KİK Kararı: 2023/UH.I-1431 (15 Kasım 2023)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2023/056
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 15.11.2023
Karar No : 2023/UH.I-1431
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil ÇALIK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/964112 İhale Kayıt Numaralı “Şoförsüz Araç Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 20.10.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şoförsüz Araç Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 16.10.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.10.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2023 tarih ve 114592 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/1199 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak tüm araçların beyaz renk olması gerektiğinin düzenlendiği, araç tedarik sıkıntılarının küresel ölçekte yaşandığı ve başvuruya konu ihalede 2 geçerli teklif çıkmasından da görüleceği üzere bahse konu düzenlemenin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla ihale mevzuatına aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.24’üncü maddesindeki düzenleme gereği araçtan kaynaklanan kazalarda yüklenicinin sorumluluğu net olarak ortaya ifade edilirken, sürücü hatalarından kaynaklanan kazalarda idarenin yükümlülüğüne ilişkin kısmın muğlak bırakıldığı, bu nedenle söz konusu düzenlemenin işin ifası aşamasında telafisi güç sorunlara neden olacağından ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2)Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Şoförsüz Araç Kiralanması

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 33 Adet Binek Otomobil, 67 Adet Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet (4x2), 3 Adet Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonet (4x4), 2 Adet Tek Kabin Açık Kasa Kamyonet, 6 Adet Çift Kabin Açık Kasa Kamyonet, 134 Adet Kamyonet Panelvan Camlı Araçların Şoförsüz Olarak Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konya Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı (Konevi Mah. Millet Cad. Konya Büyükşehir Belediyesi Ek Hizmet Binası No:14 Meram/KONYA)” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Konya Büyükşehir Belediyesi birimlerinde hizmet aracı olarak kullanılmak üzere aşağıda bulunan listeye göre muhtelif tipte 245 adet şoförsüz araç kiralanacaktır.

1.2. 6 kalemden oluşan tablodaki araçların işe başlama tarihi 01/01/2024 bitiş tarihi ise 30/09/2024 tür. İşin bitiş tarihinde araçlar çalıştırılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanacak Hizmet Araçlarının Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1 Binek Otomobiller; Benzin yakıtlı olacaktır. Merkezi kilit, hidrolik direksiyon, en az 5 hava yastığı, otomatik veya manuel klimalı, geri görüş kameralı, multimedya sistemi ile bluetooth bağlantısı, şanzımanı otomatik vites ve ABS, EBS, EBD vb. tam donanımlı olacaktır. Yakıt deposu hacmi en az 48 litre olmalıdır. Binek otomobillerin 33 adeti beyaz renkte olacaktır.

3.2 Çift Sıra Kabinli Açık Kasa Kamyonetler (4x2 ve 4x4) (Pick-up tipi) Tüm çift sıra kabinli açık kasa kamyonetler dizel yakıtlı 6 ileri otomatik vitesli olacaktır. Otomatik vites şanzımanlı, merkezi kilit, hidrolik direksiyon, hava yastığı ve orijinal klimalı, en az 4+1 yolcu taşıma kapasiteli olacaktır. Yakıt deposu hacmi en az 75 litre olmalıdır. Aks Aralığı 3000-3100 mm aralığında olacaktır. Tüm araçlar beyaz renkte olacaktır.

3.3 Çift Kabin Açık Kasa Kamyonet: Tüm Araçlar dizel yakıtlı 6 ileri düz vites olmalıdır. Klimalı, azami yüklü ağırlığı en az 2.900 kg, en az 5+1 yolcu taşıma kapasiteli olacaktır. Kapasitesine + - uygun yolcu ve yük taşıma işlerinde kullanılacaktır. Yakıt deposu hacmi en az 80 litre olmalıdır. Aks Aralığı 3500 - 3700 mm aralığında olacaktır. Tüm araçlar beyaz renkte olacaktır.

3.4 Kamyonet (Panelvan camlı): Tüm panelvan tipi araçlar dizel yakıtlı en az 5 ileri düz vitesli olmalıdır. Klimalı, kapıları yana açılan veya sürgülü olacaktır. Kapasitesine uygun yolcu ve yük taşıma işlerinde kullanılacaktır. En az 4+1 yolcu taşıma kapasiteli olacaktır. Yakıt deposu hacmi en az 48 litre olmalıdır. Tüm araçlar beyaz renkte olacaktır.

3.5 Tek Kabin Açık Kasa Kamyonet: Tüm araçlar dizel yakıtlı 6 ileri düz vites olmalıdır. Klimalı, azami yüklü ağırlığı en az 2.500 kg, en az 2+1 yolcu taşıma kapasiteli olacaktır. Kapasitesine uygun yolcu ve yük taşıma işlerinde kullanılacaktır. Yakıt deposu hacmi en az 60 litre olmalıdır. Aks Aralığı 3100-3150 mm aralığında olacaktır. Tüm araçlar beyaz renkte olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

03.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif sunulmadığı, ihaleye katılan iki isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer yeterlik kriterlerine ilişkin beyanı bulunmadığından söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki isteklinin tekliflerinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Tuncay Nakliyat Hayvancılık Seyahat Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, Konya Turizm Oto Nakliyat ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde, idarenin birimlerinde hizmet aracı olarak kullanılmak üzere 01.01.2024-30.09.2024 tarihleri arasında muhtelif tipte 245 adet sürücüsüz araç kiralanacağının düzenlendiği, anılan Şartname’nin 3’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak farklı nitelikteki araçların taşıması gereken teknik özelliklerinin belirlendiği, bu düzenlemelere göre ihale konusu işte çalıştırılacak 245 aracın tamamının beyaz renkte olmasının istenildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte söz konusu Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari kilometre veya plaka sınırlaması yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilmesi gerektiği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, idarelerin teknik şartnameyi hazırlarken anılan hususlar ile ihtiyacın niteliğini göz önünde bulundurarak kendilerine verilen takdir alanı içerisinde belirlemeler yapmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen 6 gruptaki toplam 245 aracın tamamının beyaz renkte olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçlara ilişkin asgari kilometre veya plaka sınırlamasının ise yapılmadığı hususları dikkate alındığında, bahse konu düzenlemenin araçların kullanımına yönelik renk seçiminde bütünlük sağlanması konusunda idarenin takdir yetkisi kapsamında kaldığı anlaşıldığından araçların tamamının beyaz renk olması gerektiğine ilişkin düzenlemenin ihale konusu işte kiralanması öngörülen araç miktarı ve kendi malı şartı bulunmaması durumu da göz önüne alındığında rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı ve başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Araçlarda İstenen Genel Şartlar ve Kullanım Sırasında Uygulanacak Kurallar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.24 Trafik kazalarında kaza raporuna göre araçtan kaynaklanan bir kusurdan dolayı kaza vuku bulmuş ise tüm sorumluluk ve yükümlülükler yüklenici tarafından yerine getirilecektir. Sürücü kusurundan kaynaklanan kazalarda ise idare ilgili mevzuatlara ve resmi prosedürlere göre işlem tesis edecektir.

4.25 Aracın her hangi bir noksanından veya araçla ilgili her hangi bir durumdan kaynaklanan trafik cezalarında sorumluluk ve yükümlülük yükleniciye aittir.

4.26 Sürücüden kaynaklanan trafik cezaları sürücüye aittir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname’nin 4.24’üncü maddesindeki düzenlemelerden, kaza raporuna göre araçtan kaynaklanan bir kusurdan dolayı trafik kazası olmuş ise tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, sürücü kusurundan dolayı trafik kazası olmuş işe idare tarafından ilgili mevzuatlara ve resmi prosedürlere göre işlem tesis edileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda söz konusu doküman düzenlemesine göre olası trafik kazalarında kusurun araç veya sürücü tarafından kaynaklanmasına göre sorumlulukların ayrı ayrı belirlendiği, sürücü kaynaklı kazalarda ilgili mevzuatlara ve resmi prosedürlere göre işlem tesis edilmesinden, sorumluluğun sürücüye ait olmadığı anlamının çıkarılamayacağı, nitekim Teknik Şartname’nin devam eden maddelerinde araçlardan kaynaklı trafik cezalarında yüklenicinin, sürücüden kaynaklı trafik cezalarında ise sürücünün sorumlu tutulacağının düzenlendiği, tüm bunlarla birlikte sürücü kusurundan dolayı trafik kazası olması halinde yüklenicinin sorumlu tutulacağına ilişkin Teknik Şartname’de herhangi bir düzenleme bulunmadığı da dikkate alındığında başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.