KİK Kararı: 2023/UH.II-1165 (29 Ağustos 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/044
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 29.08.2023
Karar No : 2023/UH.II-1165
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Halit ORUÇ,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ömerli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/773094 İhale Kayıt Numaralı “Mardin İli Ömerli İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Özel Eğitime İhtiyacı Olan 10 (On) Öğrenci/Kursiyer/Velinin 2 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 2 Hat (Araç) ile 180 İş Günü Taşınması İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Ömerli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 09.08.2023 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Mardin İli Ömerli İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Özel Eğitime İhtiyacı Olan 10 (On) Öğrenci/Kursiyer/Velinin 2 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 2 Hat (Araç) ile 180 İş Günü Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Halit Oruç tarafından 16.08.2023 tarih ve 104621 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/947 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından 14.08.2023 tarihli komisyon kararıyla ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

Anılan komisyon kararında teklifi değerlendirmeye alınan tek isteklinin bulunması nedeniyle rekabet ortamının oluşmadığının ileri sürüldüğü, idare tarafından 6 firmaya davet gönderildiği ve 3 adet isteklinin ihaleye teklif verdiği, 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğundan tekliflerinin reddedildiği, kendileri tarafından sunulan teklifin ise sınır değerin üzerinde ve yaklaşık maliyetin altında olduğu, idare tarafından kamu ihale mevzuatına uygun olarak yeterli sayıda firmanın ihaleye davet edildiği, 3 isteklinin ihaleye teklif verdiği dikkate alındığında gerekli rekabet ortamının da sağlandığı, idarenin ihaleyi iptal etmesindeki takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri ile kamu yararı ve hizmet gereklerinin gözetilerek hareket edilmesi gerektiği, idare tarafından kendilerinin tek geçerli teklif olarak belirlenmesinin rekabet ortamının oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, kamu ihale mevzuatı kapsamında ihaleye katılım ve yeterliğe ilişkin belgelerinde mevzuata aykırılık bulunmayan ve aşırı düşük teklif olarak tespit edilmeyen istekliler arasından, ihalenin yaklaşık maliyetin altındaki ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılmasının esas olduğu, dolayısıyla idarenin ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

…

f) İdarelerin yaklaşık maliyeti ellimilyar Türk Lirasına (Birmilyondörtyüzotuzdokuzbinbeşyüzkırküç Türk Lirasına)* kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımları.

(b), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen hallerde ilan yapılması zorunlu değildir. İlan yapılmayan hallerde en az üç istekli davet edilerek, yeterlik belgelerini ve fiyat tekliflerini birlikte vermeleri istenir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Mardin İli Ömerli İlçesi Merkez Ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy Ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Özel Eğitime İhtiyacı Olan 10(On) Öğrenci /Kursiyer/Velinin 2 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 2 Hat ( Araç) İle 180 İş Günü Taşınması İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Mardin İli Ömerli İlçesi Merkez Ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy Ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Özel Eğitime İhtiyacı Olan 10(On) Öğrenci /Kursiyer/Velinin 2 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 2 Hat ( Araç) İle 180 İş Günü Taşınması İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer:

Ömerli Gazi Yatılı Bölge Ortaokulu

Cumhuriyet İlkokulu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalenin Ömerli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Mardin İli Ömerli İlçesi Merkez ve Merkeze Bağlı Mahalle Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki Özel Eğitime İhtiyacı Olan 10 (On) Öğrenci /Kursiyer/Velinin 2 Taşıma Merkezi Okul/Kuruma 2 Hat (Araç) ile 180 İş Günü Taşınması İşi” olduğu, bahse konu ihalede 6 firmanın ihaleye davet edildiği, 4 firmanın ihale dokümanı indirdiği, 09.08.2023 tarihinde yapılan ihaleye 3 isteklinin katıldığı, başvuru sahibinin 09.08.2023 tarihinde son fiyat teklifini vermeye davet edildiği, 09.08.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Mehmet Halit Oruç üzerinde bırakıldığı, ihaleye teklif veren Kervan Turizm İnşaat Nakliye Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Efecan Lojistik Sosyal Hizmetler Yemek Petrol Ürünleri Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye ayrı ayrı dilekçelerle ihalenin iptal edilmesine yönelik şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından Kervan Turizm İnşaat Nakliye Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikayet başvurusu dikkate alınarak 14.08.2023 tarihinde alınan komisyon kararında “… İki istekli sınır değer altı teklif vermiş ve idari şartnamenin 33. Maddesi gereğince, sınır değer altı kalan teklifler değerlendirme dışı kalmıştır. Ve ekonomik açıdan geçerli tek teklif kalmıştır. Ekonomik açıdan geçerli tek teklif olan Mehmet Halit ORUÇ 502.417,92 TRY teklifi yaklaşık maliyet altında olduğu görülmüştür. Her ne kadar idarenin 6 istekliyi teklif vermeye davet etmesi ve ihaleye 3 isteklinin katılım göstermesi rekabet ortamının oluşması için gerekli şartların oluştuğu görülmüştür. Ancak, ilk teklif vermede iki isteklinin sınır değer altı kalmış olması nedeniyle son teklifler için rekabet alanı kalmamıştır.” gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece ihalenin iptali gerekçesinde bahsi geçen rekabet ilkesinin, ihale dokümanında, ihaleye katılımı kısıtlayıcı düzenlemelerin bulunmaması, idarenin ihaleye katılımı engelleyici bir tutum içinde olmaması, bu şekilde katılabilecek en fazla sayıdaki isteklinin özgür iradesiyle ihaleye katılımı sağlanarak yaklaşık maliyete göre en uygun fiyatın alınmasının sağlanması olduğu, şikâyete konu ihalede 6 firmanın ihaleye davet edildiği, ihaleye 3 istekli tarafından teklif sunulduğu ve gelinen aşama itibarı ile ihalede reddedilen teklifler haricinde geçerli bulunan teklif sayısının bir adet (başvuru sahibi) olduğu, ihalede rekabet şartlarının tüm teklifler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği ve yapılan teklif değerlendirmeleri sonucunda ihalede reddedilen teklifler haricinde tek geçerli teklifin kalmasının rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, ayrıca kamu ihale mevzuatında ihalenin tek geçerli teklif sahibi istekli üzerinde bırakılmasını engelleyen bir hüküm bulunmadığı, başvuru sahibine ait teklifin yaklaşık maliyetten düşük olduğu, ihale komisyonu tarafından söz konusu ihalede rekabet ortamının sağlanamadığına ilişkin idarenin başkaca bir tespit ile kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanamayacağına yönelik somut bir değerlendirmenin de bulunmadığı, dolayısıyla idarece tesis edilen ihalenin iptali işleminin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırı olduğu, bu kapsamda iptal yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 27.322,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 27.322,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.