KİK Kararı: 2023/UH.I-1479 (29 Kasım 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/058
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 29.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1479
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dr. Vefa Tanır Ilgın Devlet Hastanesi Baştabipliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1138087 İhale Kayıt Numaralı “Dr. Vefa Tanır Ilgın Devlet Hastanesi Hasta Taşıma Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dr. Vefa Tanır Ilgın Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından 24.10.2023 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Dr Vefa Tanır Ilgın Devlet Hastanesi Hasta Taşıma Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.11.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.11.2023 tarih ve 116529 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1254 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru sahibinin dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan Lokman Yıldız’ın teklifine ilişkin olarak;

1. Yeterlilik bilgileri tablosunun teklif vermeye yetkili olduğuna ilişkin satırında herhangi bir beyanda bulunulmadığı,

2. Sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı;

a) Araç yakıt gideri için sunulan maliyet satış tespit tutanaklarının ihale tarihinden önce son beyanname dönemine (Temmuz-Ağustos-Eylül) ait olmadığı, (Ek- O-6) ve (Ek-O.7) satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı, söz konusu belgelerde tasdik sözleşmesi yapılan SMMM’ye ait imza bulunmadığı,

b) Araç bakım gideri olarak, yağ değişimi, hava filtresi, yakıt filtresi, antifiriz, yağ filtresi, klima gazı ve bakımı ile avadanlık giderlerini tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerinin mevzuat hükümlerine uygun alınmadığı, alınan fiyat tekliflerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defteri ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (..) tarih ve (….) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin olmadığı, fiyat teklifini imzalayan SMMM tarafından kaşe usul ve esaslarına uygun TÜRMOB kaşesinin kullanılmadığı,

c) Kışlık lastik teklif fiyatının oluşturulmadığı, lastik değişim bedeli ve akü gideri olarak herhangi bir bedel belirtilmediği, eksik ve hatalı hesap yapılarak istekli lehine avantaj sağlandığı, açıklamaların güncel maliyetleri karşılamadığı ve yanıltıcı hesaplandığı,

ç) Yapılan açıklamalarda söz konusu hizmet alımı için sözleşme giderleri hesaplanırken, Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği gereğince sözleşme bedeli üzerinden ödenmesi gereken sözleşme damga vergisi oranının % 0,948, ihale kararı damga vergisinin % 0,569 olduğu, isteklinin hesaplamasının belirtilen oranlara uygun olmadığı,

d) Açıklamada, Teknik Şartname’nin dokuzuncu maddesindeki aracı kullanacak şoförün iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri giderinin haftada altı gün ve 15.000 km dikkate alınarak hesaplanmadığı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderinin de hesaba katılmadığı,

e) Çalıştırılacak aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Geniş Kapsamlı Kasko Sigortasına ilişkin herhangi bir gider gösterilmediği, gösterilmiş bile olsa genel müdürlük veya bölge müdürlüğünden teyit edilmediği,

f) İsteklinin teklif fiyatı sınır değer altında olduğundan teminat mektubu komisyon giderinin yaklaşık maliyet üzerinden %9 olarak hesaplanması gerekirken %6 oranı üzerinden hesaplama yapıldığı,

g) Aracın yakıt maliyeti ile ilgili olarak servisten alınmış yakıt tüketimine ilişkin belgelerin sunulmadığı, aracın marka ve modeline ilişkin hiçbir bilginin açıklamada yer almadığı,

ğ) Personel giderine (sürücü) ilişkin olarak eksik ve yanlış hesaplama yapıldığı, ayrıca kıdem tazminatı, ulaşım ve yemek giderlerinin hesaplanmadığı,

h) MTV, fenni muayene ve egzoz giderlerinin tevsikinde herhangi bir belge kullanılmadığı, bu giderler için açıklamaların mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, MTV, araç fenni muayene ve egzoz gideri için %20 KDV düşülmeden açıklamalar yapıldığı,

ı) Kullanılacak olan araç için amortisman giderinin, aracın modeli dikkate alınarak hesaplanmadığı, amortisman giderlerinin eksik ve hatalı hesaplandığı,

i) Araç giderlerini tevsik için alınan belgeleri imzalayan servislerin yetkili servis olmadığı,

j) Güzergah izin belgesi maliyetinin hesaba katılmadığı,

k) Sunulan fiyat tekliflerinde SMMM veya YMM onayı ve TÜRMOB kaşesi bulunmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde kalan Lokman Yıldız’ın teklifinin e-imza kullanılarak aynı şahıs tarafından imzalandığı ve ihaleye vekil aracılığı ile katılımın söz konusu olmadığı anlaşılmış, yeterlik bilgileri tablosunda bu hususta bir beyanda bulunulmamasının herhangi bir aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiş, takip eden paragrafta Kamu İhale Kurumu’nun bu hususta sorgulama kriterleri belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.

Anılan hükme istinaden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde düzenleme yapılarak, idarelere ihale konusu işin yürütülmesinde hizmet sunucusu tarafından yapılacak harcamalardan işin esasını oluşturan kalemleri sorgulaması imkanı verilmiştir.

İhale konusu işin, diyaliz hizmetlerinden faydalanan hastaların 45 gün süreyle ve bir adet araç ile taşınması hizmet alımı olduğu, İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderlere ilişkin 25’inci maddesinde “Bu ihale kapsamında isteklilerce ödenecek her türlü vergi, resim, sigorta, harç ve sözleşmeye ait her türlü giderler teklif fiyata dahil olan diğer giderler,

-İhale dokümanında ve teknik şartnamede belirtilen her türlü giderler;

-Araçların sözleşme süresince tüm yakıt giderleri;

-Araçların sürücülerine ait her türlü ücret, sigorta ve tüm özlük hakları;

-Sözleşme süresince araçlara ait zorunlu mali sorumluluk sigortası, zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası ve zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve her ne suretle olursa olsun mali ve hukuki bütün sorumluluk giderleri;

-Aracın her türlü vergileri, bakım-onarımları, yazlık-kışlık lastik giderleri, araç temizlik giderleri, yedek parça, tüm araç avadanlıkları ve araca ait her türlü giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

-Ulusal bayram ve genel tatil günleri için herhangi bir ücret öngörülmemektedir.” düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmıştır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenen bileşenlerin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür;

“1-Sürücünün her türlü giderleri (Aylık ücreti, Yemek, Yol, SGK giderleri dahil her türlü giderleri ve tüm özlük hakları).

2-Araç yakıt giderleri;

3-Araç ve yolculara ait her türlü sigorta giderleri (Sözleşme süresince araçlara ait zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Zorunlu Trafik Sigortası, KASKO Sigortası, Ferdi Kaza Koltuk Sigortası ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve her ne suretle olursa olsun Mali ve Hukuki Bütün sorumluluk giderleri.

4-Aracın her türlü vergileri.

5-Aracın bakım onarımları.

6-Aracın yazlık kışlık lastik giderleri.

7-Aracın temizlik giderleri.

8-Aracın yedek parça tüm araç avadanlık giderleri

9-Hizmetin ifası için Kamu ve özel kurumlardan alınacak belge giderleri

10-İhale dokümanında işin ifası için gerekli olan bileşenlere ait giderler”

İdarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, işlemin tesisinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine net şekilde yer verilmesi gerekmektedir.

İdarece, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde, Genel Tebliğ’in yukarıda yazılı 79’uncu maddesindeki teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine ilişkin kritere uyulmadığı, “İhale dokümanında işin ifası için gerekli olan bileşenlere ait giderler” ifadesine yer verildiği, diğer bir deyişle sorgulamada işin esasını oluşturan önemli teklif bileşenlerinin net olarak belirtilmediği görülmüş olup, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla beraber, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda idarece yenilenerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.