KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/038
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 26.07.2023
Karar No : 2023/UH.II-1031
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Atak Filo Araç Kiralama A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/307461 İhale Kayıt Numaralı “17 Ay Süreyle (01.08.2023-31.12.2024) Sürücülü ve Sürücüsüz (Akaryakıt Hariç 64 Adet Binek Araç, 48 Adet 4x4 Arazi Aracı ve 71 Şoför) Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 04.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “17 Ay Süreyle (01.08.2023-31.12.2024) Sürücülü ve Sürücüsüz (Akaryakıt Hariç 64 Adet Binek Araç, 48 Adet 4x4 Arazi Aracı ve 71 Şoför) Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Atak Filo Araç Kiralama A.Ş.nin 05.06.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.06.2023 tarih ve 97068 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/766 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede sunmuş oldukları teklifin, Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 1, 2, 5, 6 ve 9’uncu satırlarında teklif edilen tutarların, ilgili mevzuatta belirtilen azami kar oranına göre hesaplanan tutarların üzerinde olduğu ve aynı cetvelinin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında teklif edilen tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ancak Teklif Cetveli’nin 1, 2, 5, 6 ve 9’uncu satırlarında teklif edilen tutarlara ilişkin olarak belirtilen azami kar oranının, ilgili Yönetmelik’te, idarelerin yaklaşık maliyet hesaplamalarında dikkate alması gereken azami kar oranını olduğu, söz konusu hükmün isteklileri bağlayıcı nitelikte olmadığı, yine aynı cetvelin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında teklif edilen tutarlara yönelik değerlendirmenin personel çalıştırılmasına dayalı ihalelere ilişkin düzenlemeler esas alınarak yapıldığı ancak şikayete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, kendileri tarafından teklif edilen tutarların işçilik hesaplama modülü esas alınarak belirlendiği ve anılan tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı,

2. İdare tarafından aşırı düşük teklif sınır değerin hatalı hesaplandığı bu sebeple sunmuş olduğu teklif tutarı sınır değerin üzerinde olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, teklif açıklamasını sunmayan isteklinin teklifinin hatalı şekilde değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: …

e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2. Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

3. Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

… (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

… 78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.

… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

… 78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak, çalıştırılacak personel için brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası ücret belirlenebilecek; ancak “brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası” şeklinde bir belirleme yapılmayacaktır. Tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilmesi amacıyla, istekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmaz.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

78.9. İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek ve yol maliyetlerinin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, bu maliyetlerin brüt tutarları dikkate alınacaktır.

… 78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

… 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

… 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 17 ay süreyle (01.08.2023-31.12.2024) sürücülü ve sürücüsüz (Akaryakıt hariç, 64 adet Binek Araç, 48 adet 4x4 Arazi Aracı ve 71 Şoför) araç kiralama hizmet alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

17 ay süreyle (01.08.2023-31.12.2024) sürücülü ve sürücüsüz (Akaryakıt hariç, 64 adet Binek Araç, 48 adet 4x4 Arazi Aracı ve 71 Şoför) araç kiralama hizmet alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İdarenin asli hizmetlerinin yürütüldüğü ülke genelinde (Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri) İdarenin sorumluluk sahalarında ihale konusu iş yapılacaktır. (Araçlar Teknik Şartname Tablo 1 de belirtilen işyerlerine yüklenici tarafından teslim edilecektir.)” açıklaması,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Garaj Amiri olarak çalışacak personel için (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Garaj Amiri için Dini, Milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde (15,5+2,5=18) gün üzerinden 18x1 kişi/gün=18 kişi/gün)

Garaj Amiri (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası) için, Aylık Fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 sayılı iş kanununun 41. Maddesi uyarınca Brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 17 ay x 1 kişi= 382,5 saat

Garaj Amiri için Hafta Tatilinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden 1,5 Günlük yevmiye ücreti ayrıca ödenecektir. (17 aylık dönemde (17x2=34) gün üzerinden 1x34 kişi/gün=34 gün) (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücreti x 1,5=Tutar Şeklinde Hesaplanacaktır.)

Şoför olarak çalışacak personel için (Brüt asgari ücretin %35 fazlası);

Şoför için Dini, Milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde (15,5+2,5=18) gün üzerinden 18x70 kişi/gün=1260 kişi/gün)

Şoför (Brüt Asgari Ücretin %35 fazlası) için, Aylık Fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 sayılı iş kanununun 41. Maddesi uyarınca Brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 17 ay x 70 kişi= 26.775 saat)

Şoförler için Hafta Tatilinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden 1,5 Günlük yevmiye ücreti ayrıca ödenecektir. (17 aylık dönemde (17x2=34) gün üzerinden 70 x kişi/gün=2.380 gün) (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücreti x 1,5=Tutar Şeklinde Hesaplanacaktır.)

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

01.08.2023 - 31.12.2023 Tarihleri Arası :
-Garaj Amiri için; 25 TL x 26 gün yol ve 25 TL x 26 gün yemek ücreti,
-Şoförler için; 25 TL x 26 gün yol ve 25 TL x 26 gün yemek ücreti,

01.01.2024 - 31.12.2024 Tarihleri Arası :
-Garaj Amiri için; 35 TL x 26 gün yol ve 35 TL x 26 gün yemek ücreti,
-Şoförler için; 35 TL x 26 gün yol ve 35 TL x 26 gün yemek ücreti,
ödenecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler: Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım, her türlü sigorta, Kasko Sigortası, nakliye, yükleme, boşaltma, tahlil ve muayene giderleri, taşıtların periyodik bakımı, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi, amortisman, araç takip sistemi ile ilgili giderler, yedek parça giderleri, teslim edilen araçların teknik özelliklerinden kaynaklanan diğer giderler ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderleri teklif fiyatına dahil edecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte çalıştırılacak personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2'dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıdaki gibidir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

İşçi sayısı

Ay/gün

/saat

1

Garaj Amiri için (01.08.2023 - 31.12.2023 Tarihleri Arası 25,00 TL Yemek + 25,00 TL Yol Bedeli ödenecektir.) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1

5

2

Garaj Amiri için (01.01.2024 - 31.12.2024 Tarihleri Arası 35,00 TL Yemek + 35,00 TL Yol Bedeli ödenecektir.) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1

12

3

Şoförler için (01.08.2023 - 31.12.2023 Tarihleri Arası 25,00 TL Yemek + 25,00 TL Yol Bedeli ödenecektir.) (Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Ay

70

5

4

Şoförler için (01.01.2024 - 31.12.2024 Tarihleri Arası 35,00 TL Yemek + 35,00 TL Yol Bedeli ödenecektir.) (Brüt asgari ücretin %35 fazlası)

Ay

70

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Garaj Amiri için Dini, Milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde (15,5+2,5=18) gün üzerinden 18x1 kişi/gün=18 kişi/gün)

gün

18

2

Garaj Amiri için Hafta Tatilinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden 1,5 Günlük yevmiye ücreti ayrıca ödenecektir. (17 aylık dönemde (17x2=34) gün üzerinden 1x34 kişi/gün=34 gün) (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücreti x 1,5=Tutar Şeklinde Hesaplanacaktır.)

gün

34

3

Şoför için Dini, Milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde (15,5+2,5=18) gün üzerinden 18x70 kişi/gün=1.260 kişi/gün)

gün

1.260

4

Şoför için Hafta Tatilinde yaptırılacak fiili çalışmalar için brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden 1,5 Günlük yevmiye ücreti ayrıca ödenecektir. (17 aylık dönemde (17x2=34) gün üzerinden 70x34 kişi/gün=2.380 gün) (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Ücreti x 1,5=Tutar Şeklinde Hesaplanacaktır.)

gün

2.380

5

Garaj Amiri (Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası) için, Aylık Fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 sayılı iş kanununun 41. Maddesi uyarınca Brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 17 ay x 1 kişi= 382,5 saat)

saat

382,5

6

Şoför (Brüt Asgari Ücretin %35 fazlası) için, Aylık Fiili çalışma süresinin normal iş süresini aşması halinde aşan kısım 4857 sayılı iş kanununun 41. Maddesi uyarınca Brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ayrıca ücret ödenecektir. (17 aylık dönemde 22,50 saat aylık fazla çalışma x 17 ay x 70 kişi= 26.775 saat)

saat

26.775

7

64 Adet Binek Araç (2018 Model ve üzeri)

ay

17

8

48 Adet 4x4 Pikap Araç (2018 Model ve üzeri, Arazi Kullanımı için)

ay

17

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İncelemeye konu ihalede 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 04.05.2023 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde ihalenin Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise, ihale komisyonu kararına göre, istekli tarafından sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 1, 2, 5, 6 ve 9’uncu satırlarında teklif edilen tutarların, ilgili mevzuat hükmünde öngörülen azami kar oranına göre hesaplanan tutarların üzerinde olduğu ve yine Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında teklif edilen tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

İhalenin 17 ay süreyle (01.08.2023-31.12.2024) sürücülü ve sürücüsüz (akaryakıt hariç, 64 adet binek araç, 48 adet 4x4 arazi aracı, 1 garaj amiri ve 70 şoför) araç kiralama hizmet alımı işi olduğu, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı, ihale konusu işin yürütülmesi kapsamında 17 ay süreyle 1 garaj amiri ve 70 şoförün tam zamanlı olarak istihdam edileceği, çalıştırılacak personele ilişkin olarak,

- Garaj Amiri olarak çalışacak personel için brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden ödeme yapılacağı, anılan personel için Dini, Milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde 18 gün fiili çalışma yaptırılacağı, yine anılan personel için 382,5 saat fazla mesai öngörüldüğü ve hafta tatillerinde yaptırılacak çalışma için 34 gün fiili çalışma öngörüldüğü, garaj amiri için aylık 26 gün üzerinden, 01.08.2023 - 31.12.2023 tarihleri arası dönem için günlük 25 TL yemek ve 25 TL yol bedeli, 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arası dönem için ise günlük 35 TL yemek ve 35 TL yol bedeli öngörüldüğü,

- Şoför olarak çalışacak 70 personel için ise brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ödeme yapılacağı, dini, milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde 1,260 gün fiili çalışma yaptırılacağı, toplam 26.775 saat fazla mesai öngörüldüğü ve hafta tatillerinde yaptırılacak çalışma için 2.380 gün fiili çalışma öngörüldüğü, şoför olarak çalışacak 70 personel için aylık 26 gün üzerinden, 01.08.2023 - 31.12.2023 tarihleri arası dönem için günlük 25 TL yemek ve 25 TL yol bedeli, 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arası dönem için ise günlük 35 TL yemek ve 35 TL yol bedeli öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İlgili Yönetmelik’te, hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesine ilişkin olarak, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olmak üzere, hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın üzerine, işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceğinin hüküm altına alındığı, anılan hüküm doğrultusunda, işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere belirlenecek yüklenici kârının, idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında dikkate alınması gereken bir yükümlülük olduğu, anılan hükmün ihaleye teklif verecek isteklilere bir yükümlülük getirmediği, isteklilere ilişkin bir sınırlama olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği ve tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

İhale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 1, 2, 5, 6 ve 9’uncu satırlarında teklif edilen tutarların, ilgili mevzuat hükmünde öngörülen azami kar oranına göre hesaplanan tutarların üzerinde olduğu ve yine Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında teklif edilen tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak gösterilen, asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunulduğu belirtilen Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında yer alan işçilik kalemlerine ilişkin olarak, ihale dokümanı dikkate alınarak gerçekleştirilen hesaplamalar neticesinde, sözleşme ve genel giderler hariç olmak üzere, şoför olarak çalışacak 70 personel için, 01.08.2023 - 31.12.2023 tarihleri arası dönem için yemek ve yol bedeli dahil olmak üzere aylık 17.996,99 TL, 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arası dönem için yemek ve yol bedeli dahil olmak üzere aylık 18.575,49 TL, dini, milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışma için günlük 551,70 TL, idarenin düzenlemelerine göre hafta tatilinde yaptırılacak çalışmalar için günlük 827,55 TL, fazla çalışma ücreti olarak saatlik 110,35 TL işçilik maliyetinin oluştuğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında yer alan işçilik kalemlerine ilişkin olarak, şoför olarak çalışacak 70 personel için, 01.08.2023 - 31.12.2023 tarihleri arası dönem için yemek ve yol bedeli dahil olmak üzere, aylık 16.832,00 TL, 01.01.2024 - 31.12.2024 tarihleri arası dönem için yemek ve yol bedeli dahil olmak üzere, aylık 17.524,00 TL, dini, milli bayramlar ve yılbaşı tatili günlerinde yaptırılacak fiili çalışma için günlük 503,00 TL, idarenin düzenlemelerine göre hafta tatilinde yaptırılacak çalışmalar için günlük 755,00 TL, fazla çalışma ücreti olarak saatlik 101,00 TL bedel teklif edilmiş olduğu, istekli tarafından anılan kalemler için teklif edilen bedellerin, sözleşme ve genel giderler hariç olmak üzere, söz konusu iş kalemleri için hesaplanan işçilik maliyetlerinin altında olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihale komisyonu kararına göre, istekli tarafından sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 1, 2, 5, 6 ve 9’uncu satırlarında teklif edilen tutarların, ilgili mevzuat hükmünde öngörülen azami kar oranına göre hesaplanan tutarların üzerinde olduğu ve yine Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında teklif edilen tutarların asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İlgili mevzuat hükümleri doğrultusunda, ilgili Yönetmelik’te, belirtilen azami %7 oranındaki yüklenici karının, hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesine ilişkin olduğu, anılan hükmün idare tarafından yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında dikkate alınması gereken bir yükümlülük olduğu ve ihaleye teklif verecek isteklilere ilişkin bir sınırlama içermediği anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Öte yandan, başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe olarak gösterilen bir diğer husus olan, sunulan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin 3, 4, 7, 8 ve 10’uncu satırlarında yer alan işçilik kalemlerine ilişkin olarak teklif edilen tutarların, asgari işçilik maliyetinin altında teklif olduğuna yönelik iddia değerlendirildiğinde, anılan istekli tarafından ilgili iş kalemleri için teklif edilen bedellerin, sözleşme ve genel giderler hariç olmak üzere, söz konusu iş kalemleri için hesaplanan işçilik maliyetlerinin altında olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, sonuç olarak anılan isteklinin teklifinin değerlendirme bırakılmasına ilişkin idari işlemin anılan gerekçe doğrultusunda yerinde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “… Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

… 79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğinin belirtildiği, ihale komisyonu kararına göre, idare tarafından sınır değerin 81.815.472,95 TL olarak belirlendiği, anılan tutarın altında teklif sunan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve teklif açıklamasını idareye sunmayan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, ihalenin, uygun teklif açıklaması sunan Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale ilanında ve İdari Şartname’de, ihalede esas alınacak sınır değer katsayısına ilişkin olarak herhangi bir belirleme yapılmadığı öte yandan 25/01/2023 tarih ve 2023/DK.D-35 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının ek bölümünde, Araç Kiralama hizmetine ilişkin ihalelerde R sınır değer katsayısının 0,72 olarak alınması gerektiği belirtilmiştir.

İhalenin, ilk oturumunda geçerli teklif sunduğu belirlenen istekliler tarafından teklif edilen bedeller ve Araç Kiralama hizmetine ilişkin ihaleler için belirlenen R sınır değer katsayısı (0,72) esas alınarak yapılan hesaplamada, ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin 53.583.271,93 TL olması gerektiği anlaşılmış olup, hesaplanan sınır değer ile idare tarafından belirlenen sınır değer arasındaki farklılık nedeniyle, 07.07.2023 tarih ve 39327 sayılı yazı ile ihalede sınır değerin ne şekilde hesaplandığına ilişkin bilgi ve belge istenildiği, idarenin 12.07.2023 tarihli ve 456383 sayılı yazısında, ihalede sınır değerin kar hariç yaklaşık maliyet tutarı esas alınarak belirlendiğinin ifade edildiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı ihalelerde aşırı düşük teklif sınır değerinin kar hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak belirtildiği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise sınır değerin ne şekilde hesaplanacağı açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin olduğu, bu durumda aşırı düşük teklif sınır değerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1.2’nci maddesi esas alınarak belirlenmesi gerektiği, bu doğrultuda yapılan hesaplamada, aşırı düşük teklif sınır değerinin 53.583.271,93 TL olduğu ve ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yağızlar Nak. Otom. Mad. Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedellerinin anılan sınır değerinin üzerinde olduğu, bu sebeple söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gerektiği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ihalede aşırı düşük teklif sınır değerinin, idare tarafından hatalı belirlendiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaması gereken isteklilerden teklif açıklaması istenildiği ve teklif açıklamasını idareye sunmayan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede sunmuş olduğu teklif bedeli, aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olmasına rağmen aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve teklif açıklamasını sunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin ikinci iddiası yerinde görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede sunmuş olduğu teklif bedeli, aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olmasına rağmen aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Mamaklı Filo Araç Kir. Kur. Hiz. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.