KİK Kararı: 2023/UH.I-928

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/035
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 22.06.2023
Karar No : 2023/UH.I-928
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fesleğen Toplu Yemek Hiz. Ltd. Şti. - Self Servis Kurumsal Hiz. Ltd. Şti. - Fesleğen Kurumsal Yemek Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/378237 İhale Kayıt Numaralı “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2023 - 2024 Yılı (12 Aylık) Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 25.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2023 - 2024 Yılı (12 Aylık) Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Toplu Yemek Hiz. Ltd. Şti. - Self Servis Kurumsal Hiz. Ltd. Şti. - Fesleğen Kurumsal Yemek Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 31.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.06.2023 tarih ve 96466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.06.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/748 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, ihale konusu işe yönelik bazı maliyet kalemlerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediği, dolayısıyla hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının olması gerekenden düşük olduğu, ihale konusu iş için gerekli olan gıda maddesi girdileri ile işçilik, amortisman ve demirbaş giderlerinin yaklaşık maliyet hesaplamasına dahil edilip edilmediği, söz konusu giderler dahil edilmiş olsa bile piyasa şartlarını karşılayıp karşılamadığının tespit edilmesi gerektiği, ihale konusu iş kapsamında mutfakta çalışan işçilere ilişkin giderlerin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediği, idare tarafından bazı üniversitelerin güncel yemek fiyatlarının ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin hesaplandığı, ancak söz konusu üniversiteler ile ihaleyi gerçekleştiren üniversitenin maliyet açısından aynı özelliklere sahip olmadığı, şöyle ki; çalıştırılan personel sayısı, yemekhane sayısı ve yemekhanelerin üretim mutfağına olan mesafelerinin yaklaşık maliyeti etkilediği, dolayısıyla niceliksel olarak birbirinden farklı olan kurumlardan alınan fiyatların ortalaması üzerinden doğru bir yaklaşık maliyet hesaplamasının yapılamayacağı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

...” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi 2023 -2024 Yılı (12 Aylık) Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 1.000.000 öğün = Öğrenci: 945.000 öğün + Personel: 55.000 öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Merkez Yemekhaneler (Toplam sekiz adet):
1 ) ÖSEM,
2 ) Merkez Personel,
3 ) Rektörlük Personel,
4 ) Yamaç-Tıp Fakültesi,
5 ) Teknik Bilimler MYO, 6) İlahiyat Fakültesi, 7) Eğitim Fakültesi, 8) Diş Hekimliği Fakültesi.

İlçe Yemekhaneleri (Toplam dokuz adet):
1 ) Biga Ağaköy,
2 ) Ayvacık MYO,
3 ) Bayramiç MYO,
4 ) Çan MYO,
5 ) Ezine MYO, 6) Gelibolu Piri Reis MYO, 7) Lapseki MYO, 8) Yenice MYO, 9) Gökçeada UBYO” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalede, ihale dokümanını oluşturan unsurlardan olan birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

İhale kayıt numarası: 2023/378237

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Malzemeli Servise Hazır Taşımalı Yemek Hizmeti

öğün

1.000.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, isteklilerin ihale konusu hizmet alımının tamamına (Malzemeli Servise Hazır Taşımalı Yemek Hizmeti 1.000.000 öğün) yönelik teklif verebilmesini sağlayacak şekilde tek bir satırın açıldığı, bir başka ifadeyle, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği üzere ihale konusu iş için gerekli olan gıda maddesi girdileri ile işçilik, amortisman ve demirbaş giderlerinin her birisine ilişkin isteklilerin ayrı ayrı teklif verebilmesine dair satırların açılmadığı,

İdare tarafından Çanakkale Ticaret Odası, Galatasaray Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, Hitit Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’ndan alınan 1 (bir) öğün hazır yemek ihale bedellerinin ortalaması dikkate alınarak (gıda maddesi girdileri ile işçilik, amortisman ve demirbaş giderleri ve firma karı dahil) yaklaşık maliyetin Katma Değer Vergisi (KDV) hariç 57.690.000,00 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinden ise idareler tarafından hesaplanacak olan yaklaşık maliyetin söz konusu maddede belirtilen (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması yoluyla elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle hesaplandığı, bu durumun da anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinde öngörülen usullerden birisi olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, itirazen şikayet başvurusunun “İstem ve Sonuç” başlıklı C bölümünde “Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesindeki hüküm gereğince işletme belgesi ile ilgili hususlarda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın görüşüne de başvurularak inceleme yapılması” şeklinde ifadelere yer verilmiştir. Ancak itirazen şikayet başvurusunun anılan bölümüne kadar başvuru sahibi tarafından sadece yaklaşık maliyete ilişkin iddialara yer verildiği, aktarılan ifadelerin yaklaşık maliyet iddiası ile ilgisi de bulunmadığı, ayrıca somut bir aykırılık iddiasında bulunulmadığı, dolayısıyla mevcut haliyle incelenebilir nitelik taşımadığı anlaşılan ifadelere yönelik olarak ayrıca değerlendirme yapılmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.