KİK Kararı: 2023/UH.I-1482 (29 Kasım 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/058
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 29.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1482
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Beşbeş Tur Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri İnşaat Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/961119 İhale Kayıt Numaralı “2024 Yılı Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 4.Bölge Müdürlüğü tarafından 24.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024 Yılı Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Beşbeş Tur Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri İnşaat Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.10.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 06.11.2023 tarih ve 115861 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1237 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu iş kapsamında 3 kısım halinde araç kiralaması yapılacağı, ihale dokümanında sadece 3’üncü kısımda yer alan binek araçlar için 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu kararındaki sınırlamaya tabi olarak tekliflerin istendiği, ihalenin 1’inci kısmında yer alan 2+1 kişilik kapalı kasa kamyonetler ve 6+1 kişilik açık kasa çift kabinli kamyonetlerle ilgili olarak ise 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu kararındaki sınırlamaya tabi tutulmadan tekliflerin istenilmesinin mevzuata aykırılık arz ettiği,

2. Taşıtların idarenin park alanında olması sırasında herhangi bir nedenle oluşacak maddi hasar ve çeşitli tazminatlardan yüklenicinin sorumlu olduğu düzenlemesinin Kanun’a ve Anayasa’ya aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dahil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb giderleri de dahil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir.”

(3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20'ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(4) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.” düzenlemesi,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024 Yılı Şoförlü Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

01.01.2024-31.12.2024 tarihleri arasında, toplam 68 (altmışsekiz) Adet Muhtelif Araç kiralanması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 4. Bölge Müdürlüğü Sorumluluk Sahası dahilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı)

İhaleye katılacak olan istekliler; İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükmü gereğince;

1. İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari amaçla eşya taşımacılığı yapabileceğini gösteren K türü ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.

2. İsteklinin, kendi adına kayıtlı olan, yurt içinde ticari ve tarifesiz olarak yolcu taşımacılığı yapabileceğini gösteren D2 ve/veya B2 ve/veya muadil yetki belgesini sunması zorunludur.

Yukarıda belirtilen belgelerle ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda istenilen bilgiler yeterlik bilgileri tablosunda eksiksiz olarak beyan edilecektir.

3. Kısım (binek otomobil) için;

Teknik Şartname EK-5 Araç Bilgi Formun'da gösterilen araçlarla ilgili (Model Yılı, Marka Kodu, Marka Adı, Tip Kodu, Tip Adı) bilgileri Yeterlik Bilgileri Tablosunun diğer belgeler satırında eksiksiz olarak beyan edecektir. EK-5 Araç Bilgi Formun'da gösterilen ve Teklif Ettiği Taşıtlarla ilgili bilgileri beyan etmeyen veya eksik beyan eden isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.

EK-5 Araç Bilgi Formun'da gösterilen ve Teklif Ettiği binek otomobiller; T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Sanayi Genel Müdürlüğü'nce hazırlanan yerli muhteva oranlarını gösteren listeye uygun olacak ve teklif ettiği model yılına ait binek cinsi taşıtın yerli muhteva oranı %50nin üzerinde olacaktır. Yine binek cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir. Bu şartları sağlamayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.

(EK-5 Araç Bilgi Formu) bilgiler, 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince, teklif edilen aracın Türkiye Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu 2023 yılı Eylül ayının Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sini aşmayacak, araç marka ve model-tiplerindeki gibi EK-5 formunda yazılan şekliyle Marka Kodu, Tip Kodu, Tip Adı ve Model Yılı bilgilerini birebir dolduracaktır.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

OTOMOBİL

Belge Adı

Açıklama

EK-5 Araç Bilgi Formu

Araçlarla İlgili (Model Yılı, Marka Kodu, Marka Adı, Tip Kodu, Tip Adı ve Kasko Bedelleri) bilgileri

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Bu ihale için amortisman, taşıt takip sistemi, her türlü periyodik bakım, tamir ve onarımlar, lastik bedelleri (yazlık ve kışlık), akü, dizel egzoz sıvısı, personel maliyetleri ile zorunlu mali mesuliyet sigortası, ferdi kaza sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, taşıt kartı, taşıt muayene, egzoz emisyon ölçümü, sözleşme damga vergisi, ödemeler üzerinden ödenecek damga vergisi, karar pulu bedeli ve kamu ihale kurumu payı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmiştir.

…

3. Kısım için teklif fiyata dahil giderler;

…

C-3) Teklif bedelin hesabında; 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında” 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2/b maddesi gereğince, teklif edilen taşıtın Türkiye, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının bulunduğu 2023 yılı Ağustos ayı Motorlu Kara Taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 sine yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır. 06.11.2015 tarih ve 2015/8204 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının içerisinde ve teklif fiyatına dahil olarak değerlendirilecektir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “…48.9. İdari şartnamenin 7.5.4. maddesinde belirtilen (EK-5) 3. Kısım için: İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosunda yer alan bilgileri Yeterlik Bilgileri Tablosunun Diğer Belgeler kısmında beyan edecektir.

…

48.11. İdari Şartnamenin 7.1.ı maddesinde istenilen belge/belgelere ait bilgiler Yeterlik Bilgileri Tablosunun Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri kısmında beyan edilecektir.

48.12. Bu ihale dokümanı kapsamında alımı gerçekleştirilen tüm taşıtlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale dokümanı kapsamında verilen birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki şekildedir.

KAMYONET

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Şoförü ile birlikte, 4+1 kişilik, en az 2016 model, çift sıralı Pikap 4x4 araç (28 araç x 12 ay)

araç x ay

336,000

2

Şoförü ile birlikte, 4+1 kişilik, en az 2016 model, çift sıralı Pikap 4x4 araç (4 araç x 12 ay), (vardiyalı, her araç 2 şoförlü)

araç x ay

48,000

3

Şoförü ile birlikte, 4+1 kişilik, en az 2016 model, çift sıralı Pikap 4x4 araç (11 araç x 9 ay)

araç x ay

99,000

4

Şoförü ile birlikte, 2+1 kişilik, en az 2016 model, Kapalı Kasa Kamyonet (en az 8 m³’lük Panelvan) (1 araç x 12 ay)

araç x ay

12,000

5

Şoförü ile birlikte 6+1 kişilik, en az 2016 model, Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Azami 3500 Kg. kapasiteli, (1 araç x 12 ay)

araç x ay

12,000

6

Fazla Mesai

saat

13.230,000

7

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Çalışması

gün

686,000

8

Bölge Dışı Konaklama

gün

245,000

KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)

MİNİBÜS

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Şoförü ile birlikte, 16+1 kişilik, en az 2016 model, minibüs, (5 araç x 12 ay)

araç x ay

60,000

2

Şoförü ile birlikte, 16+1 kişilik, en az 2016 model, minibüs, (1 araç x 12 ay), (vardiyalı, 2 şoförlü)

araç x ay

12,000

3

Şoförü ile birlikte, 16+1 kişilik, en az 2016 model, minibüs, (3 araç x 9 ay)

araç x ay

27,000

4

Fazla Mesai

saat

2.700,000

5

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Çalışması

gün

140,000

6

Bölge Dışı Konaklama

gün

200,000

KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)

OTOMOBİL

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Şoförü ile birlikte 4+1 kişilik, en az 2018 model, binek araç (13 araç x 12 ay)

araç x ay

156,000

2

Şoförü ile birlikte 4+1 kişilik, en az 2018 model, binek araç, (1 araç x 12 ay), (vardiyalı, 2 şoförlü)

araç x ay

12,000

3

Fazla Mesai

saat

4.050,000

4

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Çalışması

gün

210,000

5

Bölge Dışı Konaklama

gün

300,000

KISIM TOPLAM TUTARI(K.D.V Hariç)

İhalenin 1’inci kısım Teknik Şartnamesi’nin “Konu ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1 Bu ihale; Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğüne bağlı Merkez ve Taşra Şube Müdürlüklerinin taşıt ihtiyaçları için, niteliği, çeşidi, miktarı ve işin yapılacağı yerin bu teknik şartnamede belirtildiği şekilde yerine getirileceği hizmet alımı işidir.

İhale Kapsamında;

Taşıtın Cinsi

Sayısı

Şoförü ile birlikte 2016 veya üstü model 4+1 kişilik Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt

39

Şoförü ile birlikte 2016 veya üstü model 4+1 Kişilik Pick-Up 4x4 Taşıt (Vardiyalı 8 adet şoför)

4

Şoförü ile birlikte 2016 veya üstü model Kapalı Kasa Kamyonet (En az 8 m3 lük panelvan) Taşıt

1

Şoförü ile birlikte 2016 veya üstü model 6+1 Kişilik, azami 3500 Kg kapasiteli Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Taşıt

1

TOPLAM

45

Yukarıda belirtilen taşıtlarla hizmet vermek üzere; 41 taşıt l’er şoförlü olmak üzere 41 adet, 4 adet 4+1 Kişilik Pick-Up 4x4 vardiyalı 8 adet şoför olmak üzere toplam 45 taşıt ve 49 şoför çalışacaktır. İhale kapsamında 45 şoför günlük 9 saat, vardiyalı olarak çalışan 4 şoför günlük 7,5 saat üzerinden çalışacaktır. İdare sözleşme kapsamında çalışan taşıt ve şoförlerinde ihtiyaç durumuna göre gerekli olduğu takdirde vardiya çalışmasında azaltma veya artırma yapabilir. Şoförlerin tamamı dönüşümlü olarak sözleşme süresince vardiyalı çalışma veya normal mesai saatlerinde görevlendirilebilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Taşıtların teknik özellikleri” başlıklı maddesinde 3’üncü maddesinde “3.1. Kiralanacak taşıtların motoru dizel (motorin) yakıtla çalışan tipte olacaktır. Taşıtların tamamı, siyah, beyaz, gri veya tonlarında olacaktır.

a) Arazili Çift Sıralı Pick-Up 4x4 Taşıt: 2016 veya üstü model, 4+1 kişilik, çift kabinli, 4x4 çekişli, motor hacmi en az 2000 cc açık kasa olacaktır. Arka tekerleri çiftteker olmayacak ve taşıtın bütün tekerlek ebatları aynı olacaktır. Arkadaki kasa su geçirmez şekilde brandalı olacaktır.

b) Kapalı Kasa Kamyonet (Kamyonet) Taşıt: 2016 veya üstü model, en az 8 m3 lük kapalı hacme sahip panelvan, motor hacmi en az 1900 cc üstü, motor gücü en az 110 beygir(hp) olacaktır.

c) Açık Kasa Çift Kabinli Kamyonet Taşıt; 2016 veya üstü model, 6+1 Kişilik, Azami 3500 kg taşıma kapasiteli, sabit ve açık kasalı, motor hacmi en az 2000 cc, 3100-3500 mm faydalı şasi uzunluğuna sahip, arazi şartlarında çalışacağı için makas özelliğine haiz olacaktır. Teknik belgesine işli olmayan, sonradan tadilat geçiren, Pick-up veya kamyon türü araçlar kabul edilmeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin konusunun şoförlü araç kiralama hizmet alımı ihalesi olduğu, ihalenin 3 kısımdan (toplam 68 adet muhtelif araç) oluştuğu, ihalenin 1’inci kısmı kapsamında kamyonet, 2’nci kısmı kapsamında minibüs, 3’üncü kısmı kapsamında otomobil araçlarının kiralanacağı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde ihale konusu kiralama işi kapsamında ihalenin 3’üncü kısmında istenilen binek otomobil araçlarına ilişkin olarak aylık kira bedelinin, kasko değerinin %2’sini aşmayacak şekilde düzenleme yapıldığı, bu itibarla isteklilerden söz konusu araçlara ilişkin tekliflerini sunarken Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nı göz önünde bulundurmalarının istenildiği, ihalenin diğer kısımlarında yer alan araçların anılan Esas ve Usuller kapsamında sayılmadığı, başvuru sahibinin iddiasında ise ihalenin 1’inci kısmında yer alan “2+1 kişilik kapalı kasa kamyonet” ve “6+1 kişilik açık kasa çift kabinli kamyonet” tipi araçların da bu kapsamda sayılması gerektiği, iddia konusu araçlara ilişkin 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu kararındaki sınırlamaya tabi tutulmadan tekliflerin istenilmesinin mevzuata aykırılık arz ettiğine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen “2+1 kişilik kapalı kasa kamyonet” aracına ilişkin yapılan incelemede,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereğince şoför giderleri dahil binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde aylık kiralama bedelinin taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini ve yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmaması gerektiği, ancak fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up araçların aylık kira bedellerinin sözü edilen kuralın dışında tutulduğu, bu kapsamda iddiaya konu edilen “2+1 kişilik kapalı kasa kamyonet” aracının aktarılan doküman düzenlemeleri dikkate alındığında panelvan tipi araç olduğu, bu itibarla anılan Esas ve Usuller kapsamına girdiği ve fakat söz konusu araç için bu yönde düzenlemenin yapılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen “6+1 kişilik açık kasa çift kabinli kamyonet” aracına ilişkin yapılan incelemede,

Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 03.09.2007 tarihli ve B.07.0.02.GİB.0.61/6153-1 sayılı ve “Çift kabin kamyonet” konulu Motorlu Taşıtlar Vergisi İç Genelgesi’nde “Başkanlığımıza intikal eden olaylardan;

- Çift kabin yük taşıma kısmı açık hem yolcu hem de yük taşımaya uygun olan (4x2),

- Çift kabin yük taşıma kısmı kapatılmış olan (4x2),

taşıtlar ile aynı özelliklere sahip bütün tekerlekleri motordan güç alan (4x4) taşıtların 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5 inci ve 6 ncı maddelerinde yer alan tarifelerden hangisi kapsamında vergilendirileceği hususunda tereddüt hâsıl olduğu anlaşılmıştır.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun "Tanımlar" başlıklı 2 nci maddesinde;

"Arazi Taşıtı: Karayollarında yolcu ve yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber bütün tekerlekleri motordan güç alan veya alabilen motorlu araçtır.

Panel van: Azami toplam ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen, kapalı kasalı (yandan camlı olanlar dahil), sürücü kısmından başka tek veya daha fazla sıra oturma yeri bulunan, insan ve yük taşımak için imal edilmiş olan taşıtlardır.

Kamyonet: İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu araçtır." hükmü yer almaktadır.

2 Sıra No.lu Motorlu Taşıtlar Vergisi Sirküleri'nde;

"a) Arka kısımda oturma yeri bulunmayan ve "Motorlu Araç Tescil Belgesi" ile "Motorlu Araç Trafik Belgesi"nin istiap haddi bölümünde 2, 2+1 şeklinde kişi sayısı belirtilen kapalı kasalı kamyonetler (yandan camlı olanlar dahil) kamyonet,

b) Arka kısımda oturma yeri bulunan ve "Motorlu Araç Tescil Belgesi" ile "Motorlu Araç Trafik Belgesi" nin istiap haddi bölümünde 3+1, 4+1 veya 5 şeklinde kişi sayısı belirtilen "çift sıra koltuklu", "üç sıra koltuklu" kapalı kasalı kamyonetler (yandan camlı olanlar dahil) panel van olarak vergiye tabi tutulacaktır. “açıklamasına yer verilmiştir.

Anılan Sirkülerde yer alan açıklama ile söz konusu taşıtların, fiziki durumları göz önünde bulundurularak, sadece yük taşıma amaçlı kullanılanlar ile hem yük hem de yolcu taşıma amaçlı kullanılanlar olmak üzere vergilendirilmesinde ayırıma gidilmiştir.

Diğer taraftan, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 5 inci ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifeler 5035 sayılı Kanunun 23 ve 24 üncü maddeleri ile değiştirilmiştir. Yapılan değişiklikle arazi taşıtları ve panel van tipi taşıtların, 01/01/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlarına ve motor silindir hacimlerine göre; kamyonet, kamyon, çekici ve benzeri taşıtların ise 01/01/2005 tarihinden itibaren yaşlarına ve azami toplam ağırlıklarına göre motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulacakları hüküm altına alınmıştır.

Bu hükümlere göre, Motorlu Araç Tescil Belgesi'nde ve/veya Motorlu Araç Trafik Belgesi'nde;

1. - Arazi taşıtı (4x4),

- Çift kabin kamyonet (4x4),

- Çift kabin kamyonet arazi taşıtı,

- Kamyonet (4x4),

- Kamyonet arazi taşıtı

şeklinde tanımlanan taşıtların arazi taşıtı,

2. Çift kabin (4x2) kamyonet şeklinde tanımlanan 3+1, 4+1 veya 5 yolcu taşıma kapasiteli taşıtların ise yük taşıma kısımlarının açık veya kapalı olmasına bakılmaksızın panel van olarak motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Söz konusu İç Genelge’de çift kabin (4x2) kamyonet şeklinde tanımlanan 3+1, 4+1 veya 5 yolcu taşıma kapasiteli taşıtların yük taşıma kısımlarının açık veya kapalı olmasına bakılmaksızın panelvan olarak motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulması gerektiği, ancak iddia konusu edilen “6+1 kişilik açık kasa çift kabinli kamyonet” aracının söz konusu İç Genelge’de tanımlanan ve panelvan olarak motorlu taşıtlar vergisine tabi tutulması gerektiği ifade edilen “çift kabin kamyonet” aracından yolcu taşıma kapasitesi bakımından farklılık arz ettiği, diğer taraftan söz konusu araca ilişkin aktarılan doküman düzenlemeleri dikkate alındığında aracın arazi şartlarında çalışacağı için aracın makas özelliğine haiz olacağının düzenlendiği, dolayısıyla anılan Esas ve Usuller kapsamına girmediği ve başvuru sahibinin söz konusu araca ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır .” düzenlemesi,

“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.

Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.

Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi,

İhalenin 1’inci kısım Teknik Şartnamesi’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.5.4 Taşıtlar mesai saatleri içerisinde ve dışında DSİ parkında kalacaktır. Zorunlu hallerde İdarenin izni alınarak park yerinden ayrılabilirler.

…

2.12…Yüklenici; İdareden, taşıtların çalışması veya park alanında park halinde olması sırasında herhangi bir nedenle oluşacak maddi hasardan veya 3. şahıslara karşı maddi sorumluluk gerektiren durumlardan dolayı ilave ücret ya da tazminat talebinde bulunamaz, bu sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinin ihalenin 2 ve 3’üncü kısımlarının Teknik Şartnamelerinde de yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı, başvuruya konu ihalenin konusunun şoförlü araç kiralama hizmet alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında iddia konusu düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan genel yükümlülük düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan idarenin ihale dokümanında yer verdiği düzenlemeler ile kanunların kendisine yüklediği sorumlulukları ortadan kaldırmasının mümkün bulunmadığı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin kanunların belirlediği sınırlar dahilinde yorumlanması gerektiği, bu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasına engel olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmının iptaline,

2. İhalenin 2 ve 3'üncü kısımlarına ilişkin olarak anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.