KİK Kararı: 2023/UH.I-433

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/016
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 01.03.2023
Karar No : 2023/UH.I-433
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bingöl Taşımacılık İnşaat Akaryakıt Tarım ve Hayvan. Sosyal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Dicle ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1318796 İhale Kayıt Numaralı “Dicle ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Dicle ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü tarafından 29.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dicle ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü Personel Taşıma Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Bingöl Taşımacılık İnşaat Akaryakıt Tarım ve Hayvan. Sosyal Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.01.2023 tarih ve 76778 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/212 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, 12.01.2023 tarihli ihale komisyonu kararına göre idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından uygun bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması gerektiğine ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartnamenin 7.1.ı. maddesinde istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiğine ilişkin idareye yapılan şikayet başvurularının reddedildiği,

1. İdareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının, teklif fiyata dahil olan önemli bileşenler üzerinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olarak yapıldığı, idare tarafından açıklamalarının uygun görülmemesindeki gerekçenin taraflarınca anlaşılamadığı ve ilgili mevzuata aykırı olduğu, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiği, şöyle ki;

a) Araç kiralama, bakım onarım, yedek parça ve lastik maliyetleri açıklaması için fiyat teklifleri ve ekleri tutanakların sunulduğu, ancak fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak sayıları ile tutanaktaki sayıların farklı olduğu, bu nedenle sunulan belgelerin geçersiz olduğu,

b) Araçların bakım onarım, lastik ve kiralama giderlerini tevsiken sunulan fiyat tekliflerini veren firmaların fiyat teklifine konu işlerle iştigal etmediğinden sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu,

c) Fiyat tekliflerinin eki olarak sunulan tutanaklarda yer verilen faturalar ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya yani 2022 yılının 3. dönemine ait olmadığından sunulan belgelerin bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu,

d) İhale konusu işte çalıştırılacak araçların en az 2019 model olması zorunlu olmasına rağmen sunulan fiyat tekliflerinde araç modeline ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı,

e) İhale konusu işte çalıştırılacak araçların yakıt dahil çalıştırılacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yakıt açıklamasında araçların yakıt sarfiyatları ile ilgili herhangi tevsik edici bir belgenin (katalog veya yetkili servis yazısı) sunulmadığı, mevzuata aykırı ve fiyat avantajı sağlanacak şekilde yakıt hesabı yapıldığı, ayrıca, ilgili firma araçların yakıt maliyetlerinin hesaplanmasında EPDK’nın resmi fiyatlarını kullanmış olmasına rağmen, almış olduğu fiyatın ihale tarihinden sonraki fiyat olduğu, bu nedenlerle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiği,

f) Araçların temini ile ilgili olarak bazı araçların öz mal oldukları belirtilmesine rağmen demirbaş kayıt defteri fiyatları üzerinden işin süresine uygun olarak 3 yıllık amortisman giderinin hesaplanmadığı,

g) Araçların bakım onarımları ile ilgili sunulan fiyat teklifi ile eki tutanağında belirtilen bileşenlerin aynı olmadığı, fiyat teklifinde genel olarak bakım onarım maliyeti denilmesine rağmen tutanakta ise bakım onarım alt bileşenlerine yer verildiği,

h) Araçların bakım onarım, lastik ve kiralama fiyat tekliflerinde sadece 1 adet araç üzerinden teklif alındığı, dolayısıyla tek araç üzerinden yapılan hesaplamaların mevzuata aykırı olduğu, bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı,

3. Başvuruya konu ihalede 3 adet servis aracının çalıştırılacağının düzenlendiği, İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinde düzenlenen yeterlik belgelerinin istekliler tarafından çalıştırılması öngörülen 3 adet aracın her birine ait yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Taşıma Termin Programı” da dahil olmak üzere İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinde 3 araç için sunulması istenilen yeterlik kriterlerine ilişkin bilgilerin beyan edilmediği, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(10)İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

3. Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: EÜAŞ DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL TAŞIMA HİZMET ALIMI İŞİ

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

a) 3(üç) adet 19+1(yirmi kişilik) mesai saatleri için personel taşıma aracı

b) 1(bir) adet 19+1(yirmi kişilik) öğlen yemeği için personel taşıma aracı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DİCLE VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yüklenici teklif fiyatına işçilik giderleri, işçi eğitim giderleri, malzeme-teçhizat, araçlara ait her türlü giderler (yedek parça, bakım-onarım, yağ, lastik, akü vb. gibi her türlü sarf malzemesi, trafik ve karayolu taşıma mevzuatı kapsamında gerekli tüm plaka, belge ve bilgiye ait masraflar, her türlü zorunlu sigorta ve vergiler, kasko vb. sair masraflar) ile resim, harç gibi masrafları dahil edecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

12.01.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde başvuruya konu ihaleye 13 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihaleye teklif sunan 9 isteklinin sunmuş oldukları yeterlik bilgileri tablolarında beyan edilmesi gereken belge ve bilgilerin eksik ve uygun olmadığı gerekçeleriyle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 4 isteklinin tekliflerinin sınır değerin altında olduğu, idare tarafından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının istenildiği; Es Güney Tur Turizm Taşıma Oto. Gıda Tem. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadığı gerekçesiyle, Rızgar Kurumsal Hizmetler Turizm İnş. Gıda Elek. Elktr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu açıklama ile bu işin teklif edilen fiyatla yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi Bingöl Taşımacılık İnş. Akar. Tar. ve Hay. Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle anılan 3 isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan tek geçerli teklif konumundaki Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyonu kararının EKAP üzerinden 16.01.2023 tarihinde isteklilere tebliğ edildiği, başvuru sahibinin 24.01.2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 26.01.2023 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 26.01.2023 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararın tebliğinden itibaren 10 günlük süre beklenilmeden 31.01.2023 tarihinde idare ile ihale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sözleşme imzaladığı görülmüştür.

İdare tarafından 30.12.2022 ve 02.01.2023 tarihlerinde başvuru sahibi istekli dahil sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının talep edildiği, söz konusu yazıda “Personel Servis Taşıma Hizmet Alım İşine verdiğiniz teklifin ihale komisyonu tarafından değerlendirilmesi için Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği Madde 59-2 gereği yazılı olarak açıklama yapmanız gerekmektedir. Açıklamanızı 05.01.2023 tarihi mesai bitimine kadar açıklamanızı sunmanız gerekmektedir. Bu süreden sonra sunulan açıklamalar kabul edilmeyecektir.” ifadelerine yer verildiği, ancak aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüştür. Bununla birlikte söz konusu yazıda idarece sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin yeterlik bilgileri tablolarında beyan ettikleri bilgi/belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin idareye sunulmasının istenilmediği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59/A maddesinin 10’uncu bendindeki hükümlerden, aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmasının istenileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2’inci maddesinde yer alan açıklamalardan, idareler tarafından ihalede sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilip aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenerek söz konusu teklif bileşenlerine ilişkin olarak ayrıntılı açıklama istemeleri ve belirlenen önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmasının istenilmediği ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görüldüğünden, başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin açıkça ve net olarak belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin yeterlik bilgileri tablolarında beyan ettikleri bilgi/belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin idareye sunulmasının gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. …

ı)

1-Özel Servis Aracı Uygunluk Tespit Belgesi

2-Özel Servis Aracı Uygunluk Belgesi

3-Personel Servis Araçları Güzergah İzin Belgesi

4-Taşıma Termin Programı” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.

22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir…

22.8. İdarece talep edilmesi durumunda istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak süresi içerisinde sunulmak zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinde sırasıyla; özel servis aracı uygunluk tespit belgesinin, özel servis aracı uygunluk belgesinin, personel servis araçları güzergah izin belgesinin ve taşıma termin programının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, söz konusu ihale dokümanı düzenlemelerinin mevcut haliyle kesinleştiği ve isteklilerin bu yeterlik kriterlerine ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında sunulan yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmeleri gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu Yeterlilik Bilgiler Tablosu’nun “Teklif vermeye yetkili olduğuna ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünde;

“Sicil, izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri” kısmının “Belge adı ve düzenleyen kurum/kuruluş” başlıklı bölümünde “Çalışma Karnesi ve Güzergah İzin Belgesi, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı” Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” başlıklı kısmında ise “27.07.2022, 13, 31.03,2023” şeklinde,

“Sicil, izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri” kısmının “Belge adı ve düzenleyen kurum/kuruluş” başlıklı bölümünde “Servis Aracı Uygunluk Tespit Belgesi, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Ulaşım Şube Müdürlüğü” Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” başlıklı kısmında ise “16.07.2022, 395, 31,01,2023” şeklinde,

“Sicil, izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri” kısmının “Belge adı ve düzenleyen kurum/kuruluş” başlıklı bölümünde “Personel Servisi Araç Uygunluk Tespit Belgesi, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı Ulaşım Şube Müdürlüğü” Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” başlıklı kısmında ise “16.03.2022, 395, 31.01,2023” şeklinde beyanın yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin ilk 3 bendinde yer alan hususlara ilişkin beyanın yer aldığı anlaşılmakla birlikte, anılan Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın yer almadığı görülmüştür.

Diğer taraftan idarece ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği bilgi/belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenlerin idareye sunulmasının istenilmediği, bu kapsamda yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin ilk 3 bendinde yer alan hususlara ilişkin beyan edilen söz konusu belgelerin yeterlik kriterini karşılayıp karşılamadığı hususu tespit edilememekle birlikte, anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı görüldüğünden söz konusu yeterlik kriterinin karşılanmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, e-teklif alınan ihalelerde öncelikle yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler üzerinden yeterlik değerlendirmesi yapılması gerektiği, bu tabloda belirtilen bilgi/belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilebilenler için sorgulama sonucu elde edilen bilgiler, bu kapsamda teyit edilemeyenler için ise beyanlar esas alınarak değerlendirme yapılacağı, söz konusu beyanlar üzerinden yeterlik değerlendirmesi için istenilen şartları taşıdığı anlaşılan isteklilerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyen belgelerin istenilmesi gerektiği, ancak yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerine ilişkin beyanda bulunulmayan hususlar üzerinden yeterlik kriterlerini karşılamadığı anlaşılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif mektubu ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı görüldüğünden anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararın tebliğinden itibaren 10 günlük süre beklenilmeden 31.01.2023 tarihinde idare ile ihale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin sözleşme imzaladığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerinden, idareye şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikâyet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşmenin imzalanamayacağı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi istekli tarafından süresi içerisinde yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararın tebliğinden itibaren idarece 10 günlük süre beklenilmeden 31.01.2023 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanmasının yukarıda aktarılan Kanun hükmüne aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca, ihale üzerinde bırakılan Venüs Sos. Hizm. Taşm. Gıda Med. İnş. Taah. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin ilk 3 bendinde yer alan hususlara ilişkin beyan edilen söz konusu belgelerin yeterlik kriterini karşılayıp karşılamadığı hususu tespit edilememekle birlikte, anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı görüldüğünden söz konusu yeterlik kriterinin karşılanmadığı ifade edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin ilk 3 bendinde yer alan hususlara ilişkin beyanın yer aldığı anlaşılmakla birlikte, anılan Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin bir beyanın yer almadığı görülmekle birlikte, “Taşıma termin programı”nın idarece hazırlanan ve ihaleye ait teknik şartnamenin ekinde yer alan bir program olduğu, isteklilerin teklifleri kapsamında söz konusu programda bir değişiklik yapmasının mümkün olmadığı göz önüne alındığında, anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın bulunmamasının esasa etkili bir husus olmadığı ve anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin karar gerekçeleri arasında, “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif mektubu ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunda İdari Şartname’nin 7.1(ı) maddesinin 4’üncü bendinde yeterlik kriteri olarak belirlenen “Taşıma termin programı”na ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı görüldüğünden anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” hususunun yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurulca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.