KİK Kararı: 2023/UH.I-1567 (20 Aralık 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/061
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 20.12.2023
Karar No : 2023/UH.I-1567
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dindar Gıda İnşaat Turizm Taş. Nak. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Batman Hava Alanı Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1012538 İhale Kayıt Numaralı “Batman Havalimanı 2024-2025 Yılı Personel Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Batman Hava Alanı Müdürlüğü tarafından 19.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Batman Havalimanı 2024-2025 Yılı Personel Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Dindar Gıda İnşaat Turizm Taş. Nak. Ltd. Şti.nin 06.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.11.2023 tarih ve 117827 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1295 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortağı ve yöneticisinin kapatılan HDP partisinde üyeliğinin bulunduğu, suç örgütüne yardım yataklık ve kaçakçılık suçlarından hakkında dava açıldığı ve ceza hükmü bulunduğu, mahkemeye gönderilen yazı ile söz konusu durumun ortaya çıkacağı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesinin ilgili mevzuata aykırı olduğu, belge tutarının verilen teklifi karşılamadığı, söz konusu belgede işin süresine ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı ve belgeye konu sözleşmenin mevzuata aykırı olarak belirsiz süreli sözleşme olduğu,

3. Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin birlikte hareket ederek teklif dosyalarını hazırladığı, anılan istekliler tarafından sunulan geçici teminat mektuplarının aynı banka tarafından, aynı tarihte ve birbirini takip eden sıra numaraları ile düzenlendiği, her iki isteklinin aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanı indirdiği ve teklif verdiği, dolayısıyla buradan iki istekinin birbirinin teklifinden haberdar olduklarının anlaşılacağı, anılan isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek bir davranış olduğu, bahse konu durumların 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) bendinde yer alan yasak fiil ve davranışlardan sayıldığı, bu nedenle anılan Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi gereğince ihale dışı bırakılarak yasaklanmaları ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

4. İdarece ihale konusu işin 4 araç ile gerçekleştirileceğinin belirtildiği, buradan söz konusu işte 4 işçi çalıştırılacağının anlaşıldığı, KİK işçilik modülü kullanılarak hesaplanan işçilik maliyetine göre 1 işçinin maliyetinin aylık 17.090,08 TL, işin süresinin 24 ay olması nedeniyle 1 işçinin maliyetinin toplam 24x17.090,08 = 410.161,92 TL olduğu, bahse konu işte 4 işçi çalıştırılacağından 4x410.161,92=1.640.647,98 TL sadece işçilik maliyetinin olacağı, Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen tekliflerin geçersiz sayılması gerektiği ve yaklaşık maliyetin yeniden belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) (Değişik: 20/11/2008-5812/4 md.) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar.

…

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

...

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “(Değişik birinci fıkra: 30/7/2003-4964/ 35 md.) 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve (Değişik:29/11/2018-7153/28 md.) bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: BATMAN HAVALİMANI 2024-2025 YILLARI PERSONEL TAŞIMA İŞİ

e) Miktarı: 4 adet minibüs (asgari 16 yolcu kapasiteli) 1983 sefer…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2024; işi bitirme tarihi 31.12.2025…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; ihale tarihi itibariyle ilgili hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunan isteklilerin ihale dışı bırakılacakları anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin anılan durumlarda olmadığına dair taahhütlerine ilişkin belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde uygulanacak yaptırımların kamu ihale mevzuatında belirtildiği, bu çerçevede ihalede isteklilerin yalnızca söz konusu hususa yönelik taahhütlerinin dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, söz konusu taahhütlerine yönelik değerlendirmenin ise sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgeler üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Batman Hava Alanı Müdürlüğü tarafından e-ihale olarak gerçekleştirilen “Batman Havalimanı 2024-2025 Yılı Personel Taşıma İşi”ne 5 isteklinin katıldığı, 26.10.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak başvuru sahibi Emrah Şahin’in belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait yeterlik bilgileri tablosunda “Ortaklar ve ortaklık oranlarına/üyelere/kuruculara ait bilgiler” ve “Yöneticilere ait bilgiler”in “Mahsun Çelik, 30*********” şeklinde beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamalar neticesinde; ihale tarihinde (19.10.2023) tüm isteklilere ilişkin, ihale komisyonu kararının onay tarihinde (26.10.2023) ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilere ilişkin yasaklılık teyidinin idare tarafından yapıldığı, anılan isteklilere ilişkin herhangi bir yasaklılık kaydına ulaşılamadığı görülmüştür.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından idareye yapılan 06.11.2023 tarihli şikâyet başvurusu üzerine, 08.11.2023 tarihinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağı ve müdürü olan Mahsun Çelik hakkında idarece EKAP üzerinden adli sicil sorgulamasının yapıldığı ve anılan kişi hakkında herhangi bir adli sicil kaydına ulaşılamadığı görülmüş, buna binaen Kurumca 11.12.2023 tarihinde aynı şekilde EKAP üzerinden yapılan adli sicil sorgulaması neticesinde de aynı bilgiye ulaşılmıştır.

Ayrıca 26.10.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararının isteklilere tebliğ tarihinden (27.10.2023) sonra iddia konusu hususun hangi tarihte ortaya çıktığına ilişkin bir bilgi belirtilmemek suretiyle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin tek ortağı ve şirketi temsile yetkili şirket müdürü Mahsun Çelik hakkında suç örgütüne yardım yataklık ve kaçakçılık suçlarından hakkında dava açıldığı ve ceza hükmü bulunduğu ileri sürülerek başvuru sahibi tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusuna konu edilen incelemeye konu hususlar bakımından herhangi bir somut bilgi/belge sunulmadığı anlaşılmış olup, yapılan inceleme ve yukarıda yer verilen tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartnmane’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya Özel Sektör’de yapılmış olan her türlü personel ve/veya öğrenci taşıma işidir….” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünün “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” kısmında “2022/1102926-6473566-1-2” sayılı iş deneyim belgesi bilgisinin beyan edildiği görülmüştür.

İdarece anılan istekliye gönderilen 20.10.2023 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması” konulu yazı üzerine istekli tarafından söz konusu belgenin idareye sunulduğu, anılan belge ve ayrıca EKAP üzerinde yapılan sorgulama neticesinde elde edilen iş deneyim belgesi üzerinde yapılan inceleme neticesinde; belgenin Sason İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2022/1102926 İKN’li “Batman ili Sason ilçesi merkez ve merkeze bağlı 116 köy ve köy altı yerleşim birimlerindeki 1515 öğrencinin 22 taşıma merkezi okula 148 hat (araç) ile 140 iş günü taşınması işi”ne ilişkin olduğu görülmüştür. Anılan belgede sözleşme tarihinin 15.11.2022, ihale tarihinin 21.10.2022 ve kabul tarihinin 02.08.2023 olarak belirtildiği, belge tutarının ise 238.479,79 TL olduğu görülmektedir.

İdari Şartname’de yer alan düzenlemeler gereğince teklif fiyatı 1.354.389,00 TL olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarının (1.354.389,00 x 0.25) 338.597,25 TL olduğu, anılan istekliye ait iş deneyim belgesi tutarının güncellenmesi sonucunda elde edilen tutarın 340.069,84 TL olduğu ve idarece istenilen asgari iş deneyim tutarının sağlandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden başvuru konusu ihalede istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve akabinde idareye sunulan, ayrıca EKAP üzerinden teyit edilen iş deneyim belgesinde, belgeye konu olan işe ilişkin sözleşme tarihinin 15.11.2022 olarak, işin kabul tarihinin 02.08.2023 olarak belirtildiği, ayrıca bahse konu iş deneyim belgesi tutarının güncellenmesi sonucunda elde edilen tutarın idarece istenilen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünün “Geçici teminat mektubunun ayırt edici numarası/Takasbank referans numarası” başlıklı satırında “M10101237327417R” şeklinde geçici teminat mektubu numarası bilgisinin beyan edildiği görülmüştür.

Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünün “Geçici teminat mektubunun ayırt edici numarası/Takasbank referans numarası” başlıklı satırında “M101012361052830R” şeklinde geçici teminat mektubu numarası bilgisinin beyan edildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin Takasbank kayıtlarının mevcut olduğu,

Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait teminat mektubuna ilişkin Takasbank referans numarası “M10101237327417R”, geçerlilik tarihi 14.10.2024 olan, 50.000,00 TL tutarında, son yatırma tarihi 13.10.2023 ve saati 15:33 olan geçici teminat mektubu düzenlendiği, idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler arasında söz konusu teminat mektubunun “pdf” formatında aslına uygun görüntüsüne ilişkin internet üzerinden alınan belgenin bulunduğu, anılan geçici teminat mektubunun Yapı ve Kredi A.Ş. tarafından 13.10.2023 tarihinde düzenlenen, “2023101300671157041” numaralı ve “M10101237327417R” referans numaralı geçici teminat mektubu olduğu,

Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teminat mektubuna ilişkin Takasbank referans numarası “M101012361052830R”, geçerlilik tarihi 16.02.2024 olan, 65.000,00 TL tutarında, son yatırma tarihi 16.10.2023 ve saati 16:59 olan geçici teminat mektubu düzenlendiği, idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler arasında söz konusu teminat mektubunun “pdf” formatında aslına uygun görüntüsüne ilişkin internet üzerinden alınan belgenin bulunduğu, anılan geçici teminat mektubunun Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. tarafından 16.10.2023 tarihinde düzenlenen, “2023101600151129960” numaralı ve “M101012361052830R” referans numaralı geçici teminat mektubu olduğu görülmüştür. Söz konusu teminat mektuplarının farklı bankalar tarafından, farklı tarih ve saatlerde düzenlendiği, ayrıca farklı numaralara ve referans numaralarına sahip oldukları tespit edilmiştir.

Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale dokümanı indirdiği ve teklifi gönderdiği tarihin 16.10.2023, IP adresinin 88...** olduğu,

Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale dokümanı indirdiği ve teklifi gönderdiği tarihin 18.10.2023, IP adresinin 78...** olduğu, söz konusu IP adreslerinin birbirinden farklı olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait geçici teminat mektuplarının farklı bankalar tarafından, farklı tarih ve saatlerde düzenlendiği, anılan isteklilerin ihale dokümanını indirdikleri ve teklif gönderdikleri IP adresleri ve tarihlerinin birbirinden farklı olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 RG/2. md.; yürürlük: 01/06/2019) EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, (Mülga ibare: 30/09/2020-31260 R.G./1. md.) zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen tekliflerin ihale konusu işin maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle geçersiz sayılması gerektiği ve yaklaşık maliyetin yeniden belirlenmesi gerektiğine yönelik iddiasının 06.11.2023 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 20.11.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddianın, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin Sasuntsi Taş. Tur. İnş. Petrol Teks. Gıda Tmz. Tarım Hayv. Yemek. Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Hfe Gültekin Taş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen tekliflerin ihale konusu işin maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle geçersiz sayılması gerektiği iddiasına ilişkin olarak; uyuşmazlığa konu hususun öğrenildiği tarihi (27.10.2023) izleyen günden itibaren on gün içinde, yaklaşık maliyetin yeniden belirlenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak ise; uyuşmazlığa konu hususun öğrenildiği ihale tarihini (19.10.2023) izleyen günden itibaren on gün içinde söz konusu iddialarını yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 20.11.2023 tarihinde anılan iddialara ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.