KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/057
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 22.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1442
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kösedağ Taşımacılık İnşaat Petrol Medikal Temizlik İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü Ağrı Et Kombinası Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1009347 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü Ağrı Et Kombinası Müdürlüğü tarafından 02.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kösedağ Taşımacılık İnşaat Petrol Medikal Temizlik İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.10.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.10.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.11.2023 tarih ve 116008 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.11.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1242 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, İnan Taşımacılık Turz. İnş. Yemek Geri Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, ayrıca beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgelerin de idare tarafından istenildiği ancak istekli tarafından geçici teminat ve iş deneyimine ilişkin bilgileri sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarece geçici teminatının da gelir kaydedilmesi gerektiği,

Ayrıca idareye aşırı düşük teklif açıklaması sunan Yusufoğlu Global Yemek Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Atilla Yaşar isteklilerinin de sunmuş oldukları aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki;

-Sürücülere ilişkin açıklamalarda KİK İşçilik Hesaplama Modülünün kullanılmadığı, tekliflerin 306.300,06 TL asgari işçilik bedelini dahi sağlamadığı,

-Akaryakıt giderine ilişkin yapılan açıklamaların uygun olmadığı, EPDK tarafından alınan akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporların sunulmadığı, ortalama yakıt tüketimini gösterir bayiden alınması gereken belgelerin de sunulmadığı,

-Trafik sigortası, koltuk sigortası ve kasko giderine ilişkin yapılan açıklamaların da uygun olmadığı, sigorta giderlerine ilişkin bölge müdürlüğü veya genel müdürlükten alınması gereken teyit yazılarının bulunmadığı, yetkililer tarafından onaylanmadığı ve işin süresini kapsamadığı,

-Bakım onarım giderlerine ilişkin açıklama sunmadıkları, sunulmuş olsa dahi fiyat teklifi almak suretiyle belgelendirilmediği, SMM onaylarının olmadığı, fiyat teklifinde taşıması gereken ibarenin yer almadığı, maliyet tespit ve satış tespit tutanağının sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A başlıklı maddesinde “İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır….” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 3 Adet Şoförlü Servis Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 3 adet servis aracı; 2 adet(19+1) kişilik olan araç 249 gün,1 adet (4+1) kişilik olan vardiya aracı 365 gün, İşin Başlangıç ve Bitiş süresi arası 1 yıllıktır.(365 gün)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Et Ve Süt Kurumu Ağrı Et Kombina Müdürlüğü Merkez/Ağrı (Teknik Şartnamede Detaylı Olarak Belirtilmiştir.)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her türlü ulaşım sigorta, her türlü vergi, resim ve harç giderleri ile araçlar ve şoförlerle ilgili her türlü ücret, vergi, sigorta, akaryakıt, bakım onarım SGK ödemeleri gibi tüm giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olup yükleniciye ait olacaktır. Teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin 02.10.2023 tarihinde yapıldığı, ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği, 3 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kalması üzerine idare tarafından 02.10.2023 tarihli yazı ile 3 istekliye de aşırı düşük teklif açıklama konulu yazının EKAP üzerinden gönderildiği, İnan Taşımacılık Turz. İnş. Yemek Geri Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti. isteklinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması ile birlikte özel sektör iş deneyimine ilişkin beyan ettiği bilgileri idareye sunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, isteklilerden Atilla Yaşar ve Yusufoğlu Global Yemek Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.nin tevsik eden belgeleri aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, idare tarafından açıklamaların uygun bulunduğu, Atilla Yaşar isteklisinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihalenin Yusufoğlu Global Yemek Tem. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin de geçerli teklif olduğu görülmüştür.

İnan Taşımacılık Turz. İnş. Yemek Geri Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti. nin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “teminata ilişkin bilgiler” bölümünde geçici teminatın ayırt edici numarasına ait “M101012319898233R” şeklinde bilgi girişinde bulunulduğu, idare tarafından da kontrolünün sağlandığının ve uygun olduğunun belirtildiği, iş deneyimini tevsik etmek üzere ise “mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler” bölümünde ise EKAP’ta kayıtlı olmayan bir iş deneyim belgesine ait bilgilerin beyan edildiği görülmüştür.

İnan Taşımacılık Turz. İnş. Yemek Geri Dönüşüm San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif bedeli sınır değer tutarının altında bulunduğundan 02.10.2023 tarihli yazı ile “beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/ kurumlarının yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, isteklinin EKAP’ta kayıtlı olmayan bir iş deneyim belgesine ait beyanlarını doğrulayan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı görülmüştür. İhaleye ait 13.10.2023 tarihli ihale komisyonu kararında da söz konusu istekli ile ilgili olarak “İstekli, beyan edilen belge ve bilgileri doğrulayan belgeleri sunmadı” gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Diğer taraftan; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan 3 istekliye de 02.10.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…AÇIKLAMA:

Madde 33 - Aşırı düşük teklifler

33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. Maddesi uyarınca verilen süre içerisinde açıklama vermeniz hususunda…” şeklinde yer alan ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, bu haliyle açıklama talep yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik’in 59/A maddesinin 10(b) bendinde aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, ancak, bu isteklilerin geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiğine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla iddiaya konu isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, geçici teminatının gelir kaydedilmesinin ise gerekmediği, idarece de bu yönde işlem tesis edildiği görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin yapmış oldukları açıklamalarla ilgili iddialarının incelenebilmesi adına teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, doküman düzenlemelerine göre işin kapsamında teklifi oluşturan farklı gider kalemlerinin bulunduğu, bu itibarla teklifi sınır değerin altında olan isteklilere idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan geçerli teklif sahibi isteklilere idarece teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.