KİK Kararı: 2023/UH.I-1432 (15 Kasım 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/056
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 15.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1432
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/964112 İhale Kayıt Numaralı “Şoförsüz Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 20.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şoförsüz Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.10.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.10.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.10.2023 tarih ve 114809 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.10.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1206 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin kısmi teklife kapalı olmasının ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu,

2. İhalede işe başlama tarihinin 01.01.2024 olarak düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde ihale kapsamında kiralanacak 134 adet farklı teknik özellikteki araçların tamamının 2020 model olmasının istenilmesinin ihaleye katılımı daralttığı, bu nedenle bahse konu doküman düzenlemelerinin rekabete engel olduğu ve ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,… ifade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. …

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. …” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d)) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

İzleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İhale İlanı’nın 10’uncu maddesinde “Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale İlanı ve İdari Şartname’nin aktarılan düzenlemelerinden başvuruya konu ihalenin kısmî teklife kapalı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri gereğince, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlemler veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekli olabilecekler, açık ihale usulü ile yapılan ihalelerde ihale dokümanının verilmesi, ihale ilanında ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklara ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında mevzuatta hüküm altına alınan süreler içerisinde başvuruda bulunabileceklerdir.

Başvuru sahibinin ihalenin kısmi teklife açık olması gerektiğine ilişkin söz konusu iddiasının 22.09.2023 tarihli İhale İlanı’na Yönelik olduğu, bu nedenle şikâyete konu işlemin fark edildiği veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 22.09.2023 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 02.10.2023 tarihi mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 16.10.2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2)Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şoförsüz Araç Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 33 Adet Binek Otomobil, 67 Adet Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet (4x2), 3 Adet Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet (4x4), 2 Adet Tek Kabin Açık Kasa Kamyonet, 6 Adet Çift Kabin Açık Kasa Kamyonet, 134 Adet Kamyonet Panelvan Camlı Araçların Şoförsüz Olarak Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı (Konevi Mah. Millet Cad. Konya Büyükşehir Belediyesi Ek Hizmet Binası No:14 Meram/KONYA)” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “.. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ödenecek olan vergi (KDV hariç), resim ve harç giderler, araç muayene, periyodik bakım, servis, yedek parça, onarım, lastik değişimi, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, araçlarla ilgili trafik vb. yasal sorumluluk giderleri ile teknik şartnamede belirtilen diğer bütün giderler teklif fiyata dahildir. Araçlara ait akaryakıt İdare tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Konya Büyükşehir Belediyesi birimlerinde hizmet aracı olarak kullanılmak üzere aşağıda bulunan listeye göre muhtelif tipte 245 adet şoförsüz araç kiralanacaktır.

1.2. 6 kalemden oluşan tablodaki araçların işe başlama tarihi 01/01/2024 bitiş tarihi ise 30/09/2024 tür. İşin bitiş tarihinde araçlar çalıştırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Şoförsüz Kiralanacak Hizmet Araçları” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan tablo aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Aracının Cinsi

Motor Gücü (Minimum)

Motor Hacmi (Minimum)

Miktarı (Adet)

Modeli (En az)

Şoför

Durumu

Çalışılacak Gün (1 Araç İçin)

1

Binek Otomobil

70 Kw. Ve Üzeri

1399-1600 arası

33

2020

Şoförsüz

274

2

Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet 4x2 (PickUp Tipi)

110Kw Ve Üzeri

1900-2400 arası

67

2020

Şoförsüz

274

3

Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet 4x4 (Pick Up Tipi)

110KwVe Üzeri

1900-2400 arası

3

2020

Şoförsüz

274

4

Tek Kabin Açık Kasa Kamyonet

85 Kw. Ve Üzeri

1598-2000 arası

2

2020

Şoförsüz

274

5

Çift Kabin Açık Kasa Kamyonet

100 Kw. Ve Üzeri

1900-2300 arası

6

2020

Şoförsüz

274

6

Kamyonet

(Panelvan Camlı)

65 Kw. Ve Üzeri

1248-1600 arası

134

2020

Şoförsüz

274

TOPLAM

245

03.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif sunulmadığı, ihaleye katılan iki isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer yeterlik kriterlerine ilişkin beyanı bulunmadığından söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki isteklinin tekliflerinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Tuncay Nakliyat Hayvancılık Seyahat Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, Konya Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin muhtelif tipte 245 adet sürücüsüz araç kiralama işi olduğu, anılan Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil unsurların belirtildiği; söz konusu maddede sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, vergi, resim, harç giderleri, araç muayene, periyodik bakım, servis, yedek parça, onarım, lastik değişimi, zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, kasko sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, araçlarla ilgili trafik vb. yasal sorumluluk giderleri ile teknik şartnamede belirtilen diğer bütün giderler teklif fiyata dahil olduğunun, araçlara ait akaryakıt giderlerinin ise idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde, idarenin birimlerinde hizmet aracı olarak kullanılmak üzere 01.01.2024-30.09.2024 tarihleri arasında muhtelif tipte 245 adet sürücüsüz araç kiralanacağının düzenlendiği, anılan Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan tabloda ihale konusu işte çalıştırılacak 245 adet araca ait istenilen teknik özelliklere yer verildiği, bu özellikler arasında itirazen şikayet başvurusuna konu olan 245 adet aracın en az 2020 model yılı olmasının istenildiği görülmüştür.

Her ne kadar başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde 134 adet farklı teknik özellikli aracın en az 2020 model yılı istenilmemesi gerektiği iddia edilmiş olsa da, başvuruya konu ihalede çalıştırılacak 245 adet aracın tamamının en az 2020 model yılı olmasının istenildiği, bu bağlamda başvuruya konu ihalede işe başlama tarihinin 01.01.2024 tarihi olduğu dikkate alındığında, istekliler tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak 245 adet araca ilişkin 2020, 2021, 2022 ve 2023 model yıllarındaki araçların teklif edilebileceği anlaşılmıştır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve araçlara ilişkin dokuman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin yürütülmesi sırasında kullanılacak araçların ve özelliklerinin, işin niteliği gözetilmek suretiyle belirlenmesi bakımından yetki ve sorumluluğun idarelerde olduğu, bu bağlamda ihale konusu işin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasına yönelik ihale konusu işin ifasında kullanılacak araçlara ilişkin asgari model yılı belirlenmesi noktasında düzenleme yapabileceği açıktır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin süresinin 01.01.2024-30.09.2024 tarihleri arasında olduğu, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların tamamının en az 2020 model olmasının idare tarafından istenildiği, ancak doküman düzenlemelerinde söz konusu kiralanacak araçların isteklilerin kendi malı olması şartının düzenlenmediği, bu haliyle mevcut doküman düzenlemelerine göre araçların temini yönünden bu hizmet sektöründe faaliyet gösteren firmalardan ihaleye teklif vereceklerin ihale hazırlık sürecine girebileceği ve istekliler tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak 245 adet araca ilişkin 2020, 2021, 2022 ve 2023 model yıllarındaki araçların teklif edilebileceği anlaşılmış olup, idarenin ihale konusu işte kullanılacak araçların asgari model yıllarını belirlemesi yönünden ihtiyaçlarını hizmet gereklilikleri kapsamında karşılaması doğrultusunda takdir hakkının bulunduğu hususu da dikkate alındığında, başvuru sahibinin ihalede çalıştırılacak araçlara yönelik asgari 2020 model yılı belirlenmemesi gerektiğine ilişkin 2’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.