KİK Kararı: 2023/UH.II-1282 (4 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/049
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 04.10.2023
Karar No : 2023/UH.II-1282
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Emin Ektirici,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/809702 İhale Kayıt Numaralı “01/012024 İle 31/12/2025 Tarihleri Arasında 24 Aylık Malzeme Dahil Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Temizlik İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 20.09.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01/012024 ile 31/12/2025 Tarihleri Arasında 24 Aylık Malzeme Dahil Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Temizlik İşleri” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Emin Ektiricinin 31.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2023 tarih ve 108840 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1075 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhale İlanı’nın “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinde yer alan “Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış olan isteklinin kendi üretim tesisine ait (en az 3 çeşit yemeğin) Muayene ve Analiz Raporunu teklifleri ile birlikte sunacaktır. (İş Ortaklığı olması halinde herhangi bir ortağın bu belgeyi yeterlilik bilgileri tablosunda sunması yeterli kabul edilecektir.)” düzenlemesiyle teklif kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış, isteklinin kendi üretim tesisine ait (en az 3 çeşit yemeğin) muayene ve analiz raporunun istenildiği, söz konusu yeterlilik kriterlerini ihale ilanı ile öğrenen isteklilerin bahse konu belgeleri temin edebilme imkanının olmadığı, ancak ihalenin bu şekilde ilan edileceğini daha önce bilen isteklilerin bu belgeleri hazırlayabilmelerinin mümkün olduğu, söz konusu düzenlemenin temel ilkelere aykırılık oluşturmayacak ve rekabeti azaltmayacak şekilde teklifleriyle birlikte istenilmesinin gerektiği, ancak yapılan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği, benzer Kurul kararlarının da bu yönde olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

4. İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,…

5. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “65.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “…75.4. Yemek hizmeti alımı ihalelerinde, idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı alt maddesinde, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin ve ekipmanların kalite ve standardına ilişkin herhangi bir yeterlik belgesi istenmeyecektir. Ancak, idarelerce gerek görülmesi halinde, sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak teknik şartnamede bu konuyla ilgili düzenleme yapılabilecek; muayene ve kabul işlemleri sırasında ise gerekli denetimler gerçekleştirilecektir.” açıklaması,

İhale İlanı’nın “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartnamenin 7nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinde yer alan “…Muayene ve Analiz Raporu-Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış olan isteklinin kendi üretim tesisine ait (en az 3 çeşit yemeğin) Muayene ve Analiz Raporunu teklifleri ile birlikte sunacaktır. (İş Ortaklığı olması halinde herhangi bir ortağın bu belgeyi yeterlilik bilgileri tablosunda sunması yeterli kabul edilecektir.)” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 01.01.2024 ile 31.12.2025 Tarihleri Arasında 24 Aylık Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Temizlik İşleri

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 01.01.2024 ile 31.12.2025 Tarihleri Arasında 24 Aylık Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Temizlik İşleri

e) Miktarı: 1.100,000,00 Adet (Bir Milyon Yüz Bin Adet Yemek) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

…

Muayene ve Analiz Raporu

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış olan isteklinin kendi üretim tesisine ait (en az 3 çeşit yemeğin) Muayene ve Analiz Raporunu teklifleri ile birlikte sunacaktır. (İş Ortaklığı olması halinde herhangi bir ortağın bu belgeyi yeterlilik bilgileri tablosunda sunması yeterli kabul edilecektir.)

düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Bingöl Üniversitesi Merkez Kampüs Yemekhanesi, Bingöl Üniversitesi İlçe Meslek Yüksekokulları Yemekhanesi ve Bingöl Merkez Meslek Yüksekokulu Yemekhanesi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “A-Pişirme

1-Firma yemek pişirme işlemini Bingöl Üniversitesi Merkez Yemekhanesi veya idarenin uygun gördüğü yerde, idarenin izniyle yemek yapımı, dağıtımı ve temizliği vb. işlemleri yapacaktır), Firma hiçbir alt yükleniciye işi devretmeyecektir. Firma, yemekhanedeki mevcut teçhizattan ihtiyaç dahilindeki alet ve ekipmanların (fırınlar, kaplar, tabldotlar, kaşık-çatal vb.) listesi zimmet tutanağı ile Firmaya teslim edilecektir. Firma işin bitiş tarihinin sonunda eksiksiz, hasarsız teslim etmek, yıpranma ve kullanım payı miktarını ödemek şartı ile kullanabilecektir. Pişirme vb. İlave makine, alet, fırın, teçhizat vb. ihtiyaç duyulacak diğer malzemeleri yüklenici firma sağlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin ihalelerde rekabeti sağlanmakla sorumlu olduğu, isteklilerden mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi noktasında, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin istenilebileceği, yemek hizmeti alımı ihalelerinde, idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı alt maddesinde, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin ve ekipmanların kalite ve standardına ilişkin herhangi bir yeterlik belgesi istenmeyeceği, ancak, idarelerce gerek görülmesi halinde, sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak teknik şartnamede bu konuyla ilgili düzenlemelerin yapılabileceği; muayene ve kabul işlemleri sırasında ise gerekli denetimlerin gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.

Aktarılan İhale İlanı ve İdari Şartname düzenlemelerinden uyuşmazlığa konu ihalenin Bingöl Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nın “01.01.2024 ile 31.12.2025 Tarihleri Arasında 24 Aylık Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Temizlik İşleri” işi olduğu, işin idarenin yemekhanesinde gerçekleştirileceği, hizmetin aksamaması maksadıyla isteklilerden kendi üretim tesislerine ait Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden ihalenin ilan tarihinden önceki 6 ay içerisinde alınmış isteklinin kendi üretim tesisine ait (en az 3 çeşit yemeğin) muayene ve analiz raporunun teklif kapsamında sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme sonucunda ihalenin kapsamında alımı yapılacak yemeğin idareye ait mutfaklarda üretileceği, yemek üretiminin yükleniciye ait mutfakta yapılmayacağı dikkate alındığında, isteklilerin kendilerine ait yemek üretim tesisine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüklerinden son 6 ay içerisinde alınmış muayene ve analiz raporlarının teklif kapsamında sunulmasını gerekli kılan bahse konu düzenlemenin idare mutfağının kullanılacağı ihale konusu işte isteklilerin katılımını kısıtlayıcı ve rekabeti engelleyici olduğu anlaşıldığından kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 82.018,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden eşit muamele kapsamında incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.