KİK Kararı: 2023/UH.II-1227 (20 Eylül 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/047
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 20.09.2023
Karar No : 2023/UH.II-1227
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1232427 İhale Kayıt Numaralı “Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 23.08.2023 tarihli ve 2023/MK-204 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/109-02 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işle aynı nitelikte olan 2022/692350, 2022/1071996, 2022/1080277, 2022/1073064, 2022/1282194 ihale kayıt numaralı ihalelerin yaklaşık maliyeti karşılaştırıldığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre doğruyu ve gerçeği yansıtmadığı, yüksek olarak hesaplandığı, ihale öncesi yaklaşık maliyet hesaplanırken hangi firmalardan teklif alındığının, piyasa araştırması için teklif sunan isteklilerin ihaleye iştirak edip etmediğinin, etmişler ise ihale öncesi sundukları tekliflerle ihalede sundukları tekliflerin uyumlu olup olmadıklarının araştırılması gerektiği, yaklaşık maliyet çok yüksek hesaplandığından dolayı tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı ayrıca piyasa araştırması için teklif veren firmaların yaklaşık maliyeti yükseltmek için gizli anlaşma yapmalarının Türk Ceza Kanunu’na göre suç olduğu,

2. İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin “Kent Temizlik Hizmetlerinde (Çöplerin Toplanması ve Taşınması, Cadde ve Sokakların Makine İle Süpürülmesi – Yıkanması Hizmetleri) Yüklenici Tarafından Temin Edilen Araçlar İle Yapılan Sürücülü ve/veya Sürücüsüz Araç Kiralanması Hizmet İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” şeklinde belirlendiği, bahse konu benzer iş tanımının işin kendisi olduğu, “İş Amacına Göre Üzerine Çeşitli Ekipmanlar Monte Edilmiş Yük Taşımada Kullanılmayan veya Yük Taşımada Kullanılan Motorlu Araç Kiralanması’’ terimlerin benzer iş tanımı araç kiralama olmadığından şikâyete konu ihaleye katılımı engellediği, benzer iş tanımının her türlü araç kiralanması işi şeklinde belirlenmesinin daha doğru olacağı, rekabeti ve katılımı kısıtlamayacağı,

3. Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı, açıklamalarının reddedilmesinin tekliflerinin gerçekliğini değiştirmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Davacı Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 30.03.23023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararında dava konusu Kurul kararının ikinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin kısımların iptaline karar verildiği,

Ankara 16. İdare Mahkemesinin anılan kararının uygulanmasını teminen alınan 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararında 2'nci iddiaya ilişkin değerlendirme ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,

2. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2'nci iddiası ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmının esasının incelenmesine,” karar verildiği,

Söz konusu Mahkeme ve Kurul kararı doğrultusunda Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci ve üçüncü iddialarının ilgili kısımlarının incelenmesi neticesinde alınan Kamu İhale Kurulunun 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararı ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verildiği,

Kurum tarafından Mahkeme kararının temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 12.07.2023 tarihli ve E:2023/1747, K:2023/3466 sayılı kararda “…Temyize konu Mahkeme kararının davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3(a) iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dava konusu işlemin; davacı şirketin 1. iddiasına ilişkin kısmı yönünden;

. Aktarılan kanunî düzenlemelere göre kamu ihalelerine yönelik şikâyet başvurusu süresi, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren islemeye başlayacak olup, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin "farkına varıldığı tarihin" ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ihalenin 15/12/2022 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının 29/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı şirket tarafından 04/01/2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin 29/12/2022 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikâyet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup bu tarih esas alındığında yasal süresi içinde şikâyet başvurusu yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davacının idareye şikâyet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmı yönünden sürenin ihale tarihi olan 15/12/2022 tarihi esas alınarak reddine ilişkin dava konusu

işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Dava konusu işlemin; davacı şirketin 2 ve 3(b) iddialarına ilişkin kısmı yönünden;

Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla 12/07/2023 tarihinde yapılan toplantıda içtihat değişikliğine gidilmiş olup, aktarılan kurallardan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, bu iki aşamalı idarî başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağı, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülemeyeceği, şikâyet başvurusunun Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususlarla ilgili idarî usulün bir parçası olduğu, ihale dokümanına yönelik iddia konusu hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içerisinde ve her durumda ihale gününden üç is günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurul tarafından incelenemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Kamu İhale Kurumu'nun itirazen şikâyet başvurularını şikâyet dilekçesinde ileri sürülen iddialar ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla sınırlı olarak incelemesi gerekmektedir. Aksi hâlde, şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar yönünden Kanun'un aradığı "şikâyet" aşaması atlanarak doğrudan itirazen şikâyet yolu açılmış olacaktır ki, bu durum merci tecavüzü oluşturacağı gibi, Kanun'un emredici bir hükmünün uygulanmaması sonucunu doğuracaktır.

Belirtilen gerekçelerle, şikâyet dilekçesinde ileri sürülmeyen bir iddianın itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülmesi durumunda bu iddianın doğrudan Kurul'ca incelenmesi mümkün olmadığından, temyize konu Mahkeme kararının incelenen kısmında hukuka uygunluk, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle Ankara 16. İdare Mahkemesi'nin 30.03.2023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararının 3(a) iddiasına ilişkin kısmının onanmasına, 1’inci iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, 2 ve 3(b) iddiaları yönünden ise dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği,

Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan kararının uygulanmasını teminen alınan 23.08.2023 tarihli ve 2023/MK-204 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı kararı ile bu karar gereğince yapılan inceleme sonucu verilen 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararının 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin kısmı yönünden hukuken geçerliliğini koruduğuna,

3- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi başvuru sahibinin 1’inci iddiası ile sınırlı yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” 9’uncu maddesinde (1) “Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dâhil olmayan başka giderler öngörülmez.

...

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş makinesi Kiralama

…

e) Miktarı: Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması Nakli ile Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmet İşlerini Yürütmek için 21 Ay Süre ile 21 İş Kalemi Olmak Üzere Toplam 52 Adet Makine ve Ekipmanın Şoför Hariç Çalıştırılması işidir.

Yaz Sezonlarında (2023 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, 15 Ekim - 2024 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) toplam 11,5 ay boyunca 21 kalemde 52 araç çalıştırılacaktır. Kış Sezonlarında (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan, 15 Ekim, Kasım, Aralık - 2024 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan) toplam 9,5 ay boyunca 21 kalemde 44 araç çalıştırılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuşadası Belediyesi Mücavir Alan Sınırları İçerisinde” düzenlemesi almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (7+1 m³)

saat

38.668,5

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (13+1,5 m³)

saat

60.840

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Özel Çöp Kamyonu (20 m³)

saat

4.504,5

4

Mini Damperli Çöp Kamyoneti

saat

12.402

5

Konteyner Yıkama Aracı

saat

3.870,5

6

6 m³ lük Vakumlu Yol Süpürme Aracı

saat

3.870,5

7

4 m³ lük Vakumlu Yol Süpürme Aracı

saat

3.870,5

8

Yol Süpürme ve Yıkama aracı

saat

3.870,5

9

Hidrostatik Yol Süpürme Aracı

saat

3.878

10

8 tonluk Yol Yıkama Tankeri

saat

3.870,5

11

5 tonluk Yol Yıkama Tankeri

saat

3.870,5

12

Buharlı Mobil Yıkama Aracı

saat

3.878

13

Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi

ay

21

14

Elektrikli Çöp Toplama Aracı

ay

21

15

Sepetli Motosiklet

ay

63

16

Servis Minibüsü

ay

21

17

Açık Kasa Damperli Kamyon

saat

3.863

18

Yeraltı ve Yerüstü Konteyner Yıkama Aracı

saat

1.475

19

Kamyonet

ay

105

20

Kaptı Kaçtı

ay

84

21

Denetim Aracı

ay

21

İdare tarafından hazırlanan ihale onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; yaklaşık maliyetin akaryakıt dâhil araç maliyeti, akaryakıt hariç olan araçların kiralama maliyeti, sarf malzeme maliyeti ve araç takip maliyeti olmak üzere dört adet iş kaleminden oluştuğu,

İdarece ihale konusu iş kapsamında kullanılacak akaryakıt dâhil olan 14 aracın toplam yaklaşık maliyetinin 150.409.380,36 TL olarak hesaplandığı, araçların fiyatlarının tespitinde gib.gov.tr adresinden temin edilen kasko değerlerinin ve firmalardan alının fiyat tekliflerinin esas alındığı, ayrıca araçların hem saatlik amortisman, yedek parça, tamir bakım, sigorta vb. giderleri için hem de saatlik akaryakıt tüketim miktarının hesaplanması için Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca (Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) yayımlanan formüllerin kullanıldığı,

İhale konusu iş kapsamında kiralanacak diğer 7 adet aracın toplam yaklaşık maliyetinin 4.182.278,51 TL olarak hesaplandığı, toplam yaklaşık maliyeti 2.103.254,65 TL olan kamyonet, kaptı kaçtı ve denetim aracının şasi fiyatlarının gib.gov.tr adresinden temin edilen kasko değerlerinin ortalaması olduğu, toplam yaklaşık maliyeti 2.079.023,86 TL olan minibüs, sepetli motosiklet, elektrikli vakumlu temizlik makinası ve elektrikli çöp toplama aracının ise saatlik giderinin hesaplanması için Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) araç analiz formülünün kullanıldığı,

Yaklaşık maliyeti 75.200,00 TL (752 m²/yıl × 100 TL) olan sarf malzeme maliyeti için (araç giydirme maliyeti) ve yaklaşık maliyeti 16.713,20 TL (1016 ay × 16,45 TL) olan araç takip maliyeti için idarece fiyat teklifi alındığı,

Ayrıca yaklaşık maliyet hesaplanırken %1,567 oranında diğer gider, (2.423.891,57 TL) %7 oranında müteahhit karı (10.827.850,05 TL) öngörüldüğü ve yaklaşık maliyetin idarece 167.935.313,69 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdarece hazırlanan 08.11.2022 tarihli tutanakta “21 Ay süreli "Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği Ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi" yaklaşık maliyetini kanun ve yönetmeliklerin öngördüğü hesaplamalarla yapmış bulunmaktayız.

2021 Yılı Aralık ayında ülkemizde yaşanan ekonomik kriz ve krizden sonra mal veya hizmet almalarında firmaların sadece günlük teklifler vermesi, uzun vadeli teklif vermemeleri, teklifleri Euro bazında vermeleri, piyasanın çok değişken olmasından kaynaklı olarak yaklaşık maliyetimizi belirlerken 04.03.2009 tarihli 27159 sayılı Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti başlıklı 8. Madde uyarınca piyasa fiyat araştırması yapmayı uygun bulduk.” ifadeleri yer almaktadır.

Bunun üzerine idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında Kamu İhale Mevzuatının yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti ile ilgili öngördüğü usul ve esaslar çerçevesinde piyasadan işin ayrıntılarının belirtildiği, Teknik Şartname düzenlemeleri gönderilerek fiyat araştırması yapıldığı, bu kapsamda 3 firmadan fiyat teklifi alındığı, (Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çınar Çevre İnş. Gıda. Tar. Eğt. Sağ. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti, Altaş Yapı San. ve Tem. Tic. A.Ş.) ve elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin 286.928.163,82 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu bağlamda idarece şikâyete konu ihalenin toplam yaklaşık maliyetinin 286.928.163,82 TL ile 167.935.313,69 TL’nin aritmetik ortalaması esas alınarak 227.431.738,75 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin yaklaşık maliyeti hesaplarken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatları, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatları, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerini, konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatları, ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatları herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri, her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda ise idarece re’sen fiyat belirlenebileceği, dolayısıyla idarelere yaklaşık maliyetin hesaplanma yönteminin belirlenmesi noktasında serbesti ve takdir yetkisi tanındığı, idarece belirlenen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak hesaplanacağı, işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği ve kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler de eklenerek yaklaşık maliyetin hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda, idare tarafından birim fiyat teklif cetveline uygun olacak şekilde ve ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusuna yaklaşık maliyetin hesaplandığı, söz konusu yaklaşık maliyet hesabı ile buna dayanak oluşturan eki belgelerde yapılan hesaplamaların birbiriyle uyumlu olduğu, başvuru sahibinin iddiasının aksine sadece fiyat teklifleri üzerinden hesaplama yapılmadığı, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği dikkate alındığında idare tarafından yapılan hesaplamalarda kamu kurum ve kuruluşlarının belirlediği fiyatlar ile fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin birlikte kullanılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

Diğer taraftan başvuru sahibinin iddiasında aynı idarenin önceki yıllarda yaptığı benzer ihalelerin yaklaşık maliyetleri ile kıyaslama yapılmak suretiyle incelemeye konu ihalenin yaklaşık maliyetinin yüksek belirlendiği iddia edilmekte ise de, her bir ihalenin kendi doküman düzenlemeleri çerçevesinde farklı durumlar oluşturabileceği, işin süresinin ve iş kapsamında kullanılacak araçların farklılaşabileceği, bu sebeple başka ihalelerin yaklaşık maliyeti ile bahse konu ihalenin yaklaşık maliyetinin kıyaslanması suretiyle bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.