KİK Kararı: 2023/UH.I-301

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/012
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 08.02.2023
Karar No : 2023/UH.I-301
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

3S Çevre Temizlik be Peyzaj Hizmetleri Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Isparta Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1379270 İhale Kayıt Numaralı “Isparta İli 01/04/2023 - 30/09/2024 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Isparta Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 16.01.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Isparta İli 01/04/2023-30/09/2024 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak 3S Çevre Temizlik ve Peyzaj Hizmetleri Limited Şirketi tarafından 25.01.2023 tarih ve 75748 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/183 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından verilen ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği, şöyle ki; söz konusu ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, ilk oturumda idare tarafından hazırlanan tutanakta 1 isteklinin teklifinin uygun olmadığının belirtildiği, sınır değer ile yaklaşık maliyet arasındaki tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu ihalede rekabetin sağlandığı, tekliflerinin yaklaşık maliyetin 14.269.222,00 TL aşağısında olduğu ve kamu yararı ve kaynakların etkin kullanılması açısından en avantajlı teklif olduğu, anılan durumda ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine istinaden iptal edilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, anılan madde ile ihaleyi iptal etme yetkisi geniş bir takdir yetkisine bağlanmış olsa da bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması gerektiği, somut olaya ilişkin koşullar dikkate alınarak anılan Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği, idarenin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak takdir yetkisini kullanmasının idare hukukunun genel bir ilkesi olduğu, takdir yetkisinin sınırlarının belirlenmesi bakımından ihalenin iptali işleminin gerekçesinin somut ve objektif belirlemeye dayanması, işlemin yapılıp yapılmaması noktasında makul ve meşru sebeplerin dikkate alınması gerektiği, ancak idare tarafından alınan ihalenin iptali kararında somut ve açıklayıcı bir gerekçeye yer verilmediği, bu durumun idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilemeyeceği, objektif, makul ve meşru sebepler bulunmadan ihalenin iptal edilmesinin kamu zararına sebebiyet vereceği, aynı idare tarafından daha önce yapılan ihalenin tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ve rekabetin sağlanamadığı düşünülerek iptal edildiği, ancak söz konusu ihalede 4 geçerli teklifin bulunduğu, 3 teklifin sınır değerle yaklaşık maliyet arasında yer aldığı, rekabetin sağlandığı, avantajlı teklifin yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu ve ihalenin gerçekleştirilmesinde kamu yararının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “... İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ...” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. ...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Isparta İli 01/04/2023 - 30/09/2024 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli Ve Kent Temizliği Sürücüsüz Araç Kiralama İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 46-32-02-45-05-1-0-5-03-05-01-08

e) Miktarı: Isparta İli 01/04/2023 - 30/09/2024 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli Ve Kent Temizliği 32 Adet Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alım

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Isparta İli Merkez İlçe Sınırı” düzenlemesi,

“İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2022/1379270

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 16.01.2023 Saat: 10:30

...

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz. ...” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Isparta Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 2022/1379270 İhale Kayıt Numaralı “Isparta İli 01/04/2023-30/09/2024 Tarihleri Arası Çöp Toplama, Nakli ve Kent Temizliği Sürücüsüz Araç Kiralama İşi” ihalesinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, söz konusu ihalede doküman edinenlerin sayısının 17 olduğu, anılan ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, “E-Teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nda 1 isteklinin geçici teminatının uygun olmadığının belirtildiği, 1 teklifin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin (55.647.805,02 TL) üzerinde olduğu, 3 teklifin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin altında olduğu, idare tarafından ihalenin ilk oturumunun kapatılmasının akabinde isteklilere EKAP üzerinden 20.01.2023 tarihinde “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “... 4734 sayılı kanunun 39. Maddesine göre tüm teklifler reddedilerek ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadesine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından 25.01.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile ihalenin iptaline karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu görülmekle birlikte, anılan şikâyetçi istekli tarafından doğrudan itirazen şikayet başvurusunun ardından 27.01.2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda da bulunduğu, idarenin 01.02.2023 tarihli işlemi ile “... Müdürlüğümüzün görevleri arasında bulunan şehir merkezindeki cami ve otobüs durakları temizliği de vardır. Ancak ihale hazırlık aşamasında bu hizmet kapsamında kullanılacak temizlik araçları ile restorasyonu tamamlanmak üzere olan trafiğe kapalı üzüm pazarının evsel atıklarının alınması için mini çöp araçları dikkate alınmamıştır. Sözleşmenin uygulanması aşamasında ihale kapsamında olmayan bu araçların iş artışı ile talep edilmesi idaremiz ile yüklenici arasında anlaşmazlıklara neden olacağından, söz konusu ihale iptal edilmiştir.

Ayrıca; ihale dokümanı almasına rağmen, ihaleye teklif vermeyen Zanka Kurumsal Yönetim Hizm. A.Ş. tarafından ihale dokümanına karşı şikayette bulunulmuş ve idaremizce verilen cevaba karşı da istekli olabilecek tarafından Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunulmuştur.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında;

Zanka Kurumsal Yönetim Hizm. A.Ş. dahil dokuz istekli olabilecek tarafından hepsi birbirinin aynı olan hususlar üzerine ihale dokümanlarına karşı yapılan şikayet doğrultusunda ihalemiz iptal edilmemiş, ihale hazırlık aşamasındaki eksiklilerin farkına varılması üzerine iptal edilmiştir. ...” ifadelerine yer verilerek başvurunun uygun bulunmadığı görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemelerden, idarelerin yapmış oldukları ihaleleri iptal etme yetkisinin bulunduğu, ancak ihalenin iptali noktasında idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; şöyle ki, idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. İhalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, anılan Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonu tarafından tutulan tutanakta 1 isteklinin geçici teminatının uygun olmadığının belirtildiği, anılan tutanakta diğer 4 istekliye yönelik değerlendirmelerin “uygun/var” şeklinde olduğu, akabinde idare tarafından 20.01.2023 tarihinde ihaleye teklif veren isteklilere EKAP üzerinden gönderilen “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu yazıda herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin tüm tekliflerin reddedilerek ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesine göre iptal edildiğin ifade edildiği, bu manada iptale ilişkin olarak alınan kararda iptal gerekçesinin somut ve açık bir şekilde ortaya konulmadığı, diğer taraftan idare tarafından her ne kadar şikâyete cevap yazısında dikkate alınmayan hizmetlerin varlığından ve sözleşmenin uygulanması aşamasında ihale kapsamında olmayan araçların iş artışı ile talep edilmesinin uyuşmazlığa sebep olacağından bahsedilse de, idarece bu gider kalemlerinin iş artışı ile karşılanamayacağına ilişkin somut bir belirlemenin yapılmadığı, bu sebeple idarenin gerekçesinin somut dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından ihalenin bu gerekçelerle iptal edilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası yerinde olduğundan idarenin ihalenin iptali kararının iptaline kararı verilmesi gerekmekle birlikte, aynı ihaleye ilişkin olarak alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.I-300 sayılı Kurul kararı ile ihalenin iptali kararı verildiğinden itirazen şikâyet başvurusunun reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 41.482,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 41.482,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.