KİK Kararı: 2023/UH.I-1622 (27 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/062
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 27.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1622
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eps Catering Gıda Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Rekabet Kurumu,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1049549 İhale Kayıt Numaralı “Öğle Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Rekabet Kurumu tarafından 31.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Eps Catering Gıda Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2023 tarih ve 119850 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1353 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Baker Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Oto. Turz. Taş. Petrol Hay. Restaurant İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklama kapsamında sunulan Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin standart forma uygun olmadığı, cetvelde işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı, personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” dahilinde olduğu ancak bu giderlerin “İşçilik Giderleri” kısmına dahil edilerek yanlış hesaplama yapıldığı, ana girdi tutarı ve işçilik tutarı toplamının toplam teklif tutarına bölünerek hesaplama yapılması gerekirken ilgili istekli tarafından her öğün için birim ana girdi ve birim işçilik maliyeti ile toplam teklif birim fiyat kullanılarak hesaplama yapıldığı, ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline hatalı olarak yansıtıldığı,

b) Örnek menüde bulunan her öğün yemek için birim maliyetler dikkate alınarak açıklama yapılması gerekirken açıklamanın toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden yapıldığı,

c) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile yapılan açıklamalarda TÜRMOB kaşesi bulunması gerekirken kaşe yerine kaşe numarası yazılarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 8.4’üncü maddesine aykırı belge sunulduğu,

ç) İlgili firma tarafından kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapılması halinde, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli fiyatların kullanılması gerektiği ancak anılan istekli bu kapsamda sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin yer almadığı, belgelerde yer alan tarihlerin bilgisayardan çıktı alınan tarihler olduğu ve gerçeği yansıtmadığı,

d) Ticaret borsası bültenleri ile yapılan açıklamada, ilan edilen fiyatlardan farklı fiyatlar ile açıklama yapıldığı, 01.11.2022-01.11.2023 tarihlerinde ilan edilen fiyatlar ile açıklama yapılması gerekirken bu tarihlerde geçerli ilgili malın ortalama birim fiyatları ile açıklama yapılmadığı, ticaret borsası bültenlerinde yer alan ve sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibareleri yer alan ürünler ile açıklama yapıldığı ancak Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler gereğince “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT” niteliğine haiz ürünler istendiği, açıklamaya konu edilen ürünlerin Teknik Şartname’de istenen özellikleri haiz ürünler olup olmadığının anlaşılamadığı,

e) Sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapıldığı belirtilmesi gerekmekteyken, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak hatalı tutanak ile açıklama yapıldığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili tutanakta ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, isteklinin ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediği, açıklamaya konu malların toplam alış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetlerin yanlış hesaplandığı, tutanağın standart forma uygun olmadığı, tarih ve sayı bulunmadığı, ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, tutanağın birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, tutanak ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesi sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi geçerlik süresinin dolduğu, anılan istekli tarafından beyanname verilmeden önceki döneme ait ve elle kesilen alış/satış faturalarının kullanıldığı,

f) İhale dokümanında yemeklerde kullanılacak “Buğday Unu” ürününün Tip 1, tatlılarda kullanılacak unların ise “Pastalık/Böreklik Un” olarak kullanılması gerektiğinin açıkça belirtildiği, ilgili istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, yemekler ve tatlılarda kullanılan “Unlar”ın, “Buğday Unu” olarak açıklandığı, tatlılarda kullanılması gereken ve maliyeti yüksek olan “Pastalık/Böreklik Un” ile açıklama yapılmadığı,

g) Ana girdilerden olan “Ceviz İçi”, “Fındık İçi”, “Badem İçi” ve “Çam Fıstık İçi” ürünleri için ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” ürünlerine ait birim fiyatlar ile açıklama yapıldığı, Teknik Şartname’de belirtildiği gibi “Fındık İçi” ürününün “Kavrulmuş Fındık İçi” olması gerektiği ancak ilgili istekli tarafından yapılan açıklamada maliyeti daha düşük olması sebebiyle “Çiğ Fındık” ürününe ilişkin birim fiyat ile açıklama yapıldığı,

ğ) İşçilik maliyetlerinin asgari işçilik maliyetlerinin altında belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Öğle yemeği hizmeti

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: İdarenin Ankara merkez hizmet binasında çalışan personeline 52.500 adet/öğün, İstanbul Bölge Temsilciliğinde çalışan personeline 2.500 adet/öğün olmak üzere toplam 55.000 adet/öğün (4 çeşit yemek + salata bar şeklinde) öğle yemeği hizmeti verilmesi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara ve İstanbul” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Çalıştırılacak personelden;

Aşçıbaşı için brüt asgari ücretin %130,

Aşçı için brüt asgari ücretin %100,

Aşçı Yardımcısı için asgari ücretin %70,

Garsonlar ve Bulaşıkçı için asgari ücretin %50

Fazlası ödenecek olup, çalıştırılacak personele verilecek yukarıdaki ücretler teklif fiyata dahil edilecektir. Personelin yemek ve giyim giderleri ayni olarak Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Personelin yemeği üretim mutfağından pişirilen yemekten karşılanacaktır.

Yüklenici, İdare’nin mutfağında ve yemekhanesinde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı hizmet süresini kapsayan sigorta policesi yaptıracaktır. (Yangın Sigortası ve Besin Zehirlenmeleri için sözleşme tasarısında belirtilen limitler göz önüne alınarak Sigorta yapılacaktır. Yapılacak bu sigortalar 02.01.2024 -31.12.2024 tarihlerini kapsayacak şekilde olacaktır.)

Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde belirtilen Yüklenici tarafından karşılanması öngörülen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Baker Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Oto. Turz. Taş. Petrol Hay. Restaurant İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ye önemli teklif bileşenlerinin yer aldığı 2 haftalık (10 gün) örnek menünün verildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

- Açıklama kapsamında standart forma uygun Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin sunulduğu, personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” dahilinde hesaplandığı, cetvelde yer alan oranların toplam teklif tutarı üzerinden hesaplandığı, “Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80 ile 0,95 aralığında olduğu, ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveline aynen aktarıldığı,

- Örnek menüde bulunan yemekler için birim maliyetler dikkate alınarak açıklama yapıldığı,

- İsteklinin kendi sattığı mallara ilişkin olarak açıklamanın; standart forma uygun maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile yapıldığı, tutanakta TÜRMOB kaşesinin yer aldığı ve tutanağın ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanak ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, satışlar dayanılarak hazırlanan tutanakta son geçici vergi beyannamesi dönemi verilerine ve bu döneme ait fatura bilgilerine yer verildiği, satışa konu girdilerin her biri için ayrı hesaplama yapıldığı, tutanakta ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının doğru hesaplandığı,

- Ticaret borsası fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalarda; teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanıldığı,

- Açıklamanın idare tarafından istekliye verilen örnek menü doğrultusunda Teknik Şartname’de yer alan nitelikleri haiz ürünler ile yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki açıklamalar gereğince aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmasının istenebileceği, idarece hazırlanan iki haftalık örnek yemek menülerinde yer alan yemeklerin girdileri arasında “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, Pastalık/Böreklik Un, “Fındık İçi”, “Badem İçi” ve “Çam Fıstık İçi” niteliğine haiz ürün bulunmadığı, cevize ilişkin açıklamanın ise örnek menüye uygun olarak ceviz içi olarak yapıldığı,

- İşçilik maliyetlerinin, doküman düzenlemeleri doğrultusunda, EKAP İşçilik Hesaplama Modülünden elde edilen asgari işçilik maliyeti ile açıklandığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan Baker Yem. Gıda Tem. Güv. İnş. Oto. Turz. Taş. Petrol Hay. Restaurant İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, idarece aşırı düşük olarak tespit edilen teklifine ilişkin açıklamanın; standart forma uygun Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetveli, Ticaret Borsası Fiyatları, isteklinin kendi sattığı mallara ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ve EKAP İşçilik Hesaplama Modülünden elde edilen veriler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesi gereğince mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden eşit muamele kapsamında incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.