KİK Kararı: 2023/UH.I-1572 (20 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/061
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 20.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1572
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Zerka Gıda İnşaat İth. İhr. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hakkari İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/879916 İhale Kayıt Numaralı “2 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Hakkari İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 09.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Zerka Gıda İnşaat İth. İhr. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 05.12.2023 tarih ve 120153 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1364 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece ihalenin iptali işlemine konu gerekçelerin yerinde olmadığı, ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği ve ihalenin birinci kısmının tarafları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ ...İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

…

İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2 KISIM 24 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMET ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

2 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hakkari İl Sağlık Müdürlüğü / Hakkari Devlet Hastanesi, Hakkari Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Çukurca Devlet hastanesi, Yüksekova Devlet Hastanesi, Şemdinli Devlet Hastanesi ve Derecik Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

Bu ihale 2 kısımdan ibaret olup (1. Kısım: Hakkari Devlet Hastanesi, Çukurca Devlet Hastanesi, Hakkâri Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ile 2. Kısım: Yüksekova Devlet Hastanesi, Şemdinli Devlet Hastanesi, Derecik Devlet Hastanesi ) İstekliler iki kısma teklif verebilecekleri gibi istedikleri kısımlara da teklif verebilirler. Ancak ilgili kısmın içerisindeki tüm kalemlere teklif verilmesi zorunludur. İsteklinin birden fazla kısım uhdesinde kalması durumunda aynı yüklenici ile birden fazla sözleşme yapılabileceği gibi isteklinin uhdesinde kalması durumunda tek bir sözleşme yapılabilmesi idarenin takdirindedir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin Ek’inde aşağıda yer verilen tablo,

1. KISIM (1. KISIM HAKKARİ DEVLET HASTANESİ, AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZİ VE ÇUKURCA DEVLET HASTANESİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

DİYETİSYEN VEYA GIDA MÜHENDİSİ VEYA GIDA TEKNİKERİ(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

1,00

24

2

BAŞ AŞÇI(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

1,00

24

3

AŞÇI(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

2,00

24

4

AŞÇI YARDIMCISI(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

4,00

24

5

GARSON, BULAŞIKÇI, TEMİZLİKÇİ VE SERVİS ELEMANI(Brüt asgari ücret)(Brüt asgari ücret)

Ay

18,00

24

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NORMAL YEMEK (ÖĞLE-AKŞAM)

öğün

835.000

2

NORMAL KAHVALTI

öğün

193.500

3

DİYET YEMEK (ÖĞLE-AKŞAM)

öğün

35.000

4

ARA ÖĞÜN

öğün

76.000

2. KISIM (2. KISIM YÜKSEKOVA DEVLET HASTANESİ, ŞEMDİNLİ DEVLET HASTANESİ VE DERECİK DEVLET HASTANESİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

DİYETİSYEN VEYA GIDA MÜHENDİSİ VEYA GIDA TEKNİKERİ(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

Ay

2,00

24

2

BAŞ AŞÇI(Brüt asgari ücretin %30 fazlası(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)

Ay

3,00

24

3

AŞÇI(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)(Brüt asgari ücretin %15 fazlası)

Ay

2,00

24

4

AŞÇI YARDIMCISI(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)(Brüt asgari ücretin %10 fazlası)

Ay

5,00

24

5

GARSON, BULAŞIKÇI, TEMİZLİKÇİ VE SERVİS ELEMANI (Brüt asgari ücret)(Brüt asgari ücret)

Ay

19,00

24

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NORMAL YEMEK (ÖĞLE-AKŞAM)

öğün

890.000

2

NORMAL KAHVALTI

öğün

320.000

3

DİYET YEMEK (ÖĞLE-AKŞAM)

öğün

40.000

4

ARA ÖĞÜN

öğün

80.000

14.09.2023 tarihli 3 numaralı Zeyilname sonrası Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Araçlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…

1.Kısım; 26 Kişi

2.Kısım; 33 Kişi

c)Yüklenici çalıştıracağı personelin Gıda mühendisi diplomasını, Baş aşçı, Aşçı, Aşçı yardımcısı diplomasını sözleşme anında kuruma sunacaktır.

d) İşçilerin nitelikleri / sayıları: Aşağıda çıkartılmıştır.

İşçilerin Nitelikleri

Hakkari Devlet Hastanesi (ADSM ve Sahra Dahil )

Yüksekova Devlet Hastanesi

Şemdinli Devlet Hastanesi

Çukurca Devlet Hastanesi

Derecik Devlet Hastanesi

TOPLAM

KİŞİ

SAYISI

Diyetisyen veya Gıda Mühendisi veya gıda Teknikeri

1 kişi

1 kişi

1 kişi

3 kişi

Baş Aşçı (Aşçıların usta öğreticilik diploması olacaktır..)

1 kişi

1 kişi

1 kişi

1 kişi

4 kişi

Aşçı (Aşçıların Aşçılık Diploması olacaktır.)

1 kişi

1 kişi

1 kişi

1 kişi

4 kişi

Aşçı Yardımcısı (Aşçılık yardımcısı diploması veya Kalfalık diploması olacaktır.)

4 kişi

4 kişi

1 kişi

9 kişi

Garson

10 kişi

6 kişi

2 kişi

1 kişi

1 kişi

20 kişi

Bulaşıkçı

3 kişi

3 kişi

2 kişi

1 kişi

9 kişi

Temizlikçi ve Servis Elemanı

3 kişi

4 kişi

2 kişi

1 kişi

10 kişi

TOPLAM

23 kişi

20 kişi

10 kişi

3 kişi

3 kişi

59 kişi

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale süreci incelendiğinde, ihale ilanının 08.09.2023 tarihinde yayınlandığı, 12.09.2023 tarihinde iki defa, 14.09.2023 tarihinde bir defa olmak üzere toplam üç defa zeyilname yapıldığı, ihalenin 09.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, 13.10.2023 tarihli tebligatlar ile Alpa-Med Medikal Sağ. Hiz. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti - Ceyhan Gıd Haz Yem. Özel Güv. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile Tat-San Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti isteklilerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı, 09.11.2023 tarihli “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu tebligat ile “…

A) Yaklaşık maliyet cetveli hesaplamalarında sehven aritmetik hataların yapıldığı, idari şartnamede belirtilen çalıştırılacak işçi sayısı ile teknik şartnamede belirtilen işçi sayılarında sehven hata yapıldığı, Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 2010/43 sayılı genelgesinde "personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımlarında idareye bağlı olarak %5 'i geçmeyecek şekilde firma karı verilebileceği" denildiğinden KİK işçilik modülünde hesaplanan brüt asgari ücrete ek %5 firma karının da eklenmesiyle yaklaşık maliyetin arttığı, personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğundan %5 firma karının verilmemesi gerektiğinden ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun görülmüştür.

B) Sonuç olarak Müdürlüğümüz ve bağlı tüm Sağlık Tesisleri için "2 KISIM 24 AYLIK MALZEMELİ YEMEK HİZMET ALIMI" ihalesi yaklaşık maliyetin sehven yapılan aritmetik hatalardan dolayı ihalenin İPTAL edilmesine ve ihale kararının ihale yetkilisinin onayına sunulmasına komisyonumuzca OY BİRLİĞİ / OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.” gerekçelerine yer verilerek ihalenin iptali kararının isteklilere tebliğ edildiği görülmüştür.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde çalıştırılacak personel sayısının ihalenin birinci kısmı için 26 personel olarak hesaplandığı, zeyilnameler öncesi çalıştırılacak personel sayısının Teknik Şartname’nin işin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar başlıklı 4’üncü maddesinde ihalenin birinci kısmı için 26 personel olarak düzenlendiği, 14.09.2023 tarihli 3 numaralı Zeyilname ile Teknik Şartname’de ihale kapsamında çalıştırılacak personel sayısında değişiklik yapıldığı, yapılan değişikliğin ihalenin ikinci kısmında yer alan Şemdinli Devlet Hastanesi kapsamında çalıştırılacak personele temizlikçi ve servis elemanı olarak iki personelin eklenmesinden ibaret olduğu, ihalenin birinci kısmı için zeyilname öncesinde veya sonrasında yaklaşık maliyet hesap cetveli, birim fiyat teklif cetveli ve Teknik Şartname’de belirtilen çalıştırılacak personelin sayı ve niteliklerinin birbiri ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla “idari şartnamede belirtilen çalıştırılacak işçi sayısı ile teknik şartnamede belirtilen işçi sayılarında sehven hata yapıldığı” hususunun ihalenin birinci kısmının iptali kararına bir gerekçe olarak belirlenemeyeceği sonucuna varılmıştır.

İdare tarafından belirlenen bir diğer iptal gerekçesi olan yaklaşık maliyette sehven hataların yapıldığı ve yaklaşık maliyetteki brüt asgari ücrete %5 firma kârı eklenmesi hususuna ilişkin yapılan incelemede; idarelerce ihale konusu işin en uygun fiyatla temin edilmesi yaklaşık maliyetin doğru bir şekilde hesaplanmasına bağlı olup yaklaşık maliyetin doğru tespit edilmesinin ihale sürecinin aksamadan yürütülmesini sağladığı, ihalelerde istekliler tarafından teklifleri kapsamında idareye sunmaları gereken yeterlik kriterlerinin belirlenmesinde, ilan sürelerinin değişmesinde, ihalelere yerli istekli katılıp katılmayacağına ilişkin düzenlemeler ve ihale konusu işin yaklaşık maliyetine göre ihaleye teklif sunan isteklilerin teklif bedellerinin aşırı düşük olup olmadığının tespit edilmesinde yaklaşık maliyetin önemli bir rol oynadığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin doğru hesaplanmasının ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesinde doğrudan etki ettiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, yaklaşık maliyetin hatalı veya eksik hesaplandığının tespiti halinde doğrudan ihalenin iptaline karar verilmesinin uygun olmayacağı, yaklaşık maliyette tespit edilen hatanın yaklaşık maliyetin etkilediği unsurlar bakımından değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca idarelere ihalenin iptali konusunda geniş bir takdir yetkisi verildiği görülmekle birlikte bu yetkinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan ilkeler çerçevesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyete yüklenici kârı eklenmesine ilişkin olarak yaklaşık maliyet hesap cetveli üzerinde ihalenin birinci kısmına ilişkin yapılan incelemede, işçilik ile ilgili kalemlerde %5 yüklenici kârının belirlendiği, hizmet alımı ihalelerinde iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlendikten sonra % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği göz önüne alındığında sadece işçilik ile ilgili girdilerde belirlenen %5 yüklenici kârının mevzuatta belirlenen % 7 oranını aşmadığı anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyette sehven yapıldığı belirtilen aritmetik hataların, ihalenin iptali gerekçesinde yaklaşık maliyetteki aritmetik hataların somut ve ölçülebilir bir şekilde ortaya konulmadığı, bu durumun gelinen aşamada doğrudan ihalenin iptaline gerekçe teşkil edemeyeceği, söz konusu aritmetik hataların neler olduğu ve yaklaşık maliyetin etki ettiği unsurlara söz konusu aritmetik hataların ne şekilde etkisinin olduğunun ortaya konulması gerektiği, diğer bir ifadeyle örneğin sınır değer altında ve üstünde kalan istekli sayılarında yani aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek istekli sayısında bir değişiklik olup olmadığının ortaya konularak değerlendirme yapılması gerektiği anlaşıldığından, ihalenin birinci kısmının iptali kararının iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 109.370,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 109.370,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin 1’inci kısmının iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.