KİK Kararı: 2023/UH.I-563

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/021
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 29.03.2023
Karar No : 2023/UH.I-563
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

A G Gıda Akaryakıt Turizm İnşaat Hizmet İşletmeleri Nakliye Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş.

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/89908 İhale Kayıt Numaralı “Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A. Ş. tarafından 01.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak A G Gıda Akaryakıt Turizm İnşaat Hizmet İşletmeleri Nakliye Ticaret Limited Şirketi’nin 22.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.03.2023 tarih ve 83371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/377 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. (a) Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde yükleniciye yapılacak ödemenin zamanına ilişkin çelişkili düzenlemeler olduğu,

(b) Anılan Tasarı’nın 16.1.3.1’inci maddesinde sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle sözleşmenin feshi yanında ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacağına dair düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

2. (a) Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde yemeklerde kullanılacak etlerin dana eti veya kuzu eti olacağı yönünde düzenlemenin yer aldığı ancak bu iki et çeşidi arasında ciddi fiyat farkı bulunduğu, bu durumun ihaleye sağlıklı ve gerçekçi teklif vermeye engel olduğu,

(b) Teknik Şartname’de yer verilen örnek menüde et döner, yufka kebabı, rosto köfte, kalburabastı tatlısı, ayran bulunduğu ancak bunlara ilişkin gerek Teknik Şartname’de gerek gramaj reçetesi içeriğinde gramaj bilgisi bulunmadığı, bu durumun ihaleye sağlıklı ve gerçekçi teklif vermeye engel olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil 20.1)..........................................................’de (21) ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:…………………….. (22)

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Tip Sözleşmenin 22 numaralı dipnotunda “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” düzenlemesi,

Aynı Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri 26.4

1

2

3

….

16.1.3.1. …………………………………….26.5 ” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Tip Sözleşme’nin 16’ıncı maddesine ait dipnotlarda ise “26.1. Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.

26.2. Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.3. Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.

26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.

26.5 (1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” şeklinde olduğu görülmüştür.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi: Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

…

Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” düzenlemesi,

Söz konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Ankara Halk Ekmek ve Un Fabrikası A.Ş. tarafından Yüklenici Banka Hesabına yapılacaktır ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

İdare ve yüklenici firma fatura kesilecek bahse konu ay için toplamda kaç yemek verildiği üzerine mutabakat sağladıktan sonra idareye faturasını kesecek olup faturanın yanında idareye günlük yenilen yemek sayısına ilişkin raporu sunacaktır.

Bu işlemler eksiksiz yerine getirildikten sonra fatura kesildiği tarihten itibaren 45 gün içerisinde yükleniciye ödeme yapılacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 45 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ıncı maddesinde “…16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2'si oranında ceza uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerinde yer alan düzenlemelerinden sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılacağı, hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı,

Tip Sözleşme düzenlemelerinden ödeme planı ve şartlarının, birim fiyat mevzuatta birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre idarece belirleneceği,

İhale dokümanı düzenlemelerinden ise İdare ve yüklenici firma fatura kesilecek bahse konu ay için toplamda kaç yemek verildiği üzerine mutabakat sağladıktan sonra idareye faturasını keseceği, faturanın yanında idareye günlük yenilen yemek sayısına ilişkin raporu sunacağı, bu işlemler eksiksiz yerine getirildikten sonra fatura kesildiği tarihten itibaren 45 gün içerisinde yükleniciye ödeme yapılacağı, hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 45 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu işin süreklilik arz eden malzemeli yemek alımı işi olduğu, bahse konu iş için sözleşmesinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten itibaren 45 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere 30 gün içinde de ödeme yapılacağına dair düzenleme yer aldığı, fatura kesme işleminin hakediş raporuna dayanak olup tek başına ödemeye esas olamayacağı, tahakkuk ve ödemede; - hakediş raporunun tahakkuka bağlanma süresi (45 gün) ile tahakkuktan sonra en geç 30 gün içinde ödeme sürelerinin dikkate alınması gerektiği dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu düzenlemelerin çelişkili olduğu ve ihaleye katılım önünde engel olduğuna dair 1 (a)’da yer alan iddiası yerinde görülmemiştir.

Yukarıda yer alan Tip Sözleşme düzenlemelerinden Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedileceği hallerin yazılacağı, ilgili maddeye “Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır.” ifadesinin yazılması halinde 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülebileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle % 2 oranında ceza uygulanacağı düzenlemesinin bir arada olamayacağı yönündeki 1 (b)’de yer alan iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar “başlıklı 4’üncü maddesinde “ 4.7.Yemekler, 1.Yemek: Çorba çeşitleri (hergün)

2.Yemek: Haftada 2 (iki) defa sebze,

(Mevsimine göre taze veya dondurulmuş sebze ve bakliyat çeşitleri v.s.) Haftada 2 gün kıymalı yemek çeşitleri, (Kıymalı Pide, Hamburger, Dalyan Köfte, İslim Köfte, İzmir Köfte, Sulu Köfte, Izgara Köfte, Kadınbudu Köfte, Adana v.s. gibi) Hafta da 2 (iki) gün kırmızı et, 1 (bir) gün beyaz et yemeği çeşitleri, (Orman Kebabı, Tas Kebabı, Et Döneri, Kilis Tava, Ekşili Köfte, Saray Köfte, Ankara Tava, Saç Kavurma, Kuzu Haşlama, Arnavut Ciğeri, Tavuk Döneri, Fırında Tavuk, Et Sote, Püreli Dana Rosto, Püreli Dalyan Köfte, Tavuk Sote, Tavuk Baget, Balık çeşitleri v.s. gibi)

3.Yemek: Ana yemeğin tamamlayıcısı,(Pizza, Pilav, Makarna, Börek, Sebze Kızartmaları, Zeytin Yağlı Sebzeler vs.)

4.Yemek: Tatlı, Salata Çeşitleri, Meyve 1 (bir) adet (bir porsiyona uygun) ve İçecek Çeşitleri (Cola, Fanta, Ayran, Yoğurt, Meyve

Yemeklerde kullanılan gıda maddelerinin kişi başına düşen gramaj listesi tüm çeşitlerinin hazırlanmasında dikkate alınacaktır.” düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin “Kullanılacak Malzemeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.1. Yemeklerde kullanılan etler yemek çeşidine göre dana, kuzu, tavuk veya hindi etinden olacaktır.

…

5.12.7.Kırmızı Et: Kırmızı et yemeklerinde kesinlikle yağsız dana ve koyun eti kullanılacaktır…” düzenlemesinin yer aldığı,

İhale dökümanı içerisinde yer alan “2 haftalık yemek listesi”nin;

Cumartesi

Cumartesi

PAZAR

Pazar

Pazartesi

Pazartesi

Düğün Çorbası

Mercimek Çorbası

Bamya Çorbası

Ezogelin Çorbası

Mercimek Çorbası

Tarhana Çorbası

Tavuk Haşlama

Kadınbudu Köfte

Yufka Kebabı

Et Güveç

Tavuk Sote

Rosto Köfte

Şeh.Pirinç Pilavı

Soslu Makarna

Noh.

Pilav

Makarna

Noh.Pirinç Pilavı

Karışık Kızartma

Partakal

Meyve Suyu

GAZLI İÇECEK

Puding

Mevsim Salata

Yoğurt/Ayran

Salı

Salı

Çarşamba

Çarşamba

Perşembe

Perşembe

Domates Çorbası

Sal.Mercimek Çor.

Ezogelin Çorbası

Kre.Mantar Çorba

Şehriye Çorbası

Tarhana Çorbası

Kuru Fasülye

Karnıyarık

Levrek

Et Döner

Kuru Köfte/Pat.

Etli Nohut

Bulgur Pilavı

Pirinç Pilavı

Barbunya Pilaki

Şeh.Pirinç Pilavı

Soslu Spagetti

Bulgur Pilavı

Kalburabastı

Cacık

Helva

Gazlı İçecek

Ayran-Şalgam

Salata

Cuma

Cuma

Ezogelin Çorbası

Yarma Çorba

Kıymalı Ispanak

Tavuk Sote

Pat.Börek

Cev Erişte

Komposto

Portakal

” şeklinde olduğu,

İhale dökümanı içerisinde yer alan “Yemek reçetesi” başlıklı tablonun ise örnek olarak:

…

No

Yemek Adı

Malzeme

Miktar

1

Ankara tava

Kuzu Eti

150

Pirinç

33,33

Patates

66,67

Soğan

13,33

Süt

3333

Kaşar Pey

13,33

Tereyağ

3,33

Soyasos

6,67

Zeytinyağı

6,67

Sarımsak

1,33

Karabiber

0,33

Tuz

0,67

No

Yemek

Malzeme

Miktar

4

Çoban Kavurma

Dana Eti

150

Kuru Soğan

33,33

Domates

20

Sivribiber

16,67

Pulbiber

0,67

Patates

100

Tuz

0,33

Sarımsak

0,67

…

İçeçekler

Kola

Hazır

330

mİ

Fanta

Hazır

330

ini

Gazoz

Hazır

330

mİ

Soda

Hazır

200

mİ

Şalgam

Hazır

330

mİ

meyvesuyu

Hazır

330

mİ

…” şeklinde olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, Teknik Şartname ’nin genel hususlar başlıklı 4’üncü maddesinde yemek çeşitlerine 4 başlık altında “(1’inci yemek: çorba çeşitleri, 2’nci yemek: sebze yemekleri, kıymalı yemek çeşitleri, kırmızı ve beyaz et çeşitleri, 3’üncü yemek: Ana yemeğin tamamlayıcısı,(Pizza, Pilav, Makarna, Börek, Sebze Kızartmaları, Zeytin Yağlı Sebzeler vs.) 4’üncü yemek: Tatlı, Salata Çeşitleri, Meyve 1 (bir) adet (bir porsiyona uygun) ve İçecek Çeşitleri (Cola, Fanta, Ayran, Yoğurt, Meyve)” yer verildiği,

Yine Teknik Şartname ekinde “2 haftalık örnek menü” ile yukarıda kategorize edilen yemeklerin örneklendirildiği, Anılan Şartname’nin diğer bir eki olan “Yemek reçetesi” ile de yemeklerde kullanılacak malzemeler ve içeceklere gramajları ile birlikte yer verildiği, bahse konu yemek reçetesinde hangi yemeklerde kuzu etinin hangi yemeklerde dana etinin kullanılacağının da belirtildiği dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin tekliflerini oluştururken maliyet unsurlarını belirleyerek ona göre tekliflerini hazırlayabilecekleri anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iki et çeşidi arasında ciddi fiyat farkı bulunduğu gerekçesi bu durumun ihaleye sağlıklı ve gerçekçi teklif vermeye engel olduğu yönündeki 2 (a)’da yer alan iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan et döner, yufka kebabı, rosto köfte, kalburabastı tatlısının örnek menüde bulunmasına rağmen malzemeler ile gramajlarının yer aldığı yemek reçetelerine ilişkin listede yer almadığı görülmekle birlikte söz konusu yemeklere benzer olabilecek nitelikte (et dönere -tavuk döner, yufka kebabına - kağıt kebabı, orman kebabı vb, rosto köfteye- dalyan köfte, kalburabastı tatlısına – baklava, şöbiyet vb.) yemeklerinin bulunduğu, İdarenin yemek reçetesi içerisinde hazırlanmasını öngördüğü birçok et, sebze, kıymalı yemek çeşitleri ile tamamlayıcı aperitif ve tatlıların içerisinde kullanılması gereken malzemeler ve gramajları ile içeceklerin “ml” cinsinden büyüklüklerine yer verdiği görüldüğünden bahse konu 2 (b)’de yer alan iddianın ihaleye teklif verme önünde bir engel teşkil etmeyeceği değerlendirilmiş, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği karar verildi.