KİK Kararı: 2023/UH.I-1621 (27 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/062
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 27.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1621
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şimal İlaçlama End. Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (Dmo) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/869918 İhale Kayıt Numaralı “Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Hizmet Binası, Yenimahalle Ek Hizmet Binası ve Tesisleri İle İşletme, İrtibat Büro ve Bölge Müdürlüğü Binaları Temizliği, Depolardaki Yükleme-Boşaltma ve Nitelikli İşçi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (Dmo) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 11.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Hizmet Binası, Yenimahalle Ek Hizmet Binası ve Tesisleri İle İşletme, İrtibat Büro ve Bölge Müdürlüğü Binaları Temizliği, Depolardaki Yükleme-Boşaltma ve Nitelikli İşçi” ihalesine ilişkin olarak Şimal İlaçlama End. Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2023 tarih ve 121252 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1402 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede teklif edilebilecek asgari işçilik maliyetinin 108.918.219,96 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif tutarının ise 108.918.219,97 TL olduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından ihalede işçilik maliyeti dışındaki maliyet kalemi olan “24 kalem temizlik malzemesi” için 0,01 TL teklif edildiğinin anlaşılabileceği, teklife konu tutarın yarım kuruşun altında geçersiz bir teklif olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, Teknik Şartname’de bulunan ve açıklama yapılması gereken 50 adet iş kaleminin her biri için ilgili tutanak düzenlenip açıklama kapsamında sunulması gerekirken sunulmadığı, açıklamanın Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanağı ile yapılmasına karşın teklifi veren firmanın Ticaret Sicil Gazetesi’nin aslı yada onaylı sureti ile tutanağı imzalayan yetkilinin noter tasdikli imza beyannamesi ile tutanağı imzalayan meslek mensubunun faaliyet belgesinin aslı ya da onaylı suretinin sunulmadığı, alınan fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ifadenin bulunmadığı, tutanağın serbest muhasebeci tarafından imzalandığı, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerekirken 2020 yılındaki fiyatlara göre düzenlendiği, Ek.O-6 no’lu tutanakta fiyat teklifi alınan her bir iş kalemi için daha önce satışı yapılmış faturalardan en az üç adedinin belirtilmesi gerektiği, bu kapsamda alınan fiyat teklifinin “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı”nın o iş kalemi için alınan fiyat teklifinin %80 inden daha yüksek olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “… (7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

...

16.5.2.1.İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Hizmet Binası, Yenimahalle Ek Hizmet Binası ve Tesisleri İle İşletme, İrtibat Büro ve Bölge Müdürlüğü Binaları Temizliği, Depolardaki Yükleme-Boşaltma ve Nitelikli İşçi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 90 kişi temizlik, 1 kişi temizlik şefi, 2 kişi engelli temizlik, 18 kişi yükleme boşaltma, 7 kişi forklift şoförü, 6 kişi bulaşıkçı, 6 kişi bahçıvan ve 63 kişi nitelikli işçi olmak üzere toplam 193 kişilik personel hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Hizmet Binası, Yenimahalle Ek Hizmet Binası ve Tesisleri İle İşletme, İrtibat Büro ve Bölge Müdürlüğü Binaları ve Bu Binaların Bulunduğu Yerlerdeki Yol ve Sirkülasyon Sahası” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

25.3.1.1 Temizlik Şefi (engelli) 1 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin %50 fazlası)+(Aylık 22 gün yol)

25.3.1.2. Temizlik İşçisi (75 kişi), Yükleme Boşaltma İşçisi (16 kişi), Fork-lift Şoförü (5 Kişi), Bahçıvan (4 kişi), Bulaşıkçı (6 kişi) toplam 106 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin % 20 Fazlası + Aylık 22 gün yol)

25.3.1.3. Engelli Temizlik İşçisi 2 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası + Aylık 22 gün yol)

25.3.1.4.Temizlik İşçisi (15 kişi), Yükleme Boşaltma İşçisi (2 kişi), Fork-lift Şoförü(2 kişi),bahçıvan (2 kişi) toplam 21 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası + Aylık 22 gün yol + Aylık 22 gün yemek) - (( Mersin İrtibat Büro (6 kişi), Van İrtibat Büro ( 3 kişi), Eskişehir Bölge Müdürlüğü (5 kişi), Gaziantep Bölge Müdürlüğü ( 7 kişi))

25.3.1.5. Nitelikli Personel 62 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası + Aylık 22 gün yol)

25.3.1.6. Nitelikli Personel 1 kişi (Aylık Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası + Aylık 22 gün yol + Aylık 22 gün yemek) - ( Eskişehir Bölge Müdürlüğü)

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

25.3.2.1. Yol ve yemek bedeli nakdi olarak verilecek ücret bordrosunda gösterilecek olup, bununla ilgili giderler teklif edilecek fiyata dahildir. Yol parasının kaç gün üzerinden hesaplanacağı işbu şartnamenin 25.3.1. maddesinde ayrıntılı olarak gösterilmiş olup, yol parası günlük brüt 70,00 TL'dir.

25.3.2.2. Ofisçe yemek verilmeyen Bölgelerde (Mersin, Van İrtibat Büro ile Eskişehir, Gaziantep Bölge Müdürlükleri) çalışanlar için yemek ücretleri maaş bordrosunda gösterilecek olup, yemek parası günlük brüt 80,00 TL nakdi olarak hesaplanacaktır. Yemek parasının kaç gün üzerinden hesaplanacağı işbu şartnamenin 25.3.1. maddesinde ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

25.3.2.3. DMO Genel Müdürlük ve diğer bölgelerde (Diyarbakır, Erzurum İrtibat Büro ile İstanbul, Elazığ, İzmir, Trabzon, Bursa Bölge Müdürlükleri ile İstanbul Basım İşletme Müdürlüğü) işçilerin yemek ihtiyacı İdarede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanılması şeklinde karşılanacak olup, istekliler tekliflerinde yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamenin ekindeki Ek-3 ve Ek-4 listelerinde belirtilen araç, gereç ve donanımlar yüklenici tarafından tedarik edilecek olup, fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

25.3.4.1. Personele verilecek olan giyeceklerin cins özellik ve sayısı Teknik Şartnamenin 12. maddesinde belirtilmiş olup, giyim yardımı 07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 48. maddesi ile %4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler tutarına dahildir.

25.3.4.2. 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.3.4.3. Teknik şartname ve ilgili mevzuat gereği Yüklenicinin sorumluluğunda olan diğer giderler Yükleniciye aittir ve fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü Hizmet Binası, Yenimahalle Ek Hizmet Binası ve Tesisleri İle İşletme, İrtibat Büro ve Bölge Müdürlüğü Binaları Temizliği, Depolardaki Yükleme-Boşaltma ve Nitelikli İşçi” hizmeti alımı ihtiva ettiği, alımın kapsamının 193 personel ve 24 kalem temizlik malzemesi olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıda aktarıldığı şekilde olduğu görülmüştür.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

4

Temizlik Şefi (Engelli) (Aylık 22 gün yol)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1,00

24,000

24.737,10TRY

593.690,40 TRY

5

Nitelikli İşçi (Aylık 22 gün yol + 22 gün yemek)(Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

Ay

1,00

24,000

25.154,95TRY

603.718,80 TRY

6

İşçi (Aylık 22 gün yol + 22 gün yemek)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

21,00

24,000

24.300,45TRY

12.247.426,80 TRY

7

Nitelikli İşçi (Aylık 22 gün yol)(Brüt asgari ücretin %25 fazlası)

Ay

62,00

24,000

23.324,55TRY

34.706.930,40 TRY

8

İşçi (Aylık 22 gün yol)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

106,00

24,000

22.470,05TRY

57.163.807,20 TRY

9

Engelli İşçi (Aylık 22 gün yol)((Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

2,00

24,000

19.610,07TRY

941.283,36 TRY

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

106.256.856,96 TRY

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Temizlik Malzemesi

ay

24,000

0,0004166666TRY

0,0099999984 TRY

2

Fazla Çalışma Ücreti (10 işçi - asgari ücretin %20 fazlası)

saat

5.400,000

136,72TRY

738.288,00 TRY

3

Fazla Çalışma Ücreti (25 Nitelikli İşçi- asgari ücretin %25 fazlası)

saat

13.500,000

142,45TRY

1.923.075,00 TRY

II. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

2.661.363,01 TRY

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

108.918.219,97 TRY

Birim fiyat üzerinden teklif alınan başvuruya konu ihalede, başvuru sahibi istekli tarafından işçilik giderlerine ilişkin olarak asgari işçilik maliyeti olan 108.918.219,96 TL teklif edildiği, alıma konu 24 kalem temizlik malzemesi için ise birim fiyat 0,0004166666 TL olmak üzere toplam 0,0099999984 TL teklifte bulunulduğu, söz konusu tutarın toplam teklif tutarına virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yansıtıldığı (0,01 TL) ve netice olarak anılan istekli tarafından teklife konu edilen toplam tutarın 108.918.219,97 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından işçilik giderlerine ilişkin olarak asgari işçilik maliyeti olan 108.918.219,96 TL teklif edildiği, 24 kalem temizlik malzemesi için ise teklifin, birim fiyat ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verildiği, söz konusu kaleme ilişkin teklif tutarının ise yukarıda aktarılan Tebliğ’in ilgili maddesine uygun olarak virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmak suretiyle 0,01 TL olarak toplam teklif tutarına yansıtıldığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından söz konusu 24 kalem temizlik malzemesi için geçerli bir teklif bedelinin öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşeninin “temizlik malzemesi gideri” olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından açıklamanın; işçilik kalemleri için EKAP işçilik hesaplama modülü kullanılarak, 24 aylık temizlik malzemesi gideri için ise üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak yapıldığı,

Teklife konu kalemler için alınan fiyat tekliflerinin toplamının (0,0099999984 TL) ve toplam teklif tutarının (0,01 TL) birim fiyat teklif cetveline yansıtılan tutarlar olduğu,

Açıklamanın, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen 24 aylık temizlik malzemesi kalemine ilişkin olarak satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ile yapıldığı, tutanak ekinde mükellef adına tutanağı imzalayan şahsa ait imza beyannamesi ve mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren ticaret sicil gazetesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ifadenin bulunduğu, meslek mensubunun serbest muhasebeci mali müşavir olduğu, ilgili tutanağın son geçici vergi beyanname dönemine (2023 yılı 3. Dönem) ilişkin olarak düzenlendiği, fatura bilgileri tablosunda teklife konu 24 aylık temizlik malzemesine ilişkin bilgilerin doldurulduğu, alınan fiyat teklifinin tutanakta belirtilen “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı”nın %80 inden daha düşük olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan Akbel Hiz. Tem. İnş. Taah. Oto. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin olarak mevzuatta öngörülen üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri yöntemi kullanılmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.