KİK Kararı: 2023/UH.I-1585 (20 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/061
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 20.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1585
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özgün-Tur Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/963143 İhale Kayıt Numaralı “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının Ve Görevlilerinin Taşınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi tarafından 17.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Özgün-Tur Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.11.2023 tarih ve 117745 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1290 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin "Ankara İli Sınav Evrakı Taşıma" başlıklı 3'üncü kısmında teklifi aşırı düşük istekliye gönderilen aşırı düşük açıklama talebinde teklifin maliyet bileşenlerini etkileyen ana unsurların istenip istenilmediği, (araç, personel, şoför, yedek şoför, koordine edecek personel, yakıt, trafik, kasko, koltuk sigortası, MTV, araç muayene ve egsoz emisyon, araç bakım, onarım, lastik ve Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu kıldığı tüm malzemeler vs..) ve istenildiyse açıklamaların mevzuata göre yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesinin gerektiği, buradan hareketle, söz konusu kısımda ihale üzerinde bırakılan Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki,

a) Araç sürücüleri ve yedek araç sürücüleri ile birlikte her sınav zamanı transferleri gerçekleştirmek üzere temsilci personeli için KİK işçilik hesaplama modülündeki asgari işçilik maliyetinin çalışılan gün için tamamının dikkate alınarak hesaplanmasının gerektiği, şikayete konu isteklinin kurum ile koordineli çalışacak 1 adet operasyon görevlisi için herhangi bir maliyet öngörmediği (tam zamanlı) ve ayrıca çalıştırılacak olan 600 adet şoför, 5 adet yedek şoför ve operasyon görevlisi personeli (ulusal bayram ve resmi tatiller için öngörülmesi gereken modül rakamları) 606 adet personel x 2 sınav ve 1 operasyon personeli için toplam 1213 personel maliyetine ilişkin KİK işçilik hesaplama modülünün çıktısının sunulmadığı, bu durumda açıklamada personel maliyetine ilişkin tevsik edici bir bilgi veya belge sunulmamış olduğu,

b) İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlara ait amortisman değerlerinin tamamı için araçların özelliği dikkate alınmadan 5 yıl üzerinden alındığı, oysa ki minibüs ve midibüs tipi araçların amortisman oranının VUK. 333. maddesine göre %25 olduğu, ayrıca isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında 600 aracın ve 5 yedek aracın amortisman bedellerinin firma envanterine girişleri dikkate alınarak ayrı ayrı hesaplanması gerekirken 420 adet en az 5 kişilik minibüs araç için 180 adet en az 5 kişilik binek araç için amortisman hesabı yapılarak ve 2019 yılı dikkate alınmadan maliyet hesaplanması yapıldığı ve meslek mensubu kaşesinin bulunmadığı, bu husustaki açıklamalarının ve sunduğu bilgi ve belgelerin yetersiz olduğu,

Ayrıca anılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında araçların kiralama yolu ile temin edileceğine dair bilgi ve belge sunulmuş ise de bahse konu sözleşmede o işte çalıştırılacak araçların belirtilmesi gerektiği, araç kiralama teklifini veren firmaların envanterlerinde de işe ait istenilen 420 adet en az 5 kişilik minibüs olduğu, 180 adet en az 5 kişilik otomobil aracın en az 2012 model ve üzeri model olduğuna dair tevsik edici demirbaş listesi veya ruhsat fotokopilerini sunmasının mümkün olamayacağı, meslek mensubu kaşesinin bulunmadığı, idarenin vermiş olduğu cevapta araç kiralama olarak açıklama yaptığı, ancak kaç araç üzerinden yaptığına ve Ek-O5, Ek-O.6, Ek-O7’leri sunup sunmadığına dair bilgi vermediği, bundan dolayı bu hususta yapılan açıklama ve sunulan belgelerin mevzuata (4734 sayılı Kanun, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri ve Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları) aykırılık taşıdığı, sonuçta 1210 adet araç için açıklama yapılması gerekirken yapılmamış olduğu,

c) İdarede çalıştırılacak araçların zorunlu mali sorumluluk, koltuk ferdi kaza ve araç kasko giderleri ile ilgili olarak herhangi bir maliyet öngörülmediği, öngörülmüş ise Bölge Müdürlüklerinden veya Genel Müdürlüklerden proforma fatura veya fiyat teklifi alınmadığı, tekliflerinin bu alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınmadığı ve üzerinde meslek mensubu tarafından yazılması zorunlu ibarenin yer almadığı, sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsamadığı ve işin süresinin fiyat teklifinde belirtilmediği,

d) Araçların yakıt giderinin hesaplanmasında yakıt sarfiyatlarına ilişkin olarak yetkili servisten her araç için ayrı ayrı belge alınarak araçların yakıt sarfiyatlarına göre yakıt giderlerinin hesaplanmadığı veya yanlış hesaplandığı, akaryakıt fiyatına ilişkin olarak sunulan EPDK fiyatlarının ihalenin ilk ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olması gerektiği, akaryakıt litre fiyatının KDV dahil veya hariç olarak mı hesaplama yapıldığının kontrol edilmesi gerektiği, yakıt sarfiyatı için yetkili servisten kaşeli imzalı belgenin alınmadığı ve KDV dahil litre fiyatı sunulmuşsa maliyet analizinin yanlış yapılmış olacağı, toplamda 1210 adet araç yakıtına yönelik açıklama yapılması gerekmesine karşılık yapılmadığı,

e) Araçların açıklamasında lastik gideri ve ayrıca kış lastiği, lastik takma sökme, zincir maliyetinin öngörülmesi gerektiği, önemli bileşen olan lastik gideri için her araca yönelik ayrı ayrı fiyat teklifi veya proforma fatura alınmadığı,

f) Teknik Şartname’nin 6.3'üncü maddesinde belirtilen düzenleme gereği köprü, tüp geçit, tünel ve yol geçişleri, trafik cezaları vb. giderlere ilişkin ücret öngörülmediği ve fiyat teklifi ya da proforma fatura alınmadığı, tekliflerinin bu alanda faaliyet gösteren bir firmadan alınmadığı ve üzerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı,

g) İhale konusu işin sözleşme giderlerinin uygun hesaplanmadığı,

2. İhalenin şikayete konu 3'üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin benzer işe uygun şekilde iş bitirme belgesini sunup sunmadığının ve sunulan iş deneyim belgesinin Kamu İhale Kanununa göre 5 (beş) yılı doldurup doldurmadığının kontrol edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.1.3. 79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır..” açıklamaları yer almaktadır.

İşe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarına Ait Sınav Evrakının Sınav Merkezlerine Taşınması ve İstanbul, Ankara ve İzmir İllerinde Sınav Merkezi içinde Taşınması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e)Miktarı: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarına Ait Sınav Evrakının Sınav Merkezlerine Taşınması ve İstanbul, Ankara ve İzmir İllerinde Sınav Merkezi içinde Taşınması - 4 Grup, 7 Kalem

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Anadolu Üniversitesi Yunusemre Kampusü Eskişehir ile Türkiye Genelinde 32 İl ve 18 İlçedeki Sınav Merkezleri ile İstanbul, Ankara ve İzmir İli sınav merkezleri. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İstekliler sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV Hariç), resim, harç ve Kamu İhale Kurumu Payına ilişkin giderlerin tamamını teklif fiyata dahil ederek vereceklerdir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 24.11.2023; işi bitirme tarihi 05.02.2024

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

“Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Ankara İli İçinde Taşınması İşi” ne ait Teknik Şartname’nin “İhale Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakültelerinin 2023-2024 öğretim yılında Ankara ilinde yapılacak olan güz dönemi sınavlarına ait sınav evraklarının il sınav merkezlerinden alınarak gizlilik ve güvenlik esaslarına uygun biçimde, il içinde sınavların yapılacağı binalara Anadolu Üniversitesi tarafından görevlendirilecek personel ile resmi güvenlik görevlilerinin gözetim ve refakatinde her sınav oturumu öncesinde araçlarla götürülmesi, sınav bitiminde aynı binalardan alınarak, sınav merkezlerine araçlarla geri getirilmesi işidir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınav” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Sınav Merkezleri: Sınav evrakının bulunduğu sınav merkezleri aşağıda belirtilmiş olup, sınav evrakı her oturum öncesi bu merkezlerden alınarak sınav bitiminde bu merkezlere geri getirilecektir.

Ankara-Anıttepe Sınav Merkezi

Gülen Muharrem Pakoğlu İlköğretim Okulu-Emek Mahallesi Bişkek Cad.

Ankara Aydınlıkevler Sınav Merkezi

İskitler Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi-Altındağ

Ankara-Sincan Sınav Merkezi

Özcan Sabancı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi-Sincan” düzenlemesi,

“Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Ankara İli İçinde Taşınması İşi”ne ait Teknik Şartname’nin “ Araçlar ve Sayıları” başlıklı 3’üncü maddesinde belirtilen her bir sınav merkezi ve her bir sınav için ayrı ayrı olmak üzere 5’er (beş) adet yedek aracın sınav merkezinde hazır bulunacağı, sınav evrakı dağıtımı için 400 minibüs, üniversite temsilcilerinin ulaşımı için 100 binek otomobil, yedek gözetmenlerin ulaşımı için 80 binek otomobil, ödeme kuryeleri ve depo nöbetçilerinin ulaşımı için 20 minibüs olmak üzere 600 aracın kullanılacağı düzenlemesi,

“Araçların Nitelikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde, “4.1 Sınav evrakı dağıtımında kullanılacak minibüsler, şehir içi yolcu taşıma işine uygun en az 5(beş) görevlinin oturabileceği, sabit koltukları bulunan, içine sınav evrakının paketlenerek konulduğu 42 cm (boy)x32 cm (en) x 34 cm (yükseklik) ebadında en fazla 13,5 kg ağırlığında plastik mühürlü kutuların en az üst üste 3 (üç) tanesinin istiflenebileceği şekilde olacaktır.

4.2 Binek otomobiller en az 5(beş) kişi taşımam kapasitesine sahip olacaktır.

4.3 Araçların sınav tarihlerinde bakımları eksiksiz yapılmış, temizlenmiş ve yakıtları tamamlanmış olması sağlanacaktır.

4.4 Karayolları Trafik Kanunu’nun araçlarda bulunmasını zorunlu kıldığı tüm malzemeler (takoz, zincir, çekme halatı, sağlık seti, stepne, yangın söndürme cihazı, reflektör vb.) araçlar üzerinde bulundurulacaktır.

4.5 Araçlar en düşük 2012 model olacaktır.

4.6 Araçların trafiğe çıkmalarına engel olabilecek hiçbir eksiklik bulunmayacak, trafik sigortaları ve araç muayeneleri yapılmış olacaktır…” düzenlemesi,

“İşin Yapılmasına İlişkin Diğer Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “..6.3 Araç sürücülerinin iaşe giderleri ile akaryakıt, köprü, tüp geçit, tünel ve yol geçiş ücretleri, trafik cezaları vb. giderler yükleniciye aittir.

6.5 Araçların herhangi bir şekilde arıza veya kaza gibi nedenlerle hizmet dışı kalması durumunda bu araçların yerine sınav merkezlerinde hazır bulunan yedek araçlardan derhal aynı nitelikte başka bir araç gönderilecektir. Araçlarda sınav evrakının dağıtımı ve toplanması anında arızaların ortaya çıkması halinde bu durum gecikmeye neden olmayacak biçimde yedek araçlar kullanılmak suretiyle giderilecektir. Gerek asil gerek yedek araçların yüklenici tarafından zamanında temin edilmemesi ve/veya işbu şartnamede tarif edilen nitelikte olmaması durumunda sınav evrakı, sınav koordinatörlüğü tarafından temin edilecek başka araçlarla taşınacaktır. Temin edilen bu araçların temin bedeli ve buna ilave olarak İdari Şartname’de belirtilen ceza miktarları yükleniciye yapılacak ödemeden kesilecektir. ” düzenlemesi yapıldığı görülmüştür.

“Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Ankara İli İçinde Taşınması İşi” ne ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda gösterilmiştir.

Ankara İli Sınav Evrakı Taşıma

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Ankara İli İçinde Taşınması İşi (420 Sefer x 2 sınav) 840 Adet Minibüs

adet

840,000

2

Açıköğretim Sistemi Sınavlarında Sınav Evrakının ve Görevlilerinin Ankara İli İçinde Taşınması İşi (180 Sefer x 2 sınav) 360 Adet Binek Otomobil

adet

360,000

KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)

İhale İşlem dosyası incelendiğinde, ihale konusu işin adının “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarına Ait Sınav Evrakının Sınav Merkezlerine Taşınması ve İstanbul, Ankara ve İzmir İllerinde Sınav Merkezi içinde Taşınması İşi” alımı olduğu,

17.10.2023 tarihinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 8 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, şikayete konu 3’üncü kısmında 2 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde söz konusu kısım için sınır değerin altında teklif sunan Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının talep edildiği, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun görülmesi sonucunda anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi olan Özgün Tur Sey. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi 1 istekliden, “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konu başlıklı 17.10.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile açıklama talebinde bulunulduğu söz konusu yazıda, “..ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte İdari Şartname’nin 7.9. maddesine uygun olarak 23.10.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.10.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Ankara İli kısmı aşırı düşük açıklamanıza esas olmak üzere teklifte önemli olan bileşenler aşağıda sunulmuştur.

1-Yakıt

2-Şoför

3-Amortisman/Kiralama ” ifadelerine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceğinin hüküm altına alındığı, ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıkça ortaya konulmuştur.

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği, buna göre ihale ilanında ve dokümanında teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden de teklifte önemli olduğu idarece belirlenen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak talep edileceği hükme bağlanmıştır.

Buradan hareketle idarelerin aşırı düşük teklif sahiplerine gönderdiği aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarının kapsamının önemli olduğu, özellikle personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinin birçok maliyet bileşenini içerdiği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm bileşenlerin açıklanabilmesinin zor olduğu, dolayısıyla, ihale komisyonu tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazılarda, işin niteliğine göre isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmek suretiyle açıklama istenilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla idarece teklifi aşırı düşük olan istekliye gönderilen yazıda yer alan ifadelere bakıldığında, yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açık bir şekilde belirlendiği anlaşılmış olup, yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece belirlenen önemli teklif bileşenleri doğrultusunda giderlere dair hesaplamalara ve yine söz konusu giderleri gösteren belgelere yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu belgeler kapsamında yapılan değerlendirme sonuçlarına aşağıda yer verilmiştir.

a,d) Teklifi aşırı düşük olan istekli tarafından gerek araçlar ve gerekse şoförlere yönelik açıklama yapılması açısından idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli, birim fiyat teklif cetveli ve Teknik Şartname’de belirtilen düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği aşikardır.

Bu çerçevede ihalenin 3’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale dokümanında belirtilen (420 seferx2 sınav) 840 adet minibüs ve (180 seferx2 sınav) 360 adet binek otomobil ile 1200 şoför için toplam 1.950.000,00 TL’lik fiyat teklifi verildiği,

Nitekim ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında 1200 şoföre yönelik maliyet ortaya konulduğu, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, istekli tarafından işçilik maliyeti hesaplamalarında KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı,

1.sınav için gidiş-geliş toplam çalışılacak saat olarak 3 saatin esas alındığı, bu nedenle 1 şoför için 3 saatlik çalışma öngörüldüğü, sunulan EKAP Asgari İşçilik Maliyet Hesaplama Çıktısında asgari işçilik maliyetinin 2023 yılı için saatlik ücret ile sözleşme ve genel giderler dahil birim fiyatın 75,96 TL olduğu ve işçilik maliyeti hesabında bu tutarın dikkate alındığı,

Ayrıca 2023 ve 2024 yılı için ayrı ayrı işçilik hesaplaması yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.6’ncı maddesindeki açıklamalar uyarında 2024 yılı için Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı” dikkate alınarak TÜİK’in ihale tarihinden önceki ay (Eylül 2023) için açıklamış olduğu on iki aylık ortalamaya göre Yİ-ÜFE oranın (%61,53) 2024 yılı işçilik hesabında kullanıldığı, bu çerçevede 1200 şoför açısından asgari işçilik maliyetinin 2023 yılında yapılacak 1. sınav için 273.420,00 ve 2024 yılında yapılacak 2. sınav açısından 441.720,00 TL olmak üzere toplam 715.140,00 TL hesaplandığı,

Yine Ankara İli kapsamında 1. sınav dönemi için 840 adet minibüs ve 360 adet binek otomobil ihtiyacına binaen, her iki araç türünde de Ford markasının tercih edildiği, (Ford Transit marka minibüs ve Ford Tourneo Courier marka binek araç)

Akaryakıt maliyetinin iş kapsamında çalışacak araçlara ilişkin açıklandığı, açıklamaya konu araçların 100 km’deki yakıt tüketimlerinin ilişkin yetkili servis yazısı ile tevsik edildiği, minibüslerin ortalama yakıt tüketiminin 8,2 lt/100 km ve binek araçların yakıt tüketiminin 4,4 lt/100 km olarak belirtildiği, araçların katedeceği toplam mesafeden hesaplama yapıldığı ve motorin pompa satış fiyatının KDV hariç şekilde kullanıldığı, 1 minibüsün 1. sınav döneminde gidiş-geliş olmak üzere toplam 60 km yol katedeceği öngörüsünden hareketle 840 minibüs için 840x60 km= 50.400 km yol yapacağının, 1 binek otomobilin 1. sınav döneminde gidiş-geliş olmak üzere toplam 60 km yol katedeceği öngörüsünden hareketle 360 binek otomobil için 360x60 km= 21.600 km yol yapacağının hesaplandığı, hesaplamaların 2.sınav dönemi için de yapıldığı ve hesaplanan yakıt tüketim miktarları ile toplam yakıt miktarlarına ulaşıldığı,

Anılan istekli tarafından motorin girdi fiyatını tevsik etmek üzere, 15.09.2023 tarihli pompa satış fiyatını gösteren EPDK bayi fiyat çıktısında yer alan birim fiyatın esas alındığı, söz konusu fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesindeki “..akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez.” açıklamasına uygun olduğu,

Ancak yine bahse konu Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesindeki “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” açıklama doğrultusunda söz konusu motorin fiyat sorgulamasında ihale ilanı ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasındaki EPDK bayi satış fiyatı bülteninde yer alan birim fiyatın esas alınmasının gerekmesine karşın, ilan tarihi olan 19.09.2023 tarihindeki önceki bir tarih olan 15.09.2023 tarihli sorgulama sonucu elde edilen birim fiyatın esas alındığı,

1 minibüsün 1. sınav döneminde gidiş-geliş olmak üzere toplam 60 km yol katedeceği öngörüsünden hareketle 840 minibüs için 840x60 km= 50.400 km yol yapacağı, minibüsün 1 km’de 0,08 lt yakıt tüketimi yapacağı dikkate alındığında minibüsün 1. sınav için 50.400x0,082= 4.132,8 lt yakıt tüketimi yapacağı, yukarda belirtilen pompa satış tutarının kullanılmasında 4.132,8 ltx40,49= 167.337,07 TL olduğu ve bu miktarın 840 minibüsün 1.sınav döneminde kullanacağı yakıt miktarı olduğu, 2 sınav dönemi için ise toplam 167.337,07x2= 334.674,14 TL hesaplama yapıldığı,

1 binek otomobilin 1. sınav döneminde gidiş-geliş olmak üzere toplam 60 km yol katedeceği öngörüsünden hareketle 360 binek otomobil için 360x60 km= 21.600 km yol yapacağı, binek otomobilin 1 km’de 0,044 lt yakıt tüketimi yapacağı dikkate alındığında otomobilin 1. sınav için 21.600x0,044= 950,40 lt yakıt tüketimi yapacağı, yukarda belirtilen pompa satış tutarının kullanılmasında 950,40 ltx40,49= 38.481,70 TL olduğu ve bu miktarın 360 binek otomobilin 1.sınav döneminde kullanacağı yakıt miktarı olduğu, 2 sınav dönemi için ise toplam 38.481,70x2= 76.962,40 TL hesaplama yapıldığı,

Buradan hareketle akaryakıt giderinin 2 sınav dönemi için toplam 334.674,14 TL +76.963,40 TL= 411.637,54 TL olarak öngörüldüğü, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında araç istasyonu ile bu bedel üzerinden bağlantı anlaşması yapıldığının ifade edildiği ve sunulan belgeler arasında bu anlaşmayı tevsiken proforma faturaya yer verildiği, tespit edilmiş olup,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından akaryakıta ilişkin yapılan açıklamaların başvuru sahibinin EPDK fiyatlarının ilk ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olması gerektiği iddiası yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) İdarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama yazısında araçlara ilişkin amortisman/kiralama seçeneklerinin sunulmasına karşılık ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kiralama yolu ile araç temin edileceği ve dolayısıyla öz malı araç teklifinde bulunulmadığı görülmüş olduğundan, amortisman maliyeti yönünden açıklama yapılmadığı, bu itibarla da başvuru sahibinin amortisman hesabına ve amortisman adına sunulan belge ve bilgilerin yetersizliğine ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan ihale süresince kullanılacak 840 minibüs ve 360 adet binek otomobil için ihale üzerinde bırakılan istekli ile Teknik Şartname’de belirtilen özelliklere sahip araçları elinde bulunduran firma arasında kiralama sözleşmesi akdedildiği ve kiralanacak araçlara ilişkin açıklama kapsamında kiralama sözleşmesi ile proforma faturanın sunulduğu görülmüş olup,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kiralama için sunulan proforma faturanın (fiyat teklifi olarak kabul edilmiştir.) yukarıda belirtilen Tebliğ’in 79.2.2.1 maddesi uyarınca taşıması gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (……) tarih ve (….) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’in altında olmadığını beyan ederim” şeklindeki ibareyi taşıdığı, anılan teklifin SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği, kiralamaya konu araçların ihale dokümanına uygun niteliklerde olduğunun beyan edildiği, teklifte araçların kiralama süresinin ihale süresi ile aynı olduğu (teklif en son ihalenin bitim tarihi olan 05.02.2024 itibariyle geçerli) ve dolayısıyla işin tamamını kapsadığı ve fiyat teklifinin alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, ancak yine yukarıda belirtilen Tebliğ’in bahse konu maddesinde yer alan “Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.” açıklaması uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulmadığı ve açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

c,e,f,g) 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen tekliflerin idarece reddedilmesinden önce, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği ve ihale komisyonunun da teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalarını dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendireceği hüküm altına alınmış olup,

Bu çerçevede idarelerce teklifi aşırı düşük olan isteklilere gönderilen açıklama yazısında, teklif maliyetinin açıklanmasına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerce yapılacak maliyet hesaplamalarının ve sunulacak tevsik edici belgelerin de bu bileşenler doğrultusunda hazırlanması gerektiği, yine isteklilerden önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen girdiler için ise açıklaması yapılması ve tevsik edici belge sunmasının beklenemeyeceğinden hareketle, ihalenin 3’üncü kısmı için hazırlanan aşırı düşük teklif açıklama yazısında önemli teklif bileşenlerinin yakıt, şoför ve amortisman/kiralama girdileri ile sınırlı tutulduğu ve teklifi aşırı düşük olan isteklinin açıklamalarında sadece söz konusu girdiler açısından maliyet hesaplaması yapmak ve bilgi ve/veya belge sunmak sorumluluğu bulunduğu dikkate alındığında,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun c,e,f ve g bentlerinde yer verdiği araçların zorunlu mali sorumluluk, koltuk ferdi kaza ve araç kasko giderleri, yılda iki kez lastik takma-sökme maliyetleri (yaz,kış lastiği), zincir maliyeti, iaşe giderleri, köprü, tüp geçit, tünel ve yol geçişleri, trafik cezaları vb. giderler ve sözleşme giderleri için açıklama yapılmadığı ya da yapılan açıklamaların uygun olmadığı yönündeki iddialarının yerinde olmadığı, zira söz konusu girdilerin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmemesinden dolayı bu giderler için açıklama yapılmasına veya belge sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama yazısında sözleşme ve genel giderlerin açıklanması gerektiğine yönelik bir belirleme olmadığından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından herhangi bir açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmış olsa da buna karşın anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemi için sözleşme ve genel gider payının hesaplandığı (73.868,51 TL), ayrıca 190.283,97 TL kar ve öngörülemeyen gider tutarının belirlendiği (29.353,95 TL) tespit edilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler…” hükmü

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

...

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri, ... ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1)İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dahil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38 inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

…

(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

…

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde çelik kapalı kasa ile yapılan sınav evrakı, değerli evrak, kitap kırtasiye, kağıt, kağıt ürünleri, basılı neşriyat, tekstil ürünleri, cam ürünleri gibi nakliye hizmetlerinden biri, birkaçı veya tamamı benzer iş olarak kabul edilecektir.…” düzenlemesi yer almaktadır

İhale üzerinde bırakılan Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının; “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” bölümünde “2017/448899-2372007-1-1” beyanının yer aldığı, idarece söz konusu belgenin anılan istekliden bir yazı ile istenildiği; sunulan iş deneyim belgesinde “…İşin adı ve varsa ihale kayıt numarası: Nakliye, 2017/448899

İşin tanımı: Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yılı içerisinde yapılan sınavlara ait sınav evraklarının kapalı kasa araçlarla Türkiye genelinde 81 il ve bu illere bağlı bulunan ilçelerde belirlenen sınav merkezlerine yaklaşık 900.000 km üzerinden Gölbaşı Adnan Güneşoğlu kampüsünden alınarak gizlilik ve güvenlik esaslarına uygun biçimde Genel Müdürlüğün görevlendireceği personel ile güvenlik güçlerinin gözetim ve nezaretinde götürülmesi ve sınav bitiminde aynı merkezlerden alınarak Gölbaşı Adnan Güneşoğlu kampüsüne belirtilen program dahilinde getirilmesi işidir.

…

Sözleşme tarihi: 30.11.2017

İhale tarihi : 09.11.2017,

İlk sözleşme bedeli: 4.356.000,00 TRY

Gerçekleştirilen iş tutarı: 3.638.929,80 TRY

Toplam sözleşme tutarı: 4.356.000,00 TRY

Kabul tarihi: 27.12.2018

…

Belge tutarı: 3.638.929,80 TRY” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, benzer işin ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ifade ettiği, benzer işin belirlenmesine ilişkin ise birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesinin gerektiği, şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde ise benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5’inci maddesinde istekliler tarafından teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde de kamu veya özel sektörde çelik kapalı kasa ile yapılan sınav evrakı, değerli evrak, kitap kırtasiye, kağıt, kağıt ürünleri, basılı neşriyat, tekstil ürünleri, cam ürünleri gibi nakliye hizmetlerinden biri, birkaçı veya tamamının benzer iş olarak kabul edileceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, şikayete konu ihalenin adının “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Sınavlarına Ait Sınav Evrakının Sınav Merkezlerine Taşınması ve İstanbul, Ankara ve İzmir İllerinde Sınav Merkezi içinde Taşınması İşi.” olduğu dikkate alındığında,

İhalenin 3’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan son beş yıl içinde kabul işlemi tamamlanan iş deneyim belgesine konu Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yılı içerisinde yapılan sınavlara ait sınav evraklarının kapalı kasa araçlarla Türkiye genelinde 81 il ve bu illere bağlı bulunan ilçelerde belirlenen sınav merkezlerine yaklaşık 900.000 km üzerinden Gölbaşı Adnan Güneşoğlu kampüsünden alınarak gizlilik ve güvenlik esaslarına uygun biçimde Genel Müdürlüğün görevlendireceği personel ile güvenlik güçlerinin gözetim ve nezaretinde götürülmesi ve sınav bitiminde aynı merkezlerden alınarak Gölbaşı Adnan Güneşoğlu kampüsüne belirtilen program dahilinde getirilmesi işinin gerek ihale konusu iş ve gerekse İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirlenen benzer iş (çelik kapalı kasa ile yapılan sınav evrakı, değerli evrak, kitap kırtasiye, kağıt, kağıt ürünleri, basılı neşriyat, tekstil ürünleri, cam ürünleri gibi nakliye hizmetlerinden biri, birkaçı veya tamamı) tanımına uygun olduğu,

Ayrıca sunulan iş bitirme belgesinin tutarı olan 3.638.929,80 TRY’nin ihale üzerinde bırakılan istekli açısından sağlanması gereken 1.950.000,00x0,25=487.500,00 TL’yi güncellenmemiş haliyle dahi sağladığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin mevzuata aykırılığı yönündeki iddialarının haklı ve yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 3’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 27.322,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 54.677,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 27.355,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin “Ankara İli Sınav Evrakı Taşıma” başlıklı 3’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan Park-Gün Taş. İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.