KİK Kararı: 2023/UH.II-1230 (20 Eylül 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/047
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 20.09.2023
Karar No : 2023/UH.II-1230
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uçhisar Kurumsal Yemek Güvenlik Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kiraz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/756806 İhale Kayıt Numaralı “2023/ 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında İzmir İli/ Kiraz İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/ Ortaokul/ Lise Öğrencilerine Malzeme Dâhil 180 Gün 416880 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kiraz İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 29.08.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2023/ 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında İzmir İli/ Kiraz İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/ Ortaokul/ Lise Öğrencilerine Malzeme Dâhil 180 Gün 416880 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Uçhisar Kurumsal Yemek Güvenlik Sistemleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 23.08.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.08.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.08.2023 tarih ve 106481 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1012 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhale Üzerinde Bırakılan İstekli Tarafından Sözleşme İmzalanmadan Önce İdareye Sunulacak Belgeler;

10.1. Yemek üretim ve dağıtımı, yemeği hijyenik ortamda taşımaya elverişli Termokinli araçlarla yapılacaktır. Yüklenici kendi malı araçlar için demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunu; kiralık araçlar için ise noter onaylı kira sözleşmesini sözleşme imzalamadan önce idareye sunacaktır. Ayrıca Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipmanlar için ise kira sözleşmesi sunulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede belirtilen belgelerin sözleşmeden önce idareye verilmesinin zorunlu olduğu, ancak kamu ihale mevzuatı çerçevesinde sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların neler olduğunun açık olduğu ve söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.28. Yemeklerde iç yağı, kuyruk yağı, vb. kesinlikle kullanılmayacaktır. İdarenin vereceği karar doğrultusunda ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve mısırözü gibi sıvı yağlar kullanılacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı, ancak Teknik Şartname’de peynirli makarna yemeğine ilişkin içerikte “10 gr margarin” girdisine, pirinç pilavı yemeğine ilişkin içerikte “5 gr tereyağı” girdisine yer verildiği, Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı ilgili maddesinde ise yemeklerde ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve mısırözü gibi sıvı yağların kullanılacağının belirtildiği, söz konusu düzenlemeden margarin ve tereyağı girdisinin yemeklerde kullanılmayacağının anlaşıldığı, bu hususun ihale dokümanında çelişkili bir duruma sebebiyet verdiği ve istekliler açısından tekliflerin hazırlanması aşamasında tereddüt oluşturacağı, ayrıca sağlıklı bir şekilde maliyet hesaplaması yapılarak fiyat teklifi hazırlanamayacağı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

3. Teknik Şartname'nin 8.5’inci maddesinde “…Yüklenici yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacaktır. Bu husustaki tüm giderler yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “…75.2. İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin” istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. İdarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle idari şartnamenin “Alt Yükleniciler” maddesi “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebilecek ve her ne kadar idari şartnamede işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da yüklenici, ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabilecektir…” açıklamasının yer aldığı, söz konusu açıklamaya göre idarelerin ihale dokümanında ilaçlamanın “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”e uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği ve yüklenicinin “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”ne sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı, bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise, ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin Teknik Şartname’de düzenleme yapılmasının zorunlu tutulacağı açıklamasına yer verilmesine rağmen, Teknik Şartname’de böyle bir düzenlemeye yer verilmediği, buna uygun yeniden düzenleme yapılmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.

(2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır… ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2023/ 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında İzmir İli/ Kiraz İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/ Ortaokul/ Lise Öğrencilerine Malzeme Dâhil 180 Gün 416.880 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 2023/ 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında İzmir İli/ Kiraz İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/ Ortaokul/ Lise Öğrencilerine Malzeme Dâhil 180 Gün 416.880 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi

e) Miktarı: 2023/ 2024 Eğitim ve Öğretim Yılında İzmir İli/ Kiraz İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan İlkokul/ Ortaokul/ Lise Öğrencilerine Malzeme Dâhil 180 Gün 416.880 Öğün Öğle Yemeği Yemek Pişirilmesi, Dağıtılması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede belirtilen 13 Taşıma Merkezi Okul” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İzmir İli Kiraz İlçesi 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı İş Takvimine göre Taşımalı Eğitim Kapsamına alınan 13 taşıma merkezi okullarda bulunan 2.316 Öğrenciye sıcak öğle yemeği pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi ne ilişkin hizmet alımı işidir.” düzenlemesi,

Anılan Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhale Üzerinde Bırakılan İstekli Tarafından Sözleşme İmzalanmadan Önce İdareye Sunulacak Belgeler:

10.1. Yemek üretim ve dağıtımı, yemeği hijyenik ortamda taşımaya elverişli Termokinli araçlarla yapılacaktır. Yüklenici kendi malı araçlar için demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunu; kiralık araçlar için ise noter onaylı kira sözleşmesini sözleşme imzalamadan önce idareye sunacaktır. Ayrıca Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipmanlar için ise kira sözleşmesi sunulacaktır.

10.2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce belgeler; idareye imza karşılığı teslim edilecektir. İdare tarafından gerekli incelemeler ve evrak sorgulamaları yapıldıktan sonra sözleşme imzalanacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikayete konu ihalenin İzmir İli Kiraz İlçesi 2023-2024 eğitim öğretim yılı iş takvimine göre taşımalı eğitim kapsamına alınan 13 taşıma merkezi okullarda bulunan 2.316 öğrenciye sıcak öğle yemeği pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin hizmet alımı olduğu, 10 adet ihale dokümanının indirildiği ve 6 istekli tarafından ihaleye teklif verildiği, 31.08.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Fatih Öztürk İnşaat Hafriyat Gıda Turizm ve Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı ve C.A.S. Gıda Tekstil ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından; Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde, sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacak belgelere yer verildiği, söz konusu belgelerin sözleşmeden önce idareye verilmesinin zorunlu olduğunun düzenlendiği, ancak kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların düzenlendiği, bahse konu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinde yer verilen ve ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Şikayete konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin aktarılan 10’uncu maddesinden, yemek üretim ve dağıtımının termokinli araçlarla yapılacağı, yüklenici tarafından kendi malı araçlar için demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunun; kiralık araçlar için ise noter onaylı kira sözleşmesinin sözleşme imzalamadan önce idareye sunulacağı, ayrıca Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine göre edinilmiş ekipmanlar için ise kira sözleşmesinin sunulacağı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede, kamu ihale mevzuatında sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve bu belgelerin sunulmaması halinde hangi yaptırımların uygulanacağının belirli olduğu, iddia konusu edilen belgelerin de sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler arasında yer almadığı, dolayısıyla bahsi geçen belgelerin sözleşme imzalanmadan önce sunulmasının istenemeyeceği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemenin bu haliyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.28 Yemeklerde iç yağı, kuyruk yağı, vb. kesinlikle kullanılmayacaktır. İdarenin vereceği karar doğrultusunda ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve mısırözü gibi sıvı yağlar kullanılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Gramajlar” başlıklı maddesinde “Taşıma merkezi okullarımızda yemek hizmetini verecek yüklenicinin uygulayacağı gramajlar çıkartılacak yemek listeleri aşağıda verilmiştir. Ancak bu listede olmayan yemekler idare tarafından menüye yazıldığı takdirde yüklenici tarafından itiraz edilmeden yapılacaktır. Bu yemeklerde kullanılan gramajlar için verilen gramaj listesindeki benzer yemekler baz alınarak hazırlanır. Yemek yapımında uygulanacak gramajlar aşağıdaki listelerdeki miktarlar aynen uygulanacaktır.

Normal yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin (çiğ) olarak cins ve miktarlarım gösterir listedir.

EK:3

Yemeğin Cinsi:

Malzemenin Cinsi:

Miktarı (Öğün)

…

Pirinç Pilavı (328 Cal)

Pirinç

50 gr.

Şehriye

10 gr

Çiçek yağı

10 gr

Tereyağı

5 gr

…

Peynirli Makarna (307 Cal)

Makama

60 gr

Lor Peyniri

15 gr

Margarin

10 gr

” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Yemek Yapımında Kullanılacak Malzemenin Esvafı” başlıklı maddesinde “Yağlar

Zeytinyağı:

Yemeklerde kullanılacak sıvı yağlar adedi hararette mayi ve berrak olacak, tortu ve suyu bulunmayacaktır.

…

Mısırözü Yağı:

Adedi hararetle mayi ve berrak olacaktır. Tortu ve suyu bulunmayacaktır

…

Ayçiçek Yağı:

Adedi hararetle mayi ve berrak olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden yemeklerde iç yağı ve kuyruk yağı gibi yağların kullanılmayacağı, idarenin vereceği karar doğrultusunda ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve mısırözü gibi yağların kullanılacağı, yemek çeşitleri incelendiğinde ise çiçek yağının ana yemeklerde, zeytinyağının zeytinyağlı yemek ve salata çeşitlerinde, tereyağının pilavda ve margarinin peynirli makarnada esas olarak kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen doküman düzenlemelerine bakıldığında yemeğin üretiminde kullanılacak yağların ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve mısırözü gibi sıvı yağlar olacağı, ancak pilav için tereyağı ve peynirli makarna için margarin kullanılabileceği belirtilmiş olup, buna göre Teknik Şartname’de çiçek yağı, zeytinyağı, margarin ve tereyağının kullanılacağı yemek çeşitlerinin ayrı ayrı belirlendiği ve isteklilerce de tekliflerin oluşturulmasında söz konusu yemek çeşitlerinin ve içeriklerinde yer alan malzemelerin gramajlarının dikkate alınacağı, dolayısıyla idarece yapılan düzenlemelerde isteklileri teklif oluşturulmasında tereddüte düşürecek ve çelişki yaratacak bir içeriğe yer verilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “…75.2. İhale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde (temizlik ve yemek hizmet alımı gibi); ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin” istenilmemesi gerekmektedir. Bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak teknik şartnamede düzenleme yapılması gerekmektedir. İdarelerce ihale konusu hizmette alt yüklenici çalıştırılmaması öngörülüyor ise haşerelere karşı ilaçlamanın ihale konusu hizmetin karakteristik edimi olmaması nedeniyle idari şartnamenin “Alt Yükleniciler” maddesi “İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” şeklinde düzenlenebilecek ve her ne kadar idari şartnamede işin alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirtilmiş olsa da yüklenici, ilaçlama işini anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırabilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İhale konusu alımın tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahi olan giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik Şartname ’de belirtilen yemek yapımında ve dağıtımında kullanılacak tüm malzemeler, araçlar ve personel giderleri, nakliye giderleri, temizlik giderlere, kıyafet giderleri, eğitim giderleri, iş güvenliği ve işçi sağlığı mevzuatı gereğince yapılması zorunlu her türlü gider, idarece talep edilmesi halinde laboratuvar tahlili giderleri ve teknik şartnamede açıklanan diğer mal, malzeme ve hizmete ait giderler ile ilaçlama giderleri teklif fiyata dahildir.

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Temizlik Hizmetleri” başlıklı 8’inci maddesinde “8.5. Yüklenici yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacaktır. Bu husustaki tüm giderler yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları doğrultusunda ihale konusu hizmetin sadece ilaçlama olmadığı ihalelerde; ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmaması ve rekabetin arttırılması amacıyla bu ihalelerde İdari Şartname’nin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinde “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin” istenilmeyeceği, bu ihalelerde, ilaçlamanın Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak gerçekleştirileceği; yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması durumunda ilaçlamanın yüklenici tarafından yapılacağı; bu izin belgesine sahip olmaması durumunda ise ilaçlamanın anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacağına ilişkin olarak Teknik Şartname’de düzenleme yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin “İzmir İli Kiraz İlçesi 2023-2024 eğitim öğretim yılı iş takvimine göre taşımalı eğitim kapsamına alınan 13 taşıma merkezi okullarda bulunan 2.316 öğrenciye sıcak öğle yemeği pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi ne ilişkin hizmet alımı” olduğu, söz konusu iş kapsamının sadece ilaçlama işi olmadığı ve ilaçlamanın hizmetin karakteristik edimi olmadığı, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde bu doğrultuda bir belge istenilmediği, bahse konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 8.5’inci maddesinde ise yüklenicinin yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacağı ve bu husustaki tüm giderlerin yükleniciye ait olacağı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, isteklilerden ilaçlamaya ilişkin olarak herhangi bir yeterlik belgesinin istenmemesi, ilaçlamanın yüklenici veya üçüncü kişilerce yapılmasına ilişkin bir sınırlama getirilmemesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar şikâyete konu Teknik Şartname maddesinde, yüklenicinin Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesine sahip olması gerektiğine ilişkin düzenlemelere yer verilmese de yüklenicinin ilaçlamayı usulüne uygun yapacağının düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.