KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/001
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 04.01.2023
Karar No : 2023/UH.II-11
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

M Kuzey Med. İnş. Biliş. Otom. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.-Gülçin ULUTAŞ İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ardahan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/966049 İhale Kayıt Numaralı “Hizmet Alımı (Araçlı Şoför, Bulaşıkçı ve Temizlik Görevlisi, Aşçı ve Kimyager Çalıştırma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü tarafından 27.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hizmet Alımı (Araçlı Şoför, Bulaşıkçı ve Temizlik Görevlisi, Aşçı ve Kimyager Çalıştırma İşi” ihalesine ilişkin olarak M Kuzey Med. İnş. Biliş. Otom. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.-Gülçin Ulutaş İş Ortaklığının 16.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.11.2022 tarih ve 63588 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1404 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tek kısım iki bölümden oluşan ihalenin birinci bölümünün işçilik, ikinci bölümünün ise taşıma hizmetinden oluştuğu, personel çalıştırmaya dayalı olmayan hizmet işleri dışında aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasına yönelik hüküm göz ardı edilip, iş ve taşıma hizmeti tutarı üzerinden yola çıkılarak ihalenin tek geçerli teklif sahibi üzerinde bırakıldığı, kendilerinin iş bitirme tutarlarının güncellenmesinden sonra tekliflerinin geçersiz olma halinin ortadan kalkacağı ve tekliflerinin geçerli olacağı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgelerinin benzer iş açısından incelenmesi gerektiği, özellikle Yetkin Tem. Taş. Yemek Hizm. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin EKAP üzerinden sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de belirtilen işlerin herhangi birinden olup olmadığının araştırılması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından hangi araçlar ile hizmetin ifa edileceğinin Kuruma sunulup sunulmadığı, sözleşme yapılmış ise ruhsat ve plakaları sunulan araçların K1-K1* yetki belgelerinin ve taşıt kartlarının olup olmadığı, söz konusu yeterlik kriterlerini sağlamıyor ise teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hizmet Alımı (Araçlı Şoför, Bulaşıkçı ve Temizlik Görevlisi, Aşçı ve Kimyager Çalıştırma İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede Teslimat Programı ve Yerleri Belirtilmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Her türlü Servis Taşımacılığı Hizmeti, Öğrenci veya Personel Taşıma, Turizm, Seyahat Taşımacılığı, Araç Kiralama…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde, 27.10.2022 tarihinde yapılan ihaleye (4) isteklinin katıldığı, ihaleye ilişkin aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.095.698,49 TL olduğu, söz konusu sınır değerin altında teklif sunan Hakan Sural’ın teklifinin; aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu gerekçesiyle açıklama istenmeksizin reddedildiği, Ozan Eğitim Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, sözleşme ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Yetkin Tem. Taş. Yemek Hizm. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Yıldız Edremit Taş. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli M Kuzey Med. İnş. Bil. Oto. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti- Gülçin Ulutaş İş Ortaklığı’nın teklifi ikinci avantajlı teklif olarak belirtilmekle birlikte ihale komisyonu kararının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklife ait satırının boş bırakıldığı,

Öte yandan M Kuzey Med. İnş. Bil. Oto. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti- Gülçin Ulutaş İş Ortaklığı’na 07.11.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen tutanakta “değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi” başlığı altında “Yeterlik Bilgileri Tablosunun ihalede katılım ve/veya yeterlik kriteri olarak belirlenen na ilişkin satırında/satırlarında, kritere/kriterlere ilişkin bilgi girişinde bulunulmamıştır. 4737 sayılı kanun 7.5.1 maddesinde İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir.” şeklinde; Hakan Sural’a 07.11.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen tutanakta “Yeterlik Bilgileri Tablosunun ihalede katılım ve/veya yeterlik kriteri olarak belirlenen … ‘na ilişkin satırında/satırlarında, kritere/kriterlere ilişkin bilgi girişinde bulunulmamıştır. 4734 sayılı kanunu idari şartnamesinin 7.5.1 maddesi gereği İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. değerlendirme dışı kalmıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’inci maddesi ile İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonu tarafından sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, söz konusu aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.1’inci maddesi uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuru konusu ihalede teklifleri aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan Ozan Eğitim Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Sural’ın tekliflerinin yukarıda yer verilen usule uygun olmayacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı, bu çerçevede idarece aşırı düşük teklif açıklamasına esas alınacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle sınır değerin altında kalan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek aşırı düşük teklif değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan başvuru sahibi istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan belgelerin ihalede sağlanması gereken asgari tutarı karşılayıp karşılamadığı hususuna ilişkin olarak yapılan incelemede; anılan istekli M Kuzey Med. İnş. Bil. Oto. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti-Gülçin Ulutaş İş Ortaklığının teklif bedelinin 1.648.650,00 TL olduğu, bu kapsamda pilot ortak tarafından asgari 288.513,75 TL ( 1.648.650,00 x%25%70=288.513,75), özel ortak tarafından asgari 123.648,75 TL (1.648.650,00x%25%30=123.648,75) iş deneyim tutarının sağlanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından pilot ortak M Kuzey Med. İnş. Bil. Oto. Gıda Tem. Taş. Kırt. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2021/415850-5321327-1-1” beyanının yer aldığı görülmüştür.

İstekli tarafından beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen iş bitirme belgesi incelendiğinde, Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2022 tarihinde düzenlenen belgede işin adının “MEB Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Kapsamında Ardahan İli Merkez ve Merkeze Bağlı Köy ve Köy Altı Yerleşim Birimlerindeki İlkokul-Ortaokul-İmam Hatip Ortaokullarındaki 1267 Öğrencinin 15 Taşıma Merkezi Okula 100 Araç İle 182 İş Günü Taşınması İşi-2021/415850” olduğu, işin kabul tarihinin “26.07.2022”, sözleşmenin tarihinin “06.09.2021”, belge tutarının “271.550,50 TRY” olduğu görülmüş olup, söz konusu iş bitirme belgesinin güncellenmiş tutarının (680.223,28 TL) pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin özel ortağı Gülçin Ulutaş’a ilişkin sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2021/422918-5321178-1-1” beyanının yer aldığı görülmüştür.

İstekli tarafından beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen iş bitirme belgesi incelendiğinde, Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 26.07.2022 tarihinde düzenlenen belgede işin adının “MEB Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Kapsamında Ardahan İli Merkez ve Merkeze Bağlı Köylerdeki Ortaöğretim Okullarında (Lise) Eğitim Görmekte Olan 665 Öğrencinin Merkezdeki Ortaöğretim Okullarına 54 Araç ile 182 iş günü taşınması işi-2021/422918” olduğu, işin kabul tarihinin “26.07.2022”, sözleşmenin tarihinin “06.09.2021”, belge tutarının “204.776,00 TRY” olduğu görülmüş olup, söz konusu iş bitirme belgesi tutarının (204.776,00 TL) özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, başvuru sahibi istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan belgelerin ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarlarını sağladığı ve bu yönüyle anılan belgelerin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı 30.8’inci maddesinde “30.8.1 İhale Uygulama Yönetmeliklerinin Ek-1 maddeleri uyarınca 31/8/2014 tarihinden sonra iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere (İKN’si 2010/500.000 ve daha sonraki ihaleler) ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan mevcut iş deneyim belgelerinin, EKAP’a kayıt edilerek yeniden düzenlenmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden düzenlenmesi veya kayıt edilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği halde bu gereklere uygun olmayan iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmedikleri sürece ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacaktır. Bu nedenle; EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesi almaları veya iş deneyim belgesini EKAP üzerinden kayıt altına aldırarak yeniden düzenletmeleri gerektiği halde, bu zorunlulukları yerine getirmeyen belge sahiplerinin, belgeyi düzenleyen idareye başvuruda bulunarak, mevcut iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmesi talebinde bulunması gerekmektedir.

30.8.2 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi ve belge sahiplerine verilmesinde, İhale Uygulama Yönetmelikleri ile bu Tebliğin iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve verilmesine ilişkin hükümlerine uyulması gerekmektedir. EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenlenmesi ve sorgulanmasına ilişkin “İdare İş Deneyim Belgesi Düzenleme, Kayıt ve Sorgulama Kullanım Rehberi”ne EKAP üzerinden erişilebilir.

30.8.3 İdarece EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesine, EKAP tarafından otomatik olarak bir “belge numarası” verilmektedir. EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesi çıktısı alınarak belgeyi onaylamaya yetkili kişi tarafından isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanıp mühürlendikten sonra ilgiliye verilecektir.

30.8.4 Daha önce EKAP üzerinden düzenlenmeyen mevcut iş deneyim belgesinin, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenebilmesi için, iş deneyim belgesi sahibinin ilgili idareye başvuruda bulunması ve iş deneyim belgesinin aslını idareye teslim etmesi gerekmektedir. Bu durumda; ilgili idarece iş deneyim belgesi süresi içinde EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek 30.8.3 üncü maddede belirtilen şekilde onaylanıp ilgiliye verilecek, ilgili tarafından idareye teslim edilen iş deneyim belgesi ise dosyasında muhafaza edilecektir.

30.8.5 İhalelerde aday veya isteklilerce sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin sorgulanması, ihale komisyonu tarafından EKAP’ın “İş deneyim belgesi sorgulama” uygulaması vasıtasıyla, belge üzerinde yer alan “belge numarası” esas alınarak yapılacaktır.

30.8.6 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanmasında iş deneyim belgesinin, EKAP kaydı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilecektir. Yapılan sorgulamada, bir uyumsuzluk olduğunun belirlenmesi durumunda, sunulan belgenin geçerliğine ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

30.8.7 İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenleyebilmeleri için 29 uncu maddede belirtilen işlemlere uygun olarak EKAP’a kayıtlı olmaları gerekmektedir. İlanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde, İhale Uygulama Yönetmelikleri Ek-1 maddeleri çerçevesinde, EKAP üzerinde kayıt altına alınma zorunluğu olduğu halde bu zorunluğa uygun olmayan iş deneyim belgeleri iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağından dolayı EKAP’a kayıtlı olmayan kurum ve kuruluşların aday ve istekliler açısından bir hak kaybına neden olmamaları bakımından öngörülen tarihlere kadar EKAP’a kayıt olmaları önem arz etmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir.

Hertürlü Sevis Taşımacılığı Hizmeti, Öğrenci veya Personel Taşıma, Turizm, Seyahat Taşımacılığı, Araç Kiralama” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Sürücüsü ile Birlikte Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi’ne ait hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesine ilişkin Sürücüsü ile birlikte araç kiralama işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 3’üncü maddesinde “Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı İlkokul/Ortaokullarına Yemek Verilecek Taşıma Merkezli Okul İsimleri”ne ait liste yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin 11’inci maddesinde “…1-Yüklenici yemek taşıma hizmetinde Ardahan İl Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı Bağlı İlkokul, Ortaokul ve Liselerine 1 Aşçı, 5 İşçi (4 temizlik görevlisi,1 bulaşıkçı) 1 kimyager ve 2 adet araçla ve şoförü ile beraber idarece sonradan belirlenecek ve programı yapılacak güzergahlara belirtilen saatlerde taşıma kapsamındaki öğrencilere sıcak yemek veya kumanyaları ulaştıracaktır…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Yetkin Tem. Taş. Yemek Hizm. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Yıldız Edremit Taş. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif bedelinin 1.216.605,00 TL olduğu, bu kapsamda pilot ortak tarafından asgari 212.905,87 TL (1.216.605,00x%25x%70=212.905,87), özel ortak tarafından asgari 91.245,37 TL (1.216.605,00x%25x%30=91.245,37) iş deneyim tutarının sağlanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan isteklinin pilot ortağı Yetkin Tem. Taş. Yemek Hizm. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2022/45743-5412227-1-1” beyanının yer aldığı görülmüştür.

İstekli tarafından beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen iş bitirme belgesi incelendiğinde, Milli Eğitim Bakanlığı-(Öğretmenevi) tarafından 07.09.2022 tarihinde düzenlenen belgede işin adının “Şoförlü Araç Kiralama-2022/45743” olduğu, işin kabul tarihinin “18.06.2022”, sözleşmenin tarihinin “14.02.2022”, belge tutarının “157.048,00 TRY” olduğu görülmüş olup, söz konusu iş bitirme belgesinin benzer iş tanımına uygun olduğu ve güncellenmiş tutarının (247.604,84 TL) ihalede pilot ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.

Anılan isteklinin özel ortağı Yıldız Edremit Taş. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “2018/410720” beyanının; EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgenin niteliği” kısmında “Taşımalı Öğrencilere Araç Kiralama Hizmeti”, “İşin Adı, Tanımı, (Varsa) İhale Kayıt Numarası ve Sözleşme Kapsamında Yapılan İşler” kısmında “Edremit İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Öğrencilere Araç Kiralama Hizmeti,2018/266500,Öğrenci Taşıma”, “Belgenin Düzenlenme Tarihi/Sözleşme Tarihi/İşin Kabul Tarihi” kısmında “26.06.2019,26.06.2018”, “Belge Tutarı ve Benzer İş Tutarı” kısmında “1.737.000,00 TRY (Türk Lirası)” şeklinde beyanın yer aldığı görülmüş olup, idarece özel ortağa ilişkin iş deneyim belgesinin teyidine ait yazıya istinaden sunulan iş bitirme belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP’ta kayıtlı olmayan iş bitirme belgesi olduğu anlaşılmıştır.

Aktarılan tespitler neticesinde, kamu ihale mevzuatının yukarıda yer verilen hükümlerinden, iş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesinin zorunlu olduğu, EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağı, bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş bitirme belgesinin EKAP üzerinden kayıt edilmediği dikkate alındığında söz konusu belgenin iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağı anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin bu yönüyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan isteklinin hangi araçlar ile hizmetin ifa edileceğinin Kuruma sunulup sunulmadığı, sözleşme yapılmış ise ruhsat ve plakaları sunulan araçların K1-K1* yetki belgelerinin ve taşıt kartlarının olup olmadığı, söz konusu yeterlik kriterlerini sağlamıyor ise teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller

…

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde yer alması gereken diğer bilgiler ile bu dilekçelere eklenmesi gereken belgelere, bunların sunuluş şekli ile bu başvuruların elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının 16.11.2022 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 30.11.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların, bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik kriterleri bağlamında ileri sürülen yukarıda yer verilen iddiasına ilişkin olarak ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği tarihten (07.11.2022) itibaren 17.11.2022 Perşembe günü mesai bitimine kadar başvuruda bulunması gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddialarını uyuşmazlığa konu hususların farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 30.11.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale komisyonu kararında Hakan Sural’a ilişkin teklifin; aşırı düşük teklif sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle açıklama istenmeksizin reddedildiği, ancak anılan istekliye EKAP üzerinden gönderilen 07.11.2022 tarihli tutanakta ise iş deneyim belgesi yönünden de değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, dolayısıyla bu kapsamda yapılan incelemede;

Hakan Sural’ın teklif bedelinin 826.507,00 TL olduğu, bu kapsamda anılan isteklinin asgari 206.626,75 TL (826.507,00x%25=206.626,75) iş deneyim tutarını sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan istekli tarafından sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nda; “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” kısmında “4723-H-DT-1-1” beyanının yer aldığı görülmüştür.

İstekli tarafından beyan edilen ve EKAP üzerinden teyit edilen iş bitirme belgesi incelendiğinde, 25’inci HD. Tugay Komutanlığı tarafından 10.06.2020 tarihinde düzenlenen belgede işin adının “Muhtelif İkmal Maddesi Taşıması”, işin tanımının “2 Güzergahta 184 Sefer Muhtelif İkmal Taşıması” olduğu, işin kabul tarihinin “15.05.2020”, sözleşmenin tarihinin “27.06.2019”, belge tutarının “73.600,00 TRY” olduğu görülmüştür.

İş bitirme belgesine konu işe ait ihale dokümanı EKAP’ta yer almamaktadır. Bu nedenle incelemeye konu işin taşıma kapsamındaki öğrencilere sıcak yemek veya kumanyaların ulaştırılmasını kapsadığı dikkate alındığında anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesine konu olan muhtelif ikmal maddesi taşımacılığı işinin ihale konusu iş veya benzer işe uygun olduğu, belgenin güncellenmiş tutarının da (286.840,83 TL) ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Yetkin Tem. Taş. Yemek Hizm. İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Yıldız Edremit Taş. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağına ait iş bitirme belgesinin EKAP kaydı olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Hakan Sural’ın teklifinin değerlendirmeye alınması, idarece aşırı düşük teklif açıklamasına esas alınacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle sınır değerin altında kalan isteklilere (Ozan Eğitim Dan. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hakan Sural) aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek aşırı düşük teklif değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.