem dosyasında yer verilen bilgi ve belgelerin başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 34 DC 7486 plakalı kombine kanal temizleme aracı ve 34 UR 5436 plakalı pick up kamyonet kiralama maliyetlerinin tevsiki amacıyla 3. kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu anlaşılmıştır.

01.12.2022 tarihli ihale komisyon kararında araçların kiralama maliyetinin tevsiki için anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun bulunmama gerekçesi olarak “34 DC 7486 plakalı Kombine kanal temizleme aracı ve 34 UR 5436 plakalı pick up kamyonet kiralama hizmeti için düzenlenen proforma faturalara dayanak olarak Maliyet Tespit Tutanağı sunulmuştur. Ortalama maliyet hesaplarına mesnet olarak sunulan araç faturalarının proforma faturada belirtilen kiralama hizmetine ait olmadığı, satış faturaları olduğu ve bu faturalar üzerinden yapılmış olan amortisman ve ortalama birim saat hesaplarının kiralama hizmetini desteklemediği tespit edilmiş ve mevzuata uygun bulunmamıştır. Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.4. maddesi: "Ek-0.5, Ek-0.6 ve Ek-O. 7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır...” açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi "Nisan-Mayıs-Haziran 2014’tür." gereğince ihale tarihinin 01.11.2022 olduğu dikkate alınarak, sunulan faturaların "Temmuz- Ağustos- Eylül 2022” ya da bir önceki dönem olan "Nisan-Mayıs-Haziran 2022” aylarına ait olması gerekirken, faturaların 2015 yılına ait olduğu görülmüş olup; Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.4. maddesine göre uygun bulunmamıştır.” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 34 DC 7486 plakalı kombine kanal temizleme aracı kiralama maliyetini tevsik etmek üzere, Sağır Ticaret-Mehmet Sağır’dan alınmış kiralama hizmet bedelini gösterir 10.11.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit tutanağının, 2 adet faturanın sunulduğu görülmüştür.

Fiyat teklifi ekinde sunulan maliyet tespit tutanağı incelendiğinde tutanağın geçici vergi beyanname döneminin 2022 yılı (7-8-9.Ay) dönemi olarak belirtilmesine rağmen fatura bilgileri tablosunda söz konusu döneme ait olmayan faturaların (01.06.2015 ve 13.03.2015 tarihli) bulunduğu, ayrıca sunulan araç faturalarının fiyat teklifine konu kiralama hizmetine ait olmayıp söz konusu araçların satışına ilişkin faturalar olduğu, tutaktaki birim maliyetin ise teklif veren firmanın alış faturaları üzerinden yapılan saatlik amortisman hesabına dayandığı, teklif tutarının kiralama hizmeti birim maliyetine ait olmadığı, bu durumda aktarılan aykırılıklar sebebiyle söz konusu açıklamaların bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından 34 UR 5436 plakalı pick up aracının kiralama maliyetini tevsik etmek üzere, Sağır Ticaret-Mehmet Sağır’dan alınmış kiralama hizmet bedelini gösterir 10.11.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin ekinde maliyet tespit tutanağının, 2 adet faturanın sunulduğu görülmüştür.

Fiyat teklifi ekinde sunulan maliyet tespit tutanağı incelendiğinde fiyat teklifinin dayanağı olan tutanağın geçici vergi beyanname döneminin 2022 yılı (7-8-9.Ay) dönemi olduğu belirtilmesine rağmen fatura bilgileri tablosunda söz konusu döneme ait olmayan faturanın (24.03.2014 tarihli) bulunduğu, ayrıca sunulan araç faturasının fiyat teklifine konu kiralama hizmetine ait olmadığı, söz konusu aracın satışına ilişkin fatura olduğu, tutaktaki birim maliyetin ise teklif veren firmanın alış faturaları üzerinden yapılan saatlik amortisman hesabına dayandığı, teklif tutarının kiralama hizmeti birim maliyetine ait olmadığı, bu durumda aktarılan aykırılıklar sebebiyle söz konusu açıklamaların bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede araçların kiralama maliyetinin tevsiki amacıyla yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

01.12.2022 tarihli ihale komisyon kararında isteklinin açıklamasının mevzuata uygun bulunmama gerekçesi olarak “34 DC 7486 plakalı Kombine kanal temizleme aracına ait sunulmuş olan 01.06.2015 tarihli e-faturadan, araca ait üst ekipman imalatının Güneri Makina San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapıldığı görülmüştür. Üst ekipman akaryakıt sarfiyatına dayanak olarak "Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.” tarafından tanzim edilen belge sunulmuştur. 21.02.2018 tarih ve 2018/1JH.II-463 sayılı Kamu İhale Kararında yetkili servisten alınmamış yakıt sarfiyatı belgesi ile akaryakıt maliyetinin tevsik edilemeyeceği dikkate alındığında ihale konusu iş kapsamında kullanılması düşünülen... araçlara ait akaryakıt maliyetinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı sonucuna varılmıştır.” istinaden "Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin Güneri Makina San. ve Tic. AŞ.nin yetkili servisi olmadığı ve sadece aracın teknik özellikleri belirtilerek, hesabının nasıl yapıldığı detaylı olarak açıklanmamış üst ekipman için düzenlenen saatlik yakıt tüketimi belgesi uygun bulunmamıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından kombine kanal temizleme aracının (ortalama yakıt tüketiminin tevsiki için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan kombine (380 beygir) aracın yakıt tüketimine ilişkin 10.160.1026 pozunda yer alan formül ve hesaplamaların kullanıldığı ve iş süresince kombine kanal temizleme aracı mazot bedelinin 2.176.761,60 TL olarak hesaplandığının belirtildiği,

Kombine kanal temizleme aracın üst ekipman akaryakıt tüketimine ilişkin olarak Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.den alınan “CD-BOM Tip Kombine Teknik Özellikleri” başlıklı 05.06.2015 tarihli belgenin sunulduğu, sunulan belgede aracın teknik özelliklerine ilişkin bilgilere ve “Aşağıda plakası belirtilen kombine kanal temizleme aracı üst ekipmanı ile İzmir ili çevre ve Çalışma şartlarına göre saatlik ortalama yakıt tüketimi litre olarak verilmiştir.” açıklamasına ve söz konusu aracın 1 saatlik yakıt sarfiyatına ilişkin olarak “5 litre” ifadelerine yer verildiği,

Kombine kanal temizleme üst ekipmanlı aracın mazot bedeline ilişkin başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamada “Protem’den alınan belgeye göre 34 DC 7486 plakalı kombinenin üst ekipmanının saatte 5 LT yakıt sarfiyatı olduğu görülmektedir” açıklamasına yer verildiği ve akaryakıt gideri hesaplamasına anılan tutarın dahil edilerek iş süresince kombine kanal temizleme (Üst ekipman) aracı mazot bedelinin 286.416,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Açıklama yapılan araçların akaryakıt sarfiyatına ilişkin belgelerin kamu kurum kuruluşlarınca yayımlanan veya yetkili servisler tarafından düzenlenen belge ve belge düzenleyen servisin yetkili servis olduğunu gösterir belge/bilgilerin sunulmasının gerektiği ancak anılan istekli tarafından bu hususları gösterir herhangi bir belgelendirmenin yapılmadığı, araca ilişkin katalog vb. diğer belgelerin de sunulmadığı, bu çerçevede yetkili servisten alınmamış bulunan yakıt sarfiyatı belgesi ile akaryakıt maliyetinin tevsik edilemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerine olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 08.11.2022 tarihli yazıda “Yedek parça, tamir-bakım giderleri”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlediği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından anılan giderlere ilişkin üst yazıda “kombine kanal temizleme aracı alt ekipman (kamyon) yedek parça, tamir-bakım bedeli olarak 220.881,60 TL, kombine kanal temizleme aracı üst ekipman yedek parça tamir bakım bedeli olarak 39.000,00 TL, pick-up (kamyonet) yedek parça tamir-bakım bedeli olarak 45.684,00 TL olmak üzere yedek parça, tamir-bakım gideri olarak toplam 305.565,60 TL hesaplandığının ve Kombine kanal temizleme aracı üst ekipman yedek parça tamir bakım bedeli giderlerinin tevsiki amacıyla Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığının belirtildiği görülmüştür.

Kombine kanal temizleme aracı üst ekipman yedek parça tamir bakım bedeli giderlerinin tevsiki amacıyla Protem Altyapı İnş. Taah. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 10.11.2022 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan fiyat teklifinde araçlara ilişkin “tamir bakım için gerekli yedek parça, yağ, montaj, demontaj gibi tüm bakım işleri dahil” açıklamasına yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu maliyet bileşenlerinin tevsiki amacıyla alınan fiyat teklifi incelendiğinde, yedek parça, tamir- bakım giderlerine ayrı ayrı satır açılmadığı ve tek satırda teklif verildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında ayrı ayrı önemli teklif bileşeni olarak belirlenen giderlere ilişkin, tüm giderlerin dahil edilmesi suretiyle tek satırda açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, söz konusu giderlere ilişkin ayrı ayrı satır açılarak her yedek parça, tamir-bakım giderleri için ayrı maliyet öngörülmesi gerektiği anlaşıldığından, anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinin bu haliyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.4 Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır....” açıklaması yer almaktadır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında araçların sigorta maliyetleri bakımından, araç kiralama fiyat teklifini veren şahsın adına düzenlenmiş, başlangıç tarihi 12.03.2022, bitiş tarihi 12.03.2023 olarak düzenlenen Trafik Sigortası Poliçesi (34 DC 7486 plakalı kamyon için) ile araç kiralama fiyat teklifini veren şahsın adına düzenlenmiş, başlangıç tarihi 24.03.2022, bitiş tarihi 24.03.2023 olarak düzenlenen Trafik Sigortası Poliçesinin (34 UR 5436 plakalı pick up için) sunulduğu görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 270 (İkiYüzYetmiş) gün olduğu belirtilmiştir. Anılan ihalenin 01.11.2022 tarihinde yapıldığı ve ihale konusu işin 2023 yılında da devam edeceği anlaşılmıştır.

Açıklama ekinde sunulan sigorta poliçelerinin 12.03.2022 ve 24.03.2022 tarihinden itibaren olmak üzere 365 gün geçerli olduğu görülmekle birlikte, başvuru sahibi tarafından sigorta giderine ilişkin hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde belirtilen açıklama uyarınca sonraki dönem için güncellenerek kullanıldığı görülmüş olup, sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.