KİK Kararı: 2023/UH.I-845

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/032
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 07.06.2023
Karar No : 2023/UH.I-845
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çağ Med Medikal Bilgisayar Elektronik Nakliye Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/343560 İhale Kayıt Numaralı “3 Kalem Puan Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 12.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kalem Puan Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Çağ Med Medikal Bilgisayar Elektronik Nakliye Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 05.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusuna ilişkin olarak idarece süresi içinde cevap verilmemesi üzerine, başvuru sahibince 23.05.2023 tarih ve 93784 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/671 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İhaleye konu işin 1’inci kısmı olan "Puan sonuç karşılığı biyokimya otoanalizörü" Teknik Şartname'sinin

a) "C.Cihazlarda kullanılacak kitlerin özellikleri ve listesi" başlığı altında yer alan "C3' maddesinde yapılan düzenlemenin anılan Şartname'den çıkarılması gerektiği, zira bahse konu düzenleme ile belirsiz çeşitlilikte test ve belirsiz miktarda bir alım durumu oluşturulduğu, kendilerince doğru ve gerçekçi bir maliyet çıkarılamadığı, ayrıca bu maddede sonradan alınacak olan testlerin adetleri ve çeşitleri ile ilgili bir miktar ve adet belirtilmediğinden dolayı doğru ve eşit rekabet koşullarının oluşması adına söz konusu düzenlemenin Şartnameden çıkarılmasının uygun olacağı,

b) "D-Biyokimya Otoanalizörünün teknik özellikleri" başlığı altında yer alan 28.04.2023 tarihinde zeyilname ile değiştirilmiş olan "D.1 " maddesinde yapılan "5600 fotometrik test çalışan 4 cihaz" ve Eceabat Entegre İlçe Devlet hastanesi Laboratuvarı için yapılan "300 fotometrik test hızında 1 adet ciaz" düzenlemelerindeki fotometrik cihaz hızlarının yeniden düzenlenmesi gerektiği, Sağlık Bakanlığı'nın 2022/2 sayılı Genelgesinin 4.5 ve 4.6. maddelerinde otoanalizör cihazlarının fotometrik ve ISE hızlarının ayrı ayrı belirlenmesinin istendiği, aynı genelgede poliklinik ve yatak kapasitesi yüksek hastanelerin iş yükünü azaltmak ve olası arızalarda işleyişin aksamaması adına yüksek hızlı tek cihaz yerine birimlere özgü cihazların talep edilmesi ve cihaz hızlarının belirlenmesinde yıllık test sayısının 250 iş günü ve günlük en az 2 saat çalışılacağı düşünülerek hesaplanması ve gereksiz yere ihtiyaçtan fazla hızda cihaz talep edilmemesinin belirlendiği, bu nedenle de anılan Şartname'nin D1.maddesinin" 5600 fotometrik test çalışılan 4 adet cihaz" yerine "5000 fotometrik test çalışılan 4 adet cihaz" şeklinde değiştirilmesi gerektiği, (24 aylık ihale süresi için toplamdaki test miktarının 6.151.700 test olarak belirlendiği, ISE testlerinin fotometrik hız olarak söz konusu miktardan çıkarılmasında toplam 5.306.700 test kaldığı, genelge ile belirtilen süreler dikkate alındığında 24 aylık ihale için toplamda yazılabilecek en üst hızın 5.307 test/saat fotometrik hız olacağı, ISE için toplam yazılabilecek hızın 845 test/saat olduğu ve bunun için de teknik şartname maddesinin tüm cihazlar için toplam fotometrik hızlarının 5300 test/saat olacak şekilde belirtilmesi) iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır...” hükmü,

Sağlık Bakanlığı’nın “Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri” başlıklı Genelgesinin 4.6’ncı maddesinde “Poliklinik ve yatak kapasitesi yüksek hastanelerde iş yükünü azaltmak ve olası arızalarda işlemlerin durmasını önlemek amacıyla yüksek kapasiteli tek cihaz yerine, birimlere özgü (acil ve poliklinik) birden fazla cihaz edinebileceklerdir. Bu istemler yapılırken, alınacak cihazların günde en az 2 saat çalışılacağı düşünülmeli, yıllık toplam test sayısı 250 gün üzerinden hesaplanmalı ve gereksiz yere ihtiyaçtan yüksek kapasiteli cihazlar istenilmemelidir.” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait "Puan sonuç karşılığı biyokimya otoanalizörü" Teknik Şartname'sinin “Test Sonuçları ve Fatura Ödemesi” başlıklı “B” bölümünün B.3 maddesinde “Kurumun firmalara ödemesi gereken test ücretleri hesaplanırken hastane bilgi yönetim sisteminden (HBYS) uzaman onayı yapılmış (faturalandırılmış) aylık sonuç test sayıları esas alınacaktır. Bu amaçla hastane idaresinin belirlediği bir komisyon her ayın başında bir önceki ay çalışılmış ve uzman onayı yapılmış olan her test için işlem adedini belirleyecek, her testin puan karşılığı ve işlem adetleri çarpılarak tüm çalışılan testler için toplam hizmet puanı bulunacak ve bu toplam puan üzerinden ödeme yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin şikayete konu "C. Cihazlarda kullanılacak kitlerin özellikleri ve listesi" başlığı altında yer alan "C3' maddesinde “Cihazın test menüsünde bulunan, fakat ihale ihtiyaç listesinde adı geçmeyen testler idare tarafından talep edildiği takdirde SUT puanı esas alınarak toplam puan içinde yüklenici firma tarafından temin edilmeli, kontrol ve kalibratörler ücretsiz verilmelidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin "D-Biyokimya Otoanalizörünün teknik özellikleri" başlığı altında yer alan "D.1 " maddesinde “ Firma aidiyetinde kalmak üzere Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesi Biyokimya ve Acil Laboratuvarına saatte en az toplam 5600 fotometrik test çalışan toplam 4 adet cihaz (cihazların fotometrik hızı 800 test/saatin altında olmamalıdır.) bu 4 adet cihaz ayrı ayrı veya entegre (modüler) olarak kurulabilecektir. Cihazların ISE üniteleri en az 100 test/saat olmalıdır. Ayrıca Mehmet Akif Arsoy Devlet Hastanesi Eceabat Entegre İlçe Devlet Hastanesi Laboratuvarına saatte en az 300 fotometrik test hızında bir adet otoanalizör cihazı kurulacaktır. Bütün cihazlar aynı marka olacaktır ve hızlarının tespitinde orijinal katalog hızları esas alınacaktır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu hizmet alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği,

Bu çerçevede, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak Teknik Şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olmakla birlikte, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisinin yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmış olduğu,

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesindeki “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü ve aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12 nci maddesindeki teknik şartnamelerde yer verilen ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin teknik kriterlerin; verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı hükmü dikkate alındığında, Kanun’un 5’inci maddesindeki ilkelerin aynı anda en iyi şekilde gerçekleştirilmesi imkanı bulunmadığı ve Teknik Şartnamelerin ihaleye teklif verecek isteklilerin her talebini karşılayacak ya da içerecek şekilde düzenlenemeyeceği ve ayrıca isteklilerin düzenlemelere ilişkin kendi cihazlarını teklif etmeye uygun hale getirecek taleplerde bulunamayacağı, idarelerin de hasta sağlığı ve güvenliği açısından cihazlara yönelik özellikleri belirleme takdir yetkisi ve sorumluluğunun olduğu anlaşıldığından, bu gibi durumlarda, adı geçen temel ilkelerle ilgili alınacak kararlarda fırsat eşitliğinin mümkün olabilecek şekilde gözetilmesi uygun görülmüştür.

"Puan sonuç karşılığı biyokimya otoanalizörü" Teknik Şartname'si incelendiğinde ihtiyaç listesinde adı geçmeyen testlerin idare tarafından talep edildiği takdirde SUT puanı esas alınarak toplam puan içinde yüklenici tarafından temin edileceği ve Mehmet Akif Ersoy Devlet Hastanesi Biyokimya ve Acil Laboratuvarına saatte en az toplam 5600 fotometrik test çalışan toplam 4 adet cihaz ve ayrıca Mehmet Akif Arsoy Devlet Hastanesi Eceabat Entegre İlçe Devlet Hastanesi Laboratuvarına saatte en az 300 fotometrik test hızında bir adet otoanalizör cihazının talep edildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin şikayete konu C3.maddesi açısından yapılan incelemede de, söz konusu Şartname maddesindeki düzenlemenin idarenin ihale konusu işi en uygun şartlarla yerine getirmesi yükümlülüğü ve bu yükümlülüğünü yerine getirirken alınmış olan tedbirler kapsamında kabul edilmesi gerektiği, ayrıca istenmesi muhtemel olan testlerin idare tarafından miktar olarak önceden öngörülmesi beklenebilecek bir gider kalemi olmadığından isteklilerce basiretli bir tacir olarak teklif hazırlamak için gerekli bilgilerin temin edilmesi sorumluluğu doğrultusunda hareket edilmesi gerektiği, öte yandan yapılan düzenlemeden idarece kamu sağlık sisteminde bir aksaklık oluşmaması adına ihale sürecinde nadiren oluşabilecek ekstra ihtiyaçların zaten kurulacak sistem üzerinde yükleniciye ek yük getirmeden cihaz menüsünde olan test veya testlerin talebi olarak anlaşılabileceği ve kaldı ki esas olanın toplam SUT puanı olduğu ve diğer testler gibi bu testlerin ödemesinin de SUT puanı üzerinden gerçekleştirileceği, bu itibarla da söz konusu düzenlemenin herhangi bir belirsizliğe sebebiyet vermeyeceği ve dolayısıyla söz konusu iddianın yerinde olmadığı,

Yine Teknik Şartname’nin şikayete konu D.1 maddesi açısından yapılan incelemede ise, idarenin ihtiyacı olan hizmetin sahip olması gereken niteliklerine ve teknik ayrıntılarına ilişkin belirlediği Teknik Şartname düzenlemelerini, 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla takdir yetkisi çerçevesinde kendi ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlayabileceği dikkate alındığında,

İdarenin şikayete konu düzenlemesinin kendi yetki ve sorumluluğu çerçevesinde yapmış olduğu bir idari tasarruf olduğu değerlendirilmiş olup, bu itibarla başvuru sahibi tarafından idarenin talep etmiş olduğu cihazların fotometrik hızlarının mevzuata uygun olmadığı yönündeki D.1 maddesinin değiştirilmesi gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.