KİK Kararı: 2023/UH.I-384

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/015
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 22.02.2023
Karar No : 2023/UH.I-384
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1312727 İhale Kayıt Numaralı “Merkezi Mamografi Raporlama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından 12.01.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Merkezi Mamografi Raporlama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Büyüteç Sağlık ve Bilişim Teknolojileri A.Ş.nin 02.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.02.2023 tarih ve 78132 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/249 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının muhtelif gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu ve teklifin reddi gerektiği iddia edilmektedir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı ikinci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Merkezi Mamografi Raporlama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı:

Merkezi Mamografi Raporlama Hizmet Alımı(700.000 Adet)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuat gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), Resim, Harç ile ulaşım, bakım, onarım, eğitim, personel giderleri, İşletme ve proje giderleri ile her türlü sigorta gideri ve teknik şartnamede belirtilen hizmete ilişkin her türlü giderler teklif fiyata dahil edilecektir .

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “İşin tanımı; meme kanserinde erken tanı konulabilmesi amacıyla, Aile Sağlığı Merkezlerinde kayıtları bulunan 40-69 yaş arası sağlıklı (daha önce meme kanseri tanısı almamış) kadınların 81 ilde bulunan 1. Basamak Sağlık Kuruluşları Tarama Merkezleri ve Merkezi Raporlama Sistemine entegre edilen Devlet Hastanelerinde çekilen tarama mamografilerinin raporlanması hizmetinin 2023 yılı içerisinde (firma hizmet süresi boyunca) kişi başına hizmet satın alınmasıdır.

Hizmet süresi boyunca; 700.000 mamografi çift kör raporlanması, kişi başı hizmet alımı ihalesidir.

Hizmetin başlangıcında 81 ilde mevcut tüm 1. Basamak Sağlık Kuruluşları Tarama Merkezleri, Merkezi Raporlama kapsamına alınıp, hizmet süresince (2023 yılı içerisinde) yeni açılan Tarama Merkezleri de sisteme dahil edilecektir.

…

Yüklenici, Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü (SBSGM) bilişim altyapısı tarafından hazırlanan sistem üzerinden gerekli raporlama işlemlerini yerine getirecektir. Çekilen görüntülerin sisteme aktarılması ve okuma için gerekli PACS ve RIS sistemleri SBSGM tarafından sağlanacaktır. Okuma için gerekli iş istasyonu, medikal monitör vb. tüm araç ve gereçler yüklenici tarafından temin edilecek ve hazır hale getirilecektir. İş istasyonu üzerinde çalışacak işletim sistemi lisansı hariç olmak üzere, radyoloji için gerekli (PACS. RIS. Mamografi okuma yazılımı vb.) tüm yazılım ve lisanslar SBSGM tarafından temin edilecektir.

…

Raporlama merkezi ile Sağlık Bakanlığı Ulusal mamografi sunucuları arasındaki veri alışverişi İdarenin istediği şekilde gerçekleştirilecektir. Raporlama merkezinde, hızlı ve sağlıklı raporlama yapılabilmesi açısından önerilen internet hızı en az 200 mbit senkron metro internettir.

…

Radyologlara birebir yazılım kullanım eğitimleri istenilmesi durumunda Sağlık Bakanlığı Bilkent binasında veya uzaktan çevrimiçi eğitim şeklinde ücretsiz olarak verilebilecektir.

Yazılan raporlardan doğabilecek mediko-legal tüm sorumluluk, raporlandırma hizmeti veren yüklenici ve raporu yazan radyoloji uzmanına ait olacaktır.

…

Raporlama merkezinde, sistemde raporlama yetkisine sahip en az 1 (bir) Radyoloji uzmanı ve bir sekreter bulunacaktır.

Merkezde en az 21 inç boyutlarında, en az 5 MP çözünürlükte, çift medikal monitörlü 2 adet görüntü değerlendirme iş istasyonu bulunacaktır.

Merkez ve ev ofislerde yapılan tüm raporlamalar, en az 5 MP çözünürlüğe sahip medikal monitörler ile yapılacaktır.

…

Raporlama yapacak radyoloji uzmanlarının idarenin belirleyeceği merkezlerde en az 5 (beş) gün süreyle, tarama mamografisi okumak suretiyle eğitim almaları ve alınacak belgenin İdareye iletilmesi Yüklenici tarafından sağlanmalıdır. Önceden alınmış belgeler de geçerli olacaktır. Tüm belgeler sözleşmeyi takip eden 1 (bir) ay içinde idareye verilecektir. Ya da raporlama merkezinde çalışacak olan radyoloji uzmanları 2. ve 3. basamak meme görüntüleme merkezlerinde en az 1 (bir) yıl çalışmış olmalıdır. (TRD meme çalışma grubu üyelerinde eğitim şartı aranmaz.) Çalışma belgeleri çalıştığı kurumdan alınmalıdır.

Raporlama yapan her bir radyolog günde tek göz olarak en fazla 400 (dört yüz) okuma yapacaktır. Mücbir sebeplerde yüklenicinin talebi doğrultusunda maksimum okuma sayısı idarece değerlendirilecektir.

…

Raporlandırmanın kalitesinin değerlendirilmesi için yüklenici, raporlama yapan radyoloji uzmanları arasından en az 3 (üç) kişi olmak kaydı ile meme kanseri taraması konusunda tecrübeli bir hekim grubu oluşturacaktır. Bu grup sistemdeki radyoloji uzmanlarının rapor okumalarını sistem üzerinden istatistiksel olarak denetleyecektir. Gerektiği durumlarda okuma yapan hekimlere geri bildirim sağlanarak sistem üzerinden eğitim ataması yapabileceklerdir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre, ihale konusu işe ilişkin bakım, onarım, eğitim, personel giderleri, işletme ve proje giderleri ile her türlü sigorta gideri ile vergi, resim, harç giderleri ve Teknik Şartname’de belirtilen hizmete ilişkin her türlü giderlerin (personel, iş istasyonu, medikal monitör, teçhizat, internet bağlantısı, eğitim vb.) teklif fiyata dahil olduğu anlaşılmıştır.

Teklifi sınır değerin altında bulunan Protek Sağlık Bilişim Ticaret Anonim Şirketine gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” başlıklı yazıda “…aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 18.01.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

İdari Şartnamenin "Madde 33 - Aşırı düşük teklifler

33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir." hükmü gereğince teklif vermiş olduğunuz kalemler için aşırı düşük cevabınızı idaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde herhangi bir bilgi ve/veya belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareler tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sınır değerin altında teklif veren isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif olarak belirlenen istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazı incelendiğinde, önemli teklif bileşenlerine ilişkin bir belirleme yapılmaksızın “teklif vermiş olduğunuz kalemler için aşırı düşük cevabınızı idaremize göndermeniz gerekmektedir” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, isteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun/geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı şekilde değerlendirebilmelerinin ön koşulunun idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılması olduğu, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulamasının teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen önemli teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerektiği, tek kalemden oluşan başvuru konusu ihalede, idarece sınır değerin altında teklif veren istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalede teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklife ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.