KİK Kararı: 2023/UH.II-1582 (20 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/061
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 20.12.2023
Karar No : 2023/UH.II-1582
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arşem Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1003294 İhale Kayıt Numaralı “Tdlhzm-1850 TPAO Taşıt Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü(TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı tarafından 30.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tdlhzm-1850 TPAO Taşıt Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Arşem Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 09.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2023 tarih ve 119014 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1325 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalenin aynı idare tarafından iki ay önce 2023/608526 ihale kayıt numarası ile ihale edildiği, incelemeye konu ihalenin iptal edilen önceki ihalenin araç sayılarının farklılaştırılarak gerçekleştirildiği, önceki ihalede 442 araç için gerçekleştirilen ihalenin kısımlara açık olarak ihale edildiği ve yaklaşık maliyetinin 480.920.704,20 TL olduğu, ayrıca ihalenin tekliflerin binek araçlarda kasko değerinin %2’sinden fazla olduğu ve 4x4 pikaplara verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle iptal edildiği, bu kapsamda aşağıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda başvuruya konu ihalenin sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu, şöyle ki;

1. Söz konusu ihalenin kısmi teklife açık olmaması nedeniyle katılımın azaldığı,

2. Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 341 adet araç için 660.915.064,10 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesaplamasında hangi verilerin kullandığının belirsiz olduğu ve hesaplamanın hatalı olduğu, bahsi geçen bir önceki ihalede 442 adet araç için 480.920.704,20 TL yaklaşık maliyet hesaplandığı, geçen sürede enflasyon oranları ve araç fiyatlarının düştüğü göz önüne alındığında yaklaşık maliyetin yüksek belirlendiği,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu, bu nedenle ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, bahsi geçen önceki ihalede geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle iptal edildiği, bu durumun saydamlık, eşit muamele ve idarenin güvenirliliği ilkelerini zedelediği, ihale üzerinde bırakılan teklifin hali hazırda olması gerekenden yüksek belirlenen yaklaşık maliyetin dahi üzerinde olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

28.09.2023 tarihli İhale İlanı’nın 10’uncu maddesinde “Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TDLHZM-1850 TPAO TAŞIT KİRALAMA HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: TDLHZM-1850

e) Miktarı: Türkiye Petrolleri A.O. havuz sistemi kapsamında, Arama ve Üretim faaliyetlerini yürütebilmek için toplam 195 adet binek, 143 adet 4X4 çift kabinli pikap taşıt, 1 adet Minibüs (Panelvan) taşıt, 1 adet Süpürme aracı ve 1 adet Kamyonet kiralama işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Türkiye Petrolleri Merkez Teşkilatına bağlı Batman, Adıyaman, Trakya ve Şırnak Bölge Müdürlükleri ile Genel Müdürlük havuz sistemi kapsamında ayrıntıları Teknik Şartnamede belirtilmiş olan çalışma bölgeleri ve/veya tüm Türkiye sınırlarıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin 30.10.2023 tarihinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Tdlhzm-1850 TPAO Taşıt Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, ihalede 18 adet ihale dokümanı edinildiği ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, 06.11.2023 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olan Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi bulunmadığı, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki düzenlemesinden, idareye şikâyet başvuru süresinin ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından incelemeye konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi gerektiğinin iddia edildiği, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale ilan tarihi olan 28.09.2023 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 09.11.2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüş olup, başvuru süresi sona erdikten sonra şikâyete konu edildiği anlaşılan bahse konu iddianın 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harçlar, bu sözleşme kapsamındaki işin gerçekleştirilmesi sırasında yüklenici tarafından karşılanacaktır. İsteklilerce teklif edilecek fiyata yukarıdaki giderler dahil edilecektir.

Hizmette kullanılacak taşıtların; bakım-onarım, arıza ve bunlara ait malzeme giderleri, lastik giderleri, taşıt takip sistemi giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, taşıt muayenesi, zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, sigorta teminatları, emisyon ölçümleri vb. giderler Yükleniciye aittir. Sigorta teminatları Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarında belirtilen ana teminatlar ve ek teminatları içerecek şekilde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesindeki teminatları kapsayacak şekilde düzenlenecektir. Ana ve ek teminatların hiçbirine muafiyet ve koasürans uygulanmayacaktır. Ayrıca, İhtiyari mali mesuliyet teminatı (her bir taşıt için maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın olay başı kombine 500.000 TL) poliçeye eklenecektir. İdarenin bilgisi olmadan Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi değiştirilemez ve iptal edilemez. Tüm sigorta giderleri teklif bedeline dahil olup yüklenici tarafından ödenecektir. Taşıt muayene giderleri, Karayolları Trafik Kanunundan ve vergi mevzuatından kaynaklanan diğer yükümlülükler yükleniciye ait olup, yüklenici tarafından ödenecektir. İdarece herhangi bir ek ödeme yapılmaz. ( Söz konusu giderlerin ayrıntıları Teknik Şartnamede belirtilmiştir.)

Komisyon karar pulu teklif fiyata dahil değildir. Komisyon karar pulunun ödenmesine ilişkin mesuliyet idaremize aittir.

Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi (%0,948 oranında) giderlerinin tamamı teklif fiyata dahildir. İhaleye ilişkin Sözleşme Damga vergisinin, yüklenici tarafından TPAO hesabına sözleşme imzalanmadan önce yatırılması ve dekontun TPAO’ya teslim edilmesi gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Genel Müdürlük, Adıyaman Bölge Müdürlüğü, Batman Bölge Müdürlüğü, Trakya Bölge Müdürlüğü, Şırnak Bölge Müdürlüğü Otomatik Vites Binek Taşıt (195 adet araç-1095 Gün) (3 Yıl)

adet x gün

213.525

2

Batman Bölge Müdürlüğü Otomatik Vites 4X4 Çift Kabinli Pikap (113 Adet araç - 1095 Gün (3 yıl))

adet x gün

123.735

3

Şırnak Bölge Müdürlüğü Otomatik Vites 4X4 Çift Kabinli Pikap (30 Adet araç - 1095 Gün (3 yıl))

adet x gün

32.850

4

Minibüs (1 Adet araç - 1095 Gün (3 yıl))

adet x gün

1.095

5

Süpürme Aracı (1 Adet araç - 1095 Gün (3 yıl))

adet x gün

1.095

6

Kamyonet (1 Adet araç - 1095 Gün (3 yıl))

adet x gün

1.095

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Başvuru sahibinin iddiasının temelde, idare tarafından hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarının oldukça üzerinde olacak şekilde hatalı hesaplandığı yönünde olduğu görülmektedir.

İhale konusu işin üç yıl (1095 gün) süreli taşıt kiralama işi olduğu ve iş kapsamında 195 adet binek taşıt, 113 adet 4x4 çift kabinli pikap, 30 adet 4x4 çift kabinli pikap, 1 adet minibüs, 1 adet süpürme aracı ve 1 adet kamyonet alınacağı, birim fiyat teklif cetvelinin de anılan araçlar üzerinden düzenlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında idarece hesaplanan yaklaşık maliyete ilişkin gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede; birim fiyat teklif cetvelinin 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı satırlarında yer alan 4x4 çift kabinli pikap, minibüs, süpürme aracı ve kamyonet için yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki (31.08.2023 tarihindeki taşıt kiralama ihalesinde teklif edilen) birim fiyatlar esas alınarak oluşturulan ortalama fiyatlara %20 enflasyon farkı eklenerek ortalama fiyatın hesaplandığı; ayrıca birim fiyat teklif cetvelinin ilk sırasında yer alan binek araç için ise kasko değer listesinde yer alan kasko bedelinin %2'si dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, ardından toplam taşıt maliyetine yüklenici karı (%5) ve sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) eklenmek suretiyle toplam yaklaşık maliyetin (660.915.064,10 TL) oluşturulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği, yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin idarelerce, endeks üzerinden güncelleneceği, asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler ile aktarılan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (b) bendi kapsamında ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar esas alınmak suretiyle hesaplandığı, binek araçlar için ise Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacak şekilde hesaplama yapıldığı ve bahse konu hesaplamaları gösteren bir tablonun oluşturulduğu görülmüş olup, idarece gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesaplamasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “… Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir. …” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin 30.10.2023 tarihinde gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyetinin idarece 660.915.064,10 TL olarak hesaplandığı, 06.112023 tarihli ihale komisyonu kararı ile 799.224.075,00 TL teklif bedeli ile yaklaşık maliyetin üzerinde tek geçerli teklif sahibi olan Yılda Özel Eğitim Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi hususunda; öncelikle yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığının, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığının ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. Akabinde teklifler yaklaşık maliyete göre mukayese edilerek ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin belirlenebileceği veyahut verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir.

Bu itibarla, itirazen şikâyete konu olan ihalenin yaklaşık maliyetinin 660.915.064,10 TL olarak açıklandığı, tek geçerli teklif sahibi olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 799.224.075,00 TL olduğu, anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olsa dahi idarece uygun bulunduğu, şikâyete verilen cevap yazısında da Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3’üncü maddesi uyarınca işlem tesis edildiğinin belirtildiği, yapılan inceleme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3’üncü maddesindeki açıklamalara göre yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği hususunun idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin hem 2’nci hem de 3’üncü iddiasında aynı idare tarafından gerçekleştirilen bir başka taşıt kiralama ihalesine ilişkin olarak bilgiler aktarılmak suretiyle iddiaların dayanaklandırıldığı, farklı koşullar altında gerçekleştirilen farklı özellikleri haiz ihalelerin kıyaslanması suretiyle iddiaların temellendirilemeyeceği, her ihalenin kendi dinamiği içerisinde kendi doküman düzenlemeleri ile idari işlemlerinin somut olay çerçevesinde mevzuat doğrultusunda ele alınması gerektiği, ayrıca yukarıda aktarılan mevzuat hükmünden aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiaları yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.