KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/062
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 27.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1608
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tokat İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/798453 İhale Kayıt Numaralı “24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Servis ve Servis Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tokat İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 02.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme Servis ve Servis Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek San. Ve Tic. A.Ş.nin 13.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2023 tarih ve 119695 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1343 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması için verilen sürenin yeterli olmadığı, ihale dokümanında net olmayan hususların olduğu, bunlara ilişkin bilgi talebinde bulunulduğu, bu nedenle süre uzatımı verilmesi gerektiği, bilgi ve süre uzatımı taleplerine cevap verilmediği, farklı şehirlerden iştirak eden istekliler için 2 iş gününün yol süresi olarak hesaplanması gerektiği, 3 iş günlük sürenin yeterli olmadığı, süre ve zaman yetersizliğinden 4 isteklinin açıklamasını sunamadığı,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasında, beyaz peynir (tuzsuz), tuzsuz zeytin, yoğurt tam yağlı, bamya, sakkarin, hindistan cevizi ürünlerinin ek-07 tablosunda kilogram yerine adet olarak yazılmasının uygun bulunmadığı, ancak tabloda birimlerin sehven adet yazıldığı, birim maliyetlerde bir değişikliğin olmadığı, söz konusu hatanın bilgi eksiliği olarak değerlendirilmesi gerektiği,

Eritme peyniri (20 gr) için kilogram üzerinden açıklama yapılmasının idarece uygun bulunmadığı, paket üzerinden açıklama yapılmış olsa bu kez kilogram üzerinden açıklama yapılmadığı için uygun bulunmayacağı, teknik şartnamenin açık ve net olmadığı, bilgi taleplerine yanıt verilmediği, paket olarak istenilmediği için kilogram üzerinden açıklama yapıldığı,

Yumurta fiyatı için kullanılan İzmir Ticaret Borsası bülteninde yumurtanın 60 gr üstü olmaması nedeniyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, evsaf kısmında belirtilen yumurta ağırlığının ürün kabul aşamasında incelenmesi gerektiği,

EK-H.4 tablosunun birim ve birim miktar bölümlerinin eksik olması nedeniyle açıklamalarının uygun görülmediği, ancak sunulan hesap cetvelinin standart forma uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde ise “…İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür….” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İtirazen şikayet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikayet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.” hükmü yer almaktadır.

İhale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin farkına varıldığı/varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması, idarenin şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde bir karar alması, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde başvuru sahibi tarafından Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması, söz konusu sürelere uyulmaması ve bu sürelerin geçirilmesi halinde ise başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulama talebindeki hususlar ve açıklama yapılabilmesi için belirlenen süre hakkında 05.10.2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, idarece şikayet başvurusu üzerine alınan kararın, başvuru sahibine 06.10.2023 tarihinde tebliğ edildiği, başvuru sahibinin idarece alınan kararın tebliğ tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra 01.12.2023 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Şikayet edilen işlemin farkına varıldığı veya farkına varılması gereken tarihin, aşırı düşük teklif sorgulama talebinin bildirim tarihi olan 03.10.2023 tarihi olduğu ve başvuru sahibinin 05.10.2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, 05.10.2023 tarihinde yapılan şikayet başvurusuna idarece verilen cevabın başvuru sahibine 06.10.2023 tarihinde tebliğ edildikten sonra, başvuru sahibinin 13.11.2023 tarihinde ilk başvurusu ile aynı mahiyetteki ikinci başvuru ile idareye tekrar başvuruda bulunduğu idarece başvuruya 22.11.2023 tarihinde cevap verildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, başvuru sahibinin 05.10.2023 tarihinde yapmış olduğu şikayet başvurusunun idarece reddedilmesi üzerine 16.10.2023 Pazartesi günü mesai bitimine kadar Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunması gerektiği, aktarılan Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alındığı üzere 05.10.2023 tarihinde idareye yapılan ilk başvuru ile aynı mahiyetteki daha sonraki şikayet başvurusuna idarece verilen cevap başvuru süresini yeniden başlatmayacağı ve bu durumu ortadan kaldırmayacağı ve Kuruma itirazen şikayet süresini yeniden başlatmayacağı, bir diğer ifadeyle itirazen şikayet süresinin son günü olan 16.10.2023 tarihini geçirdikten sonra 01.12.2023 tarihinde yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmış olduğu sonucunu doğurmayacağı anlaşılmıştır. Bu itibarla 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.…” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinin,

“Yumurta” bölümünde “Ortalama olarak 1 yumurtanın ağırlığı 60 gr dan az olmamalıdır.” ,

“Eritme peyniri” bölümünde “Eritme peynirleri 20 gr’lık alüminyum folyo içerisinden, üçgen prizma şeklinde veya 20 gr uygun kutu ambalajlarda ambalajlanır. Bunların birkaçı bir arada mukavva plastik vs gibi insan sağlığına zarar vermeyen ambalajlar içine konularak teslim edilir.” düzenlemesinin yer aldığı,

14 günlük örnek diyet menüde yer alan tuzsuz beyaz peynirin 40 gr., tuzsuz zeytinin 25 gr., zeytinyağlı bamya yemeği içinde bamyanın 150 gr., sakkarinli muhallebi içinde yer alan sakkarinin 1,5 gr.,

14 günlük örnek yemek listesinde yer alan yoğurdun 200 gr.lık ambalaj halinde, revani içinde Hindistan cevizinin 0,5 gr. olarak belirtildiği görülmüştür.

Yumurta girdisine ilişkin açıklamada İzmir Ticaret Borsası Haziran 2023 Bülteni’nin, beyaz peynir (tuzsuz), tuzsuz zeytin, yoğurt tam yağlı, bamya, sakkarin, hindistan cevizi girdisine ilişkin açıklamada ise Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanan 05.10.2023 tarih ve 01 sayılı Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın, eritme peynirine ilişkin açıklamada Ankara Ticaret Borsası 01/11/2022-31/07/2023 Tarihleri Arası Bülteni’nin kullanıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonunun 06.11.2023 tarihli kararıyla “İlgili firma tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bazı gıda maddelerinin birim fiyatlarını tevsik etmek üzere maliyet/satış tespit tutanağı (EK-O.7) kullanıldığı görülmüştür. Maliyet/satış tespit tutanağı (EK-O-7) belgesi zerinde yapılan incelemelerde beyaz peynir (tuzsuz), tuzsuz zeytin, yoğurt tam yağlı, bamya, sakkarin, hindistan cevizi vb ürünlerin kilogram olarak hesaplanması gerekirken, ürünlerin adet birim fiyatları ile açıklanmasının uygun olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca kilogram olarak belirtilmesi gereken ürünlerin adet bazında bir kilograma eşit olduğuna ilişkin herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) tablosunda ürünlerin birimleri ile (kg, adet, litre vb) ilgili açıklama bulunmadığından maliyet hesaplamaları uygun görülmemiştir.

Eritme peyniri ürünü eritme peynir 20 gr olarak hesaplanması gerekirken kilogram cinsinden hesaplandığı ve tevsik edildiği görülmüştür.

İlgili firma tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında “yumurta” ürünü İzmir Ticaret Borsası’nın Haziran 2023 aylık bülteninin 9. sayfasında yer alan “yumurta organik” ürününe ait ortalama birim fiyatın kullanıldığı tespit edilmiştir. İdaremizce tanzim edilen teknik şartnamenin 68. sayfasında “ortalama olarak bir yumurta ağırlığı 60 gr dan az olmamalıdır.” düzenlemesi bulunmaktadır. İlgili firma tarafından kullanılan “yumurta organik” ürününün 60 gr dan az olmama şartını sağlayıp sağlamadığına ilişkin herhangi bir bilgiye ulaşılmamıştır.

Standart form Ek-H.4 A) Ana girdiler tablosunda bulunan “Birim ve Birim Miktarı” bölümleri eksiktir. Bu eksiklik hesaplamada hatalara sebep olduğundan maliyet hesapları uygun görülmemiştir.” değerlendirmesi yapılarak başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan “Ek –H.4 MALZEMELİ YEMEK SUNUMU HESAP CETVELİ”nde “A) Ana Girdileri” bölümünde “Ana çiğ girdi”, “Tutar(TL)” ve “Açıklama yöntemi” sütunlarının yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan “Ek –H.4 MALZEMELİ YEMEK SUNUMU HESAP CETVELİ”nde A) Ana girdiler tablosunda “Ana Girdi”, “Birim Fiyat”, “Tutar”, “Açıklama Yöntemi” satırlarının yer aldığı, istekli tarafından sunulan tabloda Tebliğ ekinde yer alan hesap cetvelinde yer alan “Birim Fiyat” sütununun başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamada yer almadığı, başvuru sahibi tarafından “tutar” sütununda “birim fiyat”ların belirtilmiş olduğu, dolayısıyla tabloda birim fiyat ve tutara ilişkin sütunların doğru ve açıklayıcı şekilde doldurulmadığı,

Beyaz peynir (tuzsuz), tuzsuz zeytin, yoğurt tam yağlı, bamya, sakkarin, hindistan cevizi girdilerinin birim olarak gram şeklinde açıklanması gerekirken söz konusu ürünlere ilişkin sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda söz konusu girdilerin biriminin adet olarak açıklandığı, söz konusu tutanakta gramaja ilişkin bir açıklama olmadığı, dolayısıyla tutanakta belirtilen adedin gramajına ilişkin Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesine uygun bir yöntemle açıklama yapılmadığı, söz konusu eksikliklerin 4374 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca teklifin esasını değiştirmeyecek bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, Ek –H.4 tablosunu doğru ve açıklayıcı bir şekilde doldurmamış olan ve beyaz peynir (tuzsuz), tuzsuz zeytin, yoğurt tam yağlı, bamya, sakkarin, hindistan cevizi girdilerinin gram bazında maliyetini belgelendiremeyen başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yumurta ürününe ilişkin teknik şartnamede en az 60 gram olma şartının yer aldığı, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını teknik şartnamede yumurta için belirlenen şartlara uygun olarak yapması gerektiği, bununla birlikte aynı bültende jumbo boy yumurta için belirtilen fiyatın başvuru sahibi istekli tarafından kullanılan organik yumurta fiyatından da düşük olduğu ve jumbo boy yumurtanın teknik şartname gerekliliklerini karşıladığı göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Eritme peynirinin teknik şartnamede 20 gr.lık paketler halinde sunulmasının istenildiği, ancak başvuru sahibi tarafından Ankara Ticaret Borsası Bülteni ile kilogram üzerinden açıklandığı, teknik şartnamede belirtildiği üzere 20 gr.lık paketler halinde açıklama yapılması gereken eritme peyniri için kilogram üzerinden maliyet açıklaması yapılamayacağı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.