KİK Kararı: 2023/UH.II-1216 (13 Eylül 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/046
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 13.09.2023
Karar No : 2023/UH.II-1216
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özer Atık Yön. Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü,

Fabrikalar Mah. Dumlupınar Bulvarı No:3 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/506160 İhale Kayıt Numaralı “Arıtma Çamuru Nakliyesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 22.06.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Arıtma Çamuru Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Özer Atık Yön. Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.07.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 14.08.2023 tarih ve 104347 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/943 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerine bırakılan istekli Meteor Kur. Hizm. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço tablosu ve gelir tablosunun ihalede istenen yeterlik kriterini karşılamadığı,

2. İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı, anılan isteklinin özel sektöre yönelik iş deneyimi sunduğu, özel sektöre yönelik iş deneyim belgesinin tevsiki amacı ile sözleşmeye ilişkin damga vergisinin ödenmediği, ihale ilanından sonra yapılan ödemenin geçerli sayılamayacağı, düzenlenen faturalar ile sözleşme bedeli arasında uyumsuzluk olduğu,

3. İhale üzere bırakılan istekli tarafından teklifi imzalayana ait vekâlet beyanında bulunulmadığı, oysaki vekil sıfatı ile teklif imzalayanların rol atamasının yapılması ve vekâletnamelerinin de teklifleri ile beyan edilmesi gerektiği, buna rağmen vekâletname sunulmadığı halde teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği,

4. Tek geçerli teklif sahibi anılan isteklinin teklifi ile işin maliyeti arasındaki farkın 5.383.200,00 TL belirlendiği, bu ihalede söz konusu teklifle işin yapılmasının mümkün olmadığı, maliyetin belirlendiği tarih ile ihale tarihi arasındaki sürede yapılan zamların işin girdi kalemlerini de yükseltmesi sebebiyle yeniden maliyet hesaplaması yapılarak ihaleye çıkılmasının işin sürdürebilirliği ve yüklenici firmaların işi yapabilmesi açısından önem arz ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “…(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

4-Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır…

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir…

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır… ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Arıtma Çamuru Nakliyesi İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

480 takvim günü süre ile 36.000 TON Arıtma Çamuru Nakliyesi İşidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Beldibi, Göynük, Kemer, Çamyuva, Tekirova, Kumluca, Finike, Demre, Kaş, Kalkan, Elmalı ve Korkuteli Atıksu Arıtma Tesisleri;” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir…

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler kısmında “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” bölümünde aşağıdaki bilgilerin beyan edildiği görülmüştür.

“Cari oran: 2,15155125452909

Öz kaynak oranı: 0,199058360141376

Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0

Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar: 2022”

Aynı şekilde söz konusu tabloda iş hacmi bilgileri kısmında “Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıllar Ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” bölümünde “2022-***4,94 TRY” ve “2021-***3,22 TRY” şeklinde beyanda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde, esas incelemesi kapsamında Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan 2022 yılına ilişkin bilanço sorgulamasında ulaşılan bilgiler ile yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin birbiri ile uyumlu olduğu, bu çerçevede anılan istekliye ait cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ihale dokümanında belirtilen oranları karşıladığı, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarı (11.880.000,00 TL) dikkate alındığında ise anılan istekliye ait 2022 ve 2021 yılı toplam ciro tutarlarının ortalamasının söz konusu teklif tutarının %20’sinden fazla olduğu ve ihalede istenen yeterlik kriterini sağladığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere…

(4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu veya özel sektöre gerçekleştirilen; a) Kanalizasyon arıtma tesisleri b) Atıksu arıtma tesisleri c) Su Arıtma tesisleri d) İçmesuyu arıtma tesisleri e) Kanalizasyon şebekeleri f) Yağmursuyu şebekeleri g) İçme ve kullanma suyu şebekeleri h) Atık bertaraf etme tesisleri i) Atık işleme tesisleri j) Çöp Toplama Nakli ve Kent Temizliği işlerinden herhangi birini yapmış ve/veya işletmiş olmak, benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükümleri gereğince, ihaleye katılan isteklilerce teklif ettikleri bedelin %20'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işlerin kanalizasyon arıtma tesisleri, atıksu arıtma tesisleri, su arıtma tesisleri, içmesuyu arıtma tesisleri, kanalizasyon şebekeleri, yağmursuyu şebekeleri, içme ve kullanma suyu şebekeleri, atık bertaraf etme tesisleri, atık işleme tesisleri ile çöp toplama nakli ve kent temizliği işlerinden herhangi birini yapması ve/veya işletmiş olması şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2019/707447-3814073-3-1” beyanının yer aldığı görülmüştür.

İstekli tarafından beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen alt yüklenici iş bitirme belgesi incelendiğinde, anılan isteklinin eski ticaret ünvanı (Özener Turizm Temizlik Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) adına İzmit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 04.08.2020 tarihinde düzenlenen belgede işin tanımının “182 gün süreli kent temizliği için araç kiralaması hizmet alımı” olduğu, alt yüklenici tarafından yapılan iş kısmının adı ve tanımının “3 kalem kent temizliği için araç kiralama”, esas işin ilk sözleşme bedelinin “14.978.145,00 TRY”, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme tarihinin “31.12.2019”, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme bedelinin “6.210.750,00”, alt yüklenici tarafından yapılan işin kabul tarihinin “10.07.2020”, esas işin kabul tarihinin “10.07.2020” ve belge tutarının “5.677.848,64 TRY” olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen “alt yüklenici iş bitirme belgesi”ni düzenleyen idareden (İzmit Belediyesi) 01.09.2023 tarihli ve 41973 sayılı Kurum yazısı ile “…İdareniz tarafından gerçekleştirilen 2019/707447 İhale Kayıt Numaralı "182 Gün Süreli Kent Temizliği İçin Araç Kiralaması Hizmet Alımı" işine ilişkin tarafınızca Özener Turz. Sağ. Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen 04.08.2020 tarihli ve 2019/707447-3814073-3-1 sayılı (Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı) "alt yüklenici iş bitirme belgesi"ne dayanak teşkil eden yüklenici (Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.) ile alt yüklenici (Özener Turz. Sağ. Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.) arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesinin, söz konusu işe ilişkin hakedişlerin ve bu kapsamda yer alan tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesine ihtiyaç duyulmaktadır…” bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

Söz konusu yazıya istinaden İzmit Belediye Başkanlığı tarafından 06.09.2023 tarihli ve 3286920 sayılı yazı ekinde gönderilen ve “alt yüklenici iş bitirme belgesi”ne dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler kapsamında yapılan incelemede;

“Alt Yüklenici İş Bitirme Belgesi”ne konu işe ait Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşin Kapsam ve Mahiyeti” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname, İZMİT Belediyesi sınırları içerisinde bulunan evsel katı atıkların toplanması ve nakli, yolların, caddelerin ve pazar yerleri, otobüs durakları, okullar, ibadethaneler, yaşlı bakım merkezi, hastaneler vb. kamusal alanların yıkanması, damperli kamyonlar ile moloz ve hafriyat atıklarının toplanması işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinalarının temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsamaktadır…” düzenlemesi,

Anılan işe ilişkin yüklenici (Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Ltd. Şti.) ile idare (İzmit Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü) arasında imzalanan “Kent Temizliği İçin Araç Kiralaması Hizmet Alımına Ait Sözleşme”nin “İş Tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; 182 Gün Süreli Kent Temizliği İçin Araç Kiralaması Hizmet Alımı İşi işin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi,

“Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin iş kapsamında yükleniciden istenen araçlardan (binek araçların yakıtı hariç) tüm araçların akaryakıt, amortisman, bakım onarım, yedek parça, her türlü vergi, sigorta, su, elektrik, dezenfekte malzemesi vb giderleri ile teknik şartnamede tanımı yapılan giderler teklif fiyata dahildir. Sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak katma değer vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp idare tarafından yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,

Yüklenici ile Alt Yüklenici (Özener Turizm Temizlik Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) arasında imzalanan “Alt Yüklenici Sözleşmesi”nin “Sözleşme Konusu” başlıklı “B” bölümünde “İdare tarafından ihalesi yapılan ve işveren uhdesinde kalan 2019/707447” İKN li “Kent Temizliği İçin Araç Kiralaması Hizmeti” işine ait sözleşme kapsamına gerçekleştirilecek hizmet alımında 14 pozda alt yüklenici sıfatı ile gerçekleştirileceği yükümlülüktür.” düzenlemesi,

Yine “Alt Yüklenici Sözleşmesi”nin “Sözleşme Konusu Çalışacak Araç Bilgileri, Sözleşme Bedeli ve Ödeme Şartları” başlıklı 4’üncü maddesinde “

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

1

En az 12 M3 Hidrolik Sıkıştırmak Çöp Kamyonu / Yakıt yükleniciden

adet

20*6 ay

2

En Az 7 M3 Hidrolik Sıkıştırmak Çöp Kamyonu / Yakıt yükleniciden

adet

12*6 ay

3

En Az 15 M3 Hidrolik Sıkıştırmak Vinçli Çöp Kamyonu / Yakıt yükleniciden

adet

3*6 ay

Toplam Sözleşme Bedeli:6.210.750t00-TL

Yüklenici çalışılan her ayın sonunda idare tarafından hazırlanan puantaj ve hak ediş kayıtlarını esas alan hak ediş tablosuna göre fatura düzenleyecektir. Ödemeler fatura düzenlenme tarihi itibari ile 60 gün vadeli olarak ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan tespitler neticesinde, başvuruya konu ihaleye yönelik ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan “alt yüklenici iş bitirme belgesi”ne konu esas işin sadece idarenin ihale konusu işin kapsamını oluşturan İzmit Belediyesi sınırları dahilinde yapılacak kent temizliğinde ihtiyaç duyulan araç, ekipman ve iş makinalarının kiralanmasına yönelik olduğu, bu doğrultuda alt yüklenici ile ilgili kısmında bu olduğu dikkate alındığında anılan istekli tarafından sunulan söz konusu alt yüklenici iş bitirme belgesine konu işin ihale konusu iş veya İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde düzenlenen benzer iş olarak kabul edilecek işler kapsamında yer almadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır…

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

1. (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır…

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” kısmında “Ümit Er, 23***, 250000,00/250000,00” ve “Yöneticilere Ait Bilgiler”in “Ümit Er, 23***, Müdür” şeklinde beyan edildiği, söz konusu bilgilerin EKAP’ta kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye vekaleten katılımın olmadığı, EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde teklifin şirketin yetkilisi olan şirket müdürü Ümit Er tarafından imzalandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’inci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede aşırı düşük teklif sınır değerin 10.345.836,00 TL olduğu, anılan ihalede sınır değerin altında teklif sunan isteklinin olmadığı, ihalenin Meteor Kur. Hizm. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, başka bir deyişle ihale sürecinde idarenin isteklilerin ihale konusu iş için teklif ettikleri tutarla söz konusu işin ihale dokümanına uygun bir şekilde yapılıp yapılamayacağına yönelik değerlendirmenin aşırı düşük teklif sorgulaması yoluyla denetleyeceği, dolayısıyla somut ihalede ihale üzerinden bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu göz önünde bulundurulduğunda söz konusu isteklinin teklif tutarı ile ihale konusu işin yapılamayacağının hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi gerekçeler ileri sürülerek teklifin idare tarafından reddedilemeyeceği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “alt yüklenici iş bitirme belgesi”nin benzer işe uygun olmadığı anlaşıldığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.