KİK Kararı: 2023/UH.II-1311 (11 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/051
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 11.10.2023
Karar No : 2023/UH.II-1311
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/686400 İhale Kayıt Numaralı “2023/2024 Kampanya Döneminde 67 Kantardan Muhtelif Şeker Fabrikalarına Toplam 2204000 Ton Pancarın Karayolu İle Nakliye Hizmeti” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 23.08.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2023/2024 Kampanya Döneminde 67 Kantardan Muhtelif Şeker Fabrikalarına Toplam 2204000 Ton Pancarın Karayolu İle Nakliye Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.09.202321.09.2023 20.09.2023 tarih ve 109611 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1106 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin 15’inci kısmına ilişkin sunmuş olduğu teklifin yaklaşık maliyetin altında ve geçerli teklif olmasına rağmen teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete ve TL/Ton/Km hesabına göre yüksek olması gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhalede toplam 54 adet ihale doküman indirilmiş olup, itirazen şikayet başvurusuna konu 15’inci kısıma 7 istekli teklif sunmuştur. Söz konusu kısmın yaklaşık maliyeti 19.301.244,30 TL olarak hesaplanmıştır. 06.09.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 15. kısmı için 15.094.170,00 TL teklif sunan Emir Fırat Mühendislik İnş. Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Sınırlı Sorumlu Hasköy İlçesi 5 no’lu Kamyoncular Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi İş Ortaklığı ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, 19.066.320,00 TL teklif sunan başvuru sahibi Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

Anılan komisyonu kararına karşı Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 13.09.2023 tarihinde yapılan şikayet başvurusu üzerine ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Emir Fırat Mühendislik İnş. Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Sınırlı Sorumlu Hasköy İlçesi 5 no’lu Kamyoncular Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi İş Ortaklığının teklifi, pilot ortak Emir Fırat Mühendislik İnş. Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından taşıma yetki belgesine ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda beyanda bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış ve 14.09.2023 tarihinde alınan ikinci ihale komisyonu kararı ile teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete ve TL/Ton/Km. hesabına göre yüksek olması gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu 15. kısmının yaklaşık maliyetinin 19.301.244,30 TL olarak belirlendiği ve ihaleye sunulan tekliflerin sırasıyla;

İsteklinin Adı Teklif Bedeli (TL)

1- Emir Fırat Mühendislik İnş. Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Sınırlı Sorumlu Hasköy İlçesi 5 no’lu Kamyoncular Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi 15.094.170,00

2- Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. 19.066.320,00

3- Tanpet Akaryakıt Nakl. Tic. Ltd. Şti. 20.087.730,00

4- Özatalay Nakl. Tic. Ltd. Şti. 21.060.010,18

5- Özkan Nakliye Tic. Ltd. Şti. 21.790.080,00

6- Murat Akçin 22.244.040,00

7- Kandemirler Muş Nakliye Tic. Ltd. Şti. 23.946.390,00

Olduğu, 7 adet tekliften sadece 2’sinin yaklaşık maliyetin altında kaldığı, ihalenin iptal edilme gerekçesinin “teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete ve TL/Ton/Km. hesabına göre yüksek olması” olarak gösterildiği, başvuru sahibi Kösedağ İnşaat İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının ise yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşılmış,

İhalenin diğer kısımlarında ise İdare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, 2, 6, 9, 12, 16, 18, 25, 26, 29 ve 30 uncu kısımlarında teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalenin 15’inci kısmında 4 adet geçerli teklif bulunduğu ve bu tekliflerden birisinin de yaklaşık maliyetin altında olduğu dikkate alındığında, kısmın iptal gerekçesi olan “teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete ve TL/Ton/Km. hesabına göre yüksek olması” tek başına Kanun’un 39’uncu maddesi kapsamında geçerli bir gerekçe olarak kabul edilemeyeceğinden iptal yetkisinin hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı, nitekim ihalenin yukarıda aktarılan kısımlarında yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunan isteklilerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği dolayısıyla, başvuruya konu 15’inci kısımda yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif bulunmasına rağmen 15’inci kısmın, teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete ve TL/Ton/Km. hesabına göre yüksek olması gerekçesiyle iptal edilmesi kararının objektif temelleri bulunmayan ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler ile bağdaşmayan bir karar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sebeple, idarece tesis edilen ihalenin iptali işleminin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelere uygun olmadığı, iptal yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin 15’inci kısmının iptali kararının iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 109.370,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 109.370,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin 15’inci kısmının iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.