KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/015
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 22.02.2023
Karar No : 2023/UH.I-388
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Smyrna Atık Yön. ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa DKMP İl Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1312883 İhale Kayıt Numaralı “2 Şoförlü 1 Adet 4X4 Arazili Çift Kabinli Pick-Up Araç Kiralama İşi (1 Yıl Süreli)” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Manisa DKMP İl Şube Müdürlüğü tarafından 27.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Şoförlü 1 Adet 4X4 Arazili Çift Kabinli Pick-Up Araç Kiralama İşi (1 Yıl Süreli)” ihalesine ilişkin olarak Smyrna Atık Yön. ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 13.02.2023 tarih ve 78850 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/284 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 01.02.2023 tarihli ve 2023/UH.272 sayılı Kurul kararı sonrasında taraflarıyla sözleşme imzalanması gerekirken ihalenin iptal edildiği, ihale komisyonunun ödenek ve işin yıllara sari olmaması ile 2024 yılında devam etmesi durumunda ödeme yapılmasının mümkün olmayacağı yönündeki gerekçelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olduğu, ihalede ödenek aktarımının mümkün olduğu, konuya ilişkin emsal Kurul kararlarının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ek bütçe” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir. Ek bütçe taleplerinde kaynağın gösterilmesi zorunludur.” hükmü,

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 439’uncu maddesinde “…d) Tenkis belgesi;

…

4. Malî yılın son ayına ait bütün ödeme ve mahsuplar işlendikten sonra, yılı içinde alınan ödeneklerden kullanılmayarak arta kalan tutarlar dönem sonu işlemlerinden önce muhasebe birimlerince doğrudan tenkis edilir. Ancak, yılı içinde verilmiş olup malî yılsonuna kadar mahsubunun yapılamaması nedeniyle mahsup dönemine aktarılması gereken ön ödemeler karşılığı ödenekler alıkonularak, mahsup dönemi içinde mahsup işlemleri yapılmak üzere ertesi yıla aktarılır. Mahsup dönemi sonunda kullanılmayan ödenek tutarları tenkis edilir.

…

6. Yılı için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllara geçerli sözleşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına başlanılamamış, ancak ilgili idarece ek süre verilmiş ve bu süre ertesi malî yıla taşmış ise, yılsonunda yüklenme artığı devredilir ve yüklenimlere ilişkin ödenek tutarları iptal edilir. Düzenlenen tenkis belgesinde, söz konusu ödeneğin devredilen taahhüt karşılığı olduğu belirtilerek iptal edilmesi ve yeni malî yılda ilgili tertipten ödenek gönderilmesi istenir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç kiralama…” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “ İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (ÜçyüzAltmışBeş) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: 4.Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanı ve görevlendireceği yer

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On) gün içinde işe başlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Tasarı’nın “Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.2. İdareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı verilecek haller:

17.2.1. İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde; işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.

17.2.2. İlave işler nedeniyle iş artışının ortaya çıkması halinde işin süresi, bu artışla orantılı olarak işin ilgili kısmı veya tamamı için uzatılır.

17.3. Süre uzatımına ilişkin diğer hususlarda Genel Şartnamenin ilgili hükümleri uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale sürecinde alınan 01.02.2023 tarihli ve 2023/UH.I-272 sayılı Kurul kararına göre, idarece ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Nurettin Altunbaş’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi suretiyle düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Söz konusu karar sonrasında, idarece başvuru sahibi istekliye 10.02.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ve eki ihale komisyonu kararında “Kamu İhale Kurulunun 01.02.2023 Karar Tarih ve 2023/UH.I-272 Karar Numaralı Kamu İhale Kurulu Kararına istinaden ihale komisyonu Nurettin Altunbaş’ın, İdaremizce gerçekleştirilen 2022/1312883 İhale Kayıt Numaralı 2 Şoförlü 1 adet 4x4 Arazili Çift Kabinli Pick-Up Araç Kiralama İşi için sunmuş olduğu teklifini reddetmeye ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerini mevzuata uygun olarak devam ettirmeye karar vermiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olan Nurettin Altunbaş’ın teklifinin sınır değer altında kalması ve “aşırı düşük teklif” savunması için İdaremize sunmuş olduğu belgelerin Kamu İhale Kurulunun yukarıda anılan kararı gereğince geçersiz sayılması üzerine, ekonomik açıdan en avantajlı 2. Teklifi sunan Smyrna Atık Yönetimi ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin teklifi değerlendirilmeye alınmıştır.

İhale Komisyonunca yapılan değerlendirmeler neticesinde; Smyrna Atık Yönetimi ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin, 2022/1312883 İhale Kayıt Numaralı 2 Şoförlü 1 adet 4x4 Arazili Çift Kabinli Pick-Up Araç Kiralama İşi için sunmuş olduğu teklif tutarı 588.000,00 TL olup, İdaremizin, bu kapsamda kullanabileceği 2023 yılı Döner Sermaye Hizmet Alımı Bütçesinde belirlenmiş ve ayrılmış olan tutardan yüksek olması, ayrıca iş bu ihalenin yıllara sarih olmaması ile 365 gün iş süresine sahip işin 2023 yılı içerisinde tamamlanamayacak kısımları için 2024 yılı içerisinde ödeme yapılmasının mümkün olamayacağı sebebiyle ihalenin iptal edilmesinin uygun olacağına karar verilmiştir.” gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdarece düzeltici ihale komisyonu kararı sonrasında Smyrna Atık Yönetimi ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin teklif tutarının (588.000,00 TL), idarenin bu kapsamda kullanabileceği 2023 yılı Döner Sermaye Hizmet Alımı Bütçesinde belirlenmiş ve ayrılmış olan tutardan yüksek olması, ayrıca iş bu ihalenin yıllara sari olmaması ile 365 gün iş süresine sahip işin 2023 yılı içerisinde tamamlanamayacak kısımları için 2024 yılı içerisinde ödeme yapılmasının mümkün olamayacağı yönünde gerekçelerle ihalenin iptal edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İhale yetkilisi tarafından onaylanan 29.11.2022 tarihli ihale onay belgesinde “Kullanılabilir Ödenek Tutarı”nın aşağıdaki şekilde belirtildiği gibidir.

Yaklaşık Maliyet

588.928,72 TL

Kullanılabilir Ödenek Tutarı

120.000,00

Bütçe tertibi (varsa)

…Döner Sermaye

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler çerçevesinde yapılan değerlendirmede;

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağı, 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelerde idarelerin ihtiyaçlarının uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale komisyonu kararı üzerine verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ancak idarelere verilen bu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ihalede bütçe programı çıkartılırken yaklaşık maliyet tutarı ile uyumlu olmayan bir bütçe planlaması yapılmış ise de, söz konusu bütçe ayrımının kesinleşmiş olmadığı, idare tarafından gelecek yıllara ilişkin yapılan planlamanın değiştirilebileceği ve gerekli durumda ek bütçenin oluşturulabileceği,

Ayrıca, imzalanmış olduğu yıl için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllarda geçerli sözleşmelerin bitim tarihlerinde işin bir kısmının yerine getirilememesi veya zorunlu nedenlerle sözleşmenin uygulanmasına başlanılamaması gibi durumlarda, ilgili idarece ek süre verilmiş olması ve bu sürenin ertesi malî yıla taşmış olması halinde, yüklenilen tutarın kalanının yılsonunda ertesi mali yıla devredileceği,

Öte yandan, idarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde; işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle idarenin “Smyrna Atık Yönetimi ve Çev. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin, 2022/1312883 İhale Kayıt Numaralı 2 Şoförlü 1 adet 4x4 Arazili Çift Kabinli Pick-Up Araç Kiralama İşi için sunmuş olduğu teklif tutarı 588.000,00 TL olup, İdaremizin, bu kapsamda kullanabileceği 2023 yılı Döner Sermaye Hizmet Alımı Bütçesinde belirlenmiş ve ayrılmış olan tutardan yüksek olması, ayrıca iş bu ihalenin yıllara sarih olmaması ile 365 gün iş süresine sahip işin 2023 yılı içerisinde tamamlanamayacak kısımları için 2024 yılı içerisinde ödeme yapılmasının mümkün olamayacağı sebebiyle” şeklindeki ihalenin iptaline yönelik gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığı ve ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, idarece Kuruma gönderilen yazıda, “Nurettin Altunbaş’a ait teklif tutarı olan 358.000,00 TL tutar ile gerçekleştirilmesi mümkün görülen bir işin 230.000,00 TL daha fazla ödeme yapılarak gerçekleştirilmesinde kamu kaynaklarının etkin kullanılması çerçevesinde herhangi bir kamu yararı görülmediği” yönünde değerlendirmelere yer verilmiş ise de, Nurettin Altunbaş’a ait teklifin 01.02.2023 tarihli ve 2023/UH.I-272 sayılı Kurul kararı ile reddedilen ve geçerli kabul edilmeyen bir teklif olduğu dikkate alındığında, idarece ihalede geçerli kabul edilen bir teklife ilişkin tutarın uygunluğunun, Kurul kararı ile reddedilen ve geçerli kabul edilmeyen bir teklife ilişkin tutar üzerinden değerlendirilmesine yönelik bir usulün kamu ihale mevzuatında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verileceği, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kurum’a yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin yapılacağı ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemeyeceği, diğer hallerde ise başvuru bedelinin iade edilmeyeceği hüküm altına alınmış olduğundan itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine yönelik Kurul kararının bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi halinde bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde, 27.322,00 TL tutarındaki itirazen şikâyet başvuru bedelinin iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.