KİK Kararı: 2023/UH.II-1273 (4 Ekim 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/049
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 04.10.2023
Karar No : 2023/UH.II-1273
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Moskino Makina Elektrik Reklam İnşaat Yazılım İth. İhr. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (Türasaş) Satın Alma Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/491280 İhale Kayıt Numaralı “4 Dingilli Yük Vagonlarının Revizyonu (632 Adet)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (Türasaş) Satın Alma Daire Başkanlığı tarafından 20.06.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4 Dingilli Yük Vagonlarının Revizyonu (632 Adet)” ihalesine ilişkin olarak Moskino Makina Elektrik Reklam İnşaat Yazılım İth. İhr. Ltd. Şti.nin 14.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.08.2023 tarih ve 105872 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/983 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.1.a.2’nci maddesindeki “…ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır…” düzenlemesi uyarınca yeterlik bilgileri tablosuna EKAP’tan aktarılan anonim şirketlerde ortaklık oranları ile üyeleri/kurucularına ilişkin bilgilerin dayanağı olan pay defteri ve yönetim kurulu kararının EKAP’a kaydının yapılmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddesindeki bilanço ve iş hacmi kriterlerini sağlamadığı, idarenin bu husustaki şikayete verdiği cevaptan bilgilerin EKAP’tan teyit edilemediğinin ve SMMM tarafından düzenlenmiş standart form sunulduğunun anlaşıldığı ancak söz konusu firma cirosu itibariyle YMM denetimine tabi bir firma olduğundan düzenlenen belgelerin de YMM onaylı olması gerektiği, aynı şekilde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin de bilanço ve ciro için yeterlik kriterlerini sağlamadığı ve beyan ettikleri bilgilerin EKAP üzerinde yer alan bilgilerle uyumlu olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde istenilen “1. İhale tarihi itibariyle güncel ve geçerli ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikası 2. İhale tarihi itibariyle güncel ve geçerli ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikasına ait Denetleme/Audit Raporu”na sahip olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde istenilen benzer işe veya ihale konusu işe uygun iş deneyim belgesi sunmadıkları,

5. İdarenin şikayete cevap yazısında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işleri ile ilgili 45’inci maddesine atıfla uygun bulduğunu belirttiği, ihale komisyonu kararında da gerekçe olarak “İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir…” açıklaması kapsamında firmanın alt yüklenici olarak yaptığı benzer işlere karşılık düzenlenen faturalarla aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığının ve mevzuata uygun olduğunun belirtildiği ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının hizmet alımlarına ilişkin 79’uncu madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu çerçevede açıklamanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile yapılmadığı, isteklinin 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması halinde EK-O.7 tutanağı yerine faturaların kabul edilebileceği, isteklinin sunduğu faturaları idareye değil kendi yüklenicisine düzenlediği, idareye yaptığı bir satışının bulunmadığı, fatura konusu işin açıklama konusu işten farklı olduğu, ayrıca dayanak faturaların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

...” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “… (5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı.

Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3 (Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4 Dingilli Yük Vagonlarının Revizyonu (632 ADET)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

632 ADET

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüklenici işyeri- detayı 2268 Teknik Şartnamesinde açıklanmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır.

…

31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan veya numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan ve numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi uygun görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. Aşırı düşük tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya reddedilmesi halinde, teklif fiyatı aşırı düşük bulunmayan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine ilişkin olarak 36.1. inci maddedeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır. Aşırı düşük teklifler arasından geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. Aşırı düşük teklifler arasından tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunması veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermesi/kurulumlarını yapması yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise, bu isteklinin tespitinde 36.1. inci maddedeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. Bu işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir.

36.2. İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen ya da bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerde yer alan bilgiler arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez ancak ihale,de öngörülen şartların sağlanamadığının anlaşılması durumunda, bu isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Ancak ihale tarihinden sonra yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde, isteklinin buna ilişkin belgeleri derhal sunması zorunlu olup, bu durumda ihalede öngörülen şartların sağlanmadığının anlaşılması halinde teklif değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihaleye teklif veren tüzel kişi isteklilerin, mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı; bunun yapılabilmesi için EKAP’a kayıtlı olan; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin olarak “gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı ve tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı” bilgilerini EKAP’a kaydetmelerinin ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemelerinin zorunlu olduğu; tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınacağı; ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yükleneceği; bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği; EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nde ise Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesine göre EKAP’a kaydedilen bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı açıklamasına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Rayvag Vagon San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu yeterlik bilgileri tablosunun “Teklif vermeye yetkili olduğuna ilişkin belgeler” başlıklı bölümünün “İdari Şartname’nin 7.1.A.2 maddesi/Bilgiler EKAP üzerinden yansıyacaktır.” açıklamaları bulunan “Ortaklar/üyeler/kurucular ile yöneticilere ait bilgiler” başlıklı satırında ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin olarak tüzel kişiliğin %32 hisseli ortağının Asım SÜZEN ve %67 hisseli ortağının Greenbrier-Astra Rail B. V. olduğu bilgisinin ve yöneticilere ait bilgilerin beyan edildiği görülmüş olup anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a yüklenip yüklenmediği yönünden EKAP üzerinden yapılan incelemede; idare tarafından Rayvag Vagon San. ve Tic. A.Ş.ye yönelik olarak 20.06.2023 tarihinde EKAP üzerinden ticaret sicil bilgilerinin sorgulandığı, sorgulama sonucunda anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda bulunan ortak/yönetici bilgilerinin teyit edildiği, bunlara ilişkin olarak idarece alınan çıktıların ihale işlem dosyasında bulunduğu, ancak ihale işlem dosyasında beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı olan yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a kayıtlı olduğunun idarece görüldüğüne ilişkin bilginin/belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bunun üzerine, EKAP’ta ortaklar/üyeler/kurucular ile yöneticilere ait bilgileri sorgulama uygulaması ekranından ihale tarihi esas alınarak yapılan yapılan sorgulamada, şirketin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde İdari Şartname’nin 7.1.a.2’nci maddesine göre yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağının belirtildiği, bu verilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a yansıdığı, yeterlik bilgileri tablosunda da söz konusu bilgilerin EKAP üzerinden yansıyacağının açıklandığı, diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin birden fazla ortaklı anonim şirket olması nedeniyle pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a yüklenmesi zorunluluğu bulunduğu; ancak yapılan incelemede pay defteri ile dayanağı olan yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a kayıtlı olmadığı tespit edildiğinden yapılan işlemde mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme ve tespitler gereği başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüş olup ihale üzerine bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

…

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço bilgilerine ilişkin olarak; isteklinin yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünde, yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisi olarak “2022” yılının beyan edildiği, anılan tabloda ayrıca cari oranın “1,4319”, öz kaynak oranının “0,1527” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,3553” olarak beyan edildiği; iş hacmi bilgilerine ilişkin olarak ise toplam ciro/fatura tutarının “..***,46” şeklinde beyan edildiği, ait olunan yıl bilgisinin bulunmadığı görülmüştür.

İdarece EKAP’tan yapılan 20.06.2023 tarihli sorgulamada isteklinin 2021 yılı bilanço ve gelir tablosu bilgilerine ulaşıldığı ve bunun üzerine, idarenin 20.06.2023 tarihli yazısı ile 2022 yılı bilanço ve gelir tablosu bilgilerinin sunulmasının istenildiği isteklinin 21.06.2023 dilekçesi ekinde SMMM onaylı bilanço bilgileri tablosunu, 2022 yılı bilançosunu ve “20.06.2023 tarihli ayrıntılı gelir tablosu” isimli belgeyi sunduğu; bunun üzerine idarenin 05.07.2023 tarihli yazısı ile “- Gelir tablosundaki cari dönem bilgilerinin; İdari Şartname’nin 7.4.3. “İstekli tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulması yeterlidir.” maddesine uygun olarak (2023 yılı yazılmış) düzenlenmediği görülmüştür. Buna göre söz konusu tablonun İdari Şartnamenin 7.4.3. maddesine uygun olarak düzenlenmesi,

-Sunulan Gelir tablosu ile bilanço belgelerinin EKAP üzerinden görülmesi açısından, ilgili kurumlara beyanname bildirimlerinin yapılmama gerekçelerinin dayanakları ile birlikte açıklanması,…” istenildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 07.07.2023 tarihli dilekçesi ekinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde yayınlanan duyuru metninin çıktısını sunduğu, duyuruda 06.02.2023 deprem felaketi nedeni ile depremden etkilenen illerdeki mükelleflerin 31.07.2023 tarihine kadar mücbir sebep halinde olduğu ve verilmesi gereken beyanname ve bildirimlerin süresinin 15.08.2023 tarihine kadar uzatıldığı, 2023 yılı 1. geçici vergi dönemine ilişkin geçici vergi beyannamelerinin verilmeyeceğinin belirtildiği, ayrıca SMMM onaylı bilanço bilgileri tablosu ile 2022 yılı bilanço ve gelir tablosunun SMMM onaylı örneklerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarece hazırlanmış olup ihale işlem dosyasında bulunan 12.07.2023 tarihli yazıda, “İhale anında inceleme yapılabilmesi için ilgili mevzuat uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu ve gelir tablosu yerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 08.02.2023 tarihinde yayınlanan ‘Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kahramanmaraş’ta meydana gelen depremden etkilen yerler için mücbir sebep ilan edildi.’ ve buna göre şirketin deprem bölgesine kayıtlı olduğundan dolayı, ilgili mevzuatı uyarınca mücbir sebep nedeniyle firmanın SMMM tarafından oluşturulan ve onaylı bilanço ve gelir tablosuna göre yapılan incelemede; mali yeterlilik ve iş hacmi mali analizlerine göre uygundur.” denildiği ve yazı ekinde bulunan isteklilere ait maliyet yeterlilik tablosunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2022 yılı bilanço ve gelir tablosu verileri üzerinden ve istenilen oranları karşıladığı görülmüş olup EKAP kayıtlarından Kurum tarafından yapılan belge sorgulamada görülen istekliye ait 2022 yılı bilanço ve gelir tablosu verilerinin İdari Şartname’de istenilen oranları karşıladığı hesaplanmış olup, diğer taraftan bilanço bilgileri tablosunun kamu ihale mevzuatının öngördüğü şekilde SMMM onaylı olarak sunulmasında da mevzuata aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Mazlum Motor Demiryolu Mak. ve Gemi San. Tic. Ltd. Şti.nin ise yeterlik bilgileri tablosunu “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünde, bilanço bilgilerine ilişkin olarak yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıl bilgisi olarak “2022” yılının beyan edildiği, anılan tabloda ayrıca cari oranın “4,088”, öz kaynak oranının “0,152” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,455” olarak beyan edildiği; ihale işlem dosyasında bulunan 12.07.2023 tarihli yazı ekinde bulunan idarece düzenlenmiş isteklilere ait maliyet yeterlilik tablosunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin 2022 yılı bilanço verileri üzerinden istenilen oranları karşıladığının belirtildiği görülmüş olup EKAP kayıtlarından Kurum tarafından yapılan belge sorgulamada görülen istekliye ait 2022 yılı bilanço İdari Şartname’de istenilen oranları karşıladığı tespit edilmiştir.

İş hacmi bilgilerine ilişkin olarak ise yeterlik bilgileri tablosunda 2022 yılı hizmet işleri ciro tutarının “..**,00 TL” olarak beyan edildiği, idarece beyan edilen bilgilere ilişkin faturaların sunulmasının istenilmediği, bununla birlikte 2022 yılı gelir tablosunun ihale işlem dosyasında bulunduğu ve idarenin yeterlik değerlendirmesini bu veriler üzerinden yaptığı ve bu veriler üzerinden isteklinin istenilen oranları karşıladığının belirlendiği görülmekle birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen hizmet işleri ciro tutarı üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği, bunun için de idarece ilgili faturaların sunulmasının istenmesi gerektiği sonucuna varılmış, ancak 4’üncü iddia kapsamında iş deneyiminin mevzuata uygun tevsik edilmediği anlaşıldığından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Mazlum Motor Demiryolu Mak. ve Gemi San. Tic. Ltd. Şti.nin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından bu aşamada söz konusu belgelerin istenilmesine gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler gereği başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.3.

1-İhale Tarihi İtibariyle Güncel ve Geçerli ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikası
2-İhale Tarihi İtibariyle Güncel ve Geçerli ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikasına ait Denetleme /Audit Raporu

…

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” düzenlemesi yapılmıştır.

Yapılan düzenleme uyarınca iddia konusu edilen her iki belgenin de yeterlik kriteri olarak istenildiği anlaşılmış olup ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda “kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler” satırında “Bakımdan Sorumlu Kuruluş Sertifikası-Certifier, 07.07.2022” olarak söz konusu belgenin beyan edildiği, denetleme raporuna ilişkin bir beyanın bulunmadığı, ihale işlem dosyasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif belgeleri kapsamında da ihale tarihi itibariyle güncel ve geçerli “ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikası” isimli belgenin ve İngilizce örneğinin bulunduğu ancak ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikasına ait Denetleme /Audit Raporu isimli belgenin bulunmadığı tespit edilmiştir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi istenilen belgenin beyan edilmemesinde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Ayrıca, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesindeki “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

Belge Adı

Açıklama

BAKIM SÖZLEŞMESİ

Bakımdan sorumlu kuruluş olan TCDD Taşımacılık A.Ş ile arasındaki Yük Vagonu Bakım Sözleşmesi

İŞ YERİ

İsteklinin revizyon yapacakları, kendilerine ait demiryolu bağlantılı atölyeye sahip olduğunu veya kiraladığını gösterir belge (kira kontratı, ihale tarihindeki TURASAŞ yer tahsisi olduğuna dair belge v.b.)

…” düzenlemesi uyarınca sunulan Yük Vagonu Bakım Sözleşmesi’nin 1 numaralı ekinde denetim raporunun sözleşme ekinde sunulacağının belirtildiği görülmekle birlikte burada da denetim raporunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda “kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler” satırında “ECM, Maintenance Functions Certificate” ve “ECM Audit, ATN_MF EK-A Uygunluk Denetimi” olarak söz konusu belgelerin beyan edildiği, ihale işlem dosyasında anılan isteklinin teklif belgeleri kapsamında da ihale tarihi itibariyle güncel ve geçerli olarak söz konusu belgelerin bulunduğu tespit edilmiştir.

ECM Bakım Temini Fonksiyonu Sertifikasına ait Denetleme /Audit Raporu isimli belgesine ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosunda beyanda bulunulmadığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte olup iddia bu yönden yerinde görülmüştür.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.

…

(6) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyimini gösteren belgenin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyimini gösteren belgeyi kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyimini gösteren belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

(7) Tüzel kişi tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgenin, ihale veya son başvuru tarihinden geriye doğru en az bir yıldır kesintisiz olarak aynı tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, bu ortağa ait iş deneyimini gösteren belgelerin tamamı teminat süresi sonuna kadar başka bir tüzel kişiye kullandırılamaz.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4 Dingilli Yük Vagonlarının Revizyonu (632 ADET)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

632 ADET

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yüklenici işyeri- detayı 2268 Teknik Şartnamesinde açıklanmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Boji ve ekipmanları, fren sistemi ve ekipmanları dahil komple 4 dingilli yük vagonunun tamamının revizyonu yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinde ihale konusu iş “4 Dingilli Yük Vagonlarının Revizyonu (632 ADET)” ve benzer iş ise “Boji ve ekipmanları, fren sistemi ve ekipmanları dahil komple 4 dingilli yük vagonunun tamamının revizyonu yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir.” olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin konu ve tutar olarak uygun olduğunun şikayet üzerine alınan kararda belirtildiği görülmüş olup anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” satırında iş deneyim belgesinin sayısının “2021/612752-5123381-1-1” olarak belirtildiği, teklif belgeleri arasında Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi tarafından düzenlenmiş “220 adet fals tipi (665 seri) cevher vagonu (komple revizyonu) 2021/612752” işine ait iş deneyim belgesinin bulunduğu ve ayrıca idarece 29.992.600 TL’lik iş deneyim tutarının güncel değerinin 87.559.237,63 TL olduğunun hesaplandığı görülmüş olup asgari iş deneyim tutarının (88.247.424,00 x 0,25 = 22.061.856 TL) karşılandığı tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ya da benzer işe uygunluk yönünden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesini düzenleyen idarenin, aynı zamanda incelenen ihaleyi yapan idare olduğu görüldüğünden 13.09.2023 tarihli yazı ile anılan idareden “İdari Şartname'de benzer işin "Boji ve ekipmanları dahil komple 4 dingilli yük vagonunun tamamının revizyonunu yapmış olmak benzer iş olarak kabul edilecektir." düzenlemesi doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesine konu "Fals tipi cevher vagonu komple revizyonu" işi kapsamında bulunan fals tipi cevher vagonu ile 4 dingilli yük vagonu revizyonunun içerik ve kapsamı itibariyle benzerlik ve farklılıkları hakkında bilgi ile iş deneyim belgesine konu işin "boji ve ekipmanlar ile fren sistemi ve ekipmanları" kapsayıp kapsamadığı bilgisi” istenilmiş olup idareden gelen 19.09.2023 tarihli cevabi yazıda, “Talebinize ilişkin olarak Şirketimizin teknik birimlerince; ‘Demiryolu altyapı tasarımında hatların bozulmaması için TCDD tarafından bir maksimum yük değeri belirlenmiş olup tasarlanan tüm yük vagonlarının yük taşıma kapasitesi bu altyapı limitinin altında olmaması gerekmektedir. Altyapı yük sınırlarıyla birlikte yük vagonları aks başına gelen yükle dayanımı da göz önüne alınarak iki dingilli veya dört dingilli olarak tasarlanmaktadır.

Şirketimiz tarafından tasarlanmış/üretilmiş olsun ya da olmasın ülkemizde kullanılmakta olan 4 dingilli yük vagonlarında (Fals tipi yük vagonu dahil) Y25 boji kullanılmaktadır. Fals tipi yük vagonlarında da Y25 boji kullanıldığı için diğer 4 dingilli yük vagonlarında yer alan fren sisteminin aynısı ilgili vagonda da yer almaktadır. Fren sistemlerinin tek farkı aracın maksimum ağırlığına bağlı olan valf basınç ayarlarının farklılığıdır. Özetle; tüm 4 dingilli yük vagonları ve fals cevher vagonları aynı fren yapısına sahip olup sadece valf ayarları parametre olarak farklılık göstermektedir. Yük vagonlarının fren sistem elemanları aynı olduğu için birine bakım yapma sertifikasına sahip bakımcı firma diğerlerine de bakım yapabilmektedir. Sertifikasyon da bojili fren sistemi için tek alınmakta, vagon tipine özgü sertifikalandırma yapılmamaktadır. 4 dingilli yük vagonları ile fals tipi cevher vagonlarının farklılıkları şasi üstünde bulunan taşıma kısmındadır, tüm yük vagonlarının şasi üst kısmı taşıdığı yüke ve yükleme şekline bağlı olarak şekilsel farklılık göstermekte olup tamamı kaynaklı konstrüksiyondan oluşmaktadır.

Dolayısı ile şekli aynı olmasa dahi kaynaklı konstrüksiyon yapısı benzerdir., kimi vagon üstten yükleme ve üstten boşaltım için üstü açık yapıya sahip, kimi vagon ise üstten doldurma alt kapaklardan boşaltma fonksiyonuna sahiptir. Özet olarak; 4 dingilli yük vagonları ile fals vagonlar benzer çelik konstrüksiyona sahip, aynı tip boji üzerinde hareket eden, benzer fren sistemleri ile donatılmıştır.’ şeklinde görüş bildirilmiştir.” denildiği görülmüştür.

Ayrıca iş deneyim belgesinin edinildiği 2021/612752 İKN’li ihalenin Teknik Şartname’si incelendiğinde 3’üncü maddede revizyon tanımının “Parça, ekipman ve sistemin/sistemi oluşturan parçaların temizliği, bakımı, tamiri, boyası, yağlanması, eksik, hasarlı, deforme olmuş parçaların onarılarak, fonksiyonunu kaybetmiş çalışmayan parçaların yenilenerek bir sistemin, komponentinin çalışır hale gelmesini, özetle vagona ait parçaların/sistemlerin fonksiyonunu YVBK’da yer alan periyodik bakım varyantlarına uygun olarak yerine getirmesi için yapılacak tüm işlemleri ifade eder.” denildiği aynı tanıma iş deneyim belgesine konu işin Teknik Şartnamesi’nin 3’üncü maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Bu tespitler doğrultusunda sunulan iş deneyin belgesinin ihale konusu işe ve benzer işe uygun olduğu tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Mazlum Motor Demiryolu Mak. ve Gemi San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunun iş deneyimi bölümünde EKAP’a kayıtlı olan ya da olmayan iş deneyim belgesi beyanında bulunmadığı, “diğer belgeler” bölümünde “Deneyim güncelleme belgesi, 41.130.158,91 TL tutarındaki iş deneyim güncellemeyle 67.680.194,37 TL olmaktadır.” denildiği; idarenin EKAP’a kayıtlı olmayan iş deneyim belgesinin sunulmasını 20.06.2023 tarihli yazı ile istediği OMSAN Lojistik A.Ş. ile imzalanmış “Vagon Tamir Bakım Sözleşmesi”nin sunulduğu, sözleşmenin konusunun 2’nci maddesinde “İşbu sözleşme bojili 4 dingilli, otomatik boşaltma tertibatlı, 400 adet fals tipi yük vagonunun VOA, VOH tamirlerinin detaylarını içerir.” şeklinde belirtildiği, bu hususlardan ihale konusu işe ve benzer işe uygunluk bulunduğu, sözleşme ekindeki belgeden sözleşme bedelinin 40.000.000,00 TL olduğunun anlaşıldığı, asgari iş deneyim tutarının sağlandığı (128.296.000,00 x % 25 = 32.074.000,00 TL) anlaşılmıştır.

Ancak sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığı sözleşmenin “Genel Hususlar” maddesinden anlaşıldığı halde personel çalıştırıldığına ilişkin belgeler ile ihale tarihi itibariyle damga vergisinin ödendiğini gösterir belgelerin sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle özel sektöre gerçekleştirilen işler ait iş deneyiminin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği değerlendirildiğinden ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli yönünden iddia yerinde görülmüştür.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

05.07.2023 tarihinde idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye “Teklif fiyatınızın dayanağını gösterecek, aşırı düşük teklif açıklamanızın incelenebilmesi için, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekte bilgi olarak gönderilen 79. maddesinde belirtilen hususlara göre, ekli standart formlardan ilgili olanlarının tevsik edici ekleri ile birlikte Mali Müşavir onaylı olarak doldurulması” istenilmiş ve yazı ekinde “1. KİK Genel Tebliği Hizmet Alımları Aşırı Düşük Teklif Değerlendirme maddeleri 2. Maliyet tespit tutanağı, satış tutarı tespit tutanağı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı, stok tespit tutanağı, analiz formatı Standart Formları” ifadelerini içeren yazı tebliğ edilmiştir.

İhale komisyonu kararında “İstekli tarafından aynı yazı ekinde belge olarak, İdaremizin 2022 yılında ihalesini yaptığı teslimleri devam eden vagon revizyon ilerinde alt işveren olarak çalıştığını gösteren işlere ait faturalar ile başka kurumlar için yaptığı benzer işlere ait faturalar sunulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7 maddesinde yer alan; “İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.” düzenlemesi gereği;

Bu faturaların incelenmesinde isteklinin alt işveren olarak Şirketimiz revizyon işlerini kendi tesislerinde İdaremizin imzaladığı sözleşmedeki bedellerden daha düşük maliyetlere yapmış olduğu görülmüştür. Bu ihalede teklif edilen birim fiyatın ise alt işveren olarak halen yaptığı işlerin birim fiyatından %91 oranında fazla olduğu tespit edilmiş olup, buna rağmen yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre aşırı düşük durumunda kaldığı görülmüştür.

Ayrıca, yapılan incelemede yaklaşık maliyetin hesaplanmasında bir önceki alımın dikkate alınmadığı, firma proforma tekliflerine göre belirlendiği görülmüştür. Firmalar proforma tekliflerini genellikle gerçekçi vermemekte ihalede avantaj sağlamak adına yüksek göstermekte bu durum ihalelerde aşırı düşük teklif belirlenmesi ve incelenmesinde doğru değerlendirme yapılmasını engellemektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, isteklinin hali hazırda benzer işler için fatura sunarak yaptığı açıklamalar uygun bulunmuş ve en düşük teklifi veren istekli aynı zamanda en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin 07.07.2023 tarihli yazısı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu yazıdaki ifadeler, “Aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili 79.3.2. maddesine göre firmamız tarafından son 12 ay içerisinde kurumunuz tarafından ihale edilip, diğer firmalar tarafından da alt yüklenici ve/veya taşeron olarak vagon revizyonları yapılarak teslim edilmiştir. Bunlara örnek olarak Acarlar Vagon Fabrikasının almış olduğu 2021/611948 İKN’li 350 adet Habis tipi (275/285 Seri) Kapalı Yük Vagonu Revizyonu işinin 174 adet revizyonu, Moskino Makine Elektrik Reklam İnş. Yaz. İth. İhr. Ltd. Şti. & Acarlar Dok. San. A.Ş. Adi Ortaklığının almış olduğu 2022/549324 İKN’li Kapalı Tip Yük Vagonu Revizyonu 4 Kalem – 300 adet işinin 50 adet Uadgs (Birim fiyat 95.000,00 TL), 50 Adet Gabs (Birim fiyat 95.000,00 TL), 50 adet Hbbbillnss (Birim fiyat 100.000,00 TL), 50 adet Gbs (Birim fiyat 100.000,00 TL) tipi vagonların revizyonu, 2022/541043 İKN’li Platform Tip Yük Vagonu Revizyonu MSB Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı’nın 2022/1388808nolu 33 adet Z tipi Sarnıçlı Vagonlarının Periyodik Revizyon Bakımlarının yapılması işi (Birim fiyat 98.750,00), TCDD 2. Bölge Demiryolu Servis Müdürlüğünde Bulunan 85 adet (Fb, Faccpps, Ks Tipi) Vagonların revizyon işlemleri (Birim fiyat 76.500,00 TL) firmamız tarafından yapılıştır. Ayrıca 3. Şahıs firmalardan Eti Lojistik (Sgs-Birim Fiyat 72.900,00 TL), Ar-gü (Rgs, Regs, Sgs-Birim Fiyat 69.500,00 TL), firmalarının da revizyonları firmamız tarafından yapılmıştır. Belirtilen işlerimize ait faturalarımız ekte sunulmuştur.

3. şahıs firmalarına ait işlerin revizyon şartnameleri her ne kadar sizinle aynı olmasa da faturaları ekte sunulmuştur.” şeklindedir. Yazı ekinde, MSB Akaryakıt İkmal ve Nato Pol. Tes. İşl. Başkanlığı’na ve özel sektör firmalarına vagon revizyonu işlerine ilişkin ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen 34 adet fatura örneğinin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesindeki yöntemlerle yapılması gerekmekte olup ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının dayandırıldığı yöntemin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesindeki “İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.” açıklamaları olduğunun belirtildiği tespit edilmiştir.

Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesindeki açıklama “İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.” şeklinde olup teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, esas olarak aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilecekken isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabileceğinin açıklandığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla incelenen hizmet alım ihalesinde teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunun söz konusu olmadığı, sunulan faturaların teklifi oluşturan maliyet bileşenleri arasında bulunan mallara ilişkin değil 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere (ve özel sektöre)“vagon revizyonu işine” ait olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesindeki açıklama yönteminin incelenen duruma uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklama yazısında “Aşırı düşük teklif açıklaması ile ilgili 79.3.2. maddesine göre firmamız tarafından son 12 ay içerisinde kurumunuz tarafından ihale edilip, diğer firmalar tarafından da alt yüklenici ve/veya taşeron olarak vagon revizyonları yapılarak teslim edilmiştir.” denilmek suretiyle açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.2’nci maddesine dayandırdığı tespit edilmiştir.

Bu yönden değerlendirme yapıldığında, yukarıda belirtilen açıklamalarda tek tek sayma suretiyle açıklanan yöntemlere uygun olarak aşırı düşük teklif açıklaması sunulması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı durumlarda istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği, incelenen ihalede de ihale konusu işe ilişkin teklifin aşırı düşük olma gerekçelerinin açıklanmasının mümkün olduğu, fiilen mümkün olmama durumunun söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde aşırı düşük tekif açıklamaları uygun bulunmadığından ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

B1. Raporun 1’inci iddiaya ilişkin paragraflarında yer verilen inceleme ve hukuki değerlendirmelere göre:

Acarlar Dokuma San. ve Tic. A.Ş.nin EKAP’a yüklü olan yönetim kurulu karar defteri sayfalarında ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilginin bulunmadığı tespit edildiğinden anılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B3. Raporun 3’üncü iddiaya ilişkin paragraflarında yer verilen inceleme ve hukuki değerlendirmelere göre:

Başvuru sahibi Moskino Makina Elektrik Reklam İnşaat Yazılım İthalat İhracat Limited Şirketi ile Acarlar Dokuma San. ve Tic. A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde istenilen belgelere ilişkin beyanlarının bulunduğu; ihale işlem dosyasında ECM Bakım Temini Sertifikalarının bulunduğu ve fakat denetim raporlarının bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak EKAP üzerinden yapılan incelemede, idarece yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bu belgelerin sunulmasına ilişkin olarak bu iki istekliden talepte bulunulmadığı anlaşıldığından her iki istekliden de söz konusu yeterlik belgelerinin sunulmasının İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesi uyarınca istenilmesi gerektiği tespit edilmekle birlikte Acarlar Dokuma San. ve Tic. A.Ş.nin 1’inci iddia kapsamında değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıldığından yalnızca Moskino Makina Elektrik Reklam İnşaat Yazılım İthalat İhracat Limited Şirketi’nden İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde düzenlenen belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Rayvag Vagon Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin, Mazlum Motor Demiryolu Makinaları ve Gemi Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ve Acarlar Dokuma San. ve Tic. A.Ş.nin değerlendirme dışı bırakılması ve B3 paragrafı kapsamında yapılan inceleme ve hukuki değerlendirmeler neticesinde Moskino Makina Elektrik Reklam İnşaat Yazılım İthalat İhracat Limited Şirketi’nden İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde düzenlenen belgelerin mevzuata uygun şekilde sunulmasının idarece istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.