KİK Kararı: 2023/UH.I-679

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/026
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 27.04.2023
Karar No : 2023/UH.I-679
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çoklar İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/59645 İhale Kayıt Numaralı “8 Adet (35+1 Kişi) Servis Otobüsü Kiralanması Hizmet Alım İş” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ İl Özel İdaresi tarafından 17.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “8 Adet (35+1 Kişi) Servis Otobüsü Kiralanması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çoklar İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin 13.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.03.2023 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 30.03.2023 tarih ve 86749 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/475 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

- İlgili Teknik Şartname düzenlemesi gereğince ihale konusu iş kapsamında çalışacak araçlardan 4 tanesinin yüklenicinin kendi malı olmasının gerektiği ancak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında tüm araçların kiralama yöntemiyle açıklandığı,

- Çalıştırılacak araçların ortalama yakıt tüketim bilgisinin usulüne uygun tevsik edilmediği, ayrıca araçlara ilişkin yakıt giderlerinin kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde açıklanmadığı,

-Araç giderlerinin tevsiki için alınan fiyat teklifine dayanak teşkil eden fatura bilgileri tablosunda yer alan faturaların içeriğinin ihale konusu iş ile uyumlu olmadığı,

- MTV, fenni muayene, egzoz muayenesi, karayolları zorunlu trafik sigortası, koltuk sigortası ve personel giderlerine ilişkin yapılan açıklamalarda bu giderlerin sonraki yıllardaki bedel artışlarına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, ayrıca fenni muayene, egzoz muayene ve MTV giderlerinin yürürlükte olan tarifeden daha düşük belirlendiği,

- Çalıştırılması öngörülen araçların hangi periyotta bakıma gireceğinin ve bu bakım giderlerinin usulüne uygun açıklanmadığı,

-Personel maliyetine ilişkin yapılan açıklamaların uygun olmadığı zira öngörülen ücretin yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu ve çalışma saatleri ile personel sayısının olması gerekenden daha az belirlendiği şöyle ki en az 9 personel ve günlük 3 saat çalışma süresi üzerinden açıklama yapılması gerektiği,

-Amortisman hesabının usulüne aykırı yapıldığı,

-Çalıştırılması öngörülen araçlar ile bu araçlara ilişkin giderlerin tevsik edilmesinde kullanılan belgelerde yer alan araçların birbirinden farklı olduğu,

-Araç, lastik ve periyodik bakım giderleri için alınan fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen meslek mensubunun imzası ile faaliyet belgesinde yer alan imzanın birbiriyle aynı olmadığı, fiyat teklifinin yalnız bir araç için alındığı, araç giderine ilişkin alınan fiyat teklifinde söz konusu hizmetin günlük kaç km ve kaç sefer olarak verileceğinin, hangi tür araçlar kullanılacağının düzenlenmediği,

-Sigorta giderine ilişkin yapılan açıklamaların usulüne uygun olmadığı, poliçelerin ekinde sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınmış teyit yazısının bulunmadığı, ilgili poliçelerin sahte olduğu,

-Damga vergisi, ihale kararı damga vergisi ve KİK payına ilişkin yapılan hesaplamaların hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./10. md.; yürürlük:1/2/2017) Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

...

79.2.7. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./14. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./7. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./3. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./18. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./4. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./22. md.) Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./23. md.) İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan (Ek ibare: 26/01/2021-31376 R.G./5. md.) ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 8 Adet (35+1 Kişi) Servis Otobüsü Kiralanması Hizmet Alım İş

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Her Araç 280 İş Günü Çalıştırılmak Üzere, 8 Adet 35+1 Kişilik Otobüs Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elazığ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “237 sayılı Taşıt Kanunun 5. Maddesine göre 25.02.2004 tarihli ve 25384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’ne göre Elazığ İl Özel İdaresi personelinin zamanında işe geliş gidişlerini sağlamak amacıyla; Sözleşme yapılıp işe başlama tarihinde itibaren 1 yıl ( 365 takvim Günü ) görev yaptırmak üzere akaryakıt dahil tüm giderler yükleniciye ait olmak üzere 8 Adet 35+1 kişilik Otobüs personel servis aracı kiralanması işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Personel: Sürücü ile yardımcılarının dışında taşıtta bulunan ve servis hizmetinden yararlanan kişileri,” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araç Günlük Çalışma Tablosu ve İstenen Belgeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Aşağıdaki tablodaki çalışma şartları ve yerleri belirlenmiş olsa dahi idare gerekli gördüğü zamanlarda ve şartlarda araçları istediği yerde görevlendirme hakkına sahiptir.

4.2.Otobüsler; İl özel idare personelini iş yerlerine getirilmesi için çalıştırılması öngörülmektedir. Ancak bu öngörü şartlara göre değişebilir ve diğer iş yerlerinde çalıştırılabilir. Araçlar idarenin iş programına göre çalıştırılacak, gerektiğinde İl dışında da görevlendirilebilir. İdarenin uygun göreceği kamu kurum ve kuruluşların taleplerinde bu taşıtları sözleşmede belirtilen ücreti mukabilinde kullanabilir.

Tablo-1 Personel Servis Aracı Hizmeti Çalışma Tablosu

Sıra No

Çalışılacak Birim

Aracın Cinsi, Modeli ve Kapasitesi

Çalışma Şekli (Gün)

Araç Sayısı

Belge Türü

1

Makine İkmal ve bakım Müdürlüğü emrine (Sefer: Sabah 2 + Akşam 1 )

Otobüs (35+1) kişilik 2015 Model ve Üzeri

100 Km Sefer Gün Karşılığı 8 Ad. 280 x 8 = 2240 İş Gün

8

D2

4.3. Otobüs için D2 Yetki belgesinin aslı veya noter onaylı suretini ihale dosyasında sunmak zorundadır.

4.4. D2 yetki belgesi eki Taşıt Belgesini, ihaleden sonra (sözleşme öncesi) da idareye sunulabilir.08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliği madde-25(2)” D2 yetki belgesi eki taşıt belgesine, öz mal otobüs cinsi taşıt sayısının 2 katını geçmemek üzere ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş sözleşmeli otobüs cinsi taşıtlar kaydedilebilir.” denilmektedir.

Dolayısıyla istekli, D2 belgesiyle ihaleye girebilecek ancak yüklenici sıfatını alması halinde sözleşmeden önce (4 adet) aracı, taşıt belgesi cetvelinde öz mal olarak belgeleyecek, geriye kalan araçları kiralamak suretiyle sözleşme öncesinde tamamlayıp taşıt belgesine işleyerek idareye sözleşme öncesi verecektir. Taşıt belgesinde taşıt sayısını tamamlamayan yüklenici ile sözleşme yapılmayacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gündür” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen istekliden 21.02.2023 tarihli ve “5- Yukarıda belirtilen Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre; aşağıda belirtilen hususlara yönelik açıklamaların yapılması gerekmektedir.

a-) Araç Maliyetinin Açıklanması (Kendi Malı Olan Araçların Açıklanması (Amortisman), Kiralanacak Araçların Açıklanması vb.)

b-) Araç Akaryakıt Giderinin Açıklanması (Akaryakıt Bedelinin Açıklanması, Akaryakıt Miktarının Açıklanması vb.)

c-) Araçlara Ait Resmi ve Diğer Giderlerin Açıklanması (Motorlu Taşıtlar Vergisi, Araç Muayene Gideri, Egzoz Gazı Emisyon Ölçüm Gideri, Trafik, Koltuk Ferdi Kaza Gibi Sigorta Giderleri, Araç Ön Camı Bilgi Levhası ile Diğer Çeşitli Giderlerin Açıklanması (Bakım-Onarım, Şoför, Lastik, Akü vb.)

d-) Personel Maliyetinin Açıklanması

e-) Sözleşme ve Genel Giderlerin Açıklanması (Damga ve Karar Pulu Vergisi, KİK Payı vb.)” ifadelerini içeren yazıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının istendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemede; ihale konusu iş kapsamında çalışacak araçların tamamının isteklinin kendi malı olarak açıklandığı, araç giderinin tevsiki için kiralama yönteminin kullanılmadığı görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Çalıştırılacak araçların ortalama yakıt tüketim bilgisinin tevsiki için yetkili servis olduğunu gösterir belge ile yetkili servis tarafından düzenlenmiş belgenin sunulduğu, ayrıca araçlara ilişkin yakıt giderinin EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan rapor kullanılarak tevsik edildiği görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

MTV, fenni muayene, egzoz emisyon ölçüm muayenesi, karayolları zorunlu trafik sigortası, koltuk sigortası ve personel giderlerine ilişkin yapılan açıklamalarda bu giderlerin 2024 yılına yansıyan kısımları için bedel artışı öngörüldüğü ve fenni muayene, egzoz muayene ve MTV giderleri için belirlenen bedelin yürürlükte olan tarifelerden daha düşük olmadığı görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Çalıştırılması öngörülen araçların hangi periyotta bakıma gireceğinin yetkili servisten alınmış bir belge ile tevsik edildiği, bakım giderlerinin üçüncü kişi tarafından usulüne uygun olarak düzenlenmiş bir fiyat teklifi kullanılarak tevsik edildiği görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında 8 şoför ve 1 yardımcı personel olmak üzere 9 personel üzerinden açıklama yapıldığı, belirlenen ücretin 2023 yılına ilişkin saatlik asgari ücretin altında olmadığı, ayrıca çalışma saatlerinin günlük 100 km üzerinden 3 saat olarak belirlendiği görülmüş başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Amortisman giderinin, ilgili SMMM tarafından usulüne uygun düzenlenmiş amortisman payı tespit tutanağı başlıklı belge ile tevsik edildiği görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçlar ile bu araçlara ilişkin giderlerin tevsik edilmesinde kullanılan belgelerde yer alan araçların birbirinden farklı olmadığı görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında çalışacak araçlara ilişkin lastik ve periyodik bakım giderleri için alınan fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatına uygun olduğu ve fiyat tekliflerinin ihale konusu iş kapsamında çalışacak tüm araçlar için alındığı, araç edinim giderinin fiyat teklifi kullanılarak açıklanmadığı, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçların isteklinin kendi malı olduğu görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sözleşme damga vergisi, KİK payı ve ihale kararı damga vergisinin doğru hesaplandığı ve herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı görülmüş ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sigorta giderinin tevsiki için sunulan poliçelerin süresinin 1 yıl olduğu, bu ihale konusu işin süresinin de 1 yıl olduğu düşüldüğünde poliçelerin süre yönünden uygun olduğu, bununla birlikte Gri Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçelerinin ekinde söz konusu firmanın genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınmış teyit yazısının bulunmadığı, ayrıca söz konusu poliçelerin üzerinde acente firma olan Canıgüzel Sig. Ara. Hiz. Ltd. Şti.ye ait herhangi bir imza ve kaşenin de bulunmadığı görülmüş, bu haliyle söz konusu poliçelerin kamu ihale mevzuatına uygun bir tevsik yöntemi olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen gerekçe doğrultusunda, başvuru sahibi isteklinin, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sigorta poliçelerine ilişkin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bulut Oto. Nak. ve Taş. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.