KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/023
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 05.04.2023
Karar No : 2023/UH.I-591
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özer Atık Yön. Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İston İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fab. San. Ve Tic. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/322 İhale Kayıt Numaralı “İston A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İston İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fab. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 20.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İston A.Ş. Personel Taşımacılığı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özer Atık Yön. Taş. Tem. İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2023 tarih ve 85986 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/455 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname'nin B.14'üncü maddesinde yer alan 10 km'lik fark düzenlemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 10 km’lik güzergâh değişikliğine ücret ödenmeyeceği açıklamasına yer verildiği, ancak bu farkın toplamda büyük bir maliyete neden olacağı ve yüklenici firmanın maliyet ve işin sürdürülebilirliği açısından olumsuz bir durumla karşılaşacağından bu km farkının verilmesinin mevzuat gereği olduğu, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesinde yer alan "Temel ilkeler" ve emsal Kurul kararı gereği ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İston A.Ş. Personel taşımacılığı hizmet alımı… e) Miktarı: 106 Ayrı Hatlık Personel Taşımacılığı Hizmeti Alımı…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Araçların amortisman veya kiralama giderleri, periyodik bakım, tamir bakım, onarım, akaryakıt, yazlık-kışlık lastik giderleri, yedek parça giderleri, zorunlu trafik sigortası ve kasko giderleri, fenni ve egzoz gazı muayene ücretleri ile Motorlu Taşıtlar Vergisi ve Trafik Muayene ücretlerine ilişkin giderleri, Köprü ve otoban geçişli araçlarda HGS giderleri ve işin Teknik Şartnameye uygun olarak yürütülebilmesi için gerekli giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı B Bölümünde “B.1.4. İdare bu şartnameye ekli listede yer alan güzergâhlarda gerek ilk durak, gerekse ara duraklarda değişiklik yapmak suretiyle çift yönde 10 km’ye kadar kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapabilir. Bu değişiklik nedeniyle ilgili güzergâhın birim fiyatlarında herhangi bir artma veya azalma söz konusu olamaz. Çift yönde 10 km’yi aşan kısaltma veya uzatma durumlarında ise, ilgili güzergâhın sözleşmedeki fiyatından 27.12.2022 Tarih ve 2022/14-1 Sayılı UKOME Kararı ile belirlenmiş Personel Servis Taşımacılığı Ücret Tarifesinde belirtilen İlk Kalkış Ücreti düşülür ve kalan bedel güzergâhın kilometre uzunluğuna bölünerek elde edilen ortalama km bedeli güzergahın artan veya eksilen kilometre miktarı ile çarpılarak bulunan bedel sözleşmedeki birim fiyata eklenir veya çıkarılır. Bu şekilde yeni güzergâh birim fiyatı belirlenir. 10 km’yi aşan mesafe artış veya eksilişi ile ilgili birim fiyat hesaplamalarında 10 km’lik kısım da hesaplamalara dâhil edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale kapsamında “106 Ayrı Hatlık Personel Taşımacılığı Hizmeti Alımı İşi”nin gerçekleştirilmek istenildiği, İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesi ekinde ve ihaleye ait olarak düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinde, çalıştırılması öngörülen araçların günlük çalışma güzergahları, taşıma kapasiteleri, çalışma saati aralıkları ve çift yönlü güzergah mesafeleri ile her bir güzergahtaki toplam çalışma günü miktarlarının ayrı ayrı belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından “Teknik Şartname'nin B.14'üncü maddesinde yer alan 10 km'lik fark düzenlemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, 10 km’lik güzergâh değişikliğine ücret ödenmeyeceği açıklamasına yer verildiği, ancak bu farkın toplamda büyük bir maliyete neden olacağı ve yüklenici firmanın maliyet ve işin sürdürülebilirliği açısından olumsuz bir durumla karşılaşacağından bu km farkının verilmesinin mevzuat gereği olduğu, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesinde yer alan "Temel ilkeler" ve emsal Kurul kararı gereği ihalenin iptal edilmesi gerektiği” yönünde iddialara yer verilmiştir.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda “Söz konusu düzenlemenin ilave araç getirilmesine ilişkin olmadığı, hizmet verilme sürecinde servis kullanacak personel sayısının ve/veya ikametgâhların değişiklik gösterebileceği, bu durumda değişiklik yapılmasının zorunlu olacağından hareketle idarece belirlenen güzergahların çift yönlü toplam 10 km’ye kadar uzatılması ya da kısaltılması halinde aynı şekilde ödeme yapılabileceğine ilişkin olduğu, bahse konu düzenlemenin idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması noktasında yapıldığı” yönünde değerlendirmede bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca gerçekleştirilen ihalelerde idarelerin ihtiyaçlarını belirleme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu ve bu ihtiyacın temini açısından şartnamelerde düzenlemelerin yapılabileceği, bu ihtiyacın belirlenmesine ilişkin şartlarla ilgili 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan “Temel ilkeler”in sağlanması ile ilgili sorumluluğun idareye ait olduğu açıktır.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname maddesi incelendiğinde, idarece ilgili güzergâhlarda gerek ilk durak, gerekse ara duraklarda değişiklik yapmak suretiyle çift yönde 10 km’ye kadar kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapabileceği, bu değişiklik nedeniyle ilgili güzergâhın birim fiyatlarında herhangi bir artma veya azalma söz konusu olmayacağı, çift yönde 10 km’yi aşan kısaltma veya uzatma durumlarında ise, ilgili güzergâhın sözleşmedeki fiyatından 27.12.2022 tarih ve 2022/14-1 sayılı UKOME Kararı ile belirlenmiş personel servis taşımacılığı ücret tarifesinde belirtilen ilk kalkış ücretinin düşüleceği ve kalan bedel güzergâhın kilometre uzunluğuna bölünerek elde edilen ortalama km bedeli güzergahın artan veya eksilen kilometre miktarı ile çarpılarak bulunan bedel sözleşmedeki birim fiyata ekleneceği veya çıkarılacağı, bu şekilde yeni güzergâh için birim fiyat belirleneceği, 10 km’yi aşan mesafelerde artış veya eksilişi ile ilgili birim fiyat hesaplamalarında 10 km’lik kısmın da hesaplamalara dâhil edileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu hizmet alımının personel taşımacılığı hizmetine yönelik olduğu, işin niteliği gereği hizmetin gerçekleştirilmesinde servis kullanacak personelin sayısında, ikametgâhlarda vb. değişiklikler nedeniyle güzergâhlarda farklılıkların olabileceği, nitekim idarenin beyanlarının da bu yöndeki hizmet gerekleri ile ihtiyacın uygun şartlarda ve zamanında karşılanması hususlarına ilişkin olduğu,

Diğer taraftan, anılan düzenlemede çift yönde yalnızca 10 km’ye kadar olan kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapabileceğine ilişkin muhtemel durumlara ilişkin olarak düzenlendiği, dolayısıyla yalnızca 10 km’ye kadar olan değişikliklerin sadece ilgili güzergahlarda mesafe artışı ya da doğrudan maliyet artışı oluşturacağından bahsedilemeyeceği, ayrıca çift yönde 10 km’yi aşan güzergah değişikliklerinin ise yine muhtemel kısaltma veya uzatma durumlarına ilişkin olarak düzenlendiği ve 10 km’yi aşan mesafe artış veya eksilişi ile ilgili birim fiyat hesaplamalarında 10 km’lik kısmın da hesaplamalara dâhil edileceği ve bedel ödeneceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin mevcut düzenleme ile ilgili iddiaları kapsamında isteklilerin tekliflerini eşit şartlarda ve sağlıklı bir şekilde oluşturmasına engel bir durum bulunmadığı, idarenin beyanları da dikkate alındığında mevcut düzenlemenin idarenin ihtiyacını belirleme noktasındaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin mevcut düzenleme ile ilgili iddiaları kapsamında isteklilerin tekliflerini eşit şartlarda ve sağlıklı bir şekilde oluşturmasına engel bir durum bulunmadığı, idarenin beyanları da dikkate alındığında mevcut düzenlemenin idarenin ihtiyacını belirleme noktasındaki takdir yetkisi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı B Bölümünde “B.1.4. İdare bu şartnameye ekli listede yer alan güzergâhlarda gerek ilk durak, gerekse ara duraklarda değişiklik yapmak suretiyle çift yönde 10 km’ye kadar kısaltma, uzatma ya da servis güzergahında değişiklik yapabilir. Bu değişiklik nedeniyle ilgili güzergâhın birim fiyatlarında herhangi bir artma veya azalma söz konusu olamaz. Çift yönde 10 km’yi aşan kısaltma veya uzatma durumlarında ise, ilgili güzergâhın sözleşmedeki fiyatından 27.12.2022 Tarih ve 2022/14-1 Sayılı UKOME Kararı ile belirlenmiş Personel Servis Taşımacılığı Ücret Tarifesinde belirtilen İlk Kalkış Ücreti düşülür ve kalan bedel güzergâhın kilometre uzunluğuna bölünerek elde edilen ortalama km bedeli güzergahın artan veya eksilen kilometre miktarı ile çarpılarak bulunan bedel sözleşmedeki birim fiyata eklenir veya çıkarılır. Bu şekilde yeni güzergâh birim fiyatı belirlenir. 10 km’yi aşan mesafe artış veya eksilişi ile ilgili birim fiyat hesaplamalarında 10 km’lik kısım da hesaplamalara dâhil edilir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür..

Uyuşmazlık konusu ihalenin “106 Ayrı Hatlık Personel Taşımacılığı Hizmeti Alımı İşi” olduğu, Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” B bölümünde yer alan düzenleme ile, ihale konusu personel taşıma hizmeti kapsamında servis güzergâhında 10 kilometreye kadar uzatma ve kısaltma yapabileceğinin düzenlendiği, işinin süresinin 520 gün olduğu, bu açıdan süreç içerisinde güzergâh mesafelerinde bir takım değişikliklerinin olmasının beklenebileceği açıktır.

İhale konusu işin kapsamında ise 106 ayrı hat bulunduğu, bu haliyle 106 hat üzerinde 520 gün süre içerisinde 10 km. lik bir artış olması halinde 551.200 km. lik bir artış olma ihtimalinin olduğu, bir minibüsün şehir içinde ortalama 10,1 lt. mazot yakacağından hareketle yapılan hesaplamada (551.200x 10,1= 55.671,20 lt.) mazot giderine, 1 litre mazot fiyatının ise 20,38 TL olarak dikkate alındığında (55.671,20x 20,38 = 1.134.579,07 TL) tutarında bir maliyetle karşılaşma ihtimalinin bulunduğu görülmektedir.

Dolayısıyla, idarece yapılan bahse konu düzenlemelerin ihale konusu işin kapsamı ve artabilecek kilometre miktarları dikkate alındığında, bu durumun yüklenici için göz ardı edilmeyecek maliyetler getirebileceği, teklif verecek istekliler açısından bu öngörülemezliğin, isteklilerin sağlıklı teklif hazırlamasını etkileyeceği, bu itibarla başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “ihalenin iptaline” karar verilmesi yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.